https://www.youtube.com/watch?v=OfGg1Nozbo0 160101-5 ปฏิจจสมุปบาท 2 - หลวงตาณรงค์ศักดิ์ ขีณาลโย 160101-5 缘起法 2 - 隆达纳隆萨·奇纳罗 标题：160101-5 缘起法（二） - 隆塔纳荣萨·基那拉祐 这是隆塔纳荣萨·基那拉祐（Luangta Narongsak Kheenalayo）尊者关于《缘起法》（实践篇）第二部分的佛法开示。 您们必须这样去审视。 就像我们所说的，您可以从任何一个途径进入审视。您必须帮助自己去审视，不要只是呆着。您可以从我们所说的任何一个途径进入。您要审视，直到熄灭无明，熄灭迷茫。您可以通过回溯来审视，从您现在活生生的自己开始，往后退，往后退，一直退到刚出生的婴儿，从婴儿再退回到子宫里，直到精子与卵子结合成为受精卵的那一刻——父亲的精子和母亲的卵子结合，然后逐渐变成一滴血，慢慢长大，其中完全没有“我们”的存在。我们最初只是一个没有形体、一无所有的灵识或知觉元素，仅仅能够了知，刚刚飘进来与它们结合而已。但因为那时仍有无明，它是一个会创造自我身份的“知”，所以它才能进来结合。当“我”和“我的”这种感觉消失时，就没有一个可以飘进来的“我”了，于是它就消散融入空无之中，这称为“无明”的熄灭。 我们帮助自己回溯审视，直到发现我们到底是谁，或者谁才是我们。在这个有感觉、能思考、有情绪、正坐在我们面前的肉身里，请您帮助回溯审视一下，究竟我们是谁？或者谁才是我们？那个坐在我们面前、有着这样外貌的人，是我们吗？我们最初是从哪里来的？ 如果您不会回溯审视，那就像我们说的那样向前审视，不断加上衰老、疾病、死亡、老朽，一直增加，一直增加，直到心顺从于那个真相——确实没有一个实有的“我”，不可能留下一个实有的“我”存在。心向那里顺服，向那里顺服。您们不要只是呆着，不要让生命一天天虚度，因为每个人的大限之期都越来越近了。 请您们帮助回溯审视，直到发现我们究竟是谁，谁才是我们。这样我们就会发现真相，从而终止对这个“自我”的执着。当我们发现，我们实际上只是那个“知觉元素”、“灵识元素”或“涅槃界”时，就会明白：涅槃界并非让我们把“自我”带到某种状态，而是要我们觉悟到我们真正的本质就是那个纯粹的“了知”，觉悟到我们是“无我”的。不是去发现我们有一个“自我”，而是发现涅槃界——也就是我们自己——就是无我的。我们实际上是那个没有“自我”的存在。 那才被称为“涅槃界”，那就是我们自己，从一开始就是如此。我们要修行，把这个“我”带到哪里去寻找涅槃呢？我们渴望涅槃，去创造一个涅槃的状态，凭空创造出一个“空”，然后努力想把这个“我”带到涅槃去，在自身之外苦苦追寻涅槃。而我们真正、原始的心，我们最根本的心，或者说灵识、知觉元素、最根本原始的心，或者我们自身的涅槃界，其实就是我们真正的自己。但我们反而修行，想把这个“我”带出去苦苦寻找。 我们帮助人们找到真正的自己，就是问：这个坐在我们面前的肉身“我”，到底是谁？谁才是我们？这样我们就能从“自我”中解脱出来。当我们从身体的“行”（色身及其相关造作）和心的“行”（受想行识等心法及其相关造作）中解脱出来时，我们自然就会契入涅槃界。而不是把“我”带到任何一种涅槃状态。 或者，您们必须帮助自己向前审视，就像我们说的那样，一年一年地加上去，或者如果心急，就十年十年地加上去，就像我们说的。这样我们就会看到自己衰败、消亡、熄灭的状态。我们就会彻底放下对这个身体自我的执着，只剩下空无，只剩下心在空无中生灭。然后再一次放下对心的执着。不执着、不执取身心为“我”、为“我们的我”、为“我们的自我”，就能解脱于身之“行”和心之“行”。解脱，并不是有一个“我”解脱了，因为真相是，我们从一开始就是“无我”的，但我们却去执取了这个身体和显现出“我”的样子的心，认为那就是“我”。实际上，我们是那个没有自我、没有任何行为表现、只能了知的“空性”。那从一开始就是我们自己，那就是涅槃界。但我们却错误地理解，把别的东西当成了自己。这种错误的理解就是“无明”，一直持续下去，直到我们觉悟到：我们并非这个肉身，也并非这个心识身，我们是“觉者”或那个没有自我的“了知者”。 这个没有自我的觉者，已经存在于我们的身体里，也存在于畜生道众生里，存在于佛陀和阿罗汉里，存在于所有仍在轮回生死的一切众生里。所有众生都已经有觉性或知觉元素，那就是要去轮回的“灵识”。但那个灵识，它与“迷执”结合在一起，也就是执着每一生、每一世变换的身体和心，认为那是“我”，是“我的自我”。或者认为这个“我”，就是那个去投胎转世、换身体的“我”，执着那个换了身体的为“我”或“我的自我”。至于无色界梵天，他们不执着变换的色身，但却执着那个有感觉、能思考、有情绪的心，认为那是“我”，是“我们的我”，是“我们的自我”。所以无色界梵天就努力地执持那个心，耽溺于无色界的禅定之中。无色界梵天的食粮就是耽溺于禅定。什么时候无色界梵天不吃食粮——也就是不耽溺于禅定——他们就会立刻从无色界死亡。因此，无色界梵天的存续就是依赖于有一个“自我”去持续不断地耽溺于空的感觉。必须保持住，一旦失去保持，就会从无色界堕落。 因此，在当下，如果我们总是去耽溺于“空”的感觉，我们根本无法从恶道解脱。因为即使我们这样耽溺直到死亡，并且还能保持住，耽溺于“空”的境界，就会有一个“我”和我们所耽溺的境界——“空”的感觉，我们就会投生到无色界梵天。但是无色界梵天尚未证得须陀洹果（初果），还没有修习内观，没有如我们所讲的缘起法或四圣谛那样明了见证，还没有放下身体，还没有放下心。所以，无色界梵天还没有关闭通往恶道之门。他们只是在死亡时能进入无色界禅定，因此投生为无色界梵天，但尚未进入内观修行的道路，所以仍有可能堕入恶道，再次堕入地狱。 因此，如果谁修行去抓住“空无”的感觉，如果到死时真能抓住，就会投生为无色界梵天，但并不能解脱地狱之苦。那么，关于所有的修行途径，我们已经非常详细地讲解了每一种途径。 现在，谁还有什么疑问，请提出来，我们好为大家详细解释、说明。您还执着什么？还迷在哪儿？您为什么还在痛苦？佛陀慈悲教导，已经找到了道路，慈悲地教导我们，传承给我们的父母、师长，传承给僧众，再传到我们的上师，再传到我们，再传到像各位这样的您们这里。我们就像是代替佛陀在传承。 但是，为什么呢？传了一遍又一遍，讲了又讲，您们还是像原来一样痛苦，还是像原来一样苦。您们原来怎么苦，现在还怎么苦。修行还是老样子，什么都还是老样子，所以痛苦也还是老样子。尽管我们努力从各个角度为您们解释、说明，解释完了还让您们提问，问到透彻，不要把痛苦带回家。嗯……每个人的痛苦都不一样，必须自己问出来，没法一个个点名说。但是，说了、教了、解释了，您们还是执着，那就谁也帮不了了。 这就像是，佛陀、僧众、父母师长，就像我们，看到您们正在溺水，就在眼前，我们知道您们每个人都在受苦，各自不同的苦，就像在苦海中沉溺。我们就努力扔救生圈，努力扔救生衣给您们，让您们抓住——那就是佛陀、父母师长、大导师的法教，让您们抓住。“请抓住！请抓住！”——就是“请审视！请审视！” 可您们却不要，不肯抓。您们过去怎么做，现在还怎么做。 过去怎么执着纠缠，现在还怎么执着纠缠。哪个执着纠缠丈夫、妻子、儿女、父母、兄弟姐妹、财产、地位、名誉的，过去有多执着，现在就更执着，越来越执着，根本不理会去抓住那个救生圈——佛陀扔给您们、在您们今天所处的苦海中的教诲。哪个执着情绪、执着状态的，就一直执着在那里。告诉您们放下、放下，那就是佛陀的法教，您们也不放下。您们还是执着在那里。您们试图用一个“您自己”去放下，那怎么可能放下呢？因为根本就没有一个实有的“我”。必须审视，直到看清那个“我”、那个要放下的“我”是不存在的。但如果要放下一切，让“我们自己”舒服，那就没有“我们自己”，没有“我们的自我”了。要审视进去，直到自我不存在，我们不存在，就像我们前面说的那样。 但您们却努力想要“放下”。“啊，师父教了，那好吧，放下。” 却是为了让“我们自己”舒服而放下。“我们放下之后，我们的‘我’就能解脱痛苦了，我们的‘我’就能舒服了。” 啊，那不还是有个“我”在吗？为了“我”而放下，那怎么能契合那个没有“我”的真实本性呢？连放下也是为了让“我”舒服。 一会儿又来了：“师父，放不下啊，放不下。” “如果能放下了，会怎么样呢？请告诉我。如果能放下了，师父，我肯定就证悟涅槃了。” 嗯……那怎么可能证悟呢？既然还有一个“我”，还有一个“我的我”，如果要有一个“我”证悟涅槃，如果还有一个“我”存在，那就不行。必须契入那个“没有我”的实相才行。可现在还有这种感觉：“要是我能放下啊，我就能证悟涅槃，我就能达到像师父说的那种空寂了。” 嗯……我们本身就是……我们最根本原始的心，就是宇宙，就是最根本原始心识的虚空，就是那个没有自我的涅槃界。怎么会有一个“我”去达到那个“空”呢？“等我放下一切了，我就能达到那个空了。” 于是就有了一个“空”，还有一个飞到“空”里面的“我”。这怎么可能呢？ 无论怎么问，问来问去，总还是有一个“我”要达到什么。“要是我能做到‘只是了知’，师父，我知道什么就只是了知，然后我会……嗯……嗯嗯……怎么样呢？我就会……嗯……我将会怎样？请告诉我一下，如果能只是了知，能放下，能像师父说的那样理解了，哎呀，我就会……嗯……” 好吧，“我就会……” 什么呢？回答一下。“最终啊，我就会……” 那就是“我将会得到”，“我将要拥有”。可是那个“能得到者”已经消失了，没有自我，没有那个能够得到的自我。那个状态本身，就是我们真正的自己，就是涅槃界，就是最根本原始心识的虚空，没有自我。那怎么还会有“如果我得到，我将会……”、“我将会证悟……”呢？那怎么会是那样呢？于是就变成了一个“状态”，还有一个“我”要去得到那个状态，或者有一个状态要给“我”。总是想要一个状态，那个状态，随您怎么幻想是什么——空？涅槃状态？“我们将得到涅槃”，“要把涅槃拿来给‘我’”，或者“‘我’要去到涅槃”。 如果您不终止这种错误的理解，您永远无法发现您自己——您自己就是那个“无我”。这个当下有感觉、能思考、有情绪的肉身，并不是我们。我们将会发现自己，发现真正的我们是谁，谁才是我们。“我们到底是谁啊？”“哦，我们就是那个‘无我’啊。”“啊，既然如此，那么这个能感觉、思考、记忆、了知的肉身就不是我们了。”“对，因为我们是‘无我’。”“啊，如果我们是‘无我’，那还会有一个‘我’去得到什么呢？” 请好好审视啊，您们总喜欢这样想：“哎呀，要是能做到像师父说的那样啊，等着瞧吧，那就会……” “等等等等，” 我们说，“将会什么？请告诉我，将会什么？” “我将会证悟涅槃，达到像宇宙一样的空寂。” 嘿！不对了，不对了。这还有一个自我，还有一个“我”要达到什么，要得到什么。那怎么能契入“无我”呢？怎么能契入那个没有自我的真相呢？根本就没有谁去契入什么，只有契入那个真相——即“我们”是没有自我的，我们的“我”不存在。在我们这个身体里，在这个肉身里，没有“我”，没有“我们的自我”。只有五蕴在显现它们的行为，然后就消失了；显现某种行为，然后就消失了。但“我”是不存在的，也没有一个“我”在进行着什么行为，去守候、去了知、去观看、去凝视、去盯着、去扫除、去剔除、去选择合意的留下、不合意的剔除——没有！既然没有“我”，哪有谁去做那些管理呢？ 我们好好审视一下，我们修行的时候，是不是总有一个“我”在里面凝视，一个“我”在看护着“我”，一个“我”在觉知着“我”？然后，当心的状态合我们意时——比如空、明、轻安、舒适——我们就努力抓住它。当心的状态不合意时，我们就努力把它踢开、清除掉，然后让自己只剩下空无，然后就会有一个“我”达到那个空，那就是涅槃。——这是一种迷妄！这样并没有终止“我”的存在，没有终止“我们自我”的存在。 为什么呢？您们“造作”或“构建”出一个“空”，然后把不合意的东西都踢出去了，您们却没看见有一个“您自己”在享受那个状态，有一个“我们的自我”啊！就像把别人都打下擂台，然后自己站上去“占据擂台”，我们却看不见自己。 曾经有人，哎呀，坐着车，一车人来找我。为什么呢？来了就说，是为了让我“认证”或“认可”他们已经空了，全都空了。我怎么说他们都不听。我只好说：“那好吧，麻烦您去把那间屋子的门打开看看，看看里面有没有人？是不是空的，没人？去看看，那屋里有人吗？” 他走过去，一打开门，“啊，师父，屋子是空的！” “屋子是空的，师父，里面没人，屋子是空的。” 我问：“那在他没进去看之前，那屋里有人吗？” “那就是空的屋子。但当他进去说：‘师父，这全都空了，全都空了。’ 那时候啊，那屋子就不空了。不空于‘你’啊！如果你感觉到‘空’，那就是了，那就是‘我们’进入了那间屋子，有‘我’在那间屋子里。我们并没有空掉‘自我’啊！” 我说：“刚才啊，屋子本来空得好好的，你一打开门进去看，然后说‘屋子空了，屋子空了’，那时候屋子就不空了。你只知道‘屋子空了’，但别人却看到，原本屋子是空的，但现在有‘你’进到了屋子里，现在屋子不空了。但你却看不见你自己，你只看见空屋子，却看不见你自己。” 我们努力教导，怎样才能看见我们自己，但（他们）却只看见空屋子。说多少遍，说多少遍，就是不理解。“已经空了嘛！就是空了嘛！就是空了嘛！” 哈……却看不见自己，只看见空屋子。但别人都看见，有“我”在那个空屋子里。直到死去了，这个问题也解决不了。有些人啊，临死的时候非常迷乱，非常迷茫，解决不了，因为“已经空了，已经空了”，就那样跟我们争辩。 我们这样解释、说明真相，也指出了各种迷妄。请您们跟着我们审视一下。这样您们就能达到，可以说是拥有“智慧”，契入最高的真理。借用一下电影《佛陀：世界导师》里的话来说，因为喜欢看，里面有些话很触动人心。佛教就是拥有智慧，契入最高的真理。我们努力讲给您们听的，就是最高的真理。请您们运用智慧去了知、看见、分析，跟着我们，用您们的心真正地去理解。 然后您们就会放任这五蕴——即肉身，以及此刻在您们心中生起的感受、想法、思虑——也就是这个“我”，这个能思考、想象、造作的肉身——您们会发现没有任何人来受用它，没有任何人来承载它，也没有任何人摆出姿态去看它、了知它，去守候、凝视、扫除、清理、挑选，说喜欢的要留下，不喜欢的不要。它将会任由这个肉身——我们每个坐在这里的人的肉身——其中生起的任何行为，任由它们依照其真实性，生起、存在、然后熄灭。没有谁来看它生起和熄灭。任由它自行生起、自行熄灭；自行生起、自行熄灭；自行生起、自行熄灭。没有任何人去承载它，没有任何人去受用它，没有任何人去挑选，没有任何人去干预，没有任何人去管理说：“这个好的要留下，那个不好的、不喜欢的要扫除掉。” 完全没有！因为我们没有自我嘛！没有“我”，没有“我们的自我”。 因此，那个能表现出行为的，是五蕴——即色蕴的肉身和名蕴（受想行识）——它们是因缘和合、造作而成的，是刚在这个世界上构建起来的，并非我们本来的样子。那么，我们就不会去干预它了，只是等待我们色身和名蕴（即感受、想法、思虑、造作及各种情绪）的寿限终结的那一天。这些能表现出行为的东西，它们都落在“凡生起者，皆会灭去”的法则之下，这是自然规律。它们将会全部熄灭。 只剩下“我们”那个不灭的。我们不是指有一个实体的“我”不灭，不是有一个“我”在空性中。我们本身就化为了那个“空性”。就是灵识元素、涅槃界或空界。而不是说，身体灭了，感受、想法、情绪都灭尽了，“啊，我飞升到空性中去了。” 还有人试图要去享受宇宙中的空性呢！真有人这样做，努力去创造一种空的感觉，让它广大如宇宙，然后有一个“我”去耽溺于那个宇宙，去达到那个宇宙或空性。结果变成在空性中有一个“我”飘来荡去。 既然那个“无我”本身就是我们，我们就是那个“无我”，但能了知（但不是有一个行为去‘了知’什么），只是了知：这五蕴，这个有感觉、想法、情绪的肉身，在每个当下的刹那，它自己生起，自己熄灭；自己生起，自己熄灭；自己生起，自己熄灭。完全没有一个“我”的感觉牵涉其中，没有丝毫利害关系。在日常生活的每个当下，就只是这样。只有那些生起的想法、感受、情绪，无论是合意的还是不合意的，随其自然。如果是合意的，就是乐受；不合意的，就是苦受。 它就按照它自然的常态那样。它自己生起，自己熄灭；自己生起，自己熄灭，极其平常自然。它是自由自在的，没有任何人去守候、盯着它，去选择、去筛选、去干预。再也没有了。因为它契入了“我们没有自我，我们心中没有我们的自我”。因此，我们不需要去训练达到什么，成为什么。我们现在就放下，如果我们理解了这一点，理解了自我的不存在。因此，无论发生什么，“管你呢！没有我！全都是你，不是我。” 就这样。 那就没有任何人会痛苦了。五蕴会怎么样，随它去吧。“我”不存在。“我”于是就化为了空寂，如同宇宙虚空一般。但这并非心中有一种“空”的感觉，而是无论想法、感受、情绪或色声香味触发生什么，都看不到有谁去干预它。而且，那些想法、感受、情绪或色声香味触，无论发生什么，都对心没有影响力，没有任何东西能对心做什么。 这就像，色、声、香、味、触、法的摩擦，或者生起的想法、感受、情绪，就像闪电。在空寂的天空或宇宙中，“啪啪啪”的闪电。即使闪电雷鸣，一道强光劈下来，无论多强，你都会看到，火从未烧毁天空。为什么？因为天空就是“空”。 以前我小时候啊，我看着天空，以为天空是一张纸。我看到它是蓝色的，看到有云彩，我以为天空是一张纸。小时候啊，看天空是张纸。后来才知道，天空啊，根本就没有“天空”这回事。为什么？坐飞机上去的时候，根本就没有天空嘛！看到云彩就在飞机下面飘着。飞机在天空之上，根本就没有（天空）。哦！我们小时候，看天空就像一张纸覆盖着世界。 实际上，心就像天空那样。而那些感受、想法、情绪，以及外在色声香味触的冲击所引发的感受、想法、情绪——当色声香味触冲击眼耳鼻舌身时，就会产生心的状态。这些在每一刻生起的心之状态，就像闪电雷鸣。无论它所受的冲击和引发的心之状态有多么剧烈，无论合意不合意，无论是烦恼还是什么，是强烈的愤怒等等，它受到冲击，就必然有反应。冲击了，就一定有反应，取决于当时因缘的大小、强弱。但它冲击“砰”的一声，就产生了反应。然而，这生起的反应，无论多强，它也是按照冲击的真实情况而生起的——冲击强，反应就强；冲击弱，反应就弱。但无论冲击强弱，就好比：冲击强，就像一道非常强的闪电劈下；冲击弱，就像“啪啪啪”微弱的闪电。冲击强时，情绪就非常强烈，就像雷电“砰”地一声非常响亮。但你看到没有？闪电无论劈得多强、多弱，它从未烧毁天空啊！为什么？因为天空是空的。那就是我们每个人最根本、最原始的心。 隆布敦·阿图罗（Luang Pu Dun Atulo），一位阿罗汉，被父母师长们称为“心之主宰”，他证悟了阿罗汉果，他的骨头化为晶莹剔透的舍利子，这是证明。在他圆寂前，有位僧人去问他：“隆布，您还有愤怒吗？” （隆布回答：）“有，但是不取（不执取，不为其所困）。” （法师继续说：）这里非常重要！我们认为这是父母师长留下的最高开示。为什么？我们修行，想要达到没有任何情绪，只有一片空寂。但父母师长却说，连愤怒都还有！“有，但是不取。” 就是说，受到冲击，还是会生气。但是它不会“烧毁天空”——即没有怨恨、愤懑、耿耿于怀。发生了就过去了，结束了就结束了，结束了就结束了。没有怨恨愤懑、耿耿于怀，没有继续“造作”、延续成为怨恨愤懑、滞留在心中的情绪。没有。只有冲击来了，然后生气了，这会有。愤怒生起了，这会有。但是“造作”成怨恨愤懑、耿耿于怀——这个没有。因为它上面没有任何东西能挂在天空上。闪电无论劈得多强，都没有一道闪电会挂在天空上。有过闪电劈过之后挂在天上的吗？嗯……有人说去找什么“雷劈斧”（一种迷信物）。嗯……雷劈了，去找雷斧。难道有雷斧挂在天上，还是挂在哪儿？我那时候也去找过，没找到。嗯……大概是看漫画看多了，什么《黑脸雷斧侠》之类的，所以也去找雷斧。根本没有！闪电啊，无论生起时多强，它过后也不会挂在天上。没有！因为天空，我们最根本原始的心，就是那个最根本的宇宙，没有自我，一无所有。因此，当受到冲击时，生气就生气了。冲击来了，就会生气，会愤怒。但是，它并没有任何怨恨、愤懑、耿耿于怀。哦嗬！但尊者们是没有怨恨的。再去请教，他们还是会重新教导，重新说。没有！没有怨恨愤懑、耿耿于怀。 所以我们说，冲击啊，是会有的。就像闪电劈下来无论多强，但是那道闪电啊，从来不会挂在天空上。您的心，是那个最根本原始的心或意，它契入了那个最根本原始的、作为宇宙的心，就没有任何东西能挂在上面了。它生起了，然后就消失了。嗯……然后就过去了。 就是这样。嗯……所以我们才说真的，我们修行的时候，我们自己凭空想象。刚开始修行佛法时，不理解啊，就凭空想象：要收摄身心，然后心里就不能有任何行为了。哦哟！看到父母师长们啊，那可真是直来直去！我们去找的每一位，挨到的时候，那真是直截了当！话还没出口呢，心力就撞过来了，唔！真够劲儿！挨那一下。每一位尊者啊……嗯……所以，“有，但是不取”。为什么不取？不是有一个“去者”去把它推开。而是他们的心啊，已经契入了那个空寂如宇宙的本来之心。所以当它（情绪）生起后，它就灭了，就消失了，什么都没有了，就过去了。就那么回事。然后他们就接着谈别的事情了，不觉得生气什么的。当我们依照真相理解了之后，嗯，一切就都放任它如其所是。然后它就消失了。注意，不是“放任它如其所是”但却不肯消失。是“放任它如其所是”，然后，就放任它存在，然后它自己就消失了。而不是：“啊，师父说了，放任它如其所是。” 然后就到处发脾气，还不肯消失。不是那样的啊！ 嗯……嗯……我们先堵住这条路，我们想到会有人那样去做，已经有人做过了。嗯……就放任它如其所是。不要到口出恶言、互相争吵的地步。然后它就消失了。不要怨恨愤懑、耿耿于怀。让心契入那个本来是宇宙、是空寂的状态。嗯……嗯……如果我们试图去强行压制它，违背自然，那痛苦可就严重了，然后会变成精神出了问题，得去看精神科医生。因为修错了，违背了自然。阿罗汉啊，都还禁止不了（现象的生起）。我们是凡夫俗子，怎么可能禁止得了呢？我们看到每一位尊者，哦！都挨过的！我们啊…… 那么，当我们看到这样的真相时，嗯……也好。以前我们也听说过，小孩子写下来。嗯……我们自己亲身挨到，每一击，每一击，哦嗬！痛彻心扉！“嘭”地一下进来，唔！各位尊者的心力都非常强！就这样，躲都躲不及。心里想着，等下转过身面对面，他脸色铁青！哦嗬！现在话都上来了，声音都变了！这时候，唔！都挨过！ 所以我们修行，要理解真相。不要去“造作”出违背自然的东西。要去执着什么呢？要契入那个真相，真理。审视进去，我们就不会痛苦，就能从痛苦中解脱。让这辈子的苦就够了。那些过去的怨恨愤懑，都用慈悲去原谅吧，都放下吧。不要去计较，不要去怨恨愤懑那些伤害过我们的人。我们也完全原谅他们。至于我们，在所有生生世世中对他人所做的错事、冒犯，我们也同样冒犯过他们很多，不只是他们单方面冒犯我们。我们也全部原谅。我们也向所有被我们冒犯过的人请求原谅。希望我们之间不要再有罪业纠缠。愿彼此的轮回缘分就此了结，结束吧！ 然后，我们祈愿回向我们了知佛法、见到佛法、修行佛法、知法见法的功德。愿所有众生，无论是否人类，无论远近，无论在哪一生界、哪一世界，都能分享到我所修行的全部功德。愿他们脱离痛苦，脱离艰难困苦，脱离身心之苦，没有任何身心痛苦。所求何事，若是正道善法，非罪恶非不善，愿皆能如愿成就。愿大家都能知法见法，如愿以偿。 我们心中就彻底了结了，不怨恨，不耿耿于怀，不执着，没有任何挂碍了。接下来，只剩下当下自然生起的现象。那些旧事都已了结。心于是就契入了那最根本原始的宇宙，因为已经彻底宽恕（化解）了一切（恶缘）。再无任何挂碍、怨恨、愤懑。从今往后，只剩下空寂的心，只有新生的现象在自然的空寂中、在宇宙或空寂的天空中生起又熄灭，如同闪电、雷鸣、霹雳，然后熄灭、熄灭、熄灭。但闪电、雷鸣、霹雳从未能对心造成任何影响，因为心就是空寂，是空寂的天空。天空不像一张纸，被雷劈了就会烧毁。没有。只有空寂，一无所有。那就是我们所有人的心或最根本原始的心。死后，就回归那本来的宇宙。注意，不是有一个“我”飘到宇宙里去了哦！ 好，可以提问了。 （女声）：顶礼隆塔（Luangta）。就是，看到心好像有一点点什么东西粘在那里。但不确定。今天去佛塔里打坐，看到粘了一点点，但不知道是什么。 （隆塔）：那都只是“行”（心的造作、现象）而已。任何在心中显现、能被感知到的东西，全都是“行”。它们就像那一刹那心中出现的闪电、雷鸣、霹雳。全都是那样。然后它就灭去了，没什么。 （女声）：它好像是很久以前就有的东西，一直就在那里。所以就不确定，欸，是不是应该一直看着它，让它……看着它，它就在那里。当时是这样，现在不是了。但当时就是，看过去就看到它在那里。好像是一种……要说是悲伤、空洞感还是什么，一点点小的东西，就粘在那里。每次做……做……一直做下去，看心看下去，就会一直看到那个地方。所以就……欸，这个，这个，就不确定是应该去看它，还是不该看，还是就任它去？ （隆塔）：那个“去看它”的心之刹那，我们要看到，那个刹那本身，就是在心中生起的“行”，如同闪电、雷鸣、霹雳在心中显现。这是指那个“去看”的心之刹那，不只是指那个被看的现象。那个被看的、正在发生的现象，它更是闪电、雷鸣、霹雳。然后，那个“去看”、“去观察”的心之刹那，生起了那个“去看”、“去观察”的状态，那也是闪电、雷鸣、霹雳。而心，是超越那一切的，它什么都没有，只能了知。 （隆塔继续，或有背景音乐）：有那个如同我们说的粘在一起的现象，还有一个“进入者”在看，有一个“进入者”在知道，有一个“进入者”在看到那里有一个现象粘着。它俩是粘在一起的。我们心中反而还有另一个状态，就是刚才说的，有一个“进入者”在看，在观察。如果您够敏锐，那个“进入”去看的行为，它只能知道那个粘着的现象。但当您来告诉我的时候，您既看到了那个“去看者”的状态，也看到了那个在心中粘着的现象。 因此，那个“进入”去看的行为，它只能了知内在的状态。但那个“觉者”（具有佛性的了知），它更广阔，它是本来的宇宙。所以它知道，我们还有一个“去看”的状态。而这个“觉者”，就是那个了知了然后来告诉我们的“知者”。谁是那个知道的人呢？就是这个“觉者”，是它知道，除了心中那个粘着的现象之外，还有一个状态是“我们进去看”。当“觉者”了知时，它了知得更广阔，因为它既了知了那个被看、被知的行为状态，也了知了有一个“去看者”、“去了知者”。所以它同时了知两者，并且完全如实地了知所发生的一切。但无论是那个被知的状态，还是那个去看、去了知的“我”，它们都是“行”，都是在那空寂的天空——即那超越其上的“觉者”——中的闪电、雷鸣、霹雳。“觉者”既了知被知的状态，也了知那个“知者”。但如果只是那个“知者”本身来说话，它只能了知到它看到了什么现象，看到了什么行为。但刚才我们说，它必须“进去看”，还有一个“进去看者”，所以它看到的比那个（单纯的知者）更广。那个（能看到更广的）才是“觉者”。当它了知之后，它就“运用”五蕴来告诉我们。因为那个“觉者”本身说不了话，它就运用五蕴——也就是您的身体——来告诉我们，说有这样的状态：内心有一个被知的、粘着的东西，还有一个“我”进去了知。它既了知了被知之物，也了知了那个“知者”。那就是“觉者”。但如果我们造作出那个进去了知内心状态的行为，它只能了知内心的状态。但如果它既了知有“知者”，也了知有那个状态，并且不执着于此，那就是了。 （另一女声）：顶礼师父。嗯……我想知道，师父说要回溯审视或者向前审视，在这之前，我们需要在禅定中审视，还是随时都可以？ （隆塔）：哦，随时审视。可以随时审视，在所有威仪（行住坐卧）中。在所有威仪中审视。刚开始我们可能还不太熟练，做不太好。有些人可能会先练习让心平静下来，摆脱散乱。第一步，可能需要一个摄心专注的对象，比如念“佛陀, 佛陀, 佛陀...”（Buddho, Buddho, Buddho...），让心先不散乱。我们可以念“佛陀, 佛陀, 佛陀...”，或者用其他任何能摄心的方便法门，让心摆脱散乱。然后，作为一个摄心的工具，比如持咒“佛陀, 佛陀, 佛陀...”，是为了让心不散乱。当心不散乱之后，接下来我们就练习下一步，就是训练正念，让它反应迅速，就是时刻了知。训练“身在哪里，心在哪里”，做什么事情，心就和那件事在一起。“身在哪里，心在哪里；做什么事情，心就和那件事在一起。” 身在这里，心也在这里；身来听法，心也来听法。让身和心在一起。训练让身心持续地在一起，就像我们很久以前教过的那样。训练让身心在一起。“身在哪里，心就在那里；身体做什么，心就和那件事在一起。” 身到这里，心也跟着到这里；身做什么，心也做那件事。让心和身在我们做任何事情的时候都在一起。 比如吃饭，心就在吃饭上；身体洗澡，心就在洗澡上；身体工作，心就在工作上。就这样，训练它“身在哪里，心就在那里；做什么，心就和那件事在一起。” 当我们训练熟练之后，接下来，进入更高的阶段，就是：我们的身体，无论在24小时中处于何种威仪（除了睡着），我们的心都可以随时审视。无论身体在做什么工作，心都在审视我们刚才教导的那个真相。可以一直这样，直到我们睡着。刚一醒来，心立刻就开始审视，而身体则照常活动，履行它的职责：起床，去洗手间，刷牙，上厕所，吃饭，用餐，去工作，打扮，去工作，回来做家务，做些爱好，等等。做饭、洗衣、拖地，过着日常生活。但是心，从未间断审视。无论身体在做什么，心从未停止审视。训练到身体无论做什么、处于何种威仪，心都能随时审视——这已经是最高的智慧阶段了。这样，就能很容易地解脱痛苦。除非睡着了，审视才会中断。一旦醒来，无论身体做什么，在所有威仪中，从上厕所、喝水、吃饭、去工作、回来做消遣、做家务，无论身体做什么，心始终如一地在审视我们所说的那个真理、真相。 （女声）：那我们还需要每天打坐吗？ （隆塔）：通常来说，如果我们已经能够持续审视了，那里面本身就已经是定了，不需要再另外去打坐了。因为那个我们能够持续用来审视的状态，表明心已经有定了。我们说坐禅，是为了让我们能够持续地审视。坐禅是为了让我们的心能够持续地审视。如果我们已经能够持续审视了，那就不需要再回头去坐禅了。因为坐禅的目的就是为了让我们能够持续审视。我们就用这个持续的审视，日日夜夜地进行，那本身就是定，是念，是慧，是觉悟，都在里面了。不需要再回去坐禅了。但是，我们说不坐，不是说不去“坐”着。当我们走路累了，我们就需要“坐”着审视；从坐着，我们再“躺”着审视，但不要睡着。站着、走着、坐着、躺着，所有威仪啊，我们都要持续审视。不是说一定要去闭眼打坐，不需要了。 （女声）：感恩师父。 （之前提问的“Yok”再次提问）：还有一种状态，就是当审视……理解了法义，做了一段时间，当它很顺畅的时候，它会流进一个通道里面，那个通道里什么都不执着。就像是进入了某种定境或者什么，什么都不剩了。只要稍微有一点定力，每次都会流进去。好像……嗯……已经习惯了。 （隆塔）：这就是我们说的，就像那一车人来找我们认证，说他们达到“空”了。我们让他们去开门看那个房间。我们知道那个房间没人，是空的，是还没使用的空房间，里面没东西，是真的空房间。我们就让他们打开看看里面有什么。他们就进去打开门，然后说：“房间是空的，房间是空的。” 他们自己啊，只看到空房间。那个“空”把他们的心吸进去了，他们就被吸在那个房间里了，就不想出来了，因为那里空，很舒服。但是他们啊，只要我们还感觉到它在吸，有一种软软的、被吸附的状态，有一种状态在吸着我们，真相是，我们有“我”在里面。但我们自己看不见自己。而外面的人呢，却看见刚才房间是空的，但你打开门进去看，然后说“房间空了，房间空了”，你又不出来。“房间空了”。但实际上房间不空了。刚才空，现在不空了，因为有“你”在里面。我们呢，只看到空房间，只看到它软软的，只看到那个吸住我们的状态，我们看不到自己。如果我们看到自己了，我们了知自己，在自己身上审视，看到自己，审视自己……因为那个审视者本身，它也是“行”（心的造作）。那个审视者也是“行”啊！那个审视我们身体的，谁是来审视的？那个来审视的“我”，它也是造作出来的“行”。因为那个“觉者”它审视不了，它只是一个了知元素而已，知道我们有什么状态。它思考不了，它无法思考审视。那个“觉者”是了知元素，但它无法思考审视任何东西。所以，那个能思考审视的“我”，它就是……它就是……它就是造作出来的“行”。但我们呢，用这个造作出来的“行”去了知，去了知感受，去了知生起的状态。但我们没看到那个“行”——也就是我们自己这个造作出来的“我”。我们只看到生起的状态，但我们没看到那个去造作的、作为“行”的“我”。所以我们就卡住了，无明一直破不了，过不去。哦…… （Yok）：“一回去就又看不清它不存在了，还是觉得它有，就一直被这样骗来骗去……” （此处Yok表达了之前的困境，然后隆塔继续引导） （隆塔）：等一下，我们说了，我们自己就绊倒自己了。我们叫你停止做，你又说“等下要怎么做？” 叫你现在就停止做！“等下……等下要怎么做？” 越做就越不是（无为法）！因为它就是“行”！我们去做任何事，就一直是“行”，它永远也停止不了成为“行”！ 啊……你的这个问题啊，会让所有人都明白！ 我们无法让它成为“无”，无法用意念去让它达到“无”。做不到！它没有自我，一无所有。无法用“行”（有为造作）去达到“无为法”（不造作的寂灭）。 只有一条路：我们这个“我”，必须停止一切的“行”。我们自身必须停止去作一切的“行”。而五蕴呢，只要还没死，它们就还得按照常态显现它们的状态，有感受、想法、情绪，照常进行。但是“我们”呢，已经没有“行”了，不再是“行”了。我们就会自动地成为“无为法”。我们无法用思考、用努力来使自己成为“无为法”。因为如果我们一开始用思考或努力去做，我们立刻就成了“行”！我们就绝不可能成为“无为法”了！所以我们无法用思考，努力去想啊想啊想，想成为“无为法”——即涅槃界或我们本来的宇宙——绝对不可能！没有路！因为无论何时我们开始思考、开始分析、开始努力去做什么、成为什么，我们就已经完全变成了“行”。我们就无法成为那个没有任何行为、没有任何波动、没有任何行为的“无为法”。 我们必须停止让“我”去造作任何东西，停止去想，停止去努力做任何事。然后我们就会自动地成为“无为法”，即不造作的状态。隆布敦（Luang Pu Dun）因此才用那句话：“停止思考，才能发现真相。” 真相就是这个：涅槃界，或“无为法”，即不造作，或我们最根本原始心识的本来宇宙，它没有任何行为，没有自我，没有任何形态。那就是真相。 佛教因此才说拥有最高的智慧，就是智慧契入最高的真相。也就是涅槃界，或我们最根本、最原始的心，它是本来的宇宙，没有自我，没有形态。 因此，我们无法用思考、想啊想啊想，让它在那一点上“叮”地一下开悟。没有！ 我们必须停止让“我”去作“行”。隆布敦因此才用那句话：“停止思考，才能了知真相”，或者“才能发现真相”。越思考，越不知道。越思考，越不知道真相，越发现不了真相。“停止思考，才能了知真相”，发现真相，即最根本原始的心，或觉者，或本来的宇宙，它没有任何行为，不显现任何形态。如果我们越思考，我们就越是“行”。越思考，越不知道。“停止思考，才能发现真相。” 但是，也需要依靠思考。就是必须先依靠（思考）来学习，来理解我们所说的。当对我们所说的有了知识和理解之后，它就必须依靠“行”，即五蕴，来思考、分析、理解我们所说的：“哦，原来，我们契入了那个真相：在这个有感受、想法、情绪的肉身里，它并非真正的我们。真正的我们是那个灵识或知觉元素或涅槃界，它进来与我们的‘我’结合，然后使得我们有了身体，有了名蕴，有了色蕴，有了名蕴，有了感受、想法、情绪。但是那个进来结合的知觉元素，与父亲的精子、母亲的卵子结合，那个进来结合的知觉元素或灵识，它还不是涅槃界，还不是纯净的元素。因为它与无明结合——即执着于‘行’，执着于把‘我’当作‘行’，执着于每一世的‘行’作为‘我’。我们投生到哪一世，是什么形态，就执着那个形态是‘我’，是‘我们的我’。我们还迷失于成为‘行’，迷失于把‘行’当作‘我’。” 因此，那个灵识，进来与父亲的精子、母亲的卵子结合，然后我们出生，有了这个有感受、想法、情绪、有色有名的形体，它从一开始就不是我们。我们是那个灵识元素或知觉元素。但它还是一个“迷茫的知”，所以它不被称为涅槃界，也不被称为最根本原始的心，因为它还有迷茫，还不纯净。 因此，我们无法通过思考、想啊想啊想，让它了知。越思考，越不知道。隆布敦·阿图罗说过：“越思考，越不知道。越思考，越思考，越不知道，越发现不了真相。” “停止思考，才能发现真相”，或了知真相，即最根本原始的心，或“无为法”，或涅槃界。但也需要依靠思考。就是必须先来听我们讲，先理解。当停止了（思考）就能理解…… （问Yok）：理解了吗？真的理解了吗？真的理解了就可以回去了。 曾经有人去找隆布敦·阿图罗，我记不清是僧人还是在家修行者了。他说：“隆布敦·阿图罗说：‘越思考，越不知道真相，发现不了真相。越思考，越不知道真相，发现不了真相。停止思考，才能了知真相，发现真相。’ 我啊，努力让它停止思考，想到头都痛了，它就是不停止思考。拿它怎么办呢？我努力停止思考，想到头都痛了，它就是不停止思考。因为我需要啊！我需要让它停止思考，为了让它发现真相。” 这就走错路了！ 隆布敦·阿图罗就说：“叫你停止思考，你却去思考、努力让它停止思考，去想办法努力让它停止思考，那不是想得更厉害了吗？” 我们这个“我”，必须真正地停止去显现任何行为。必须先没有“我”去显现任何行为。全部！我们的“我”必须不开始思考，不开始造作，不开始努力，不进去看、去知道、去分析、批判、研究。我们必须不……必须不开始！我们必须不开始！就是如果我们先开始了，无论何时，我们立刻就成了“行”！而如果我们什么都不开始，完全不开始，等一下心，五蕴，它们自己就会有它们的想法、思虑、造作，按照它们的事情发展。我们就没有自我了。但如果我们先开始了，我们每次都先成了“行”。 甚至心都还没显现任何状态呢，我们却怕自己看不到心，于是就先开始“了知”心，在心显现状态之前（就去知）。我们先开始了！心都还没显现状态呢，我们先开始看心、知心，在心显现状态之前。当我们先开始时，我们就成了“行”。我们就不是“无为法”了。 我们必须不开始！必须不在心里开始任何事情！如果我们开始思考、开始想象、开始思虑、开始分析、批判、研究、开始找理由、找原因、开始找解脱之路、涅槃之路、开始去看心、凝视心、了知心、开始去看、去了知、去凝视、去分析——我们先开始了，所以我们就一直都是“行”！没有任何机会成为“无为法”，即不造作的状态。我们一直都进入造作之中。 我们必须完全不先开始。然后放任心，让它们自己去显现它们的行为。这样就不会显现出“我”了。完全没有“我”。就只有五蕴或心在显现行为，然后自己就熄灭了。我们也不需要去守着看它生灭。它自己生，自己灭。没有“我”去守着看、守着知道。但它只是了知到：当下心的每一个行为，都没有谁去受用它，没有谁去承载它，没有谁再执着它。我们永远不再有自我了。就只有这点了知而已。 而不是去凝视着了知、追逐着了知心的状态。不是！如果我们先开始去凝视了知、追逐了知心的状态，结果我们一直都是“行”！不是我们去凝视了知、追逐了知心的状态。明白了吗？ （Yok）：总是怕笨啊！等下不做了，就笨了，就什么都没做，就不知道了，就什么都不知道了。 （隆塔）：等等等等！你这句话非常危险！非常危险啊！因为这对很多修行者是种危害，很多人喜欢这样做，然后就像这样理解错了。就是这样！因为什么？怕笨！ 去读了书，可能听说了类似“遇佛杀佛，遇祖杀祖”那样破除执着的说法。然后来听我们讲这个，就理解错了，就像你刚才说的那样。“呀，如果把‘知者’全扔掉了，那就好像什么都没有了，什么都没做了，什么都没做了，然后就一天天混日子，什么都不知道了。” 不是啊！这个错得离谱啊！嗯……这句话很好，让很多正准备一天天混日子、什么都不知道的人（警醒）…… 是真的什么都不知道。因为什么？“消灭知者”嘛！让它成为“无”，舒服，整齐。不是！ 是没有那个“进入者”去看、去了知心的状态。但是它（指觉性本身）了知到：“我们”没有显现任何状态！我们是“无为法”，不显现任何状态，不显现任何行为。全部！我们是“无为法”，即“无我”。这个了知，从未从我们心中消失过！不是说有一个“去者”在凝视、观看、了知心的状态。不是！而是这个了知本身，它就像我们吃饱饭一样自然，我们就知道我们吃饱了。在经书里也说，就像手臂被砍断了，它就知道手臂被砍断了。 它是一种了知！不是去凝视、去看、去了知。它是自然生起的一种了知：我们从未去作“行”！因为我们从未开始显现任何行为！无论是开始思考、开始想象、开始凝视、开始分析、开始挣扎寻找。我们从未显现任何行为！只有五蕴，它们自己显现出行为——作为感受、想法、情绪，然后就熄灭了；生起了，然后就熄灭了。它们自己（发生）。没有谁来看生灭，也没有谁来看心的状态。但它有一种常在自身的了知： “我”完全不存在！没有“我”进去显现执着、或者去承载任何行为状态！ 它是一种常在自身的了知，不需要去刻意建立“知”、守候着“知”、刻意去“知”、有意去“知”。它是一种了知，就像我们吃饱饭，我们就知道自己饱了，而不需要刻意去了知、守着看、守着了知。它是一种自然的、常在的了知： 心或五蕴，它们自己显现它们的行为，按照感受、想法、思虑、造作，按照各种冲击而来的情绪，合意的、不合意的，善的、不善的。但无论它们显现何种行为，那个常在心中的了知——“完全没有‘我’进去受用、承载、显现任何行为”——没有！只有心或五蕴的行为，它们按照自然规律自行显现。我们没有“我”，没有“我”去干预，没有“我”去受用，没有“我”去承载。这个常在心中的了知，常在的这个（了知），它从未消失过！这个了知啊！这个没有自我、没有“我”、没有“我们的自我”的了知，它从未从我们心中消失过！不是说我们活得什么都不知道！不知道你明白没有？ （Yok）：它是自己发生的。我们对它做不了任何事，只能放任它去。我们唯一的责任就是了知…… （隆塔）：不需要去了知！它自己了知！但是，我们不需要去守候着了知它。但是我们看到，所有生起的现象，没有谁去执着。我们了知这点就够了。但它看见一切，看见——即所有生起的现象，所有行为状态，没有谁去承载，没有谁去执着。然后，我们自己先去显现行为的状态——这个没有！完全没有！只了知到这些就够了。但是，当我们迷失了，去显现了某种行为，先开始了，那就迷失了。我们就必须依靠五蕴来帮助——就是帮助我们自己，从迷失中醒来。那个“觉者”啊，它帮不上什么忙，因为它没有行为，它没有工具。它只是看见，它只能了知有什么，它只能纯粹地了知。但它没有工具。当我们迷失了，先去显现了行为，先成了“行”，我们就必须依靠五蕴——就是五蕴中的念、定、慧——来帮助我们生起觉知，从迷失中醒来。 嗯……我们必须依靠五蕴来帮助！五蕴中的念、定、慧……五蕴中的念、定、慧，就是……就是行蕴这个范畴……来帮助我们自己从迷失中醒来——迷失于把“我”拿去思考、去造作、去修饰、去分析、批判、研究、去挣扎、去寻找、去凝视、去盯着、追逐了知心的行为、追逐着熄灭念头、熄灭情绪——我们这样做是错的！我们必须帮助，用念、定、慧来帮助，来听我们讲法，帮助理解。这就是带着我们自己来听法，帮助理解。然后帮助审视，从迷失中醒来。必须用这个，用五蕴中的念、定、慧，来帮助我们自己从迷失中醒来。 我们不是依靠那个佛性、知觉元素来帮助我们自己的。那个东西，它只能像空寂的天空一样，它帮不上任何忙。它就像空寂的天空一样，什么也帮不了。当五蕴迷失了，我们迷失了——作为五蕴的“我”迷失了——就必须依靠五蕴本身，就是那个已经迷失了的想法、感受、情绪，迷失于去思考、去造作、去修饰，把“我”带去迷失了——就必须依靠五蕴来帮助它从迷失中醒来。 然后回来。当从迷失于把“我”当作“行”、当作造作的“行”中醒来之后，就停止那个作为造作的“行”的“我”。只剩下五蕴，它们自己显现造作的“行”，而“我”不再去作任何“行”或造作了。当我们终止了把“我”当作“行”之后，我们就又了知了：“看，我们停止了迷失于把‘我’当作‘行’了。” 只剩下五蕴，它们自己显现出行为——作为感受、想法、情绪——但“我”不存在。那个“觉者”也就了知到这个程度。它……它……说白了，“觉者”就像那个坐享其成者，什么忙都帮不上。 但是，当我们迷失时，我们必须帮助自己从迷失中醒来。明白吗？ （Yok）：嗯……就什么都不剩了，就只剩下状态起来，起来，就这样而已。就只有……嗯……生起来，然后也不知道它是什么，就生起来了。我们就看见，看见，就这样。一直都是这样。 （隆塔）：嗯，那就是了。就这样。不是一天天混日子，什么都不知道。那样不对。把“知者”全扔了，什么都不知道了。不是！ （Yok）：（似乎明白了）怎么样？让你明白多了吧？Yok怎么样？来来来，让Yok……Yok这下明白了！这个对其他很多人非常有益！那些正要迷路的人啊，还以为自己没迷路要回家了呢。是真的迷路了！ （Yok）：它就是那样一直存在的。但是我们啊，总喜欢把自己变成那个“知者”，变成那个“盯着者”，变成那个“思考者”，变成那个“连接者”。它本来就是那样存在的，它从一开始就停止了（指没有主观造作）。但是我们是那个去追寻它的人。 （隆塔）：Yok这句话说得非常好！就是说，我们啊，实际上，从一开始就停止了（主观造作）。不是我们去让“我”停止。如果我们努力去让“我”停止，结果我们就一直都是“行”。实际上啊，我们从一开始就不是“行”！我们是觉者，那个不造作的！就是最根本原始的心，是觉者，是本来的宇宙，它没有想法、思虑、造作。它造作不了！ 真相是，我们没有造作。我们不是去停止我们自己。真的！就是它……我们从一开始就不是造作的“行”，从一开始就不是那个能造作的“我”。我们契入这个最高的自然真相，就是电影《佛陀：世界导师》里说的，这就是佛教！ （问Yok）：那它还会再（迷失）吗？Yok？嗯？你说：“那那样的话我怎么活啊？如果那样的话，我怎么活？会怎么样？我……我飘来荡去……” 那还会有“我”飘来荡去吗？像这样？Yok？嗯？还会有吗？嗯……再说一遍，等下……还会有吗？像这样？ （Yok）：它看到我们一直在追逐。停了！ 停了！停止思考，停止……（Yok 说 “善哉”，隆塔打断） （隆塔）：我（还）知道！那个思考者、琢磨者、思虑者还在这里呢！就是……哦！还不肯停！肯定得重新（审视）！我想…… （男声 'O'）：有很多问题，隆塔。就是我听了隆塔的开示，我觉得很多人可能和我一样有疑问。就是隆塔说要依靠五蕴去帮助思考、思虑、理解，按照隆塔教的先去理解，然后再去实践，让它成为真实。但是，当有些人正在用五蕴思考、思虑的时候，隆塔又说要停止，要先停止造作。这里我总结一下，不确定理解得对不对：是不是说，需要用五蕴思考、思虑、造作、理解，是为了去正确地实践，意思是必须用五蕴思考、审视实践的方法，按照隆塔教的，先去理解，直到正确理解了隆塔所教的。但是，如果用五蕴按照自己的实践方法或者自己的想法、见解去思考、思虑、造作，隆塔就会让先停止。好像是，要先把隆塔的知识、理解接收完毕。因为如果不停止按照自己的方式、方法去思考、思虑、造作，就无法理解隆塔教导的方法。不确定我理解得对不对，隆塔？我总结是这样。 （隆塔）：嗯……也不对。不对。 （'O'）：我请求隆塔解释一下可以吗？因为我听了还是不太明白。其他人可能不……不和我一样困惑吧？ （隆塔）：如果其他人不困惑就没关系了。 （'O'）：那我请求问第二个问题。就是不确定我理解得对不对。隆塔，当我们处在轻安的境界时，隆塔，就会有一个东西，就是那个去耽溺状态的“我”，也就是我们的“自我”。但是隆塔说，如果我们了知到没有“我”，那么任何状态，即使是“空”，也不是问题了，因为不会有那个去耽溺状态、去受用状态的“我”了。隆塔，这里我还是有点卡住，就是，像有些人“流”进去，执着于“空”或者执着于微细的境界、轻安的境界——这样“流”进去执着，是失去了正念。而如果我们造作出微细的境界、轻安的境界，那是禅定。这两者，和“流”进去执着，那是（一种）定（的状态），它们一样吗？我的理解是，执着这两种情况，都有“我”，有我们的“自我”在执着。那么这两种境界，它们一样吗？我想很多人也想问，这种“流”进去执着，或者失去正念处在“空”中，和造作出“空”的境界作为定、作为禅定，它们是相同还是不同？执着了会有什么后果呢？隆塔？ （隆塔）：我不想让你替别人思考。不然你会一直陷在“行”（心的造作）里面。因为你 O（指提问者）想什么，都是在想别人会怎样怎样，会这样那样。先把自己度了再说！不然啊，我们会一直陷在“行”里面。因为现在你 O 还在“行”里面，迷失于作为“行”，没有……没有……没有终止“行”。那么，你 O 越是替别人找理由，或者既分析别人又分析自己，就越会一直是“行”，永远终止不了“行”！就无法理解我们说的，也就……也就……也就无法契入“无为法”。 我就看到你 O 现在还在“行”里面嘛！迷失于作“行”，思虑、思考、找理由、分析、批判、研究，替别人想了一堆！而且自己本身也想得够多了，在自己的那部分里。还替别人想！相信他们……替他们想！这下是“行”上加“行”，加倍得到处都是！当下我看到的就是这样。您……您想别人会这样，会那样，他们会那样怀疑，这样怀疑。但别人会不会这样怀疑，您知道吗？不知道。但实际上就是，当下您在作“行”，您迷失于成为“行”，迷失于造作“行”。 我们必须先把自己度了！就是要……要成为那个终止了“行”的“无为法”，像我们说的那样。然后您就会全部明白了。如果您还一直用思考，您就一直是“行”，您就无法理解“无为法”。如果不成为……不成为“无为法”，您就永远无法理解“行”和“无为法”有何不同。然后您就解释不了，说不出来。那就只能是想法而已。您无法谈论“无为法”。 因为“无为法”就是不作“行”，是那个不作“行”、不造作任何东西的“我”（指那无我的本质）。 这就像是，如果您努力用思考，无论怎样，您都没有办法成为“无为法”。 打个比方： 我们拿某个国家来打比方，讲给您听。就是我们啊，曾经在那个国家待过，然后我们把那个国家的情况，讲给您听。——那个国家叫“无为法国”，假设啊。我们呢，曾经住在“无为法国”。 然后我们就把“无为法国”的情况讲给您听，“无为法国”是怎样的。然后我们就努力教您，您用什么方法才能到达“无为法国”。——就是您必须停止思考、造作、分析、批判、研究，（停止）替别人想，也（停止）替您自己想。如果您还一直作“行”，就进不去，就无法成为“无为法国”的（国民），您就到不了“无为法国”。但是您呢，却努力用思考、造作去想“无为法国”是怎样的。您既替别人分析，也替自己分析。您努力用“行”（有为造作）去发现“无为法国”。 但这恰恰和我们教的相反！我们教您要终止“行”！先终止了“行”，然后您自然就会成为“无为法”，自动地！但您呢，还是全都在用思考！全都是用“行”！如果用“行”，它成不了“无为法”。名字都告诉你了，“行”（有为法）怎么能变成“无为法”呢？它们是两个不同的方面啊！明白吗？ --------------- 翻译以下佛法讲座为中文，要求： 1. 将内容整理为对话问答的形式，问问题的部分加上“徒：”，回答问题的部分加上“师：” 2. 完整翻译，不遗漏内容 3. 翻译结果输出为对话问答的形式 4. 不要包含泰语，全部翻译为中文 5. 保证翻译后的文本通顺，易读 ---------------- 翻译以下佛法讲座为中文，要求：完整翻译，不遗漏内容；先把原文合并成文章，并将翻译结果输出为文章的形式；不要包含泰语，全部翻译为中文；保证翻译后的文本通顺，易读 Title：160101-5 ปฏิจจสมุปบาท 2 - หลวงตาณรงค์ศักดิ์ ขีณาลโย [เพลง] พระธรรมเทศนาของท่านหลวงตาลุงศักดิ์ขี นาโยตอนปฏิจจสมุปบาทภาคปฏิบัติตอนที่ 2 ท่านต้องพิจารณามาอย่างนี้ [เพลง] แอย่างที่เราพูดท่านจะพิจารณาเข้าตรงช่อง ทางไหนก็ได้ท่านต้องช่วยพิจารณาอย่าอยู่ เฉยๆท่านจะเข้าตรงช่องทางไหนก็ได้ที่เรา พูดมาทั้งหมดท่านจะพิจารณาจนดับอวิชชาดับ ความหลงโดยท่านพิจารณาถอยหลังตั้งแต่ตัว ท่านที่มีชีวิตอยู่ในปัจจุบันถอยหลัง ไปถอยหลังไปจนถึงเด็กแแลกคลอดถอยหลังจาก เด็กรอดคอดเข้าไปในครรภ์จนถึงรกที่สเปิม กับไข่มาผสมพันธ์กันสเปิร์มของพ่อกับไข่ ของแม่มาผสมพันธ์กันแล้วค่อยๆเป็นหยด เลือดโตขึ้นมาโดยไม่มีตัวเราเลยในนั้น ทั้งทั้งหมดเลยเราเพิ่งจะเป็นวิญญาณหรือ ธาตุรู้ที่ไม่มีตัวตนไม่มีอะไรเลยได้แต่ รู้เพิ่งจะลอยเข้ามาผสมเค่านั้นเองแต่ เมื่อยังเป็นอวิชชาอยู่มันเป็นรู้ที่ สร้างตัวตนุมันมามันก็เลยเข้ามาผสมได้ เมื่อสิ้นความรู้สึกเป็นตัวเป็นตนมันก็ เลยไม่มีตัวลอยมามันก็เลยหายเป็นเกืนไป สู่ความว่าบ้างเลยเรียกว่าอวิชชาดับไปเรา ช่วยพิจารณาย้อนหลังไปจนพบว่าเราคือใคร หรือใครคือเรากันแน่เในกายเนื้อเนี่ยที่ มีความรู้สึกนึกคิดอารมณ์ที่มานั่งอยู่ ตอนหน้าเราเนี่ยท่านช่วยพิจารณาย้อนหลัง ไปหน่อยว่าแท้จริงเราคือใครหรือใครคือเรา กันแน่ที่มานั่งอยู่ต่อหน้าเราคือคนที่มี รูปร่างหน้าตาแบบเนี้ที่มานั่งต่อหน้าเรา หรือเราเนี่ยดั้งเดิมเรามาจากไหน ถ้าท่านพิจารณาย้อนหลังไม่เป็นท่านก็ พิจารณาเดินหน้าอย่างที่เราบอกแล้วบวก ความแก่ความเจ็บความตายความชราไปเรื่อยๆ เพิ่มไปเรื่อยๆเพเรื่อยๆจนใจมันน้อมก็ถึง ความจริงอย่างนั้นว่าตัวตนไม่มีจริงๆไม่ อาจเหลือเป็นตัวเป็นตนอยู่ได้ไม่มีน้อม เข้าไปน้อมเข้าไปอย่างนั้นท่านจะอยู่เฉยๆ อย่าปล่อยชีวิตให้ล่อนเล่ห์ไปวันๆหนึ่ง เพราะเวลาแต่ละคนมันใกล้เข้ามาทั้งนั้นเ ท่านช่วยพิจารณาย้อนไปข้างหลังจนไปพบว่า แท้จริงเราคือใครใครคือเรากันแน่เราก็จะ พบความจริงแล้วสิ้นความยึดมั่นถือมั่นใน ตัวตนนี้เมื่อเราพบว่าแท้จริงเราคือธาตุ รู้หรือวิญญาณธาตุหรือนิพพานธาตุนั่นเอง นิพพานธาตุจึงไม่ใช่เราเอาตัวเราเนี่ยไป ถึงสภาวะ ใดเข้าไปถึงตัวตนของเราที่แท้จริงคือรู้ แจ้งว่าเราเป็นผู้ไม่มีตัว ตนไม่ใช่ค้นพบว่าเรามีตัวตนตนแต่ค้นพบ นิพพานธาตุคือเรานั่นแหละว่าค้นพบว่าเรา ไม่มีตัว ตนแท้จริงเราคือผู้ที่ไม่มีตัว ตนนั่น แหละเรียกว่านิพพานธาตุคือเรานั่นแหละ ตั้งแต่แรกแล้วเรา่ะจะปฏิบัติเอาตัวเรา เนี่ยไปถึงนิพพานที่ ไหนที่เราโหยหานิพพานเราไปสร้างสภาวะ นิพพานไว้อยู่ๆก็สร้างความว่างกันนมาเฉยๆ แล้วพยายามจะเอาตัวเราเนี่ยให้ไปถึง นิพพานดิ้นรนหานิพพานที่นอกจากตัวเราแท้ๆ จิตเดิมแท้ๆของเราจิตดั้งเดิมแท้ๆของเรา หรือวิญญาณหรือธาตุรู้หรือวิญญาณธาตุหรือ จิตเดิมตั้งเดิมแท้ๆหรือนิพพานธาตุของเรา เองก็คือตัวเราแท้ๆนั่นแหละแต่เรากลับ ปฏิบัติจะเอาตัวเราเนี่ยไปดิ้นรนหา [เพลง] นิพพานเราช่วยคนให้เจอตัวเราที่แท้จริง ว่าไอ้ตัวเราที่เป็นกายเนื้อที่มานั่งต่อ หน้าเราเราคือใครใครคือเรากันแน่แล้วเรา ก็จะพ้นจากตัวเราไปได้เมื่อเราพ้นจาก สังขารร่างกายพ้นจากสังขารจิตตสังขารไป ได้นั่นแหละเราก็จะถึงนิพพานธาตุเองไม่ ใช่เอาตัวเราไปถึงสภาวะนิพพานใดๆหรือไม่ งั้นท่านจะต้องช่วยพิจารณาเดินหน้าไป อย่างที่เราพูดแล้วบวกไปทีละปีละปีละปี หรือหรือถ้าใจร้อนก็ทีละ 10 ปี 10 ปี อย่างเราว่าเนี่ยเราก็จะเห็นสภาพเรา เสื่อมสิ้นไปเสื่อมไปดับไปเราก็จะหมดจาก ความยึมั่นถือมั่นในกายตนแล้วก็เหลือแต่ ความว่างเปล่าแล้วก็เหลือแต่จิตเกิดดับ อยู่ในความว่างเปล่าแล้วสิ้นความยึดมั่น ถือมั่นจิตอีกทีนึงั้ไม่ยึดถือยึดมั่นถือ มั่นเอากายและจิตเป็นเราเป็นตัวเราเป็น ตัวตนของเราก็จะพ้นหลุดพ้นจากสังขารกาย สังขารจิตไปได้หลุดพ้นไม่ได้มีตัวเราหลุด พ้นเพราะว่าความจริงเราคือความไม่มีตัว แล้วตั้งแต่แรกแต่เราไป ยึดเอาตัวเรากับจิตที่แสดงอาการเป็นตัว เราซะแท้จริงเราคือความไม่มีตัวตนไม่มี กิริยาอาการใดๆได้แต่รู้มันเป็นตัวเรา ตั้งแต่แรกแล้วนั่นน่ะคือนิพพานธาตุแต่ เราเนี่ยกลับไปเข้าใจผิดเอาตัวอื่นเป็น ตัวเราความเข้าใจผิดนั้นเป็นอวิชชาเรื่อย ไปจนกว่าเราจะรู้แจ้งว่าแท้จริงเราไม่ใช่ ตัวที่เป็นกายเนื้อและไม่ใช่ตัวที่เป็น กายจิตเราคือพุทธะ หรือผู้รู้ที่ไม่มีตัวตนนั่นเองพุทธะหรือ ผู้รู้ที่ไม่มีตัวตนเนี่ยมีอยู่แล้วใน ร่างกายเราและมีอยู่แล้วในสัตว์เดรัจฉาน มีอยู่แล้วในพุทธเจ้าในพระอรหันต์มีอยู่ แล้วในสรรพสัตว์ทั้งหลายที่ยังเวียนว่าย ตายเกิดทั้งหมดมีพุทธะหรือมีธาตุรู้อยู่ แล้วทั้งหมดคือวิญญาณที่จะไปเวียนว่ายตาย เกิดนั่นเองแต่วิญญาณนั้นมันบวกกับความ หลงยึดอยู่คือยึดร่างกายจิตใจแต่ละชาติ แต่ละชาติไปที่เปลี่ยนร่างไปว่าเป็นตัว เราเป็นตัวตนของเราหรือหรือตัวเราเนี่ย คือตัวที่เราเนี่ยไปเกิดใหม่แต่ละชาติไป ไปถ่ายเรียกว่าถ่ายถ่ายร่างไปใหม่แต่ละ ชาติแต่ละชาติไปยึดเอาตัวที่ถ่ายร่างไป เป็นตัวเราหรือเป็นตัวตนของเราส่วนอรูป พรหมเนี่ยไม่ยึดรูปร่างที่ถ่ายร่างไปแต่ ไปยึดเอา จิตจิตที่มีความรู้สึกนึกคิดอารมณ์ได้ว่า เป็นเราเป็นตัวเราหรือเป็นตัวตนของเรา อรูปพรหมก็เลยเอาจิตเนี่ยพยายามเสพไว้เสพ อรูปฌานไว้อาหารของอรูปพรหมก็คือเสพฌาน เมื่อไหร่อรูปพรหมไม่เสพอาหารไม่กินอาหาร ก็คือไม่ไม่เสพฌาน ไว้ก็จะตายจากอรูปพรหมทันทีดังนั้นอาหาร ของรูปพรหมก็คือมีตัวตนของตัวเราเนี่ยไป เสพความรู้สึกว่างไว้ตลอดเวลาต้องทรงไว้ ให้ได้ทรงหลุดหลุดจากการสร่งก็ตกตกจาก อรูป พรหมดังนั้นในขณะปัจจุบันถ้าเราเนี่ยไป เสพความรู้สึกว่างไว้ตลอดเวลาเนี่ยเราไม่ อาจพดจากนรกได้เลยเพราะว่าเราก็ถึงถึงแม้ เราจะเสพไว้อย่างเงี้ยจนเราตายแล้วเราก็ สามารถเสพไว้ได้เสพอารมณ์ว่างไว้ได้มันจะ มีตัวเราแล้วก็มีอารมณ์ที่เราเสพไว้คือ ความรู้สึกว่างเราก็จะไปเกิดในอรูปพรหม แต่อรูปพรหมยังไม่ได้บรรลุพระโสดาบันยัง ไม่ได้ทำวิปัสสนาให้แจเห็นแจ้งตามที่เรา พูดในปฏิจจสมุปบาทหรืออริยสัจ 4 เลยยัง ไม่ได้ปล่อยวางร่างกายยังไม่ได้ปล่อยวาง จิต เลยดังนั้นอรูปพรหมยังไม่ปิดอบาย ยังไม่ปิด อบายเพียงแต่เข้าอรูปฌานได้ในขณะตายแล้ว จึงไปเกิดเป็นอรูปพรหมแต่ยังไม่ได้ขึ้น สู่วิปัสสนา เลยจึงมีสิทธิ์ตกอบายไปตกนรกได้อีกดัง นั้นถ้าใครปฏิบัติไปจับความรู้สึกว่าง เปล่าไว้ถ้าถึงขนาดตายจับได้จริง ๆก็จะไปเกิดเป็นอรูปพรหมแต่ไม่พ้นนรกได้ นะงั้นแนวทางการปฏิบัติทั้งหมดเนี่ยเราก็ ได้พูดอย่างละเอียดมาทุกทุกแนวทางทุกแนว ทาง แลใครสงสัยอะไรเนี่ยช่วยซักเราจะได้แจก แจงชี้แจงให้ ละเอียดท่านยังยึดอะไรอยู่ยังหลงอะไรอยู่ ท่านยังเป็นทุกข์ทำไมเนี่ยพระพุทธเจ้า เมตตาสั่งสอนพบแล้วหนทางมาเมตตาสั่งสอน ไว้ให้แก่พวกเราถ่ายทอดมาถึงพ่อแม่ครูบา อาจารย์ถ่ายทอดมาถึงพระสงฆ์แล้วเลยมาถึง พ่อแม่ครูบาอาจารย์ของเราเลยมาถึงเราแล้ว เลยมายอย่าอย่างท่านทั้งหลายเนี่ยนี่ก็ คือเราเนี่ยเหมือนเป็นผู้ถ่ายทอดแทนพระ พุทธองค์นั่นเอง แ่ะแต่ทำไมอ่ะถ่ายทอดแล้วถ่ายทอดอีกถ่าย ทอดแล้วถ่ายทอดอีกท่านยังทุกข์เหมือนเดิม ยังทุกข์เหมือนเดิมนะท่านยังทุกข์ยังไงก็ ยังทุกข์เหมือนเดิมยังปฏิบัติเหมือนเดิม อะไรก็ปฏิบัติเหมือนเดิมทุกอย่างก็เรียง ทุกข์เหมือนเดิมทุกอย่างเลยทั้งๆที่ พยายามจะชี้แจงแจกแจงท่านทุกแง่ทุกมุมอ่ะ แล้วจี้แจงแจกแจงเสร็จอ่ะให้ท่านซักได้ ด้วยซักให้มันแตกอย่าเอาความทุกข์กลับ บ้านอืมใครทุกข์ใครทุกข์มันไม่เหมือนกัน น่ะต้องซักเอาจะให้ไล่บอกก็ไม่ได้อแต่ เมื่อบอกแล้วสอนแล้วชี้แจงแล้วท่านยังยึด อยู่มันก็ไม่มีใครช่วยได้มันเหมือนกับ อย่างเนี้ยพระพุทธองค์ พระสงฆ์พ่อแม่ครูบาอาจารย์เหมือนเราเนี่ย เห็นท่านกำลังจมน้ำเนี่ยท่านอยู่ต่อหน้า เนี่ยเราก็รู้ว่าท่านเป็นทุกข์แต่ละคนเ ทุกข์คนละแบบก็คือท่านกำลังจมอยู่ในทะเล ทุกข์เราก็พยายามโยนห่วงยางพยายามโยนให้ ไอ้ชูชีบช่วยชีวิตท่านให้ท่านเกาะคือ เนี่ยหลักธรรมคำสอนของพระพุทธองค์ของพ่อ แม่ครูบาอาจารย์พระบรมครูเนี่ยให้ท่าน เกาะช่วยเกาะหน่อยช่วยเกาะหน่อยคือช่วย พิจารณาหน่อยช่วยพิจารณาหน่อยไม่เอาแล้ว ไม่ยอม เกาะไม่เกาะท่านเคยทำมายังไงก็ทำอย่าง งั้น แหล่ะเคยเกาะเกี่ยวพัวพันก็เกาะเกี่ยวพัว พันอยู่นั่นแหละคนไหนเกาะเกี่ยวผัวพัน สามีภรรยาลูกหลานพ่อแม่พี่น้องสมบัฐาน ตำแหน่งลาบยศเคยเกาะเกี่ยวมากขนาดไหนก็ เกาะเกี่ยวยิ่งขึ้นไปอยู่เรื่อยๆไม่สนใจ ที่จะเกาะทุ่นเกาะคำสอนพพุทธเจ้าที่โยน ให้ไปในทะเลทุกข์ที่ท่านกำลังเป็นอยู่ทุ วันนี้คนไหนเกาะอารมณ์เกาะอาการก็เกาะ อยู่นั่นแห่ะบอกให้ปล่อยวางปล่อยวางนั่น คือคำหลักธรรมคำสอนเจ้าท่านก็ไม่ปล่อยวาง ท่านกับเกาะอยู่นั่นแหละท่านจะพยายาม ปล่อยวางโดยมีตัวท่านปล่อยวางแล้วมันจะไป ปล่อยวางได้ยไงเพราะมันไม่มีตัวตนมันต้อง พิจารณาให้เห็นถึงตัวตนเราตัวตนผู้ปล่อย วางไม่มีแต่ถ้าจะปล่อยวางทุกอย่างเราให้ ตัวตัวเรา สบายก็เลยไม่มีตัวเราไม่มีตัวตนของเราให้ พิจารณาเข้าไปจนตัวตนไม่มีตัวเราไม่มีตาม ที่เราได้กล่าวมา แล้วแต่ท่านก็พยายามจะปล่อยวาง อ้าอาจารย์สอนก็อ้าอย่างงั้นปล่อยวางแต่ ปล่อยวางเพื่อให้ตัวเราสบาย เราปล่อยวางเสร็จแล้วเดี๋ยวตัวเราจะได้ พ้นทุกข์ตัวเราจะได้สบายอ้ามันก็มีตัวเรา อยู่ดีเมันปล่อยวางเพื่อตัวเราแล้วมันจะ ไปมันจะไปเข้าใจเป็นธรรมชาติที่แท้จริง ที่ไม่มีตัวเราได้ยังไงอ่ะแม้แต่ปล่อยวาง ก็ปล่อยวางเพื่อให้ตัวเรา สบายเพเดี๋ยวก็เอาและอาจารย์มันปล่อยวาง ไม่ได้มันปล่อยวางไม่ ได้เดี๋ยวมันปล่อยวางไม่ได้ถ้ามันปล่อย วางได้แล้วมันจะเป็นยังไงชตอบฉันหน่อยซิ ถ้ามันปล่อยวางได้นะอาจารย์ผมจะได้บรรลุ นิพพานเลย อืแล้วมันจะบรรลุได้ยังไงอ่ะก็มีตัวผม แล้วผมมีตัวผมแล้วมันถ้าจะมีตัวผมบรรลุ นิพพานถ้ายังมีตัวผมอ่ะมันต้องเข้าถึง ความเป็นจริงว่าไม่มีตัวผมนั่นแหละทีนี้ ยังมีความรู้สึกว่าถ้าผมปล่อยวางได้นะผม จะบรรลุนิพพานผมจะถึงซึ่งความว่างเปล่า เหมือนที่อาจารย์พูด อืก็เรามันคือ จิตเดิมแท้ๆของเรามันคือ จักรวาลจักรวาลแล้วอวกาศแห่งจิตเดิมแท้ แล้วคือนิพพานธาตุที่ไม่มีตัวตนแล้วจะมี ตัวเราไปถึงความว่างได้ยังไงตอผมปล่อยวาง หมดแล้วผมจะได้ถึงซึ่งความว่างมันก็เลยมี ความว่างแล้วมีตัวเราเหาะไปถึงในความว่าง แล้วมันจะเป็นไปได้ยัง ไงถามยังไงยังไงก็จะมีตัวผมถึงถ้าผมวาง ได้นะถ้าผมสักแต่ว่ารู้ได้นะอาจารย์ผมรู้ อะไรผมสักแต่ว่ารู้ได้นะแล้วผมจะอื้อแล้ว อื้อๆเป็นไงผมจะอื้อผมจะผมจะเป็นยังไง เดี๋ยวบอกเราหน่อยซิถ้ามันสักตวรุได้มัน วางได้ถ้ามันเข้าใจอย่างที่อาจารย์พูดได้ นะแหมผมจะอื้ออ้าวแล้วกันอื้อผมจะอะไรด๋ ดิช่ตอบแล้วหน่อยซิที่สุดอ่ะผมจะอื้อมัน ก็คือผมจะเอานผมจะ ได้แล้วมันสิ้นตัวผู้ได้ตัวผู้ได้มันไม่ มีตัวตนไม่มีตัวตนที่จะได้มันที่จะนั่น แหละคือเราแท้ๆคือนิพพานพลาดคืออวกาศเดิม แห่งจิตเดิมแท้ที่ไม่มีตัวตนแล้วถ้าผมจะ ได้แล้วผมจะเป็นผมจะบรรลุแล้วมันจะมันจะ เป็นอย่างงั้นยังไงอ่ะมันเลยกลายเป็นมี สภาวะแล้วมีตัวเราจะได้สภาวะหรือมีสภาวะ มาให้ตัวเรามันจะเอาสภาวะสภาวะนั้นแล้ว แต่วาดฝันไว้ว่าอะไรว่างสภาวะนิพพานเราจะ ได้นิพพานจะเอานิพพานมาให้ตัวเราหรือตัว เราจะไปถึง นิพพานถ้าคุณไม่สิ้นความหลงเข้าใใจแบบ เนี้ยคุณไม่มีทางจะค้นพบตัวคุณเองได้เลย ว่าตัวคุณเองเนี่ยคือความไม่มีตัว ตนไอ้ร่างกายเนื้อที่มีความรู้สึกนึคิด อารมณ์ในปัจจุบันนี้มันไม่ใช่ตัวเราเราก็ จะพบค้นพบตัวเราว่าเราที่แท้จริงคือ ใครใครคือเราเราคือใครกันแน่วะออก็เราคือ ความไม่มีตัวตนไงอ่าเพราะฉะนั้นไอ้กาย เนื้อที่มีความรู้สึกนึคิดอารมณ์ได้จำได้ ไหรู้เนี่ยไม่ใช่ตัวเราก็เราคือความไม่มี ตัวตนไงอ้าถ้าเราคือความไม่มีตัวตนแล้ว แล้วจะมีตัวเราไปได้อะไรอีกอ่ะพ้าพิจณา ให้ดีนะท่านชอบคิดแบบว่าอย่างนี้เรื่อย ว่าแหมถ้าทำได้อย่างอาจารย์ว่า นะเดี๋ยวเถอะมันจะอ่าเราว่าะเดี๋ยวๆๆๆมัน จะจะอะไรเดี๋ยวบอกเรามาซิจะจะอะไรผมหรือ หนูจะบรรลุนิพพานจะถึงว่าเปล่าดังจักรวาล เฮ้ยนี่ไม่ใช่แล้วไม่ใช่แล้วมันมีตัวตน อยู่มีตัวเราจะไปถึงอะไรจะไปได้อะไรแล้ว จะมันจะเข้าถึงความไม่มีตัวตนได้ไงเข้า ถึงความจริงที่ไม่มีตัวตนได้ยังไงวมันไม่ มีใครเข้าถึงอะไรมันมีแต่ว่าเข้าถึงความ จริงที่ว่าเราเนี่ยไม่มีตัวตนตัวเราไม่มี ไม่มีตัวตนในร่างของเราเนี่ยในร่างกาย เนื้อเนี่ยไม่มีตัวเราไม่มีตัวตนของเรามี แต่ขันธ์ 5 เขาแสดงกิริยาอารขึ้นมาแล้วเ ก็ดับไปแสดงกิริยาการอะไรขึ้นมาแล้วก็ดับ ไปแต่ตัวเราไม่มีแล้วไม่มีกิริยาการในตัว เราไปคอยรู้ไปคอยดูไปคอยเพ่งไปคอยจ้องไป คอยปัดไปคอยเขี่ยไปคอยเลือกสรรเอาที่ถูก ใจจะเอาที่ไม่ถูกใจจะปัดเขี่ยออกไม่มี เมื่อไม่มีตัวเราจะมีใครไปจัดการแบบนั้น น่ะเราพิจารณาให้ดีๆนะที่เราปฏิบัติเนี่ย เราคอยมีตัวเราเข้าไปเพ่งในตัวเราไปคอยดู ตัวเราไปคอยรู้ตัวเราไว้แล้วพออาการของ จิตที่มันถูกใจเราก็จะพยายามจับเอาไว้คือ มันว่างโล่งโปร่งเบาสบายเราก็พยายามจับ ไว้พออาการของจิตที่ไม่ถูกใจเราก็พยายาม จะเตะเขี่ยวออกไปแล้วเราให้เหลือแต่ความ ว่างเปล่าแล้วก็จะมีเราถึงซึ่งความว่าง นั้นคือนิพพานอันนี่มันเป็นความหลงมันก็ ไม่สิ้นความมีตัวเราไม่สิ้นความมีตัวตน ของ [เพลง] เราเพราะอะไรท่านปรุงแต่งเป็นความว่างไว้ แล้วเตะสิ่งที่ไม่เชอใจออกไปหมดแล้วท่าน ก็ไม่ไม่ไม่เห็นว่ามีตัวของท่านไปเสวยมี ตัวตนของเราอ่ะเหมือนไปชกคนอื่นตกเวทีหมด แล้วมีตัวเรา่ะขึ้นไปครองเวทีอยู่เราก็ ไม่ เห็นเคยมีคนเเหมารถมาหาเราเป็นคันถ เลยเพื่ออะไรมาถึงว่าเพื่อให้เรารับรอง ว่าว่างแล้วว่างหมดแล้วเราพูดยังไงก็ไม่ ฟังเราเลยบอกว่าไหนๆลไปช่วยเปิดประตูดูใน ห้องนู้นหน่อยิว่าในห้องนั้นมันมีคนมั้ย มันว่าจากคนมั้ยดูซิไปช่วยดูซิมันมีคน อยู่ในห้องนั้นมยพอเข้าเข้าไปเปิดประตูดู ปุ๊บอ้าห้องมันว่างอาจารย์ ห้องมันว่างเนี่ยห้องมันว่างเลยอาจารย์ มันไม่มีคนห้องมันว่างแล้วถูว่าในห้อง นั้นมีคนมั้ยอีตอนที่เขไม่เข้าไปดูเนี่ย นั่นแะห้องว่างแต่ที่ตอนเไปบอกว่านี่ อาจารย์มันว่างหมดเลยมันว่างหมดนั่นแหละ ในห้องนั้นน่ะไม่ว่างหรอกไม่ว่างจากตัว คุณไงถ้าคุณรู้สึกว่างไว้นั่นแหละนั่น แหละเราแเข้าอยู่ในห้องนั้นมีตัวเราอยู่ ในห้องนั้นเราไม่ได้ว่างจากตัวตนเลยบอก เมื่อกี้เนี่ยห้องเว่างดีๆพอคุณเปิดเข้า ไปดูแล้วก็บอกห้องว่างห้องว่างนั่นแห้อง มันไม่ว่างแล้วเนี้เนี่ยคุณรู้แต่เพียง ว่าห้องว่างแต่คนอื่นก็กลับมองเห็นว่า เดิมเนี่ยห้องมันว่างแต่มีคุณเข้าอยู่ใน ห้องตอนนี้ห้องมันไม่ว่างแต่คุณกลับมอง ไม่เห็นตัวคุณคุณเห็นแต่ห้องว่างแต่คุณ กลับไม่เห็นตัวคุณเราเลยพยายามสอนยังไง ให้เห็นตัวเราเองแต่เรากลับเห็นแต่ห้อง ว่างมันพูดเท่าไหร่ก็พูดก็ไม่เข้าใจก็ ว่างแล้วนี่ไงก็ว่างแล้วก็ว่างแล้วฮะแต่ ไม่เห็นตัวเองเห็นแต่ห้องว่างแต่คนอื่นก็ เห็นว่ามีตัวเราอยู่ในห้องว่างแล้วก็จน ตายไปแล้วเนี่ยแก้ก็ไม่ตกเนี่ยบางคนเนี่ย ตอนจะตายก็เพ้อมากเลยหลงมากแก้ไม่ตกเพราะ ว่าว่างแล้วว่างแล้วเถียงเราอยู่นั่นแหละ เนี่เราพูดชี้แจงแจกแจงทั้งความจริงแล้ว ได้เห็นความหลงเนี่ยในแต่ละอย่างเนี่ย ท่านช่วยพิจารณาตามเราหน่อยเนี่ยแล้วท่าน ก็จะเข้าถึงมีเาเรียกว่ามี ปัญญาเข้าถึงความจริงอันสูงสุด ได้ยืมคำในหนังในพุทธเจ้ามหาศาสดาโลกมา พูดหน่อยเพราะว่าชอบดูแล้วมันคำมันโดนโๆ หลาย คำเพุทธศาสนาคือมีปัญญาเข้าถึงความจริง อันสูงสุดที่เราพยายามพูดให้ท่านฟังเนี่ย คือความจริงอันสูงสุดท่านช่วยมีปัญญารู้ เห็นวิเคราะห์ตามเราไปให้เข้าใจจริงจริง ด้วยใจของท่านจริง ๆแล้วท่านก็จะปล่อยให้ไอ้ขันธ์ 5 คือร่าง กายเนื้อเนี่ยและไอ้ความรู้สึกนึคิดตึก ตองที่มันอยู่ในใจของท่านทุกขนาบคือตัว เราเนี่ยไอกายเนื้อนี่แที่มันไม่คิดนึกึง ตอนปรุงแต่งของมันเนี่ยมันไม่มีใครมาเสวย เลยมันไม่มีใครมารองรับเลยแล้วไม่มีใครมา ทำท่าดูมันมาทำท่ารู้มาคอยเพ่งคอยปัดคอย เคลียร์คอยเลือกสรด้วยว่าที่ชอบใจจะเอา ที่ไม่ชอบใจไม่เอามันคงปล่อยให้ไอ้กาย เนื้อเนี่ยไอกายเนื้อของเราทุกคนที่นั่ง อยู่เนี่ยที่มันมีมีกิริยาใดๆที่เกิดขึ้น เมันคงปล่อยให้มันเนี่ยเกิดขึ้นและดับไป ตามความเป็นจริงของมันไม่มีใครมาดูเกิด ขึ้นและดับไปตั้งอยู่และดับไปคงปล่อยให้ มันเกิดขึ้นเองและดับไปเองเกิดขึ้นเอง แล้วดับไปเองเกิดขึ้นเองแลดับไปเองไม่มี ใครไปรองรับมันเลยไม่มีใครไปเสวยไม่มีใคร ไปเลือกสรรไม่มีใครไปแทรกแซงไม่ไม่มีใคร คอยไปจัดการว่าไอ้เนี่ยที่ดีจะเอาไว้ที่ ไม่ดีไม่ชอบใจปัดเขี่ยวออกไม่มีเลยเลย เพราะเราไม่มีตัวตนไงไม่มีตัวเราไม่มีตัว ตนของเราเพราะงั้นไอ้ที่แสดงอาการได้คือ ไอ้ขันธ์ 5 เนี่ยคือกายเนื้อที่เป็นรูป ขันธ์กับนามขันธ์เเป็นของปรุงแต่งเป็นของ ที่เพิ่งมาสร้างเอาในโลกนี้ไม่ใช่เราแต่ แรกนั้นเราก็จะไปยุ่งกับมันรอวันที่เรา สิ้นอายุขขยาดขันธ์เนี่ยที่เป็นกายเนื้อ กับนามขันธ์ที่เป็นความรู้สึกนึกคิดนึกตอ ปรุงแต่งและอารมณ์ต่างๆเนี่ยที่มันแสดง กิริยาการได้มันก็ไปตกอยู่ใต้กฎว่าสิ่งใด สิ่งหนึ่งที่เกิดขึ้นสิ่งนั้นย่อมดับไป เป็นธรรมดามันก็จะดับไป หมดเหลือแต่เรานั่นแหละที่ไม่ดับเราไม่ ได้หมายถึงว่าเราเป็นตัวเป็นตนไม่ดับนะ ไม่ใช่มีตัวเราอยู่ในความว่างนะเราน่ะ เป็นความว่างไปเลย อ่ะคือวิญญาณธาตุหรือนิพพานธาตุหรือธาตุ ว่างไป เลยไม่ใช่ว่าเราเนี่ยพอร่างกายดับความรู้ สึกนึกคิดอารมณ์ดับหมดอ้าเราเหาะขึ้นไป อยู่ในความว่าเลยมีคนพยายามจะไปเสวยความ ว่างในอวกาศ อีกมีคนพยายามทำอย่างนั้นจริง ๆพยายามจะสร้างความรู้สึกว่างไว้เวิ่ง ว่างได้ไพศาลดังอวกาศและมีตัวเราไปเสพ อวกาศนั้นไปถึงซึ่งอวกาศหรือความว่างนั้น กลายเป็นในความว่างมีตัวเราลอยเท้งเต้ง แบบนั้น น่ะก็ในเมื่อความไม่มีตัวตนนั้นคือเราเลย เราคือความไม่มีตัวตนแต่รู้ว่าแต่ไม่มีไป กิริยาการเป็นรู้ไปอะไรแต่รู้ว่าเนี่ย ขันธ์ 5 คือตัวไอ้กายเนื้อที่มันมีความ รู้สึกนึกคิดอารมณ์ข้นในแต่ละขณะปัจจุบัน มันก็คงเกิดขึ้นเองดับไปเองเกิดขึ้นเอง ดับไปเองเกิดขึ้นเองดับไปเองมันไม่มีความ รู้สึกมีตัวเราเข้ามามีส่วนได้เสียเลยสัก นิดเดียวในชีวิตอยู่ประจำวันทุกขณะ ปัจจุบันมันก็คงเป็นอยู่แค่เนี้ยมันมีแต่ ความรู้สึกนึกคิดอารมณ์ที่มันเกิดขึ้น ทั้งที่ถูกใจไม่ถูกใจก็ตามที่เป็นสุข เวทนาถ้าถูกใจก็เป็นสุขเวทนาไม่ถูกใจก็ เป็นทุกขเวทนา มันก็คงเป็นอย่างของมันเตามธรรมชาติปกติ เลยอ่ะมันเกิดขึ้นเองดับไปเองเกิดขึ้นเอง ดับไปเองอย่างเป็นปกติตามธรรมชาติของมัน เลยเป็นอิสระอย่างเสรีไม่มีใครไปคอยจ้อง ดูมันไปคอยเลือกไปคอยคัดไปคอยแทรกแซงไม่ มีอีกเลยเพราะมันเข้าถึงว่าเราไม่มีตัวตน ไม่มีตัวตนของเราในใจเราจึงไม่มีเราเนี่ย จะต้องไปฝึกให้ถึงอะไรไปเป็นอะไรเราก็ ปล่อยวางเดี๋ยวนี้เลยถ้าเราเข้าใจตรง เนี้ยและความเป็นตัวตนไม่มีดังนั้นมีอะไร เกิดขึ้นก็จ้างมึงไม่มีกูสักอย่างนึงเป็น มึงหมดไม่ใช่ กูแค่นี้ แมันก็ไม่มีใครทุกข์เลยขันหน้าจะเป็น อย่างไเป็นไปเหอะกูไม่มีกูก็เลยกลายเป็น ความว่างเปล่าไปเลยเหมือนดังอวกาศจักรวาล ไปเลยแต่ไม่ใชเป็นความรู้สึกว่างไ้ในใจนะ คือไอ้ความรู้สึกนึกคิดอะไรเกิดขึ้นไม่ เห็นมีใครไปยุ่งกับมันแล้วมันก็ไม่ไอ้ ความรู้สึกนึกคิดอารมณ์หรือรรกิ่นเสียง ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้นมันไม่มีไม่มี อิทธิพลต่อใจไม่มีอะไรไปทำอะไรใจ ได้มันเหมือนกับว่ารูปรสกลิ่นเสียงสัมผัส เสียดสีหรือว่าไอ้ความรู้สึกนักคิดอารมณ์ ที่เกิดขึ้นมันเหมือนกับฟ้าแลบอ่ะฟ้าแลบ ที่แปลบๆๆๆในท้องฟ้าหรือในจักรวาลที่ว่าง เปล่าเนี่ยต่อให้ฟ้าแลบฟ้าผ่าเป็นสายลงมา แรงขนาดไหนอ่ะเธอจะเห็น ว่าไฟไม่เคยไหม้ท้องฟ้า เลยเพราะอะไรท้องฟ้าเนี่ยมันคือความว่าง ่าเมื่อก่อนนี้ชชันเป็นเด็กๆนะ ฉันมองเห็นท้องฟ้านึกว่าเป็นท้องฟ้านี่ เป็นแผ่นกระดาษฉันมองเห็นแล้วเป็นสีฟ้าไป หมดเลยมองเห็นมีเมฆฉันเข้าใจว่าท้องฟ้า นี่เป็นแผ่นกระดาษตอเด็กๆอ่ะมองท้องฟ้าเ แผ่นกระดาษท่านเพิ่งมารู้เอาทีหลังนะว่า ท้องฟ้าเนี่ยมันไม่มีท้องฟ้าหรอกเพราะ อะไรตอนขึ้นเครื่องบินไปอ่ะมันไม่มีท้อง ฟ้านี่หว่าเนี่ยเห็นเมฆมมันลอยอยู่ใต้ เครื่องบินนี่เองอ่ะเครื่องบินมันอยู่ เนือเท้องฟ้ามันไม่มีเลยโอ้เราเป็นเด็ก นี่เรามองว่าท้องฟ้าเหมือนแผ่นกระดาษมา ครอบโลกไว้ แท้จริงอ่ะใจเเหมือนเหมือท้องฟ้านั่นแหละ และไอ้ความรู้สึกนึกคิดอารมณ์และรูปร กลิ่นเสียงสัมผัสที่มากระทบแล้วเนี่ยทำ ให้เกิดความรู้สึกนึกคิดอารมณ์เนี่ยเวลา มีรูปรสกลิ่นเสียงสัมผัสมากระทบกับตาหูจ หมูลิ้นเนี่ยมันก็จะเกิดเป็นไอ้อาการของ ใจขึ้นมาอาการของใจที่เนี่ยที่มันเกิด ขึ้นในแต่ละขณะ เนี่ยมันก็เหมือนฟ้าแลบฟ้าผ่านัแหละต่อ ให้มันมีอาการของใจที่กระทบและรุนแรงปาน ใดก็ตามไม่ว่าจะถูกใจไม่ถูกใจอ่ะไม่ว่าจะ เป็นกิเลสเป็นอะไรก็ตามเป็นกิเลสเป็นโมโห อย่างแรงๆอะไรก็ตามมันกระทบแล้วมันต้องมี ปฏิกิริยากระทบแล้วต้องมีปฏิกิริยาแล้ว แต่ว่ากระทบมากกระทบน้อยกระทบแรงมันอยู่ ที่เหตุปัจจัยขนาดนั้นแต่มันกระทบเปรี้ยง แล้วมันก็เกิดปฏิกิริยาแต่ปฏิกิริยาที่ มันเกิดขึ้นแต่กระนั้มันก็เกิดเกิดขึ้น ตามความเป็นจริงที่มีการกระทบกระทบแรง กระทบข้อยแต่มันไม่ว่ากระทบแรงกระทบข้อย ก็คือกระทบแรงกับฟ้าผ่าแรงมากเลยกระทบ ข้อยกับฟ้าแป๊บๆๆแป๊บแลลแปบๆมันกระทบแรงๆ ก็มีอารมณ์แรงมากเลยแล้วมันก็ฝ่าผ่า เปี้ยงแรงมากเลยแต่เธอเห็นมั้ยฟ้าจะผ่า แรงผ่าข้ยังไงอ่ะมันไม่เคยไหม้ท้องฟ้าเลย อ่ะเพราะอะไรท้องฟ้ามันว่างเปล่านั่นแหละ คือจิตเดิมแท้ๆตั้งเดิมแท้ๆของเราทุก คนหลวงปู่ดูลอตุโลพระอรหันต์ที่เรียกว่า ท่านที่พ่อแม่ครูบาอาจารย์ทั้งหลายเรียก ว่าเจ้าแห่งจิตที่ท่านบรรลุอรแล้วกระดูก ของท่านเป็นพระธาตุใสแจ๋วเป็นเครื่องยืน ยารับ รองก่อนลภาพมีพระไปถามท่านว่าหลวงปู่ยัง มีโกรธอยู่มั้ยขอ โทษ มีแต่ไม่ [เพลง] เอาตรงนี้สำคัญมากเลยเราว่านี่เป็นสุดยอด เลยที่ลพ่อแม่ครูบาอาจารย์ทิ้งไว้ ให้เพราะ อะไรพวกเราปฏิบัติจะให้ไม่มีอารมณ์อะไร เลยว่างอย่างเดียวแต่พ่อแม่ครูบาอาจารย์ บอกโกธยังมีเลยมีแต่ไม่เอาก็กระทบแล้วก็ ต้องโกรธเดิแต่มันไม่ไหม้ท้องฟ้าคือแค้น เคืองค้างคาไม่ มีแล้วก็แล้วไปจบแล้วก็แล้วไปจบแล้วก็ แล้วไปแค้นเคืองค้างคาไม่มีปรุงแต่งต่อ ให้เป็นความแค้นเคืองค้างคาติดค้างอยู่ใน ใจไม่มีมีแต่กระทบแล้วก็โมโหขึ้นมาก็มี โกรธขึ้นมามีแต่ปรุงแต่งให้แค้นเคืองค้าง คาไว้เนี่ยมันไม่มีเพราะมันไม่มีอะไรค้าง อยู่บนฟ้าฟ้าจะผ่าแรงขนาดไหนก็ตามมันไม่ มีสายฟ้าเนี่ยค้างอยู่บนฟ้าเคยมีสายฟ้า ที่ผ่านแล้วค้างอยู่บนฟ้ามีมั้ยเออบางคน ก็บอกว่าอะไรไปเก็บแขวนขวัญฟ้าเออฟ้าผ่าน แล้วไปหาขวานฟ้ามันมีขวานฟ้าค้างอยู่บน ฟ้าหรือค้างอยู่ไหนฉันก็ไปหาเหมือนกันสไม นั้นน่ะหาไม่ เจอเออคงอ่านไอหนังการ์ตูนมากไอ้ไอขวาน ฟ้าหน้าดำอะไรแล้วก็เลยไปหาขวานฟ้าเหมือน กันมันไม่มีหรอกสายฟ้าเนี่ยมันเกิดขึ้น แรงขนาดไหนแล้วมีมันไปค้างอยู่บนฟ้าไม่มี เพราะท้องฟ้าคือจิตดั้งเดิมแท้ๆของเรามัน เป็นท้องฟ้าคือจักรวาลเดิมนัแหละที่ไม่มี ตัวตนไม่มีอะไรเลยดนั้นเวลากระทบกันเวลา โกรธก็โกรธมันกระทบแล้วมันก็โกรธได้โมโห ได้แต่มันเนี่ยไม่ได้มีอะไรค้างคาแค้น เครือค้างคาอะไรเลยโอ้โหแต่ท่านไม่มีโกรธ แค้นนะไปหาใหม่ก็สอนใหม่พูดใหม่ไม่มีหรอก ไม่มีแค้นเคืองค้างคาเราจึงบอกว่ากระทบ เนี่ยมันก็มีนะมันเหมือนฟ้าผ่าลงมาแรง ขนาดไหนก็ตามแต่มันไม่สายฟ้าเนี่ยมันไม่ เคยค้างไปบนท้องฟ้าใจของท่านน่ะเป็นจิต หรือใจที่เป็นปิดดั้งเดิมแท้แล้วมันก็ถึง ไอ้จิตตั้งเดิมแท้ที่เป็นจักรวาลเดิมแล้ว มันไม่มีอะไรค้างอยู่ได้มันเกิดขึ้นแล้ว มันก็หายไปเออแล้วก็แล้วไป เนี่ยเออเราถึงบอกจริงๆเลยเนี่ยเวลาเรามา ปฏิบัติเราไม่เราวาดฝันเอาเองเวลาปฏิบัติ เพิกปฏิบัติธรรมเนี่ยไม่เข้าใจอ่ะมันไป วาดฝันเอาสำรวมแล้วใจจะต้องไม่มีกิริยา การใดๆอ่ะโเห็นโอยพ่อแม่ครูบาอาจารย์น่ะ ตรงไปตรงมาน่าดูเลยแต่ละท่านเราไปหานี่ เวลาโดนก็นี่ตรงไปตรงมาจริงๆล่ะปักแล้ว ปากยังไม่ทันพูดเลยอำนาจจิตกระแทกอื้อหือ แรงจริงๆโดนเข้าไปแต่ละท่านเนี่ยเออเพ เนี่ยมีอยู่แต่ไม่เอาเพราะอะไรไม่เอาคือ ไม่มีผู้ไปไปปัดออกแต่ใจของท่านเนี่ยมัน ถึงจิตเดิมแท้ที่เป็นความว่าเปล่าจักรวา แล้วพอมันเกิดแล้วมันก็ดับมันก็หายไปไม่ มีอะไรแล้วก็แล้วไปเผาทำไมแค่นั้นแหละแต่ ถ้าก็คุยเรื่องอื่นต่อแล้วไม่รู้สึกโกรธ อะไรอย่างเงี้แ่ะพอเราเข้าใจตามความเป็น จริงก็เออทุกอย่างก็ปล่อยให้มันเป็นอย่าง ที่มันเป็นแ่ะแล้วก็ดับหายไปนะนะไม่ใช่ ปล่อยให้มันเป็นอย่างที่มันเป็นแต่ไม่ยอม ดับหาย ไปปล่อยให้มันเป็นอย่างที่มันเป็นแต่ให้ มันแล้วก็ให้มันก็ปล่อยให้มันเป็นแล้วมัน ก็ดับหายไปเองของมันแหละไม่ใช่ปล่อยอ้า อาจารย์บอกแล้วเนี่ยบอกปล่อยให้เป็นอย่าง ที่มันเป็นเลยอาละวาดไปทั่วแล้วไม่ยอมดับ หายไปไม่ใช่อย่างงั้นนะ เออเออเราเนี่ยดักทางไว้ก่อนเราคิดว่า เดี๋ยวคนจะไปทำแบบเนี้ยทำมาแล้ว เออก็ปล่อยให้มันเป็นอย่างที่มันเป็นน่ะ อย่าไปถึงออกปากออกวาจาไปไปทะเลาะเบ่าแวง กัน แล้วก็มันก็หายไปอย่าไปแค้นเคืองค้างคา ให้ใจมันถึงซึ่งเป็นจักรวาลเดิมมีความ บ้างเปล่าเอ่นแเออถ้าเราพยายามไปฝืน บังคับมันผิดธรรมชาติน่ะทุกข์สักหนักสา สาหัสเลยแล้วกลายเป็นโรคประสาทต้องไปหา จิตแพทย์เพราะว่ามันฝึกผิดจากธรรมชาติพระ อรหันต์เ่ะยังยังห้ามไม่ได้จะห้ามไม่ให้ มันเกิดไม่ได้แล้วเราเป็นคนธรรมดาจะไป ห้ามได้ยังไงเราเห็นตละท่านนโอหโดนมาแล้ว ทั้งงั้นไเรา อ่ะงั้นพอเราเห็นความจริงแบบเเออมันก็ดี อย่างนึงก่อนนี้เราก็ได้ยินเด็เเขียนไว้ เออเราเองโดนเองแต่ละแต่ละดอกแต่ละดอก โอ้โหจุกเลยแล้วปึ๊กเข้าไปแหละอื้อหือ บลังจิตท่านแต่ละท่านแรงมากเลยเงี้ยหลบ ไม่ทันเลยนึกแล้วเดี๋ยวพอหันมาเจิญเผชิญ หน้าตาเขียวปัดเลยโอ้โหตอนนี้วาจาขึ้นเลย วักมาเลยเสียงเขียวเลยตอเนี้ยอู้ยโดนมา แล้ว งั้นเราปฏิบัติให้มันเข้าใจความเป็นจริง ไม่งปรุงแต่งอะไรผิดธรรมชาติไปหมดเลยจะไป ยึดมั่นถือมั่นอะไรให้ถึงก็ความจริงสัจะ ทำำรความจริงนัแพิจารณาเข้าเราก็จะไม่ ทุกข์พ้นจากทุกข์ไปแล้วก็ให้มันทุกข์แค่ ชาติเดียวพอแล้วไอ้ที่แค้นเคืองค้างคาไป ก็เอาเมตตาให้อภัยหมดอย่าไปถือสาอย่าไป แค้นเืองค้างคาใครที่ทำกับเราไว้เราก็ให้ อภัยหมดส่วนเราที่ทำอะไรกับใครไว้ล่วง เกินกับใครไว้ทุกภพทุกชาติเราก็ล่วงเกิน กับเมากอย่าว่าแต่เ่วงเกินเราฝ่ายเดียว เลยเราก็ร่วงเกินกับเมามากเราก็ให้อภัย หมดเราก็ขอเข้ามาต่อผู้ที่เราล่วงเกิน ทั้งหมดแล้วเราเล่วงเกินเราเราก็ให้อภัย เราล่วงเกินต่อใครทั้งหมดเราขอเข้ามาทั้ง หมดขอเข้ามาขโทษจะได้เป็นโทษบาปเวรต่อกัน เลยขอให้สิ้นภพสิ้นชาติต่อกันจบเหอะแล้ว ก็เราขออุทิศสนบุกุศลให้ที่เราเนี่ยได้ รู้ธรรมเห็นธรรมประพฤติปฏิบัติธรรมรู้ ธรรมเห็นธรรมเนี่ยขอให้ทุกๆท่านไม่ว่าจะ เป็นมนุษย์คดีไม่ใช่มนุษย์ก็ดีไม่ว่าจะ อยู่ใกล้หรือไกลเพียงใดพภพภูมิใดโลกธาตุ ใดด ก็ให้ได้มีส่วนได้เสวยผลบุญที่ข้าพเจ้า ได้บำเพ็ญเพียรทั้งหมดขอให้พ้นจากทุกข์ พ้นจากความทุกข์ยากลำบากพ้นจากความทุกข์ กายทุกข์ใจอย่าได้มีความทุกข์กายเงใจใดๆ เลยปรารถนาสิ่งใดทางที่ชอบธไม่เป็นบาปไม่ เป็นกุศลแล้วก็ขอให้สำเร็จสมความมุ่งมาน ปรารถนาขอให้รู้ธรรมเห็นธรรมสมความมุ่งมา ปรารถนาด้วยกันทั้งหมดทุกคนทุกท่าน เทอเราก็หมดสิ้นจากใจไม่แค้นเคืองไม่ค้าง คาไม่ติดไม่มีอะไรติดค้างต่อไปก็เหลือแต่ ธรรมชาติที่มันเกิดขึ้นในปัจจุบันไอ้้ สิ่งที่เก่าๆมาก็หมดสิ้นไป หมดก็ใจก็เลยถึงซึ่งจักรวาลเดิมแท้เพราะ ได้ให้อโหสิกรรมทั้งหมด แล้วก็ไม่มีอะไรติดค้าง้างเกินแค้งคาแต่ ต่อไปนี้เหลือแต่ใจที่วางเปล่าและมีแต่ กาการที่เกิดใหม่แล้วก็ดับไปในความว่าง เ่าของธรรมชาติของจักรวาลหรือท้องฟ้าที่ ว่างเ่าเหมือนดังฟ้าผ่าฟ้าแลบฟ้าร้องฟ้า ผ่าแล้วก็ดับไปดับไปดับไปแต่ฟ้าแลบฟ้า ร้องฟ้าผ่าไม่เคยทำอะไรใจได้เลยเพราะใจ คือความว่างเปล่าท้องฟ้าที่ว่างเปล่าท้อง ฟ้าไม่ได้เหมือนแผ่นกระดาษที่ฟ้าผ่าแล้ว มันไหม้กระดาษไม่มีมีแต่ความว่างเปล่า ความไม่มีอะไรเลยนั่นแหละคือใจหรือจิต ตั้งเดิมแแๆของพวกเราทุกคนตายแล้วจึงกลับ คืนสู่จักรวาลเดิมนั่นแไม่มีตัวเราลอย ขึ้นไปในจักรวาลอีกนะโอนะจ้ะได้ถามได้ ใช่รบกวรเดินทางลตาค่ะ ว่าคือเห็นจิตว่า มันเห็นจิตว่ามันไปมีอะไรบางอย่างอยู่นิด นึงไปแตกอยู่อ่ะค่ะแต่ก็ไม่แน่ใจค่ะวัน นี้ไปนั่งนั่งนั่งในเจดีย์ไป เห็นแตะอยู่นิดนึงแต่ไม่ทราบมันคืออะไรนะ คะ มันก็คือสังขารทั้งนั้นแ่ะอะไรก็ตามที่ มันปรากฏในใจให้รับรู้ได้มันเป็นสังขาร ทั้งหมดมันก็คือฟ้าแลบฟ้าร้องฟ้าผ่าในขณะ จิตนั้นทั้งหมดนั่นแห่ะแล้วมันก็ดับไป แล้วไม่มีอะไร หรอกมันเหมือนกับเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นมา นานแล้วมันก็อยู่ตรงนั้นมานานคะก็เลยไม่ แน่ใจว่าเอ๊หรือว่าเรามองไปเรื่อยๆให้มัน มันมองไปมันก็ณตอนนั้นนะคะตอนนี้ไม่เป็น นะค่ะแต่ณตอนนั้นเนี่ยก็คือมองไปก็เห็น ว่ามันมันก็อยู่ตรงนั้นมันเหมือนมันเป็น ความจะบอกเป็นความเศร้าความโ่งหรือเป็น อะไรบางอย่างเล็กๆอ่ะค่ะที่มันติดอยู่ตรง นั้นเลยค่ะเวลาทำทำเทำไปเรื่อยๆทำมองใจไป เรื่อยๆมันจะไปเห็นที่ตรงนั้นอยู่เรื่อย เลยอ่ะค่ะก็เลยแบบ เอ๊อันนี้อันนี้คือเลยไม่แน่ใจว่าควรจะไป มองหรือไม่ควรมองหรือว่าปล่อยมันไปเฉย ๆขณะจิตที่เข้าไปมองเนี่ยเราต้องเห็นว่า ขณะจิตนั้นน่ะมันเป็นสังขารที่เกิดขึ้นใน ใจเหมือนดังงฟ้ารบฟ้าร้องฟ้าผ่าที่ปรากฏ ในใจคือขณะจิตที่เข้าไปมองนะไม่ได้หมาย ถึงว่าอาการที่ถูกมองด้วยยิ่งอาการที่ถูก มองที่เกิดขึ้นนัน่ะมันก็ยิ่งเป็นฟ้าแรบ ฟ้าร้องฟ้าผ่าแล้วก็ขนาดจิตที่เข้าไปมอง เนี่ยเกิดอาการที่เข้าไปมองไปดูนั่นน่ะก็ เป็นฟ้าแรบฟ้าร้องฟ้า ผ่าส่วนใจเหนือกว่านั้นไปอีกคือไม่มีอะไร เลยได้แต่รู้ว่า มีอาการเหมือนกับมันแนบแปบกันที่เราบอกนะ กับมีผู้เข้าไป [เพลง] มองมีผู้เข้าไปรู้นั่นเองมีผู้เข้าไปเห็น ว่ามันมีอาการหนึ่งแๆมันแนบแปบกันอยู่ใน ใจเรากลับมันมีอีกอาการนึงคือเมื่อกี้บอก ว่ามันมีผู้เข้าไปดูเข้าไป มองถ้าท่านเฉลียวใจ เนี่ยอาการที่เข้าไปมองเนี่ยมันจะรู้แต่ เพียงอาการที่มันแน่แบ กันแต่เวลามาบอกเราเนี่ยมันเห็นทั้งอาการ ของผู้ที่ไปมองด้วยและเห็นอาการที่มันไป แนบแปบกันในใจ ด้วยดังนั้นเนี่ยอาการที่มันเข้าไปมองมัน ได้แต่รู้อาการภายใน ใจแต่ผู้รู้พุทธะเนี่ยมันกว้างไวกว่ามัน เป็นจักรวาลเดิมมันเลยรู้ว่าเรามีอาการ ที่ไปมองอีกอันนึงแล้วพุทธะเนี่ยก็คือผู้ ที่รู้แล้วมาบอกเรานี่แ ใคร่ะเป็นคนรู้อ่ะก็พุทธะเนี่ยเป็นคนรู้ ว่านอกจากมีอาการที่แนบแปบในใจแล้วยังมี อาการที่ว่ามีเราเข้าไปมองเวลาพุทธะรู้ เนี่ยจึงรู้กว้างไวกว่าเพราะว่ารู้ทั้ง กิริยาการที่ถูกดูถูกรู้แลก็รู้ทั้งว่ามี ผู้ไปดูไปรู้จึงรู้ทั้ง 2 อันเลยและรู้ ตามความเป็นจริงหมดเลยที่เกิดขึ้นแต่ทั้ง อาการที่ที่ถูกรู้และอาการผู้ไปดูไปรู้ มันก็เป็นสังขารเป็นฟ้าแรบฟ้าร้องฟ้าผ่า ในไอ้ท้องฟ้าที่ว่างเปล่าคือผู้รู้ที่ เหนือขึ้นไปอีกคือรู้ทั้งอาการที่ถูกรู้ แล้วรู้ทั้งผู้รู้แต่ถ้าเป็นผู้รู้อย่าง เดียวเอามาบอกเนี่ยมันแต่รู้แต่เพียงว่า มันมีไปเห็นอะไรขึ้นมาไปเห็นแต่กิริยา อะไรขึ้นมาแต่เมื่อกี้เราบอกว่ามันมีต้อง เข้าไปดูมันมีผู้เข้าไปดูอีกอันนึงมันเลย เห็นกว้างกว่าไอ้ที่พรู้ที่บอกอันนั้น แหละอันนั้นคือพุทธะเมื่อมันรู้แล้วมันก็ ปรุงแต่งเอาขันธ์ 5 มาบอกเราเพราะว่าไอ้ ผู้รู้พูดไม่ได้ไงมันก็ปรุงแต่งเอาขันธ์ 5 คือร่างกายท่านเนี่ยมาบอกเราว่ามันมี อาการแบบนี้อาการที่ 8 ภายในใจเป็นสิ่ง ที่ถูกรู้แล้วก็มีตัวเราเข้าไปรู้ไม่ได้ รู้ทั้งสิ่งที่ถูกรู้และรู้ทั้งผู้รู้ ด้วยนั่นแหละคือพุทธะแต่ถ้าเราไอ้ปรุง แต่งอาการที่ปรุงแต่งเข้าไปรู้ภายในใจเรา เนี่ยมันแต่รู้แต่อาการภายในใจแต่ถ้ามัน รู้ว่ามีผู้รู้ด้วยแล้วมีได้อาการด้วย แล้วมันไม่เข้าไปยึดนั่นแหละคือ [เพลง] พุทธะอรานมัสการพระอจารย์ [เพลง] เอ่อที่เยมอยากจะทราบว่าที่พระอาจารย์บอก ว่าให้ พิจารณาย้อนหลังหรือว่าไปข้างหน้าก่อน หน้านั้นเนี่ยเราต้องพิจารณาในสมาธิหรือ ว่าตลอดเวลา คะอ๋อพิจารณาตลอดเวลาเลยสามารถพิจารณาได้ ตลอดเวลาเลยทุกอริยาบถพิจารณาทุกอริยาบท เลยตอนแรกๆเราคงจะยังทำไม่ค่อยได้ถ้าเรา ไม่ชำนาญเนี่ย บางคนก็อาจจะฝึกจิตให้มันในขั้นที่ให้ใจ มันสงบซะก่อนจากความฟุ้ง ซ่านขั้นแรกอาจจะมีเครื่องล่อจิตไว้ก่อน เช่นพุทโธพุทโธพุทโธพุทโธพุทโธพุทโธให้ มันหายฟุ้งซ่านซะก่อนเราก็พุทโธพุทโธ พุทโธก็ได้หรือว่าอะไรก็ได้ที่เป็น เครื่องล่อจิตไว้ให้จิตใจเนี่ยมันหายจาก ฟุ้งซ่านแล้วก็เป็นเครื่องล่อจิตไว้เช่นค วีกรรมว่าพุทโธพุทโธพุทโธพุทโธพุทธทเพื่อ ให้จิตมันหายฟุ้งซ่านเมื่อจิตมันหายฟุ้ง ซ่านแล้วเนี่ยต่อไปเราก็ฝึกในขั้นต่อไป คือฝึกสติให้มีความรวดเร็วคือคอยรู้เท่า ทันให้ฝึกให้ตัวอยู่ไหนใจอยู่นั่นทำอะไร ให้ใจอยู่กับสิ่งนั้นตัวอยู่ไหนใจอยู่ นั่นทำอะไรให้ใจอยู่กับสิ่งนั้นตัวอยู่ นี่ใจก็อยู่นี่ตัวมาฟังธรรมใจก็มาฟังธรรม ให้ตัวกับใจเนี่ยมันอยู่ด้วยกันฝึกหัดให้ ตัวกับใจเนี่ยมันอยู่ด้วยกันอย่างต่อ เนื่องอย่างที่เราเคยสอนมาอีกแล้วตั้งนาน เนี่ยฝึกให้ตัวกับใจมันอยู่ด้วยกันให้ตัว อยู่ไหนใจอยู่อยู่นั่นกายทำอะไรให้ใจอยู่ กับสิ่งนั้นตัวมานี่ใจก็มานี่ด้วยตัวทำ อะไรใจก็ทำสิ่งนั้นด้วยให้ใจกับกายเนี่ย มันอยู่ด้วยกันในขณะที่เราทำอะไร อคือการกินข้าวใจก็อยู่กับการกิน ข้าวกายอาบน้ำใจก็อยู่การอาบน้ำกายทำงาน ใจก็อยู่การทำงานอย่างเงี้ยคือฝึกให้มัน ตัวอยู่ไหนใจอยู่นั่นทำลายให้ใจอยู่กับ สิ่งนั้นพอเราฝึกได้ชำนาญแล้วต่อไปเนี่ย ในขั้นที่สูงขึ้นไปก็คือว่า เราฝึกไอ้ว่าตัวเนี่ยไม่ว่าร่างกายเราจะ ทำอะไรอยู่ในบทใดตลอด 24 ชั่วโมงยกเว้น แต่หลับไปนะใจเราก็พิจารณาได้ตลอดเวลาไม่ ว่ากายจะทำงานอะไรก็ตามใจเนี่ยพิจารณาถึง ความเป็นจริงที่เราสอนเมื่อกี้เนี่ยได้ ตลอดเวลาเลยจนกว่าเราจะหลับไปพอรู้สึกตัว ปุ๊บก็ใจก็พิจารณาทันทีแต่กายก็ทำงานไป ตามปกติทำหน้าที่ไปปกติก็ลุกจากที่นอนไป เข้าห้องน้ำไปแปรงฟันเข้าส้วมไปกินอาหาร ไปรับประทานอาหารไปทำงานแต่งตัวไปทำงาน กลับมาทำงานบ้านทำงานดิเรกอะไรก็ตามเนี่ย ทำกับข้าวซักผ้าถูบ้านใช้ชีวิตประจำวัน เลยแต่ใจเนี่ยไม่ว่างเว้นจากการพิจารณา เลยไม่ว่ากายจะทำงานอะไรใจไม่เคยว่างเว้น จากการพิจารณาเลยฝึกจนกระทั่งกายทำงาน อะไรอยู่ในบทใดใจพิจารณาได้ตลอดเวลาเนี่ ขั้นปัญญาสูงสุดแล้วแบบเนี้ยจะ้นทุกข์ ง่ายมากได้เลยยกเว้นแต่หลับไปแล้วก็การ พิจารณาก็จะจะวก็จะเว้นไปพอรู้สึกตัวปุ๊บ ไม่ว่ากายจะทำงานอะไรในทุกอริยาบทตั้งแต่ เข้างน้ำดื่มกินไปทำงานกลับมาทำงานดีเกทำ งานบ้านไม่ว่ากายจะทำงานอะไรใจพิจารณา อยู่อย่างเดียวตลอดเวลาถึงความสัจจธรรม ความจริงที่เราพูดไป แล้วแล้วเราจำเป็นต้องนั่งสมาธิมคะทุกวัน โดยปกติ นะถ้าเราเราสามารถพิจารณาได้ต่อเนื่อง แล้ว เนี่ยมันเป็นสมาธิอยู่แล้วในนั้นไม่ จำเป็นต้องไปนั่งสมาธิอีกเพราะว่าไอ้ตัว ที่เราสามารถใช้พิจารณาได้ต่อเนื่องแสดง ว่าใจมันเป็นสมาธิแล้วไอ้ที่เรานั่งสมาธิ มาเราบอกว่านั่งสมาธินมาเพื่อให้ว่าเรา เนี่ยสามารถมาพิจารณาได้ต่อเนื่องการนั่ง สมาธิมาเนี่ยเพื่อให้ใจเราเนี่ยสามารถ พิจารณาได้ต่อเนื่องถ้าเราสามารถพิจารณา ต่อเนื่องแล้วเนี่ยเราก็ไม่ต้องย้อนกลับ ไปนั่งสมาธิอีกเพราะนั่งสมาธิมาเพื่อให้ เราสามารถพิจารณาได้ต่อเนื่องเราก็เอาการ พิจารณาต่อเนื่องเนี่ยทั้งวันทั้งคืน เนี่ยมันเป็นสมาธิอยู่แล้วมันเป็นสติเป็น สมาธิเป็นปัญญาเป็นความรู้แจ้งในนี้อยู่ แล้วไม่ต้องกลับไปนั่งสมาธิอีกแต่เขาเรา จะบอกว่าไม่นั่งว่าไม่ใช่ไปนั่งสมาธินะ เมื่อเราเดินไม่เมื่อยเราก็ต้องไปนั่ง พิจารณาเมื่อจากนั่งเราก็ไปนอนพิจารณาแต่ อย่าหลับไปแล้วก็ยืนเดินนั่งนอนทุอริยาบท อ่ะเราก็ต้องพิจารณาตลอดไม่ใช่ว่าต้องไป นั่งหลับตาไม่ต้อง แล้วขอบพระคุณจค่ะ เดี๋ยวเอาพูดใหม่คพูดใหม่ว่าเคก็อัดเทป [เพลง] อยู่เหมือนเฟิร์สมันมีอีกอาการนึงคือพอ พิจารณา แบบเข้าใจทำอยู่สักพักนึงพอมันสมูทสอ่ะ ค่ะมันจะไหลเข้าไปในช่องๆ่นึงอ่ะค่ะที่ มันไม่ได้ยึดอะไรอ่ะค่ะ คือมันเหมือนเป็นภวังค์หรือว่าเป็นอะไร มันมันไม่เหลืออะไรเลย อ่ะพอมันมันจะเข้าล็อคเนี้ยคือมีสมาธินิด นึงเนี่ยมันจะไหลเข้าไปะทุกครั้ง เลยเหมือนมันอืมันเคยชินเลยไงคือเรามันจะ เหมือนกับที่ที่เราพูดเนี่ยคือว่าเหมือน คน ที่เดินทางมากันหลายคนมาให้เรารับรองว่า ถึงความว่างแล้วอ่ะแล้วเราให้ไปเปิดห้อง เราก็รู้ว่าห้องนั้นไม่มีคนมันว่างอยู่ เป็นห้องว่างที่เยังไม่ได้ใช้งานอะไรไม่ มีข้าวของอะไรเป็นห้องวาดจริงๆเราก็ให้ เปิดเข้าไปดูซิว่าในห้องนั้นมีอะไรมยเค้า ก็เข้าไปเปิดในห้องแล้วก็บอกว่าห้องมัน ว่างห้องมันว่างตัวเ้าเองอ่ะเห็นแต่ห้อง ว่างคือความว่างเนี่ยมันดูดใจเไปแล้วเขก็ เลยดูดอยู่ในห้องนั้นแหละเขาก็เลยไม่อยาก ออกมาเพราะว่ามันว่างมันสบายดีแต่เค้า เนี่ยตราบใดที่เรารู้สึกถึงว่ามันดูดมัน มีสภาวะซอบๆมันมีสภาวะที่ดูดเราอยู่ใน นั้นน่ะความจริงเนี่ยเรามีตัวเราอยู่ใน นั้นน่ะแต่เราเี่มองไม่เห็นตัวเราเองแต่ คนข้างนอกเนี่ยเมองเห็นว่าเมื่อกี้เห้อง มันว่างอยู่แต่คุณเปิดประตูเข้าไปดูแล้ว บอกว่าห้องมันว่างห้องมันว่างแล้วคุณก็ ไม่ยออกมาห้องมันว่างแต่แท้จริงห้องไม่ ว่างหรอกเมื่อกี้มันว่างแต่ตอนนี้ไม่ว่าง แล้วเพราะมีมีคุณน่ะอยู่ในนั้นน่ะเรา เนี่ยเห็นแต่ห้องว่างเห็นแต่ความว่ามัน ซอฟเห็นแต่สภาวะที่มันมันดูดเราไว้เราไม่ เห็นตัวเองถ้าเราเห็นตัวเองแล้วเราก็รู้ ตัวเองไรู้ที่ตัวเองอ่ะเราพิจารณาที่ตัว เองเห็นตัวเองพิจารณาตัวเองเพราะไอ้ตัว ที่ผู้พิจารณาอีกมันก็เป็นไอ้ตัวสังขารน ไอตัวที่พิจารณาก็เป็นตัวสังขารนะไอ้ตัว พิจารณาร่างกายเราเนี่ยใครเราเป็นผู้มา พิจารณาไอ้ตัวผู้ที่มาพิจารณามันก็เป็น สังขารปรุงแต่งเพราะไอู้้รู้มันพิจารณา ไม่ได้มมันเป็นแค่ธาตรู้เฉยๆว่าเรามี อาการเป็นอย่างไรมันมาคิดไม่ได้มันึงคิด พินาไม่ได้ไอผู้รู้เนี่ยมันเป็นาตรู้แต่ มันคิดพิจารณาอะไรไม่ได้เพราฉะนั้นไอ้ตัว ผู้คิดพิจารณาเนี่ยมันคือมันคือมันคือ สังขารปรุงแต่งแต่เราเนี่ยเอาสังขารปรุง แต่งไปรู้ไปรู้เวทนาไปรู้สภาวะที่เกิด ขึ้นแต่เราไม่เห็นสังขารคือตัวเราเนี่ย ที่ปรุงแต่งเราเห็นแต่สภาวะที่เกิดขึ้น แต่เราไม่เห็นตัวเราที่ไปปรุงแต่งที่เป็น สังขารเราเลยไปติดแก้อวิชชาไม่เลยอวิชชา ไปสักทีอ๋อ กลับมาตัวอยู่กับ ใจตัวอยู่ไหนใจอยู่ นั่นไม่ใช่กลับมาตัวอยู่ไหนจะอยู่นั่นอีก อย่างนี้มันก็กลับไปหลงอีกอ่ะอย่างนี้ก็ มีตัวอยู่สิเราจนท่านไปเลยเลยขั้นมีขั้น ที่ว่าตัวอยู่ไหนจะนัไปจนเลยถึงขั้นปัญญา ก็ถึงความจริงถึงสุไม่มีตัวตน แล้วเราต้องทำความเข้าใจตงไปให้มีปัญญา ทั้สุดป่ะตัวตนเราไม่มีดังนั้นไอ้ตัวผู้ พิจารณาเนี่ยมันก็ไม่ใช่ตัวเราเราก็ปล่อย วางไอ้ตัวผู้พิจารณาไปออแล้วก็หยุดการ พิจารณาแล้วก็อไม่มีตัวเราแล้วก็ไม่ว่า จิตจะแสดงกิริยาใดๆก็จะไม่มีตัวเราอีกก็ คือทางแก้ก็คือทางเดียวนั่นแหละก็คือต้อง พิจารณาให้ซึ้งใจจริงๆเชื่อจริง ๆไม่ใช่พิจารณาเชื่อจริงใจเพราะไอตัวนี้ มันเข้ามาถึงปัญญาสูงสุดแล้วมัน ต้อง หยุดหยุดเอาตัวเราไปแสดงกิริยาใดๆทั้งหมด ต้องเห็นตัวเพราะไม่มีตัวเราเนี่ยแล้วจิต มันก็จะแสดงกิริยาการแต่ไม่มีตัวเราแสดง กิริยาการใด ๆก็คือตัวเราไม่มีไงอเพราะงั้นตัวเราไม่ มีตัวเราจึงต้องไม่ไม่สามารถแสดงกิริยาใด ๆได้อ๋อไม่สามารถแสดงอาการคิดนึกตึกตอง ปรุงแต่งไม่สามารถแสดงอาการเพ่งจ้องมองดู ไม่สามารถแสดงอาการวิเคราะห์ไม่สามารถ แสดงอาการพิจารณาอะไรได้เลยเพราะว่าเรา คือพุทธะคือจักรวาลเดิมที่มีตัวตนไม่มี อะไรเลยมันเลยพิจารณาอะไรก็ไม่ได้คิดอะไร ก็ไม่ได้มีอารมณ์อะไรก็ไม่ ได้เพราะฉะนั้นน่ะเมื่อไหรเนี่ยที่เรา เนี่ยเลิกที่จะเอาตัวเราไปเป็น สังขารไม่ว่าจะเป็นสังขารแสดงกิริยาอะไร ทั้งหมดไม่ว่าจะเป็นการคิดพยายามเพ่ง พยายามจ้องพยายามวิเคราะห์พยายามทำความ เข้าใจเราต้องเลิกเลยเพราะว่าตัวเราไม่มี ไม่สามารถที่จะแดงอาการคิดวิเคราะห์อะไร ได้เพราะว่าตัวเรามันคือ พุทธะหรือความที่ไม่มีตัวตนไม่มีกิริยาใด ๆเลยถ้าเราไม่เอาตัวเราไปเป็นสังขารน่ะ เป็นความคิดนึกถึงตอปรุงแต่งหรือเพ่งจ้อง หรือวิเคราะห์วิจารณ์วิจัยดิ้นรนค้นหา พยายามอะไรก็ตามถ้าเราไม่เอาตัวเราไปเป็น สังขาร เนี่ยตัวเราเนี่ยก็จะเป็นวิสังขารคือความ ไม่มีตัวตนด้วย อัตโนมัติไม่ใช่เราไปทำให้ตัวเราเนี่ยไม่ มีตัว ตนคือเมื่อตัวเราเนี่ยไม่เป็นสังขารน่ะ เราจะเอาตัวเราไปสังขารคือไปคิดวิเคราะห์ พยายามวิจัยไปเพ่งไปจ้องไปคอยตามดูไปตาม รู้ไปตามธรเขเข้าใจไปหาหนทางจะแก้ไข พยายามทำอย่างงู้นพยายามทำอย่าง เงี้ยไอ้ตัวเราแท้ๆเนี่ยเราพูดเป็นภาษา พูดกันให้เข้าใจกันแต่ตัวเราจริงๆมันไม่ มีมันเป็นธาตุรู้มันเป็นนิพพานธาตุเป็น ความไม่มีตัวตนไม่มีอะไรเลยมันไปทำกิริยา การที่เป็นสังขารปรุงแต่งเหล่านั้นน่ะไม่ ได้ เลยดังนั้นเมื่อไรเนี่ยที่เราไม่ไปเป็น สังขารไม่ไปหลงไม่ไปปรุงแต่งไม่ไปเป็น อะไรทั้งหมดเนี่ยไม่เป็นสังขารอะไรทั้ง หมดเนี่ย มันก็จะเป็นเวิสังขาร เนี่ยซึ่งเป็นนิพพานนนิพพานธาตุเป็นความ เป็นจักรวาลเดิมของมันด้วยอัตโนมัติไม่ ใช่ว่าเราไปทำความว่างเราทำไม่ได้เราไปทำ ยังไงให้ถึงครึ่งความว่างทำไม่ได้เราช่วย อย่าไปเป็นสังขารอย่าไปปรุงสังขารอย่าหลง ให้เป็นสังขารซะเองแล้วเราก็จะเป็นนั่น เองเราก็จะเป็นจักรวาลเดิมขึ้นมาเองโดย ที่คือจักวาเดิมคืออะไรเราจะไม่ปรากฏตัว ตนไม่ปรากฏกิริยาการใดๆเลยไม่ปรากฏรูปพัน สถานใดๆเลยขึ้นมาเองแล้วมีแต่ขันธ์ 5 ที่ เขาแสดงกริยาการของเขาขึ้นมาเองแล้วก็ดับ ไปเองเขาจะแสดงยังไงก็เป็นเรื่องของเขาจะ ถูกใจไม่ถูกใจจะเป็นกุศลเป็นกุศลเป็น อกุศลอะไรก็ตามเขาก็แสดงกิริยามาเนี่ยแต่ ไม่มีตัวเราเลยแม้แต่น้อยหนึ่งนิดหนึ่ง ที่จะมีกิริยาที่สวนตอบโต้เข้าไปไม่ มีทำอะไรกับมันไม่ได้ไม่ได้ไม่สามารถพูด ไมค์เก็อัดเทปอยู่มันไปทำอะไรกับมันไม่ ได้เลยคือมันไม่ได้มีอยู่จริงๆอยู่ แล้วตั้งแต่แรก อืแต่ว่าทำยังไงมันถึงจะมันพอกลับไปมันก็ ไม่ไม่ไม่เห็นว่ามันไม่มีอ่ะมันก็เห็น อยู่ว่ามันมีอยู่มันก็โดนหลอกซ้ำไปซ้ำมา อยู่ไงยค่ะเดี๋ยวเราพูดแล้วเราก็สะดุดขา ตัวเองอ่ะเาบอกให้เลิกทำแล้วเราก็บอกว่า เดี๋ยวจะทำยัง ไงบอกให้เลิกทำเดี๋ยวนี้เลยเดี๋ยเดี๋ยว เดี๋ยวจะไปทำยังไงก็ยิ่งทำมันก็ยิ่งไม่ เป็นนว่ามันเป็นสังขารเรไปทำอะไรก็เป็น สังขารเรื่อยไปนไม่มันไม่เลิกเป็นสังขาร สักที อ่ะคำถามของเนี่ยของหมอเนี่ยจะทำให้ทุกคน เข้าใจด้วยนะเนี่ย อเราจะทำให้ไปเป็นความไม่มีอะไรไม่ [เพลง] ได้ไม่สามารถที่จะใช้ความคิดไปให้มันเป็น ถึงความไม่มีมีไม่ได้มันไม่มีตัวตนไม่มี อะไรเลยมันไม่สามารถใช้สังขารเข้าไปถึง วิสังขาร [เพลง] ได้มีทางเดียวคือเราตัวเราเนี่ยต้องหยุด สังขารทั้งมวลตัวเรานั้นต้องหยุดไปเป็น สังขารทั้ง มวลแล้วแต่ขันธ์ 5 เยังไม่ตายเคก็ยังต้อง แสดงอาการของเตามปกติมีความรู้สึกนึคิด อารมณ์เขไปตามปกติแต่เราเนี่ยไม่ไม่มี สังขารแล้วไม่เป็นสังขารแล้วเราก็จะเป็น วิสังขารดยอัตโนมัติเราไม่สามารถใช้ความ คิดใช้การพยายามทำให้ตัวเราเป็นวิสังขาร ได้เพราะถ้าเราเริ่มต้นใช้ความคิดหรือ พยายามกระทำเราก็จะเป็นสังขารทันทีเลยเรา จะไม่สามารถเป็นวิสังขารได้เลยเราจึงไม่ สามารถใช้ความคิดพยายามจะคิดๆๆๆให้ไปเป็น วิสังขารคือนิพพานธาตุหรือจักรวาลเดิมของ เราเนี่ยไม่ได้เลยไม่มีทางเพราะว่าเมื่อ ไหร่เราเริ่มต้นคิดเริ่มต้นวิเคราะห์ เริ่มต้นพยายามที่จะไปทำอะไรให้เป็นอะไร เราก็กลายเป็นสังขารไปซะแล้วทั้งหมดเราจะ ไม่สามารถเป็นวิสังขารซึ่งไม่มีกิริยาการ ใดๆไม่มีการกระเพื่อมไม่มีกิริยาใดๆ เลยเราต้องหยุดที่จะเอาตัวเราไปปรุงแต่ง ใดๆทั้งหมดเอาไปไปคิดเอาไปพยายามที่จะทำ อะไรทั้งหมดแล้วเราก็จะเป็นวิสังขารคือ ความไม่ปรุงแต่งดยอัตโนมัติหลวงปู่ดูลจึง ใช้คำว่าหยุดคิดจึงจะพบความ จริงความจริงก็คือเนี่ยนิพพานธาตุหรือ วิสังขารคือความไม่ปรุง แต่งหรือจักรวาลเดิมแห่งจิตเดิมแท้ของพวก เราซึ่งไม่มีกิริยาการใดๆไม่มีตัวตนไม่มี รูปร่างใดๆนั่นแหละคือความ จริงพุทธศาสนาก็ถึงใช้คำว่ามีปัญญาสูงสุด ก็คือปัญญาเข้าถึงความจริงอันสูงสุดนั่น เองก็คือนิพพานธาตุหรือจิตเดิมทั้งดั้ง เดิมแท้ๆของเราที่เป็นจักรวาลเดิมไม่มี ตัวตนไม่มีรูปร่าง อะไรเราจึงไม่ สามารถใช้ความคิดๆๆๆๆๆไอ้มันปิ๊งตรงนั้น ไม่ [เพลง] มีเราต้องหยุดเอาตัวเราไปเป็น สังขารหลวงปู่ดูลย์จึงใช้คำว่าหยุดคิดจึง จะรู้ความจริงหรือยจะพบความ จริงคิดเท่าไหร่ก็ไม่รู้ยิ่งคิดเท่าไหร่ ก็ยิ่งไม่รู้หยุดคิดจึงจะรู้ความจริงหรือ พบความจริงคือจิตตั้งเดิมแท้ๆ หรือพุทธะหรือจักรวาลเดิมซึ่งไม่มีกิริยา การใดไม่ปรากฏรูปร่างใดๆถ้าเราคิดเท่า ไหร่เราก็จะเป็นสังขารเรื่อยไปยิ่งคิด ยิ่งไม่รู้หยุดคิดจึงจะพบความจริงแต่ต้อง อาศัยคิดก็คือต้องอาศัยมาเรียนรู้มาทำ ความเข้าใจตามที่เราพูดก่อนพอมันมีความ รู้ความเข้าใจตามที่เราพูดแล้วมันก็ต้อง อาศัยสังขารคือขันธ์ 5 เนี่ยมามาคิด วิเคราะห์ทำความเข้าใจตามที่เราพูดว่าอ๋อ แท้จริงอ่ะเราเข้าถึงว่าแท้จริงเี่ในร่าง กายเนื้อเราเนี่ยที่มีความรู้สึกในคิด อารมณ์เนี่ยมันไม่ใช่เราแท้ๆเราแท้ๆมัน คือวิญญาณหรือธาตุรู้หรือนิพพานธาตุเนี่ย ที่มันเข้ามาผสมกับตัวเราเนี่ยที่เป็น แล้วทำให้มีเรามีร่างกายแล้วก็มีนามขันธ์ มีรูปขันธ์มีนามขันธ์มีความรู้สึกนึกคิด อารมณ์ขึ้นมาแต่ธาตุรู้ที่เข้ามาผสมเนี่ย กับสเปิมของพ่อกับไข่ของแม่แล้วเข้ามาผสม เนี่ยธาตุรู้หรือวิญญาณเนี่ยที่เข้ามาผสม เนี่ยมันยังไม่เป็นนิพพานธาตุยังไม่เป็น ธาตุที่บริสุทธิ์เพราะมันบวกกับอวิชชาคือ ความยยึดเอาสังขารยึดเอาตัวเราไปเป็น สังขารยึดเอาสังขารทุกชาติมาเป็นตัวเรา เราเราเกิดเป็นชาติใดชาติใดเป็นรูปร่าง แบบไหนก็ยึดเอารูปร่างนั้นเป็นเราเป็นตัว เราเรายังหลงไปเป็นสังขารหลงเอาสังขารมา เป็นตัวเราเลยนั้นไอ้จิตที่มันเนี่ย วิญญาณที่เข้ามาผสมกับสเปิร์มของพ่อกับ ไข่ของแม่ที่ผสมกันเราเกิดมาเป็นรูปร่าง เราเนี่ยที่มีความรู้สึกนึคิดอารมณ์ที่ เป็นรูปเป็นนามเนี่ยมันจึงไม่ใช่เราแต่ แรกเรานคือวิญญาณธาตุนั้นหรือธาตุรู้นั้น แต่มันยังเป็นรู้หลงอยู่เคก็ไม่เรียกว่า นิพพานธาตุหรือไม่เรียกว่าจิตดั้งเดิมแท้ ๆเพราะมันยังมีความหลงมันยังไม่เป็นความ บริสุทธิ์งั้นเราไม่สามารถที่จะคิดๆๆๆๆๆ ให้มันรู้ไปได้ยคิดยิ่งไม่รู้เนปดูอตุโล ว่าายิ่งคิดยิ่งก็ไม่รู้ยิ่งคิดยิ่งคิด ยิ่งไม่รู้ยิ่งไม่พบความจริง หยุดคิดจึงจะพบความจริงหรือรู้ความจริง คือจิตดั้งเดิมแท้ๆหรือวิสังขารหรือ นิพพานธาตุแต่ก็ต้องอาศัยคิดก็ต้องอาศัย นี่แมาฟังเราให้เข้าใจซะก่อนเมื่อที่หยุด ได้เข้าใจ มจะกลับเข้าใจแล้วเหรอเข้าใจจริงนะเข้าใจ จริงก็กลับ ได้เคยมีคนไปหาหลวงปู่ดูตุโลเราก็จำไม่ ได้ว่าพระหเราว่าที่ปฏิบัติธรรม บอกว่าหลวงปู่ดูนาตุโล เนี่ยบอก ว่าคิดเท่าไหร่ก็ไม่ รู้คิดเท่าไหร่ก็ไม่รู้ความจริงไม่พบความ จริงยิ่งคิดก็ยิ่งไม่รู้ความจริงไม่พบ ความจริงหยุดคิดถึงจะรู้ความจริงพบความ จริงกผมเนี่ยพยายามให้มันหยุดคิดจนปวดหัว ไปหมด เนี่ยมันก็ไม่หยุดคิดสักทีจะทำยังไงกับ มันน่ะผมพยายามหยุดคิดจนปัวหัวไปหมดแล้ว เนี่ยมันก็ไม่หยุดคิดสักทีก็เพราะต้องการ เนี่ยผมต้องการให้มันหยุดคิดเพื่อให้มัน พบความจริงมันเลยผิดทางขึ้นทาง ร่องหลวงปู่ดูนตโลก็เลยบอกว่าบอกให้หยุด คิดเอ็งก็ไปไปคิดพยายามจะให้มันหยุดคิดไป หาหนทางพยายามให้มันหยุดคิดไม่จะคิดหนัก เข้าไปอีกตัวเราเนี่ยต้องหยุดจริงๆที่จะ ไปแสดงแสดงกิริยาการใดๆขึ้นมาก่อนจะต้อง ไม่มีตัวเราไปแสดงกิริยาการขึ้นมาใดๆก่อน เลยทั้งหมด น่ะตัวเราจะต้องไม่ไปเริ่มต้นคิดเริ่มต้น ปรุงแต่งเริ่มต้นพยายามอารเข้าไปดูไปรู้ ไปวิเคราะห์วิจารณ์วิจัยเราจะต้องไม่ต้อง จะต้องไม่ต้องเริ่มต้นเลยเราจะต้องไม่ ต้องเริ่ม ต้นนคือถ้าเราเริ่มต้นก่อนเมื่อไหร่เรา เป็นสังขารทัน ทีเมื่อเราไม่เริ่มต้นอะไรเลยทั้งหมด เนี่ยเดี๋ยวจิตเขาก็จะขันธ์ 5 เนี่ยเขาก็ จะมีความคิดนึกถึงตอปรุงแต่งของเขาตาม เรื่องตามราวเราก็จะไม่มีตัวตนแต่ถ้าเรา ไปเริ่มต้นก่อนเราเป็นสังขารก่อนทุกที ไปแม้แต่จิตเขายังไม่แสดงอาการอะไรเลยแต่ เราว่าเรากลัวจะไม่เห็นจิตเราก็เลยเริ่ม ต้นรู้จิตก่อนก่อนที่จิตแสดง อาการเราเริ่มต้นแล้วจิตยังไม่แสดงอาการ เลยเราเริ่มต้นดูจิตรู้จิตก่อนที่จิตจะ แสดงอาการแล้วเมื่อเราเริ่มต้นก่อนเราก็ ไปเลยเป็นสังขารไปเราไม่ได้เป็นวิสังขาร [เพลง] เราจะต้องไม่เริ่มจะต้องไม่เริ่มต้นอะไร เลยในใจเราถ้าเราเริ่มต้นคิดเริ่มต้นนึก เริ่มต้นตึกเริ่มต้นวิเคราะห์วิจารณ์ วิจัยเริ่มต้นหาเหตุหาผลเริ่มต้นจะหาหน ทางที่รนหาหนทางรุปนิพพานเริ่มต้นจะไปดู จิตเพ่งจิตรู้จิตเริ่มต้นจะไปดูไปรู้ไป เพ่งไปวิเคราะห์เราเริ่มต้นก่อนเราเลยไป เป็นสังขารตลอดอ่ะไม่มีการที่จะไม่มี โอกาสที่จะจะเป็นวิสังขารคือความไม่ไม่ ปรุงแต่งเราจะเข้าไปเป็นปรุงแต่งตลอดเวลา เลยเราจะต้องไม่เริ่มต้นก่อนเลยแล้วปล่อย ให้จิตเขาเนี่ยแสดงกิริยาการของเขาไปเอง มันก็จะไม่ปรากฏตัวเรา เลยจะไม่มีตัวเรา เลยมันก็มีแต่ขันธ์ 5 หรือจิตก็แสดง กิริยาไปแล้วแล้วเก็ดับเข้าไปเองเราไม่ ต้องไปคอยดูเกิดแล้วก็ดับด้วยมันก็เกิด เองดับไปเองไม่มีเราไปคอยดูคอยรู้ด้วยแต่ มันรู้แต่เพียงว่าทุกกิริยาของจิตใน ปัจจุบันไม่มีใครเข้าไปเสวยเลยไม่มีใครไป รองรับไม่มีใครไปยึดมั่นถึงมั่นอีกต่อไป เราไม่มีตัวตนอีกต่อไปตลอดกาลมันมีแต่ ความรู้แค่นี้ เองไม่ใช่ว่าไปเพ่งรู้ไล่รู้อาการของจิต นะไม่ใช่ถ้าเราไปเริ่มต้นเพ่งรู้ไล่รู้ อาการของจิตกายเป็นเราเป็นสังขารตลอด่ะ มันไม่ใช่เราไปเพ่งรู้ไล่รู้อาการของจิต เข้าใจหรือไม่เข้า ใจลมันชอบกลัวโง่ อ่ะเดี๋ยวไม่ทำแล้วมันโง่มันไม่ได้ทำอะไร มันไม่รู้อ่ะมันไม่ไม่รู้อะไร เลยเดี๋ยวๆๆๆๆคำพูดของหมอตรงนี้อันตราย มากเลยเป็นอันตรายมากนะเพราะว่าเป็น อันตรายต่อผู้ฝึกเกี่หลายคนชอบทำแบบนี้ แล้วก็ใจผิดแบบนี้มันอย่างงี้เลยค่ะเพราะ อะไรมันกลัวโง่ เไปอ่านหนังสือว่าภบผู้รู้ฆ่าผู้รู้พบผู้ รู้ทำลายผู้รู้พบจิตทำลายจิต อแล้วมาฟังเราตรงนี้เราก็แปลผิดอย่างที่ หมอพูดเมื่อกี้เนี่ยยค่ะถ้าทิ้งผู้รู้หมด แล้วก็เลยเหมือนอยู่ไม่มีอะไรเลยไม่ได้ทำ อะไรเลยไม่ได้ทำอะไรแล้วก็อยู่ไปวันๆไม่ ไม่มีผู้รู้เลยอไม่ใช่นะอันนี้ผิดมาหารนะ เนี่ยอคำพูดนี้ดีมากเลยทำให้หลายคนเนี่ย ที่เลยอยู่ไปวันๆเ่ะไม่รู้อะไร เลยไม่รู้อะไรจริงๆใชเพราะว่าอะไรก็ทำลาย ผู้รู้ ไงให้เป็นคให้เป็นความไม่มีอะไรสุขเรียง ไม่ ใช่มันไม่มีผู้เข้าไปดูไปรู้อาการของ จิตแต่มันรู้ว่าเราเนี่ยไม่ปรากฏอาการใดๆ เลยเราเป็นวิสังขารไม่ปรากฏอาการใดๆเลย ไม่ปรากฏกิริยาการใดๆทั้งหมดเราเป็น วิสังขารคือความไม่มีตัวตนอีกเลยความรู้ เนี้ยไม่เคยหายไปจากใจของเราเลยมันไม่ใช่ ว่ามีผู้ไปเพ่งไปดูไปรู้อาการของจิตหรอก แต่ความรู้อันเนี้ยมันเป็นธรรมชาติเหมือน กับเรากินข้าวอิ่มเราก็รู้ว่าเรากินข้าว อิ่มแต่ในพระคัมภีร์ก็บอกว่าเหมือนถูกตัด แขนมันก็รู้ว่าถูกตัดแขนขาด มันเป็นความรู้ไม่ใช่ว่าไปเพ่งไปดูไปรู้ มันเป็นความรู้ขึ้นมาเลยว่าเราเนี่ยไม่ เคยไปเป็นสังขารเลยเพราะเราไม่เคยเริ่ม ต้นแสดงกิริยาการใดๆเลยไม่ว่าเริ่มต้นคิด เริ่มต้นนึกเริ่มต้นเพ่งเริ่มต้น วิเคราะห์เริ่มต้นดิ้นรนค้นหาเราไม่เคย แสดงกิริยาการใดๆเลยมีแต่ขันธ์ 5 เขาแสดง อกริยอารเป็นความรู้สึกนึคิดอารมณ์แล้วเ ก็ดับไปเกิดขึ้นแล้วเก็ดับไปเขเองไม่มี ใครมาดูดูเกิดดับด้วยไม่มีใครมาดูอาการ ของจิตด้วยแต่มันมีความรู้อยู่ประจำตัว ของมันว่า ตัวเราไม่มีเลยไม่มีตัวเราเข้าไปแสดง อาการยึดมั่นถือมั่นหรือไปรองรับกิริยา อาการใดๆ เลยมันเป็นความรู้อยู่ประจำตัวที่ไม่ต้อง ไปตั้งรู้ไปคอยจ้องรู้ไปคอยเจตนารู้ไปจง ใจรู้มันเป็นความรู้ที่เหมือนเรากินข้าว อิ่มแล้วเราก็รู้ว่าเราอิ่มโดยไม่ต้องไป เจตนารู้ไปคอยดูไปคอยรู้มันเป็นความรู้ ประจำ ธรรมชาติว่าจิตหรือขันธ์ 5 เขาก็แสดง กิริยาการของเขาไปตามความรู้สึกนึกคิดตึก ต่อปรุงแต่งตามอารมณ์ต่างๆที่มากระทบที่ เกิดขึ้นที่ถูกใจบ้างไม่ถูกใจบ้างเป็น กุศลบ้างอกุศลบ้างแต่ถึงก็จะแสดงกิริยา ยังไงก็ตามเไอ้ความรู้ประจำจิตว่าไม่มี ตัวเราเลยเข้าไปเสวยไปรองรับไปแสดงกริยใด ๆไม่มีมีแต่กิริยาการของจิตหรือขันธ์ 5 เ แสดงกิริยาการของเไปตามธรรมชาติตัวเราไม่ มีไม่มีตัวเราไปแทรกแซงไม่มีตัวเราไปเสวย ไม่มีตัวเราไปรองรับเลยความรู้ประจำจิต เนี่ยประจำกประจำเนี่ยมันไม่หายไปเลยเลย นะความรู้อันเนี้ยความรู้ที่ไม่มีตัวตน ไม่มีตัวเราไม่มีตัวตนของเราเนี่ยมันไม่ เคยหายไปจากใจเราเลยไม่ใช่ว่าเราอยู่ไป โดยไม่รู้นะไม่ทราบเข้าใจมั้ยเป็นของมัน มันจะต้องเกิดขึ้นมาค่ะมันไปทำอะไรกับมัน ไม่ได้อะไรก็ต้องปล่อยให้มันเป็นไปเรามี หน้าที่อย่างเดียวคือรู้อย่าง เดียวไม่ต้องรู้ด้วยมันรู้เอง ค่ะแต่ว่าเราไม่ต้องไปคอยรู้มันหรอกค่ะ แต่มันเราก็เห็นว่าทุกอาการที่เกิดขึ้น น่ะไม่มีใครไปยึดมั่นถือมั่นเรารู้แค่นี้ พอแล้วแต่มันเห็นทุกอย่างเห็นคือทุกอาการ เนี่ยที่เกิดขึ้นทุกกิริยาอาการไม่มีใคร ไปรองรับไม่มีใครไปยึดมั่นถือมั่นค่ะแล้ว ตัวเราที่ไปแสดงกิริยาอาการเองก่อนไม่มี เลยรู้แต่เพียงแค่นี้แหน่ค่ะแต่เมื่อเรา หลงไปไปแสดงกิริยาการใดๆขึ้นมาเนี่ยมันก็ หลงเราก็ต้องอาศัยขันธ์ 5 มาช่วยคือช่วย ให้ตัวเราเนี่ยหายหลงค่ะไอ้ผู้รู้เนี่ย มันไปช่วยอะไรไม่ได้เพราะว่ากิริยาการมัน ไม่มีมันไม่มีเครื่องมือมันเห็นอย่าง เดียวมันได้แต่รู้ว่ามีอะไรว่ามันได้แต่ รู้เฉยๆแต่เครื่องมือมันไม่มีเวลาเราหลง ไปไปแสดงกิริยาการขึ้นมาก่อนเป็นเป็น สังขารขึ้นมาก่อนเนี่ยเราต้องอาศัยขันธ์ 5 เนี่ยคือสติสมาธิปัญญาในขันธ์ 5 เนี่ย ช่วยทำความรู้สึกตัวขึ้นมาให้หายหลง อืเราต้องอาศัยขันธ์ 5 นะมาช่วยสติสมาธิ ปัญญาในขันธ์ 5 เนี่ยสติสมาธิปัญญาในมันในขันธ์ 5 คือคือ มันสังขารขันธ์หมวดสังขารขันธ์เนี่ยมา ช่วยตัวเราให้หายหลงคือหลงเอาตัวเราไปคิด ไปปรุงไปแต่งไปวิเคราะห์วิจารณ์วิจัยไป ดิ้นรนไปค้นหาไปเพ่งไปจ้องไล่รู้กิริยา การของจิตไปไล่ดับความคิดไล่ดับอารมณ์ เนี่ยเราทำผิดแบบนี้เราต้องช่วยช่วยเอา สติสมาธิปัญญามาช่วยฟังธรรมเราให้เข้าใจ นี่ก็พาตัวเรานี่ไงมาฟังธรรมเราให้เข้าใจ แล้วช่วยพิจารณาตามให้หายหลงหน่อยมันต้อง ใช้ไอเนี่ยใช้สติสมาธิปัญญาในขันธ์หน้า ช่วยช่วยตัวเราให้หายหลง เราไม่ได้อาศัยไอ้ไอ้พุทธะธาตุรู้มาช่วย ตัวเราได้หรอกไอ้นั่นมันมันได้แต่เป็น ท้องฟ้าที่ว่างเปล่าอย่างเดียวมันมันช่วย อะไรไม่ได้เลยมันเหมือนกับท้องฟ้าที่ว่าง เปล่าอย่างเดียวมันช่วยอะไรไม่ได้หรอก เวลาไอ้ขันธ์ 5 มันหลงตัวเราหลงเนี่ยไอ้ ตัวเราซึเป็นขันธ์ 5 หลงเนี่ยมันก็ต้อง อาศัยขันธ์ 5 นี่แหละคือไอ้ความรู้สึกนึ คิดอารมณ์ที่มันหลงไปแล้วเนี่ยหลงไปคิดไป ปรุงไปแต่งเอาตัวเราไปหลงแล้วเนี่ยมันก็ ต้องอาศัยขันธ์ 5 มาช่วยให้หายหลง แล้วกลับมาพอหายหลงเอาตัวไปเป็นสังขาร แล้วไปเป็นสังขารปรุงแต่งแล้วก็ให้หยุด ตัวเราที่เป็นสังขารปรุงแต่งซะเหลือแต่ ขันธ์ 5 ก็แสดงสังขารปรุงแต่งไปตัวเราไม่ ไปเป็นสังขารหรือปรุงแต่งใดๆต่อไปพอเรา สิ้นความเอาตัวเราเป็นสังขารเนี่ยเราก็ รู้อีกว่าเนี่ยเราสิ้นหลงเอาตัวเราไปเป็น สังขารแล้วเหลือแต่ขันธ์ 5 เาแสดงกิริยา การเป็นความรู้สึกนึคิดอารมณ์ขขึ้นมาแต่ ตัวเราไม่มีไอ้ผู้รู้มันก็รู้อย่างรู้ได้ แค่นี้มันก็มันน่ะพูดลยๆผู้รู้เนี่ยมัน เหมือนกับผู้ที่เสวยมือเปิบหรือชุบมือ เปิบอย่างเดียวเนี่ยมันช่วยอะไรไม่ได้สัก อย่างนึง อ่ะแต่เวลาเราหลงแล้วเราต้องช่วยตัวเรา เองให้หายหลงเข้าใจมั้ย อืก็ไม่เหลืออะไรเลยก็เหลือแต่อาการขึ้น มาขึ้นมาเฉยๆมันก็มีแต่อื เกิดขึ้นมาแล้วก็ไม่รู้ว่ามันคืออะไรก็ เกิดขึ้นมาเราก็เห็นเห็นแค่ นั้นอย่างงั้นตลอดเลย ค่ะนั่นแก็แค่นั้นแหละไม่ใช่อยู่อยู่ไป วานๆไม่รู้อะไรอย่างงี้ไม่ใช่นะทิงพูรู้ ไปหมดแล้วไม่รู้อะไรเลยไม่ใช่เป็นไงทำให้ หยกเข้าใจขึ้นหลายเนี่ยหยกไงใเอาๆๆาไคให้ หยกทำไม่หยกนี่ก็คก็ใจหลเลยเนี่ยหมอนี่ๆ มีประโยชน์แต่คนอื่นเยอะมากเลยที่กำลังจะ หลงๆอยู่เนี่ยจะกลับบ้านกันนึกว่าไม่หลง แล้วหลงเจริงๆแล้วมันก็มีของมันอยู่อย่าง งั้นน่ะค่ะแต่เราอ่ะชอบเอาตัวเองไปเป็น ผู้รู้ไปเป็นผู้จ้องไปเป็นผู้ตึกไปเป็น ผู้ต่อตลอด ค่ะมันมีของมันอย่างงั้นอยู่แล้วมันหยุด ของมันตั้งแต่แรกแล้วแต่เราเป็นเป็นผู้ไป ตามหา มันคำพูดของหยกนี่ดีมากนะเนี่ยคือ ว่าเราเนี่ยความจริงอ่ะเราหยุดแต่แรกแล้ว เราไม่ใช่ว่าไปทำตัวตัวเราให้หยุดถ้าเรา พยายามไปทำตัวให้เราหยุดเนี่ยมันกลายาย เป็นเราก็เป็นสังขารเรื่อยไปแท้จริงเนี่ย เราเนี่ยไม่ได้เป็นสังขารแต่แรกแล้วเรา คือพุทธะที่ไม่ปรุงแต่ง ไงคือจิตดั้งเดิมแท้ๆเป็นพุทธะเป็น จักรวาลเดิมที่ไม่มีความคิดนึกถึงตอนปรุง แต่งมันปรุงแต่งไม่ ได้ความจริงเราไม่ได้ปรุงแต่งเราไม่ได้ไป หยุดตัวเราหรอกจริงๆอคือมันเราไม่ได้ไม่ ไม่ได้เป็นสังขารปรุงแต่งแต่แรกแล้วไม่ ได้เป็นผู้ที่ปรุงแต่งได้แต่แรกแล้วเรา เข้าถึงธรรมชาติของความจริงอันสูงสุดนี่ แหละที่ในหนังพพุทธเจ้ามหาศาสดาโลกนี่ แหละคือพุทธศาสนาแล้วมันจะเป็นอีกมั้ยล่ะ หยกหืบอกว่าแล้วหนูจะอยู่ยังไงถ้ามันเป็น อย่างงั้นหนูจะอยู่ยังไงจะเป็นยังไงหนู หนูลอยละล่องอะไรแล้วมันจะมีหนูลอยละล่อง อยู่มั้ยเนี่ยเป็นอย่างเงี้ยโยมหึจะมีอีก มั้ยอืพูดใหมเดี๋ยวิมันจะมีอีกมั้ยอย่าง เงี้ยมันมันเห็นว่าเราคอยวิ่งตามตลอดจน ค่ะหยุดแล้ว [เพลง] ค่ะหยุดคิดหยุดแตต่ตองแล้วค่ะสาธุ สาธุเรารู้แล้วคนคิดควนไต่ตองควนตึกยังมี อยู่นี่คือโอ่ะโอยังไม่ยอมหยุดต้องความ ใหม่แน่นอนเลยเรานึกเลย เอ้ามีหลายประเด็นเยอะมากเลยครับหลวงตา คือที่ผมฟังหลวงตานะครับผมคิดว่าหลายๆคน อาจจะสงสัยอย่างผมอ่ะครับ คือที่หลวงตาบอกว่าต้องอาศัยขันธ์ 5 ไป ช่วยคิดนึกตึกตองทำความเข้า ใจตามที่หลวงตาสอนให้เข้าใจก่อนแล้วก็ ค่อยไปปฏิบัติให้มันให้มันเป็นจริงแต่ตอน ที่บางคนเนี่ย กำลังใช้ขันธ์ 5 คิดนึกตึกตองอยู่แต่หลวง ตาบอกว่าให้หยุดให้หยุดปรุงแต่งก่อนเนี่ย อันนี้ผมสรุปไม่แน่ใจว่าเข้าใจหรือเปล่า ว่าที่ต้องใช้ขันธ์ 5 คิดนึกตึกตองปรุง แต่งแล้วทำความเข้าใจเพื่อไปปฏิบัติให้ ถูกเนี่ยหมายถึงว่าต้องใช้ขันธ์ 5 คิด พิจารณาวิธีปฏิบัติตามที่หลวงตา สอนให้เข้าใจก่อนจนเข้าใจถูกตามที่หลวงตา สอนแต่ถ้าใช้ขันธ์ 5 คิดนึกตึกตองปรุง แต่งไปตามวิธีปฏิบัติหรือตามความคิดความ เห็นของตนเองเนี่ยหลวงตาจะให้หยุดก่อน เหมือนกับให้รับความรู้ความเข้าใจของหลวง ตาให้เสร็จก่อนเพราะไม่ไม่งั้นถ้าไม่หยุด คิดนึกตึกตองปรุงแต่งตามแนวทางวิธีการ ปฏิบัติของตนเองเนี่ยมันจะไม่เข้าใจวิธี การที่หลวงตาสอนไม่แน่ใจว่าผมเข้าใจถูก หรือเปล่าครับหลวงตาคือผมสรุปว่าอย่าง เงี้ย ครับก็ก็ไม่ใช่ก็ไม่ใช่ไม่ถูกไม่ถูกผมขอ อนุญาตให้หลวงตาอธิบายหน่อยได้มครับเพราะ ว่าผมฟังแล้วก็ยังไม่ค่อยเข้าใจครับคน อื่นก็ไม่งงกับท่าน บ้างถ้าคนอื่นไม่งงก็ไม่เป็นไรครับผมขอ อนุญาตถามคำถามที่ 2 ครับคือไม่แน่ใจว่า ที่ผมเข้าใจถูกหรือเปล่านะฮะหลวงตาพอเรา ไปอยู่ใน อารมณ์บังเบาอ่ะครับหลวงตาก็คือมันจะมี ตัวนึงคือตัวคนไปเสพอาการก็คือ ตัวความเป็นตัวตนของเราเนี่ย แต่ ที่หลวงตาบอกว่าถ้าเรารู้ว่ามันไม่มีตัว เราเนี่ยอาการอะไรเนี่ยแม้แต่ความว่าง เนี่ยมันก็ไม่เป็นปัญหาเพราะมันจะไม่มี ตัวตัวผู้ไปเสพอาการตัวผู้ไปเสวยอาการนะ ครับหลวงตาคราวนี้ผมก็ยังติดใจตรงที่ว่า อย่างบางคนไหลไหลไปติดความว่างหรือติด อารมณ์ละเอียดอารมณ์บางเบาเนี่ยคือไหลไป ติดเนี่ยมันขาดสติแล้วถ้าเราปรุง แต่งอารมณ์ละเอียดอารมณ์บางเบาขึ้นมา เนี่ยมันเป็นฌานเนี่ยกับไหลไปติดเนี่ยมัน เป็นสมาธิเนี่ยมันเหมือนกันมยครับคือผม เข้าใจว่าไปติดทั้ง 2 อันเนี่ยมีตัวมีตัว มีตนของเรามันไปติดอยู่คือแล้วอารมณ์ 2 อารมณ์เนี่ยมันเหมือนกันมครับผมว่าหลายๆ คนก็อยากถามว่าการที่ไหลเข้าไปติดหรือขาด สติอยู่ในความว่างกระปุปรุงแต่งอารมณ์ ว่างขึ้นมาที่เป็นสมาธิเป็นฌานเนี่ยมัน มันเหมือนกันหรือต่างกันยังไงแล้วติดแล้ว มีผลยังไง่ะครับหลวง ตา คือเราไม่อยากให้โอเเนี่ยคิดแทนคนอื่น เพราะไม่งั้นโอจะตกอยู่ในสังขารตลอดเวลา เลยเพราะโอโอคิดอะไรคือคิดเคนอื่นจะเป็น อย่างงู้นจะเป็นอย่างนี้ต้องเอาตัวเองให้ รอดก่อนเพราะไม่งั้นน่ะเราจะตกอยู่ใน สังขารอยู่ตลอดเวลาเพราะว่าตอนนี้โอ สังขารอยู่หลงว่าเป็นสังขารไม่ได้ไม่ได้ ไม่ได้สิ้นสังขารงั้นยิ่งโอจะคิดหาเหตุผล ให้คนอื่นเท่าไหร่หรือวิเคราะห์ทั้งคน อื่นด้วยวิเคราะห์ทั้งตัวเองด้วยมันจะ เป็นสังขารตลอดมันจะไม่สิ้นสังขารเลยมัน จะไม่เข้าใจเราพูดแล้วก็มันจะไม่ไม่ไม่ เข้าถึงวิสังขาร ก็เราเห็นโอยังสังขารอยู่เลยเนี่ยหลงเป็น สังขารตึกตองคิดหาเหตุผลวิเคราะห์วิจารณ์ วิจัยคิดแทนคนอื่นหมดเลยแล้วเฉพาะตัวเอง ก็ยังคิดมากอยู่แล้วในของของส่วนตัวเอง ยังคิดให้คนอื่นอีกเชื่อเขาคิดคิดแทนเขา อีกเตัวนี้มันสังขารซ้อนสังขารเบิ้ลไป ทั่วหมดเลยตัวเนี้ยในปัจจุบันเราเห็น เนี่ยท่านท่านคิดคนอื่นก็เป็นอย่างงู้น เป็นอย่างนี้เน่าจะสงสัยอย่างงั้นอย่า สงสัยอย่างนี้แต่คนอื่นจะสงสัยนี้ท่าน สงสัยหรือเปล่าก็ไม่รู้แต่แท้จริงก็คือ ตอนเท่านสังขารอยู่ท่านหลงไปเป็นสังขาร หลวงปรุงแต่งสังขารอยู่เราต้องเอาตัวเอง ให้รอดก่อนคือต้องคือให้มันเป็นสิ้น สังขารเป็นวิสังขารอย่างที่เราพูดก่อน แล้วท่านจะเข้าใจทั้งหมดแหละถ้าท่านยัง ยังใช้ความคิดอยู่ท่านจะเป็นสังขารอยู่ ท่านจะไม่เข้าใจวิสังขารได้ถ้าไม่เข้าไม่ เป็นสังขารไม่เป็นวิสังขารแล้วท่านจะไม่ เข้าใจเลยว่าความเป็นสังขารกับวิสังขาร มันต่างกันอย่างไรแล้วท่านจะอธิบายไม่ได้ พูดไม่ได้มันก็จะเป็นแต่ความคิดเอาท่าน ไม่สามารถพูดถึงวิสังขารได้เลยคือ วิสังขารมันคือไม่สังขารคือเป็นผู้ที่ไม่ สังขารไม่ไม่ปรุงแต่งใด ๆมันจะเหมือนอย่างเงี้ยถ้าท่านพยายามใช้ ความคิดไปยังไงเนี่ยท่านไม่มีทางเป็น วิสังขาร ได้เปรียบเหมือนกับว่า [เพลง] เราเราเอาประเทศใดประเทศหนึ่ง อ่ะเอามาเล่าให้ท่านฟังคือเราเนี่ยเคย อยู่ในประเทศนั้นแล้วเราก็เอาเอาประเทศ นั้นน่ะมาเล่าให้ท่าน ฟังคือประเทศแห่งวิสังขารสมมุติ่ะนะเรา เนี่ยเคยอยู่ประเทศวิสังขาร [เพลง] แล้วเราก็เอาประเทศวิสังขารเมาเล่าให้ ท่านฟังว่าประเทศวิสังขารเป็นยังไงแล้ว เราก็พยายามสอนให้ท่านว่าท่านจะไปถึง ประเทศวิสังขารได้ด้วยวิธี ใดคือท่านจะต้องหยุดคิดปรุงแต่งวิเคราะห์ วิจารณ์วิจัยแทนคนอื่นแลแทนตัวท่านเอง ด้วยถ้าท่านยังเป็นสังขารอยู่จะเข้าจะจะ ไปเป็นประเทศวิสังขารไม่ได้ท่านจะไปถึง ประเทศวิสังขารไม่ได้แต่ท่านก็พยายามใช้ ความคิดปรุงแต่งว่าประเทศวิสังขารมันเป็น อย่างไรท่านก็วิเคราะห์แทนคนอื่นด้วย วิเคราะห์แทนตัวท่านเองด้วยท่านพยายามใช้ สังขารเพื่อไปพบประเทศวิสังขาร แต่มันผิดตรงข้ามกับที่เราสอนเราสอนให้ ท่านสิ้นสังขารไปเกะสิ้นสังขารไปแล้วท่าน จึงจะเป็นวิสังขารขึ้นมาเองด้วย อัตโนมัติแต่ท่านก็ยังใช้ความคิดเอาทั้ง นัแหละใช้สังขารทั้งหมดถ้าใช้สังขารเนี่ย มันไปเป็นวิสังขารไม่ได้ชื่อมันก็บอกแล้ว ว่าสังขารจะไปเป็นสังขารได้ยังไงอ่ะมันคน ละด้านกันเข้าใจมั้ยเนี่ย [เพลง]