永久性的修正,我们常常会执着于一种静止的状态,执着于那种静止、空灵、通透、轻盈、舒适的感觉。 错误地以为自己没有在思考,哪怕只是短短一瞬间,也看不到自己在想什么,那就是着迷了。 如果我们连一瞬间都看不到,看不到自己在想什么,不知道自己没有在思考什么,说自己什么都没想,那就是一种停滞。 因为按照自然规律,心是不会停止思考的。 无论眼睛看到什么,耳朵听到声音,鼻子闻到气味,舌头尝到味道,身体感受到触觉,以及通过心感受到什么,甚至包括感受到心停滞了,感受到心静止、空虚,但那个觉知者并没有停滞。 心的状态是静止的,但觉知者并没有静止。 觉知者为什么没有静止? 因为觉知者就是心,或者说是识蕴。 它会通过眼、耳、鼻、舌、身、意六个门去感知。 所以,当通过意门感知时,就会知道感受,知道心是平静的、静止的、安宁的、放下的、轻松的、舒适的、什么都没想的。 那是感受的状态。 然后,当心或者说作为第五蕴的识蕴,去接收了感受的状态之后,识蕴会自动与另外三个蕴,即受、想、行蕴,协同工作。 也就是问,这种心的状态,你喜欢吗? 或者不喜欢吗? 它会记住,那些状态是什么样的状态。 然后行蕴就开始思考、加工,需要有知识和理解,然后如何思考和修饰? 思考修饰要如何挣扎、修正和调整? 喜欢还是不喜欢? 满意还是不满意? 所以,觉知者会一直思考。 因为无论通过眼、耳、鼻、舌、身、意感知到什么,觉知者都会在心中进行评论,会自言自语,进行评论、分析、研究、叙述、评论、思考和辩论。 无论通过耳、鼻、舌、身、意接收到什么,在每一个当下,作为识蕴的觉知者,都会与受、想、行蕴这三个心所协同工作。 也就是说,无论通过耳、鼻、舌、身、意接收到什么,都会传递给受蕴,喜欢就产生乐受,不喜欢就产生苦受,或者没有达到喜欢或不喜欢的程度,就产生不苦不乐受。 然后传递给想蕴,记住,知晓。 然后传递给行蕴,就是思考、加工,知道什么,理解什么,就像自言自语一样,说着什么是什么。 所以,那个一直在思考、说话、自言自语的,那个在心中自言自语的,它会一直存在,从不停止。 当我们睡着的时候,它也存在,只是我们失去了正念,所以看不到。 如果正念不缺失,就会知道图像。 正念安住在心上,观照心,觉知心,放下心,放下心,就会一直知道心里在说着什么,在叙述着什么。 如果它在说着什么、叙述着什么,而我们看到了那个觉知者,或者觉知了什么,我们就去接近觉知者。 觉知了什么就寻找觉知者。 接近觉知者的方法就是,正念安住在心上,观照心,觉知心,放下心,放下心。 观察心,意门。 这就是柬埔寨的,或者是父母师长、大导师,佛陀传下来的方法,就是像母牛照看小牛一样修行。 像母牛照看小牛一样修行,这是从大导师,佛陀时代就传下来的。 日常生活中的修行,就是要像母牛照看小牛一样。 或者说,正念安住在心上,观照心,觉知心,放下心,放下心。 也就是说,无论在每个当下做什么事情,无论正在做什么事情,无论现在正在做什么谋生,或者无论是行禅还是静坐,那都是正在进行的活动。 那就是正在做的时候,就像母牛正在吃草一样。 母牛正在吃草,但眼睛会瞥向小牛。 心从不离开小牛。 心就是小牛。 心不是我们,心不是我们的自我,心不是我们的本体。 母牛的眼睛会瞥向小牛,也就是说,与心所协同工作的心或者识蕴,从不离开视线。 所以,在阿毗达摩中会提到,色、心、心所、涅槃。 色就是身体,心就是识蕴,心所就是受、想、行蕴,这另外三个与识蕴协同工作的蕴。 然后是涅槃。 在阿毗达摩中会有色、心、心所、涅槃。 色就是身体,心就是第五蕴的识蕴,心所就是受、想、行蕴,与识蕴协同工作。 感知之后,眼睛、耳朵、鼻子、舌头、身体、意识,就必须传递给受蕴,心喜欢或不喜欢,或者没有达到喜欢或不喜欢的程度。 然后传递给想蕴,记住,知道什么是什么。 传递给行蕴,也就是思考、加工。 然后评论什么是什么。 然后用假设的概念来知道什么是什么,是假设的,假设地称为人、动物、物品、玻璃杯、水壶。 这是房子,这是汽车,这是树,这是动物,这是猪,这是狗,这是猫。 这就是采用了假设的概念,是想蕴创造出来的,知道什么是什么,然后有知识和理解。 有时也会自言自语,在心中自言自语。 所以,如果我们正念安住在心上,观照心,觉知心,放下心,放下心,那就是意门。 这个意门,7岁的小孩教导只会背诵经文的人,那位菩萨说他记住了所有的教义,但却无法实践。 或者说,佛陀每次见到他,都会称他为什么? 空经卷,空经卷。 跟随佛陀,佛陀也不说。 为什么叫空经卷? 所以佛陀不教他。 因为小佛陀觉得一定要有人教他。 佛陀不教,所以去寻求帮助,去询问所有被佛陀认可的阿罗汉,但没有人教他。 佛陀不敢,佛陀不教,所有的阿罗汉都不敢教。 而菩提罗内心的傲慢和自大,认为自己知道,自己很厉害。 自己比别人强,自己比别人知道的多,慢慢地消失,消失,消失。 因为去寻找佛陀,佛陀也不教他。 去寻找所有的长老,没有人教他。 我们所拥有的聪明才智,知识渊博,逐渐消失,消失,消失,不再留下任何傲慢。 我很厉害,我知道很多,我比别人强,我很厉害,我知道很多,我比别人强,全都消失了。 最终他去跪拜一位7岁的孩子,请求他教导自己。 7岁的孩子就问他,什么是? 佛法的谜语就是,有一个蚁丘,长一哇,厚一拃,宽一庹。 这个蚁丘有六个洞。 长一哇,厚一拃,宽一庹。 这个蚁丘就是我们每个人。 然后这个蚁丘有六个洞,就是眼洞、耳洞、鼻洞、舌洞、身洞、意洞。 蜥蜴喜欢从这些洞里爬出去觅食,怎样才能把蜥蜴全部抓住呢? 怎样才能让这个蜥蜴从心中消失呢? 要怎么样,蜥蜴才能在心中消失? 于是他就关闭了五个洞。 关闭五个洞,关闭眼门、耳门、鼻门、舌门、身门。 守住,守住,也就是说,不要让眼睛、耳朵、鼻子、舌头、身体到处乱看,到处乱碰。 一个人静静地待着。 一个人静静地待着,不是一个人静静地待着,然后眼睛去看电视,去玩手机,去聊天,去发信息,耳朵去听歌,听这个听那个,鼻子去闻气味,出去找东西吃。 去聊天,去娱乐,去和朋友聊天,去,这才是。 关闭五个门,不要去碰,不要让它们去接触眼睛、耳朵、鼻子、舌头、身体的那些令人愉悦的东西。 不要让它去放纵,去享受眼睛、耳朵、鼻子、舌头、身体的乐趣。 保持五个门关闭,打开一个门,静静地待着。 不是静静地待着,然后去闭上眼睛,静静地待着,然后守护在意门。 意门是什么? 就是它会思考,会加工,会思考,会加工,喜欢还是不喜欢。 它会思考,会加工。 就让它去,对于意门,就让它自由自在地出去,只要去知道,仅仅是知道,在意门,就能从痛苦中解脱。 这就是解脱的方法。 要怎样才能解决那个停滞的状态? 就必须要接近觉知者。 那个识蕴,去知道停滞的状态,知道感受,然后我们必须思考、加工,是否喜欢那个停滞的状态? 如果喜欢, 就要思考如何加工? 如果不喜欢,就要思考如何加工? 或者没有达到喜欢或不喜欢的程度,就要在心中思考加工什么? 把它拿来思考,拿来加工,在意门思考加工。 把它拿来思考,拿来加工,在意门里纠结。 当没有通过眼睛、耳朵、鼻子、舌头、身体五个门感受到快乐时,就百分之百地打开意门。 这样,就没有通过眼睛、耳朵、鼻子、舌头、身体产生的烦恼,只剩下意门。 我们就守护在意门,用觉知,不要迷失和沉迷于思考和加工,不要迷失沉迷于思考和加工。 而且不要,不要去抓住那颗空虚、通透、轻盈、舒适、宁静、空灵的心。 为什么要抓住那个空虚、通透、轻盈、舒适、宁静、空灵的状态? 一直执着于那个宁静的状态。 不要去抓住,不要去执着,也不要沉迷于思考和加工。 只能去知道,只是知道,仅仅是知道,在意门。 这时,当心宁静、平静、安宁、空虚、轻盈、舒适,或者不宁静、不平静、不安宁、不空虚、不轻盈、不舒适时,心在想什么? 如何思考和加工? 它如何思考和加工? 如何思考和加工? 它的行为举止是怎样的? 觉知它,就在它思考加工、表现行为举止的地方觉知它。 当我们不迷失在思想中,不迷失在感受中时,就会知道, 内心在纠结,在纠结。 因为我们不再迷失了,不再沉迷于思考了,也不再沉迷于加工了,也不再执着地专注,挣扎和寻找,努力地。 分析和评论,挣扎和寻找,自己去思考,自己沉迷于加工。 让我们成为觉知者,而不是去思考。 让我们成为在心门处的觉知者。 但不是去坐在那里思考,挣扎和寻找这个那个,不去思考,挣扎和寻找,那就停滞在舒适和宁静的状态中了。 这就是接近觉知者,谁是觉知者呢? 就是我们自己,我们知道自己停滞了,我们感到舒适,我们感到困倦,我们感到沮丧。 就是我们自己知道自己困倦了,我们感到舒适,我们感到糟糕,我们感到沮丧,我们感到不舒适。 就是我们自己。 因为什么? 我们把五蕴执着为自己了。 我们感觉自己是觉知者,因为我们把五蕴执着为自己了,所以我们感觉自己是觉知者。 其实是识蕴是觉知者,但我们会感觉自己是觉知者。 因为什么? 因为我们把五蕴执着为自己。 我们是觉知者,我们是觉知者,所以我们把我们自己作为觉知者。 因为我们知道自己在执着。 一般来说,是识蕴是觉知者,识蕴知道, 它有什么想法、情绪、感受,当它知道之后,它如何思考? 如何思考和加工? 知道了之后如何思考和加工? 知道了之后如何思考、如何感受、如何思索、如何判断和评论? 要知道这些,所以,每一个念头,都会像机关枪一样快速地思考,甚至比机关枪还快,机关枪都比不上。 它非常密集,以至于没有任何空隙。 然后只是知道。 只是知道,因为如果我们真的只是知道,没有沉迷于成为思考者,没有沉迷于成为加工者,就会变成不加工的心,找到不加工的心。 因为没有沉迷于行蕴,所以找到了无为的心,也就是不加工的心。 但找到不加工的心的方法就是,必须首先接近我们自己这个觉知者。 我们会感觉自己是觉知者。 当我们通过眼睛看到什么时,我们会感觉到谁在看? 当通过眼睛看到时,谁感觉我们,谁在看? 当听到声音时,谁在听? 我们在听。 当闻到气味时,谁在闻气味? 我们在闻气味。 当我们吃到酸甜苦辣的食物时,我们在吃什么,谁在知味道? 我们在知道味道。 当知道身体的触感时,知道寒冷、炎热、柔软、坚硬,谁在知触感? 又是我们。 谁知道心舒适还是不舒适? 我们看到吗? 全部都是我们在知道。 我们是觉知者,我们是觉知者。 这就是他们所说的,要接近觉知者。 当我们发现, 觉知者在哪里时,在我们的心中清晰地知道谁是觉知者时,当我们发现觉知者的面容时,觉知者知道后就会在心中进行加工,知道后就在那里加工。 喋喋不休地加工,它会加工说我们是觉知者,我们是觉知者,我们是觉知者。 然后父母师长,龙达·阿图洛,龙达·玛哈布阿·亚纳桑帕诺,或者是龙达拉,或者是所有的阿罗汉,也是一样的,就是当发现觉知者时,就杀死觉知者,或者放下觉知者。 因为什么? 我们会感觉我们是觉知者。 当我们是觉知者时,就必须杀死那种感觉,杀死我们是觉知者的感觉,或者放下,不要执着于我们是觉知者。 要看到, 觉知者不是我们,不是我们的自我,而是第五蕴中的心或识蕴,它接收眼睛、耳朵、鼻子、舌头、身体、意识的感知,然后与心所,也就是受、想、行蕴,协同工作,在心中思考和加工。 然后只是知道。 只是知道。 如果只是知道,看到,思考者、加工者、觉知者、看到者、理解者、挣扎者、寻找者,所有这些表现出行为举止的, 包括觉知者,要看到它们都是行蕴,都是被加工出来的。 我们就能放下觉知者了,因为看到觉知者是行蕴。 当看到觉知者是行蕴时, 那个行蕴就是无常的,不恒定的。 行蕴是苦的。 行蕴是无我的,不是我们,不是我们的自我,不是我们的本体。 我们就能放下觉知者了,不执着于觉知者是我们,是我们的自我,或者我们的本体。 我们之所以不会执着于觉知者是我们,是我们的自我,或者我们的本体,是因为我们必须看到觉知者是行蕴,或者被加工出来的,或者说是五蕴,是第五蕴中的心或识蕴,它与心所协同工作,与受、想、行蕴这另外三个蕴协同工作。 所以,作为我们这个自我的觉知者,既知又见又理解又思考,批判性和分析性,当发现我们是觉知者,同时既知又见又理解又感受到喜欢与不喜欢时,就要杀死觉知者,或者放下觉知者。 放下觉知者,就是放下我们自己。 因为我们会把我们自己当作觉知者,当作思考者。 那些挣扎和寻找的人,也会把我们自己拿去挣扎和寻找,把我们自己拿去努力挣扎和寻找,寻找对错,寻找结果,寻找涅槃。 甚至寻找涅槃,也是把我们自己拿去寻找涅槃。 因为它全部都归结到我们自己了。 但如果我们放下我们自己,放下思考者,放下觉知者,放下思考者,放下挣扎者,放下觉知者,放下思考者,放下挣扎者,看到觉知者、思考者、挣扎者都是行蕴, 是五蕴,是被加工出来的,是不恒定的,是痛苦的,是无我的,不是我们,不是我们的自我,不是我们的本体。 我们就能放下觉知者,放下觉知者。 它就包括了放下思考者,放下挣扎者。 当放下之后,就能从痛苦中解脱,发现觉知者,杀死觉知者,或者发现觉知者,放下觉知者,就能从痛苦中解脱。 这就是为什么,解决,解决心, 解决昏沉的心、沮丧的心、停滞的心,就必须用佛陀的标准方法,就是接近觉知者,然后放下觉知者。 因为真正的觉知者是心或者识蕴,它与心所协同工作,与受、想、行蕴这另外三个蕴协同工作。 当放下觉知者、思考者、感受者、思索者、推敲者、加工者、喜欢者、不喜欢者时,就等于放下了全部的五蕴。 放下全部的五蕴,觉知者。 以及被知道者,知道什么,然后喜欢还是不喜欢,是中性的,以及思考者、感受者、思索者、推敲者,当全部放下之后,对于那些烦恼来说, 所有的烦恼,烦恼、贪欲,以及痛苦,都依附在哪里? 都依附在心加工的地方。 那个觉知者、思考者、感受者,以及 感觉到我们有烦恼,我们爱,我们有贪婪,我们有愤怒,我们有迷恋,我们有傲慢。 是谁? 它依附在我们这里,在我们这个觉知者这里,我们,我们,作为觉知者的我们,作为思考者的我们,作为有情绪的我们。 它就是我们自己。 依附在加工者这里。 放下觉知者、加工者,就能从所有的加工者那里解脱,成为不加工,称为无为的。 那个是不能加工的,所以没有任何烦恼会依附在那里。 没有任何痛苦会依附在那里。 就能从烦恼和痛苦中解脱。 它就等同于放下了五取蕴,断绝了所有的烦恼和痛苦。 所以,烦恼产生于心中。 当没有执着时,心就在心中熄灭。 因此, 身体没有烦恼。 身体不是烦恼。 但烦恼产生于心中。 当我们全部放下时,它就在心中熄灭。 它就等同于放下了一切,放下所有的色、声、香、味、触,放下对身体的执着,也放下所有的心灵,通过接近觉知者,然后放下觉知者,或者发现觉知者,杀死觉知者,杀死无明。 杀死无明,也就是错觉,我们,我们的自我,或者我们的本体,是觉知者、思考者、加工者、舒适者、不舒适者。 当从觉知者中解脱时,就全部解脱了。 结束所有,成为了无为的。 烦恼和色、声、香、味、触,就无法到达心中。 作为无为的心,只有空虚,色、声、香、味、触,身体,心灵,都无法进入,无法触及到心,无法关心担忧。 因为爱、关心、担忧、喜欢、不喜欢,都依附在我们这里,我们,作为喜欢与不喜欢的人,作为有烦恼的人,作为有担忧的人。 一旦放下作为觉知者、思考者、加工者、有情绪的我们, 就成为了无为的心,不能被加工,只有空虚,没有任何东西可以印刻在心中。 就像,让最后一位女弟子去询问佛陀,印在空中的脚印,还有痕迹吗? 踩在空中脚印,也就是成为无为的心,会有痕迹留下吗? 或者是那句所说的,鸟儿飞过天空, 会留下鸟儿飞过的痕迹吗? 会有鸟儿飞过的痕迹吗? 当然,当到达无为的心时,没有任何东西可以留下痕迹。 它就断绝了所有的烦恼和痛苦。 解决的方法,解决执着于色、声、香、味、触而痛苦,解决执着于情绪而痛苦,解决执着于舒适,只是舒适,只是 来自情绪的想法,停滞,沉迷于漂浮,沉迷于想法情绪,这些全部都可以解决,当接近觉知者,然后发现了觉知者之后,就放下觉知者,或者杀死觉知者。 然后就能找到无为,也就是不能被加工的心,只有空虚。 当自然地从空虚,宇宙的自然法则,对于无为的心,是空虚,宇宙的自然法则来说, 它就会像飞翔在,所有的所有,像飞翔在空旷天空中的鸟儿一样,不会留下任何痕迹在心中,摆脱这个身体。 或者当苏帕塔,最后一位女弟子在佛陀即将涅槃的时候问到,踩踏在空中的脚印, 不会留下任何痕迹,同样,空虚的心,不会有任何东西显现或者印刻在那里。 只有五蕴的行为举止,只有心的行为举止,但无法印刻在心中。 因此有人批评说,还有,还有愤怒吗? 龙达·阿图洛,作为英国人的士兵说,有,但是不接受。 也就是说愤怒的行为举止,那是产生的,它是心的行为举止,是五蕴的行为举止。 这些还未熄灭的五蕴,当它在空虚的心中产生时,就像闪电一样,它自己就熄灭了。 不会留下任何愤怒、憎恨、怨恨、怀恨在心的痕迹。 没有爱和憎恨。 憎恨,怨恨,怀恨在心,过去所受的伤痛,不会停留在心中。 就像鸟儿飞过天空,不会留下痕迹。 或者像苏帕塔,最后一位女弟子说,印在,踩在空中的脚印,不会有痕迹留在空虚的心中一样。 所以,苏帕塔,最后一位女弟子, 将自己的心比作十五的满月。 在佛陀即将涅槃的那一天,碰巧有云飘过。 苏帕塔 立即看到,真正的心,就像十五的满月。 但烦恼 所有的一切,心并不是,不经过它,就会消失。 心就像十五的满月一样,仍然存在。 但是每一刻产生的烦恼,都是因为用五蕴去加工和执着,仅仅是短暂的一个念头,然后就变成遮蔽内心的云,或者遮蔽原本的心。 真正的心,或者说原本的心,是无为的,就像满月一样,没有消失。 但是那些产生又消失的东西,是用五蕴去加工的。 或者把我们自己作为加工者,是五蕴。 用五蕴来加工成我们自己。 所以没有接近觉知者,没有放下觉知者。 也就没有到达那颗空虚的心,没有到达宇宙的自然法则。 所以当还有我们自己存在,沉迷于加工时,就有我们,有我们自己,我们是最重要的。 把我们自己拿去执着。 用云来遮蔽自己的心。 因此自己的心, 它本来就存在着,它是洁净的,是纯洁的,是空虚的,是涅槃。 它本来就是存在的。 但因为无明,也就是不了解,所以我们才会沉迷于用五蕴来加工成我们,成为我们的自我,成为我们的本体。 当我们每一世出生,我们就拿新的身体,在每一世都有不同的形状,例如成为狗、成为猫、成为畜生、成为阿修罗、成为鸟、成为天神、成为人类,各种形状,我们去执着那个在每一世中加工的东西,那些新的想法,我们成为每一世的自我。 我们在这个生中的想法和加工也会熄灭。 例如我们去变成蛇,我们每个人都讨厌蛇,因为我们总觉得我们自己不是蛇,蛇不如我们。 因为我们都执着于我们人类,所以我们讨厌变成蛇。 但当变成蛇时,蛇它也喜欢它自己,不喜欢做其他事情,蛇它也喜欢自己。 我们必须放下,放下人类的自我,放下其他的。 否则就没有办法了。 我们之所以能解决各种问题,就是因为,就像7岁的孩子教导只会背诵经文的人一样,7岁的孩子也是个凡人。 当时苏帕塔,她的心是十五的月亮,因为是在要圆寂涅槃的那一天。 苏帕塔在15岁出家。 那个孩子要圆寂涅槃了,但苏帕塔还是个少女。 她也认为孩子是孩子,苏帕塔也是人。 但孩子能教导人,因为,因为苏帕塔没有傲慢自大。 所以,7岁的孩子教导给80多岁的菩提罗。 如果菩提罗有傲慢自大,就没可能理解7岁孩子所教导的知识。 7岁的孩子能教,因为她能放下。 我们的傲慢自大没有了,知识没有了。 所以,当父母师长教导我们说要放下傲慢自大时,要放下知识时,要放下自己的聪明才智时,要放下我们自己,就是这个道理。 因为当我们放下自己,我们就接近了觉知者。 但如果我们不放下自己,我们就会把我们自己当作觉知者。 所以,那个去抓的人就是我们,那个挣扎的人也是我们,那个不满意的人就是我们,那个痛苦的人也是我们,那个害怕痛苦的人还是我们。 当我们放下我们自己这个东西时,我们能找到无为。 那个才是自然法。 那就是自然法则。 我们只是没有学会罢了。 但所有的人都有,都有自然法则。 因为他们不学习,他们总觉得他们是人类,他们总是学习说要爱、要恨、要贪婪、要嗔怒。 他们没有学习到自然法则的,不爱、不恨、不贪婪、不嗔怒。 只要知道,只要知道就好了。 像龙达玛哈布阿,只是知道,只是知道,只是知道。 龙达拉,只是知道,只是知道,只是知道。 什么都能放下。 如果要这样知道,这样放下,就会解决各种问题。 如果有任何疑问,请提问。 --- 翻译以下佛法讲座为中文(Chinese),要求: 1. 完整翻译为中文(Chinese),不要包含泰语 2. 不遗漏内容 3. 原文一行行字幕的格式,请根据意思,整合输出成段落文章的形式,且保持语言通顺! --- การแก้ไขถาวรเนี่ยเรามันไปติดอาการอะไรนิ่งเฉยติดอาการนิ่งเฉยว่างโล่งโป่งเบาสบายหว้าใจว่าไม่คิดอะไรเสี้ยววินาทีเดียวไม่เห็นว่าตัวเองคิดอะไรนั่นคือสิทธิ์ละ. ติดแล้วถ้าถ้าอยู่เราไม่เห็นซักเสี้ยววินาทีเดียวมองไม่เห็นว่าตัวเองคิดอะไรอ่ะไม่รู้ว่าตัวเองตัวเองไม่คิดอะไรบอกไม่ได้คิดอะไรเลยเนี่ยคือแช่แล. ถ้าบอกว่าเพราะปกธรรมชาติเนี่ยจิตมันคิดไม่หยุด. ข้างในเนี่ยไม่ว่าตาจะเห็นอะไรหูได้ยินเสียงจมูกได้กลิ่นลิ้นรสกายสัมผัสแล้วก็รับรู้อะไรทางอาการทางใจ. แม้แต่รับรู้ว่าใจมันแช่นะรับรู้ว่าใจนิ่งเฉยว่างนะแต่ผู้รู้เนี่ยไม่เฉย. อาการของใจเนี่ยเฉยแต่ผู้รู้เนี่ยไม่เฉย. กูรู้ไม่เฉยเพราะอะไรอ่ะเพราะว่าผู้รู้เนี่ยคือจิตหรือวิญญาณอาขัณฑ์. จะไปรู้ทางประตูตาประตูหูประตูจมูกประตูลิ้นประตูกายและประตูใจงั้นเวลารู้ประตูใจเนี่ยก็จะรู้ว่ารู้เวทนาประตูรู้ว่าใจเฉยใจนิ่งใจสงบใจวายใจเบาใจสบายไม่คิดอะไรอันนั้นคืออาการของเวทนา. แล้วพอจิตหรือวิญญาณขันธ์ในฐานที่5เนี่ยไปรับรู้เหตุอาการของเวทนาเสร็จจิตวิญญาณขันธ์เนี่ยจะทํางานร่วมกับเจนโทซีคทํางานร่วมกับเจนโทซิกโดยอัตโนมัติอีก3ขันคือเวทนาสัญญาสังขารคือถูกใจไหม. อาการของใจอย่างนั้นน่ะถูกใจไหมหรือไม่ถูกใจ. มันก็จะจําได้ว่าอาการเหล่านั้นเนี่ยเป็นอาการอะไรแล้วก็สังขารก็คือคลิปปรุงปรุงคิดต้องมีความรู้ความเข้าใจแล้วก็คิดปรุงแต่งอย่างไรคิดปรุงแต่งดิ้นรนแก้ไขปรับแต่งชอบไม่ชอบพอใจไม่พอใจ. งั้นผู้รู้เนี่ยจะคิดตลอดเวลาเพราะว่าไม่ว่าจะรู้อะไรต้องตาหูจมูกลิ้นไกลใจเนี่ยผู้รู้เนี่ยจะเอามารู้แล้วอะเอามาวิพากษ์วิจารณ์ในใจจะมาพูดอยู่คนเดียวเอามาวิพากษ์วิจารณ์วิเคราะห์วิจารณ์วิจัยเอามาพากย์วิพากษ์วิจารณ์วิตกวิจารณ์อยู่ภายในไม่ว่าจะรับรู้อะไรต่างต่างหูจมูกเลี้ยงไก่ใจทุกขณะปัจจุบันเนี่ยผู้รู้เนี่ยคือจิตวิญญาณขันธ์เนี่ยก็จะทํางานร่วมกับเจตคติคือเวทนาสัญญาสังขารอีก3ขัน. คือไม่ว่าจะรับรู้อะไรต่างๆหูจมู๋ลิ้นกายจะต้องส่งต่อเวทนาคือถูกใจก็เป็นสุขเวทนาไม่ถูกใจก็เป็นทุกข์เวทนาหรือไม่ถึงการถูกใจไม่ถูกใจก็เป็นอทุกข์ก็มาสุขเวทนาแล้วส่งต่อสัญญาจําได้ไหมรู้ส่งต่อสังขารคือคิดปงปงคิดมีความรู้ความเห็นความเข้าใจอย่างไรก็เหมือนกับภาพพูดอยู่คนเดียวว่าอะไรเป็นอะไร. งั้นไอ่ตัวที่มันมันคิดมันพูดมันพลาดอยู่กับคนเดียวพูดอยู่คนเดียวในใจเนี่ยมันจะมีอยู่ตลอดเวลาไม่เคยหยุดเลยตัวเนี้ยเวลาเราหลับไปมันก็มีอยู่แต่สติเราขาดเราเลยไม่เห็นถ้าสติไม่ขาดมันจะรู้อยู่ในภาพสติตั้งที่ใจดูที่ใจรู้ที่ใจลที่ใจปล่อยวางที่ใจเนี่ยมันก็จะรู้ตลอดเวลาว่าในใจเนี่ยมันเอามาพูดเอาภาพว่ายังไงเอามาพูดมาพากย์ว่ายังไงตัวนี้. ถ้าเอามาพูดเอามาพากษ์ยังไงแล้วเราเห็นไอ้ตัวผู้รู้หรอกรู้อะไรเราก็เข้าหาผู้รู้รู้อะไรก็หาผู้รู้ก็คือวิธีการเข้าหาผู้รู้ก็คือสติตั้งที่ใจดูที่ใจรู้ที่ใจรักที่ใจปล่อยวางที่ใจสังเกตดูที่ใจประตูใจนี่ก็คือที่เออของกัมพูชาหรือว่าพ่อแม่ครูบาอาจารย์บรมครูเลยพระพุทธเจ้าเนี่ย. คือให้ปฏิบัติเหมือนอย่างแม่โคเลี้ยงลูกน้อย. ให้ปฏิบัติเหมือนอย่างแม่โคเลี้ยงลูกน้อยนี่มาตั้งแต่บรมครูเลยพุทธเจ้าให้ปฏิบัติการปฏิบัติในชีวิตประจําวันน่ะให้ปฏิบัติเหมือนกับแม่โคเลี้ยงลูกน้อยหรือว่าสติตั้งที่ใจดูที่ใจรู้ที่ใจรับที่ใจปล่อยวางวิจัยคือไม่ว่าจะทํากิจการงานใดในทุกขณะปัจจุบันกิจการที่ตัวเองกําลังทําในปัจจุบันไม่ว่าจะทํามาหากินหาอยู่หากินอะไรในปัจจุบันหรือว่าไม่ว่าจะเดินจงกรมนั่งสมาธิก็เป็นกิจกรรมที่กําลังทําในปัจจุบันนั่นแหละนั่นแหละคือ. ตอนที่กําลังทําอยู่คืองานที่แม่โคกําลังและเด็มหญ้า. งานที่แม่โคกําลังและเล็มหญ้า. แต่ตาของไมโครจะเหลือบดูลูกน้อยคือจิตไม่วางตาเลยจิตคือลูกน้อย. จิตไม่ใช่เราจิตไม่ใช่ตัวเราจิตไม่ใช่ตัวตนของเรา. ตาของไมโครเนี่ยจะเหลือบดูลูกน้อยคือจิตหรือวิญญาณระขันเนี่ยที่ทํางานร่วมกับเจตสิกเนี่ยไม่วางตาเลย. งั้นในพระอภิธรรมเนี่ยท่านจะกล่าวไว้ว่ารูปจิตเจตสิกสิทธิ์นิพพานรูปก็. คือร่างกายจิตก็คือวิญญาณอาขัญญจิตก็คือเวทนาสัญญาสังขารอีก3ขันที่ทํางานร่วมกับวิญญาณขันธ์แล้วก็นิพพานในพระอภิธรรมจะมีรูปจิตเจตสิกนิพพานรูปก็คือร่างกายจิตก็คือวิญญาณขันธ์ในครั้งที่5เจตสิกก็คือเวทนาสัญญาสังขารที่ทํางานร่วมกับจิตวิญญาณขันธ์ไปรับรู้ปุ๊บจะต้องทําตาหูจมูกลิ้นไก่ใจก็จะต้องส่งต่อเวทนา. ใจไม่ถูกใจหรือว่าไม่ถึงขั้นถูกใจไม่ถูกใจแล้วก็ส่งต่อสัญญาจําได้ไหมว่าอะไรเป็นอะไรส่งต่อสังขารคือคิดปุ้งปุ้งคิด. แล้วก็วิพากษ์วิจารณ์ว่าอะไรเป็นอะไรแล้วก็คือเอาเอาคําสมมติบัญญัติขึ้นมาว่าให้รู้ว่าเนี่ยเป็นอะไรเป็นตัวสมมุติเนี่ยเป็นสมมุติว่าเรียกว่าอะไรนี่เรียกว่าคนว่าสัตว์ว่าสิ่งของว่าว่าแก้วน้ําว่ากระติกนี่บ้านนี่รถนี่ต้นไม้นี่สัตว์นี่หมูนี่หมานี่แมวก็คือเอาเป็นสมมติบัญญัติขึ้นมาเป็นสัญญาเป็นสังขารปรุงแต่งขึ้นมารู้อะไรเป็นอะไรแล้วก็มีความรู้ความเข้าใจ. ก็บางทีก็พากย์พูดอยู่คนเดียวด้วยพรากพูดอยู่คนเดียวในใจเพราะฉะนั้นถ้าเราสติตั้งที่ใจดูที่ใจรู้ที่ใจรักที่ใจปล่อยวางที่ใจคือประตูใจ. เนี่ยประตูเนี่ยที่เห็นนี่อาหาร7ขวบสอนพระใบลานป่าพระโพธิสัตว์ที่ว่าพระโพธิระเนี่ยจําคําสอนได้หมดแต่ปฏิบัติไม่ได้ปฏิบัติอะไร. หรือพระพุทธเจ้าเจอหน้าทีไรพระเจ้าเรียกว่าอย่างไรพระใบลานเปล่าพระใบลานเปล่า. good job。 ตามพระพุทธเจ้าก็ไม่บอกทําไมเรียกว่าไปลานเปล่าก็เลยพระพุทธเจ้าก็ไม่สอนเพราะว่าพระพุทธเจ้าองค์เล็กเดี๋ยวดูว่าจะต้องมีคนที่สอนให้พระพุทธเจ้าก็ไม่สอนก็เลยไปไปขอความช่วยเหลือไปถามพระอรหันต์ทุกองค์ที่พระพุทธเจ้ารับรองแล้วว่าเป็นพระอรหันต์ก็ไม่มีใครสอนพระพุทธเจ้าไม่กล้าพุทธเจ้าไม่สอนพระราหันทุกองค์ไม่มีใครกล้าสอนพระโพธิระก็ทิฐิมานะที่มีในใจว่าเรารู้เราเก่ง. เราเหนือคนอื่นเรารู้มากกว่าคนอื่นค่อยค่อยหมดหมดไปหมดไปหมดไปเพราะว่าเข้าไปหาพระเจ้าพระเจ้าก็ไม่สอนเข้าไปหาพระเถระทุกองค์ไม่มีใครสอนไอ้ที่เราเก่งเรารู้มากเราเก่งเรารู้มากหมดค่อยค่อยหมดไปหมดไปหมดไปไม่เหลือทิฐิมานะอีกเลยเราเก่งเรารู้มากเราเหนือคนอื่นเราเก่งเรารู้มากเราเหนือคนอื่นหมดสิ้น. ไปกราบเท้าเดทอาหาร7ขวบที่สอนหน่อย. เล่นอาหาร7ขวบก็เนี่ยสอนว่าอะไรเอ่ยปริศนาธรรมคือมีจอมปลวกจอมปลวกหนึ่งเยาวราชคืบกว้างศอกจอมปลวกนี่มีรูอยู่6รู. ยาววานาพืชกว้างศอกชัวโป่งนี้มีรูอยู่6รูเจ้าปลวกที่ยาววาหนาหนาทืบกว้างศอกก็คือตัวเราทุกคนนี่แหละแล้วก็เจ้าพวกเนี่ยมีรูอยู่6รูคือรูตารูหูรูจมูกรูลิ้นรูกายรูใจตัวเหี้ยเนี่ยมันชอบออกไปหากินทางจอมปลวกเนี่ยทางรูต่างต่างทั้ง6รูเนี่ยทํายังไงจะจับตัวเหี้ยได้หมด. ทํายังไงตัวเหี้ยเนี่ยมันถึงจะหมดไปจากใจตัวเหี้ยเนี่ยจะหมดในใจ. ก็เลย. ท่านก็เลยปิดซะ5รู. ปิดตา5รูปิดประตูปิดรูตารูรูรูจมูกรูลิตรรูกายรูใจ5รูสํารวมไว้เออสํารวมไว้คือเดี๋ยวเอาตาหูจมูกลิ้นกายเนี่ยไปสอดส่ายมองดูโน่นไปไปสัมผัสสิ่งโน้นสิ่งนี้อยู่คนเดียวเงียบเงียบ. อยู่คนเดียวเงียบเงียบไม่ไม่ใช่อยู่คนเดียวเงียบเงียบแล้วตาไปไปดูโทรทัศน์ไปเล่นโทรศัพท์มือถือเล่นแชทเล่นไลน์เอาหูไปฟังเพลงฟังนู่นฟังนี่. เอาจมูกไปดมกลิ่นออกไปหาไรกิน. ไปคุยกันไปสนุกสนานไปคุยกับเพื่อนสูงไป23นี่ฮะเนี่ยคือปิดสัก5ประตูอย่าไปหาเตะอย่าให้มันไปสัมผัสในสิ่งที่เพลินใจทางตาหูจมูกลิ้นกาย5ประตูอย่าให้มันไปนันทิไปมีความนันทิก็คือความเพลินใจทางตาหูเจ้าหมูลิ้นกาย5ประตูเปิดประตูเดียวอยู่ขึ้นเงียบเงียบไม่ใช่หูยเงียบเงียบแล้วไปหลับตานะอยู่เงียบๆ. แล้วเฝ้าดูอยู่ที่ประตูใจ. ประตูใจก็คืออะไรก็คือเดี๋ยวมันก็ต้องเอามาเอามาคิดมาปรุงแต่งเอามาคิดมาปรุงแต่งถูกใจไม่ถูกใจมันก็ต้องมาคิดมาปรุงแต่งมันก็มานั่งคิดนั่งปรุงแต่งก็ปล่อยมันอย่างประตูใจอ่ะปล่อยให้มันออกไปอย่างอิสระเสรีได้แล้วแค่เดินไปรู้สักแต่ว่ารู้ที่ประตูใจก็จะพ้นจากทุกข์ไปได้. นี่แหละด้วยวิธีการที่ว่าจะหลุดพอจะแก้คือแก้ไม่แช่ยังไงก็ต้องเข้าหาผู้รู้แล้วเนี่ยคือจิตวิญญาณระขังเนี่ยไปรู้อาการแช่รู้เวทนาแล้วเราจะต้องมาคิดปรุงปรุงทิศ. ถูกใจไม่ถูกใจอาการที่แช่นั้นมั้ยถ้าถูกใจ. ก็ต้องคิดปรุงปรุงคิดอย่างไรไม่ถูกใจก็ต้องคิดปรุงปรุงคิดอย่างไรหรือไม่ก็ไม่ถึงขั้นถูกใจไม่ถูกใจก็ต้องมาคิดปรุงปรุงคิดอะไรอยู่ในใจว่าอย่างไรเอามาคิดมาปรุงแต่ง. ที่ประตูใจเอามาคิดเอามาปรุงแต่งจุ๊บจิ๊บจุ๊บจิ๊บจุ๊บจิ๊บจิ๊บที่ประตูใจ. อันนี้เมื่อมันไม่. มีความเกินใจนันทิดวงต้องตาหูจมูกลิ้นกาย5ประตูแล้วเปิดประตูใจร้อยเปอร์เซ็นต์. มันก็เลยไม่มีไม่มีกิเลสน้ําตาหูจมูกลิ้นกายเหลือแต่ประตูใจเราก็เฝ้าอยู่ที่ประตูใจโดยด้วยความรู้สึกตัวไม่ให้หลงเผลอเผลอเผลอคิดปรุงแต่งไปไม่เผลอเผลอเผลอหลงคิดปรุงแต่งไปและอย่าไม่อย่าไปจับใจที่มันกว้างโล่งโปร่งเบาสบายนิ่งเฉยสงบกว้าง. ทําไมไปไปจับยึดไอ้ที่ว่างโล่งโปร่งเบาสบายนิ่งเฉยสงบว่างนิ่งเฉยนิ่งเฉยอยู่นั่นไม่ไปจับไม่ไปยึดแล้วก็ไม่ลงไปกับความคิดปรุงแต่งได้แต่แค่รู้แค่รู้ศัพท์แต่ว่ารู้แค่รู้ศัพท์ว่ารู้ที่ประตูใจทีนี้เวลาใจมันนี่มันเย้ยมันสงบมันโล่งมันเบามันสบาย. หรือว่าไม่นิ่งไม่เฉยไม่สงบไม่โล่งไม่เบาไม่สบายแล้วจินมันคิดยังไงอะคิดปรุงแต่งไว้ยังไง. มันคิดปรุงแต่งคิดปรุงแต่งคิดปรุงแต่งว่ายังไงแสดงกิริยาอาการยังไงก็ก็รู้มันอยู่ตรงที่จินมันคิดปรุงแต่งแสดงกิริยาอาการเมื่อเราไม่หลงไปกับความคิดไม่หลงไปกับเวทนามันก็จะรู้ว่า. ใจข้างในเนี่ยมันจุ๊กจิ๊กจุ๊กจิ๊กจุ๊กจิ๊กจุ๊กจิ๊กข้างในเพราะว่าเราไม่หลงกันแล้วนี่ไม่หลงไปกับความคิดแล้วก็ไม่หลงไปกับจิตที่ปรุงแต่งไม่หลงไปพยายามเพ่งจ้องดิ้นรนค้นหาพยายามไป. สายวิเคราะห์วิจารณ์วิจัยดิ้นรนค้นหาไปเป็นคนคิดซะเองไปหลงปรุงแต่งซะเองให้เป็นผู้ผู้รู้ไม่ใช่มันเป็นคนคิดรอให้เป็นผู้รู้รู้ที่ประตูใจแต่ไปไม่ใช่ว่าไปนั่งคิดดิ้นรนค้นหาอย่างนู้นอย่างนี้ไม่คิดดิ้นรนค้นหาก็ไปแช่ใจสบายนี่เฉย. เนี่ยก็เข้าหาผู้รู้เนี่ยใครล่ะตัวเราเนี่ยเป็นคนรู้ว่าเราแช่เราสบายเราง่วงเราซึม. ก็ตัวเราเป็นคนรู้ว่าเราง่วงเราสบายเราแย่เราซึมเราไม่สบายไอ้ตัวเราเนี่ยเพราะว่าอะไรเราไปยึดสัน5มเป็นตัวเราเลยเรารู้สึกว่าตัวเราเป็นผู้รู้สิเพราะว่าเรายึดขัน5เป็นตัวเรากันทุกคนเนี่ย. เราก็เลยรู้สึกว่าตัวเราเนี่ยเป็นผู้รู้แท้จริงมันเป็นวินิจหรือวิจารณขันธ์เนี่ยเป็นผู้รู้แต่เราจะรู้สึกว่าตัวเราเนี่ยเป็นผู้รู้. ว่าอะไรก็เรายึดขัด5เป็นตัวเราตัวเราเป็นผู้รู้เราก็เอามันตัวเราเป็นหูลูกอ่ะเป็นตัวเราเป็นหูลูกไปเพราะว่าเราก็รู้ว่ามันยึด. ปกติมันจิตวิญญาณนักขันเนี่ยเป็นผู้รู้จิตวิญญาณขันธ์ก็รู้ว่า. มันมีความคิดมีอารมณ์มีความรู้สึกยังไงภายในใจก็รู้พอรู้แล้วมันเอามาคิดยังไงคิดปรุงแต่งไงรู้แล้วมาคิดปรุงแต่งไงรู้มาคิดปรุงแต่งยังไงเอามาคิดเอามานึกเอามาตึกมาตอมวิตกวิจารณ์ยังไง. ก็รู้อยู่เนี่ยงั้นทุกขณะจิตเนี่ยมันจะคิดเป็นปืนกลเลยยิ่งเร็วกว่าปืนกลอีกปืนกลยังสู้ไม่ได้เลยอันเนี้ยมันถียิบเลยจนได้มีช่องว่างเลย. แล้วก็สักแต่ว่ารู้. กลับแต่รู้เพราะว่าถ้าเราศัตรูรู้จริงจริงอ่ะไม่หลงเป็นคนคิดไม่หลงเป็นคนปรุงแต่ง. มันก็เลยกลายเป็นใจที่ไม่ปรุงแต่งพบใจที่ไม่ปรุงแต่งเพราะว่าไม่หลงเป็นสังขารก็เลยพบใจที่เป็นวิสังขารคือใจที่ไม่ปรุงแต่ง. แต่วิธีจะพบใจที่ที่ไม่ปรุงแต่งก็คือว่ามันต้องเข้าหาตัวเราผู้รู้ซะก่อน. เราจะรู้สึกว่าตัวเราเนี่ยเป็นผู้รู้เวลาเราเห็นอะไรทําตาเนี่ย. เราจะรู้สึกว่าใครเป็นคนเห็น. เวลาเห็นน้ําตาคล้ายใครรู้สึกว่าเราใครบนเดินเราเป็นคนเห็นพอได้ยินเสียงเนี่ยใครเป็นคนได้ยินเราได้ยินพอได้ยินใครเป็นคนได้กินเราได้กิน. พอกินอาหารเปรี้ยวหวานมันเค็มเรากินอะไรใครเป็นคนรู้รสเราเป็นคนรู้รสเพราะว่าพอรู้สัมผัสทางกาย. สัมผัสหนาวสัมผัสร้อนอ่อนแข็งใครเป็นคนรู้สัมผัสเราอีกอ่ะใครเป็นคนรู้ว่าใจสบายไม่สบาย. เราเห็นไหมเราทั้งหมดเลยเป็นผู้รู้เราเป็นผู้รู้เราเป็นผู้รู้. นี่น่ะไอ้เค้าเค้าถึงบอกว่าให้เข้าหาผู้รู้พอเราพบว่า. ผู้รู้คือตรงไหนแล้วชัดเจนในใจของเราว่าใครเป็นผู้รู้เมื่อพบเห็นหน้าตาของผู้รู้แล้วเนี่ยผู้รู้เนี่ยมันรู้จะออกมาปรุงอยู่ในใจรู้แล้วก็มาปรุงอยู่นั่นแหละปรุงยุกยิกยุกจิ๊กแล้วมันจะปรุงว่าเราเนี่ยเป็นผู้รู้เราเป็นผู้รู้เราเป็นผู้รู้แล้วพ่อแม่ครูบาอาจารย์เนี่ยหลวงปู่ดูลุ้นเอาตุโรหลวงปู่ลงตามหาบัวอย่างสมปะโนหรือว่าหลวงปู่ราชหรือว่าพระอาหารทุกท่านเนี่ยก็เหมือนกันคือเมื่อพบผู้รู้ให้ฆ่าผู้รู้หรือว่าปล่อยวางผู้รู้. เพราะอะไรก็เราจะรู้สึกว่าเราเป็นผู้รู้เมื่อเราเป็นผู้รู้ก็ต้องฆ่าความรู้สึกว่าเราเนี่ยเป็นผู้รู้หรือว่าปล่อยวางอย่าไปยึดลงว่าเราเป็นผู้รู้. ให้เห็นว่า. ผู้รู้เนี่ยไม่ใช่เราตัวเราตัวตนของเราแต่เป็นจิตหรือพยานหลักฐานในขันที่5ที่ไปรับรู้ทั้งตาหูเจ้าหมูลิ้นกายใจแล้วทํางานร่วมกับเจตสิกคือเวทนาสัญญาสังขารมีความคิดปรุงปรุงคิดคิดปรุงแต่งอยู่ในใจนั่นแหละ. แล้วก็สักแต่ว่ารู้. สักศวรุถ้าศากปวรุโดยเห็นว่าเออผู้คิดผู้ปรุงแต่งผู้รู้ผู้เห็นผู้เข้าใจ. ผู้ดิ้นรนผู้ค้นหาผู้พยายามอะไรต่างต่างเนี่ยเที่ยวนี้ทีเดียวที่แสดงกิริยาการเนี่ย. รวมทั้งผู้รู้ให้เห็นว่าเป็นสังขารเป็นสังขารเป็นสิ่งปรุงแต่งเราจะปล่อยวางผู้รู้ได้เพราะเห็นว่าผู้รู้เป็นสังขาร. เมื่อเห็นว่าผู้รู้เป็นสังขารเนี่ย. สังขารนั้นอ่ะเป็นอนิจจังไม่เที่ยงสังขารเป็นทุกข์. สังขารเป็นอนัตตาไม่ใช่เราไม่ใช่ตัวเราไม่ใช่ตัวตนของเราเราก็จะปล่อยวางผู้รู้ไปโดยไม่ยึดว่าผู้รู้เป็นเราเป็นตัวเราหรือเป็นตัวตนของเราเราจะไม่ยึดผู้รู้ว่าเป็นเราเป็นตัวเราเป็นตัวตนของเราได้ต่อเมื่อเราต้องเห็นว่าผู้รู้เนี่ยเป็นสังขารหรือสิ่งปรุงแต่งหรือเป็นขันธ์5เป็นจิตหรือวิญญาณอะขันธ์ในขันธ์ที่5. ที่ทํางานร่วมกับ70คือทํางานร่วมกับเวทนาสัญญาสังขารอีก3ขัน. ดังนั้นเนี่ยผู้รู้เนี่ยที่เป็นตัวเราเป็นผู้รู้ทั้งรู้ทั้งเห็นทั้งเข้าใจทั้งคิดตรึงตรองวิเคราะห์วิจารณ์วิจัยเมื่อพบเราว่าเราเป็นผู้รู้แล้วก็ทั้งรู้ทั้งเห็นทั้งเข้าใจทั้งรู้สึกถูกใจไม่ถูกใจเนี่ยก็ฆ่าผู้รู้หรือปล่อยวางผู้รู้. ปล่อยวางผู้รู้คือปล่อยวางตัวเราเนี่ยเพราะว่าเราจะเอาตัวเราเนี่ยไปเป็นผู้รู้และเป็นผู้คิดเราจะเอาตัวเราไปเป็นผู้รู้ไปเป็นผู้คิดส่วนผู้ที่ดิ้นรนค้นหาก็เอาตัวเราเนี่ยไปพยายามดิ้นรนค้นหาเอาตัวเราไปพยายามดิ้นรนค้นหาหาถูกหาผิดหาผลหาพระนิพพานเจ้าตัวเราเนี่ยไปดิ้นรนแม้แต่ดิ้นรนค้นหาพระนิพพานก็เอาตัวเราเนี่ยไปดิ้นรนค้นหาพระนิพพานเพราะงั้นมันลงมาที่ตัวเราหมดเลย. แต่ถ้าเราปล่อยวางตัวเราผูกคิดผู้รู้ผู้คิดผู้ดิ้นรนผู้รู้ผู้คิดผู้ดิ้นรนค้นหา. เห็นว่าทั้งผู้รู้ทั้งผู้คิดทั้งผู้ดิลค้นหาเนี่ยเป็นสังขาร. เป็นขัน5เป็นสิ่งปรุงแต่งเป็นของไม่เที่ยวเป็นจังเป็นทุกขังเป็นอนัตตา. ไม่ใช่เราไม่ใช่ตัวเราไม่ใช่ตัวตนของเรา. เราก็จะปล่อยวางผู้รู้ปล่อยวางผู้รู้มันก็รวมทั้งปล่อยวางผู้คิดปล่อยวางผู้ดิ้นรนค้นหา. เพื่อปล่อยวางแล้วก็จะพ้นจากทุกข์ได้พบผู้รู้ค่าผู้รู้หรือพบผู้รู้ปล่อยวางผู้รู้ก็จะเออพ้นจากสุข. นี่แหละเหตุใดเล่าวิธีแก้จิตแก้. จิตม่วงจิตซึมจิตแช่ก็ต้องวิธีมาตรฐานของพุทธเจ้าคือเข้าหาผู้รู้แล้วปล่อยวางผู้รู้เพราะผู้รู้แน่แน่คือจิตหรือวิญญาณอาขันธ์ที่ทํางานร่วมกับเจตสิกคือเวทนาสัญญาสังขารอีก3ขันเมื่อปล่อยวางผู้รู้ผู้คิดผู้ลึกผู้ตึกผู้ครองผู้ปรุงแต่งผู้ถูกใจไม่ถูกใจมันก็เท่ากับปล่อยวางขันธ์หน้าหมดเลย. ปล่อยวางขัน5หมด. ผู้รู้. แล้วก็ผู้ที่ถูกผู้ที่รู้แล้วรู้อะไรแล้วถูกใจไม่ถูกใจเป็นกลางๆแล้วก็กูคิดกูนึกกูตึกผู้ตองแล้วปล่อยวางหมดแล้วในตัวกิเลสเนี่ย. กิเลสทั้งหมดเนี่ยกิเลสแล้วกิเลสตัณหาแล้วความทุกข์มันติดอยู่ที่ไหนก็ติดอยู่ตรงที่จิตปรุงแต่งนี่แหละไอ้ผู้รู้ผู้คิดผู้นึกผู้รู้สึกแล้วก็. ไพเล่าที่รู้สึกว่าเรามีกิเลสอะเรารักเรามีความโลภเรามีความโกรธมีความหลงเรามีทิฐิมานะใครอ่ะมันติดตรงเรานี่แหนะเราผู้รู้นี่แหนะเราเราเราตัวเราที่เป็นผู้รู้ผู้คิดผู้มีอารมณ์นี่แหละ. มันก็คือเรานี่เองติดตรงตัวปรุงแต่งเนี่ย. ก็ปล่อยวางตัวผู้รู้ผู้ปรุงแต่งเนี่ยมันก็หลุดพ้นจากไอ้ตัวปรุงแต่งทั้งหมดเนี่ยไปเป็นความไม่ปรุงแต่งเรียกว่าวิสังขารตัวนั้นน่ะปรุงไม่ได้มันเลยไม่มีกิเลสที่ไปติดอยู่ในวันได้ไม่มีความทุกข์ว่าติดอยู่ในนั้นได้ก็เลยพ้นจากกิเลสและความทุกข์เลยมันก็เท่ากับเรียกว่าปล่อยวางละอุปทานขัน5ไปสิ้นกิเลสและความทุกข์ไปหมดเลยก็เลยกิเลสเนี่ยมันเกิดที่ใจแล้วก็เมื่อไม่มีผู้ยึดจิตใจก็เลยดับไปที่ใจเพราะฉะนั้น. ร่างกายเนี่ยมันไม่มีกิเลสหรอกร่างกายไม่ได้เป็นกิเลสแต่กิเลสเนี่ยมันเกิดที่ใจแล้วเราปล่อยวางหมดมันก็เลยดับไปที่ใจมันก็เท่ากับปล่อยวางหมดเลยทุกอย่างปล่อยวางทั้งลูกรสจีนเสียงสัมผัสปล่อยวางทั้งการยึดถือร่างกายและปล่อยวางทั้งจิตใจ. ก็ด้วยการที่ว่าเข้าหาผู้รู้แล้วก็ปล่อยวางผู้รู้หรือว่าพบผู้รู้ค่าผู้รู้ค่าความหลงอวิชา. ค่าความหลงคืออวิชาว่าเราตัวเราหรือตัวตนของเราเป็นผู้รู้ผู้คิดผู้ปรุงแต่งผู้สบายใจผู้ไม่สบายใจ. เกือบพ้นจากผู้รู้ก็พ้นหมดเลยจุดพ้นหมดไปเป็นวิสังขารกิเลสและรูปรถกินเสียงสัมผัสก็เข้าไม่ถึงใจใจที่เป็นวิสังขารมีแต่ความว่างเปล่ารูปรถกินเสียงสัมผัสร่างกายจิตใจเข้าไปให้เข้าไปกระทบถึงใจให้ห่วงใยกังวลไม่ได้เพราะว่าความรักใคร่ห่วงใยกังวลความพอใจไม่พอใจมันติดอยู่ที่เราเราตัวเราเป็นผู้พอใจไม่พอใจ. เป็นผู้มีกิเลสเป็นผู้มีกังวลพอเข้าปล่อยวางตัวเราซึ่งเป็นผู้รู้ผู้คิดผู้ปรุงแต่งผู้มีอารมณ์หมดมันก็เลย. ไปเป็นใจที่เป็นวิสังขารที่ไม่อาจสังขารได้มีแต่ความว่างเปล่าไม่มีสิ่งใดไปประทับอยู่ในใจได้เปรียบเหมือน. ให้หลานสาวกองค์สุดท้ายที่ได้กราบทูลถามพระพุทธเจ้าว่ารอยเท้าที่ประทับไปเย็บไว้ในอากาศ. มีรอยอยู่หรือไม่. รอยเท้าที่เหยียบไปในอากาศซึ่งก็คือใจที่เป็นวิสังขารเนี่ยจะมีร่องรอยเหลือหรือไม่หรือที่ท่านกล่าวว่านกบินอยู่บนท้องฟ้า. จะทิ้งร่องรอยที่นกบินไปได้หรือไม่จะมีร่องรอยที่นกบินไปหรือไม่นั่นแน่เมื่อเข้าถึงใจที่เป็นวิสังขารแล้ว. ไม่มีอะไรทิ้งร่องรอยอยู่ในนั้นได้มันจึงสิ้นกิเลสและความทุกข์. เนี่ยวิธีการแก้. แก้ไปติดรูปรสคลีนเสียงสัมผัสให้เป็นทุกข์แก้ติดอารมณ์ให้เป็นทุกข์ติดแก้ติดสบาย. แค่สบายแค่. ความคิดจากอารมณ์เนี่ยแชร์ติดไปลอยติดไปกับความคิดอารมณ์ต่างต่างเนี่ยมันแก้ได้หมดเมื่อเข้าหาผู้รู้แล้วก็พบผู้รู้เสร็จแล้วก็ปล่อยวางผู้รู้หรือฆ่าผู้รู้แล้วก็ที่จะพบวิสังขารคือใจที่ไม่อาจสังขารได้มีแต่ความว่างเปล่าเมื่อดังธรรมชาติจากความว่างเปล่าธรรมชาติจักรวาลเพื่อใจที่เป็นวิสัญญานเป็นความว่างเปล่าธรรมชาติจักรวาลแล้ว. มันก็จะเหมือนกับนกที่บินไปในทุกอย่างทุกสรรพสิ่งเหมือนกับนกที่บินอยู่ในท้องฟ้าที่ว่างเปล่าย่อมไม่ปรากฏร่องรอยอะไรอยู่ในใจทิ้งร่างใจได้หรือเมื่อนําที่ศุภาลัยสาวกคนสุดท้ายก่อนที่พระพุทธเจ้าดําตอนนิพพานว่ารอยเท้าที่เหยียบไปใน. อากาศ. ย่อมไม่ปรากฏร่องรอยฉันใดใจที่ว่างเปล่าย่อมไม่มีอะไรปรากฏหรือประทับอยู่ในนั้นได้คงมีแต่กิริยาอาการของขานหน้าคงมีแต่กิริยาอาการจิตแต่ไม่อาจประทับอยู่ในใจได้จึงมีผู้ติฐานและบุรุนสโลว่ายังมีความยังมียังโกรธอยู่ไหมหลวงปู่ดูลย์โรที่เป็นทหารเจ้าของอังกฤษว่ามีแต่ไม่เอาคือกริยา. การความโกรธนั้นอะที่มันพลิกขึ้นมานั้นน่ะมันเป็นกริยาการของจีนเป็นกริยาอาการของขัน5แท้ๆซึ่งยังไม่ดับฐานห้ายังไม่ดับแต่เมื่อเกิดขึ้นมาในใจที่ว่างเปล่าแล้วเหมือนดับฟ้าแลบมันก็ดับไปของมันเองไม่ทิ้งร่องรอยแห่งความโกรธแค้นแค้นเคืองค้างคาวผูกจะเจ็บอาฆาตพยาบาทไว้ในใจไม่มีความรักและความชัง. ติดค้างแค้นเคืองค้างคาผูกใจเจ็บอาฆาตพยาบาทลึกมาแล้วเสียใจไม่สบายใจติดอยู่ในใจได้เหมือนดังนกที่บินไปในท้องฟ้าย่อมไปปรากฏร่องรอยหรือว่าดังที่สุปปะทะหลานสาววงท้ายว่าประทับ. เหยียบย่ํารอยเท้าไปในอากาศย่อมไม่ปรากฏร่องรอยอยู่ในใจที่ว่างเปล่าเส้นใดก็ฉะนั้น. ศุภตะหลานสาวกองค์สุดท้าย. เอาใจของตัวเองไปเปรียบเทียบกับพระจันทร์บําเพ็ญ15ค่ํา. ในวันที่พระพุทธเจ้าจะดับคําว่านิพพาน. บังเอิญเมฆผ่านมา. สุพจน์พระ. เห็นเลยว่าธรรมชาติของใจแท้ๆเปรียบเหมือนกับ. พระจันทร์วันเพ็ญ15ค่ํา. แต่กิเลส. ทั้งหลายก็คือว่าใจเนี่ยมันไม่ได้ว่าไม่ผ่านมาแล้วก็ทําให้ใจเนี่ยมันหายไปด้วยใจเปรียบเหมือนประจําตําบลก็คงมีอยู่เหมือนเดิมแต่กิเลสที่เกิดขึ้นแต่ละคณะเนี่ยเป็นเพราะว่าเอาขันหน้าไปปรุงแต่งยึดถือเพียงแค่ชั่วขณะคิดหนึ่งแล้วก็เป็นเมฆบําบางใจหรือจิตเดิมแท้แท้ใจหรือจิตเดิมแท้แท้จะเป็นวิสังขารเนี่ยเหมือนกับพระจันทร์วันเพ็ญไม่ได้หายไปไหนแต่ที่มันเกิดขึ้นและหายไปคือเอาขันธ์5ไปปรุงแต่ง. หรือเอาตัวเราเนี่ยเป็นผู้ปรุงแต่งเป็นขันหน้าเอากันหน้าปรุงแต่งมาเป็นตัวเรามันก็เลยมีเอาเมฆมาบังใจเพราะเมื่อเราขันหน้ามาปรุงแต่งเป็นตัวเราเอาตัวเราไปเป็นขันหน้าปรุงแต่งยึดถือมันก็เลย. ไม่ได้เข้าหาผู้รู้ไม่ได้ปล่อยวางผู้รู้มันก็เลยไม่ค่อยได้เข้าถึงใจที่ว่างเปล่ามานั่งธรรมชาติจักรวาลมันก็เลยเมื่อยังมีตัวเราอยู่ไปติดที่ปรุงแต่งก็มีเรามีตัวเรามีเราตัวเราเราที่สุดเอาตัวเราไปยึดถือเอาเมฆมาบางใจของเจ้าของดังนั้นใจของเจ้าของเนี่ย. มันมีของมันอยู่แล้วมีความสะอาดเป็นความบริสุทธิ์. เป็นความว่างเปล่าเป็นนิพพาน. มันมีอยู่แล้วของมันเองแต่เป็นเพราะว่าอวิชชาคือความไม่รู้เราก็เลยหลงปรุงแต่งเอาขันหน้าเนี่ยเป็นเราเป็นตัวเราเป็นตัวตนของเราเมื่อเราเกิดมาในแต่ละชาติเราก็เอาร่างใหม่ที่มีรูปร่างเปลี่ยนไปในแต่ละชาติเช่นเป็นหมาบ้างเป็นแมวบ้างเป็นสัตฉานเป็นอสูรกายกับนกเป็นเทียบเทวดาเป็นมนุษย์รูปร่างต่างๆไปเราไปยึดเอาไอ้ตัวที่ปรุงแต่งในแต่ละชาติที่มันมีความคิดอย่างใหม่. เป็นเราเป็นตัวเราไปทุกชาติไอ้ความคิดและความปรุงแต่ง. อย่างเราในชาตินี้ก็ดับไปเช่นเราไปเกิดเป็นงูเราทุกคนเนี่ยรังเกียจงู. เพราะงูมันน่าเกลียดแล้วมันน่ากลัว. แต่พอเราไปเกิดในร่างงูเราก็บอกว่ารากงูเนี่ยเป็นตัวเราแล้วพอเราไปเกิดเป็นงูตัวเมียเราก็บอกว่างูตัวผู้มาหล่อมากเลยแล้วก็เราก็เหมือนงูตัวอื่นอื่นเนี่ยอยากจะเลื้อยเข้าไปผสมพันธุ์กับมูโตเมีย. เออเพราะ. ก็ถ้าเกิดเป็นงูตัวเมียงูเต้าหู้มันก็หล่อมากพอเกิดงูเต้าหู้งูตัวงูตัวเมียก็หล่อมากมันก็ไปคิดอย่างงูเราคิดอย่างคนเหมือนเดิมสําหรับความคิดอย่างคนไม่ดับไฟแต่เกิดเป็นงูมันไปมองเห็นงูว่ามันมันสวยมันหล่อได้ยังไงนี่เราไปเกิดเป็นงูปุ๊บความคิดอย่างคนดับไปหมดแล้วไปคิดจะงูแล้วเสร็จแล้วงูนี่แหละคือตัวเราสวยมากหล่อมากเฟงเพศตรงข้ามเรื่อยมามันสวยหล่อมากก็เลื้อยไปเข้าไปผสมพันธุ์ออกลูกออกหลานมาว่าลูกกูลูกกูก็ลูกกูทั้งหมดก็ลูกกู. แต่ถ้าเราอยู่ในร่างงูเราคิดอย่างคนมันดับไฟเลย. เราอยู่ในรางูแต่คิดอย่างคนมันก็ไม่เห็นว่าตัวมันเองหล่อได้ละแล้วก็ไม่มันก็ไม่ได้เห็นว่าไอ้งูที่เพศตรงข้ามมันสวยมันหล่อได้เราเปลี่ยนไปในชาติใหม่ไปเป็นแมลงอย่างอื่นไปเป็นหมาไปเป็นแมวเราก็บอกว่าตัวเราหล่อตัวเราสวยแล้วเราก็ไปผสมพันธุ์อยากไปผสมพันธุ์เขาทั่วไปหมด. นี่แหละพอรามันดับไปมันดับไปทั้งสังขารกายและสังขารจิตคือเวทนาสัญญาสังขารวิญญาณคือความปรุงแต่งทั้งหมดดับหมด. แต่ธรรมชาติของใจแท้แท้หรือจิตดั้งเดิมแท้ๆหรือภาพรู้ที่เป็นวิสังขารนั้นเป็นความไม่เกิดไม่ดับเพราะว่าไม่มีตัวตนไม่มีรูปร่างไม่อาจปรุงแต่งได้. พยายามปรุงแต่งได้เลยมีแต่ความรู้รู้อะไรก็รู้สังขารเกิดดับแต่ตัวมันไม่เกิดไม่ดับรู้สังขารเกิดดับแต่ตัวมันไม่เกิดไม่ดับเลยพอมันไปเป็นไอ้วิสังขารที่ไม่เกิดไม่ดับเตายแล้วมันก็แตกดับไปเฉพาะสังขารคือสังขารกลายกับสังขารจิต. คือการ5. แต่กิจแท้มันไม่เกิดมันไม่ดับอยู่แล้วมันเป็นธาตุว่างเปล่าตามธรรมชาติที่มีความรู้อยู่มันก็เลยหายไปเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติ. ไปเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติในนามพุทธมหาศาสดาโลกตอนจบจึงบอกว่าอานนท์เธอไม่ต้องเสียใจไปหลอกตามอนาคตไม่ได้ตายคาถาคตหายตัวไปเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติอยู่ในทุกที่อยู่ในอากาศอยู่ในแสงแดดอยู่ในลมพัดที่โดนตัวเจ้าอยู่ในใบไม้ที่เจ้าถือไว้. อยู่ในน้ํา. อยู่ในสายแผ่นดินที่เจ้าเดินอยู่ในร่างกายจิตใจของเจ้าและทุกสรรพสัตว์ทั้งหลายสถาคตไปเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติคือไปเป็นธาตุรู้ไปเป็นธาตุที่ไม่เกิดไม่ดับไปเป็นวิสังขาร. ที่มีแต่ความว่างเปล่าเป็นใจที่ว่างเปล่าแต่มีเป็นว่างเปล่าที่มีความรู้. เราจะพบใจที่ว่างเปล่าที่เป็นวิสังขารที่มีความรู้ได้ต้องพบผู้รู้ซะก่อน. ต้องพบผู้รู้ก็คือว่าตัวเราเนี่ยเป็นผู้รู้พอถามใครถามเข้าว่าใครเป็นผู้เห็นรูปใครผู้รู้รูปเราอะผู้รู้รูปใครพูดรู้เสียงเราอ่ะเป็นผู้รู้เสียงใครพูดรู้กินเราอะผู้รู้กินใครเป็นผู้รู้รถเราเป็นผู้รู้รถใครเป็นผู้รู้สัมผัสเราเป็นผู้รู้สัมผัสใครเป็นผู้รู้อารมณ์. เราถึงพูดรู้อารมณ์ใครเป็นผู้รู้ว่าเราคิดอะไรเราเป็นผู้รู้หรือเปล่าเราคิดใครเป็นผู้รู้สึกเราเป็นผู้รู้สึก. ใครเป็นผู้มีอารมณ์ต่างๆก็เราเป็นผู้มีอารมณ์ต่าง. ระแดดเราต้องพบเราที่เป็นผู้รู้ซะก่อนแล้วพบผู้รู้จึงฆ่าผู้รู้หรือปล่อยวางผู้รู้คือฆ่าอวิชาที่ไปลงยึดว่าผู้รู้เป็นเราเป็นเราเป็นตัวเราเป็นตัวตนของเรา. ต้องปล่อยวางความหลงยึดถือว่าเราเป็นผู้รู้ผู้รู้เป็นเราเป็นตัวตนของเราจึงจะพบกับวิสังขารที่เรียกว่าธาตุรู้หรือใจวิญญาณดั้งเดิมแท้แท้หรือใจดั้งเดิมแท้แท้หรือจิตดั้งเดิมแท้แท้. ซึ่งเป็นความว่างเปล่าเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติจักรวาลที่มีความรู้แต่ความว่างของธรรมชาติมีเป็นแต่ความว่างไม่มีความรู้. เราจะไปเป็นใจ. ที่ว่างเปล่าแต่มีความรู้ได้กรณีเดียวเท่านั้นคือปล่อยวางสังขาร. ปล่อยวางสังขาร. ปล่อยวางสังขารกายปล่อยวางสังขารจิตถ้าเราปล่อยวางสังขารจนถึงสังขารจิตสุดท้ายมันก็เท่ากับปล่อยวางสังขารกายปล่อยวางสังขารรูปรสอินเสียงสัมผัสปล่อยวางอายตนะภายนอกหมดเลยเพราะอะไรเพราะเมื่อมันปล่อยวางสังขารหมดปล่อยวางสังขารจิตวิจิตและสังขารหมดเข้าถึงใจที่ว่างเปล่าแล้วใจที่ว่างเปล่าเนี่ยไม่อาจยึดถืออะไรได้มันจึงไม่ยึดถือทั้งไม่ยึดถือจิตไม่ยึดถือทั้งร่างกายไม่ถือจิตปรุงแต่งที่เป็นสังขารปรุงแต่ง. จิตสังขารไม่ยึดหรือจิตสังขารไม่ถือกายสังขารแล้วก็ไม่ยึดถือทั้งอายตนะภายนอกทั้งหมดรูปแล้วจินเสียงสัมผัสทําอารมณ์ไม่ยึดถือทั้งหมดเลยเพราะอะไรเข้าถึงใจ. ที่ว่างป่าแล้วใช้ที่ว่างเปล่าไม่มีตัวตนไปยึดถืออะไรได้ใจที่ว่างเปล่าที่เป็นทาสรู้แท้แท้เป็นทาสรู้ตามธรรมชาติไม่อาจคิดไม่อาจปรุงแต่งได้มีแต่ความว่างเปล่าที่มีความรู้อยู่แต่ไม่มีตัวตนไม่อาจคิดไม่อาจปรุงแต่งได้จึงไม่อาจปรุงแต่งเป็นตัวเราก็ไปยึดถือสิ่งใดได้เมื่อเข้าถึงใจที่ว่างเปล่าแล้วจึงสิ้นตัวตนของผู้ยึดมั่นถือมั่นที่ตัวตนของผู้ยึดมั่นถือมั่นก็สิ้นกิเลส. และพ้นถูกไฟ. งั้นเราจะเข้าถึง. จิตเดิมประเทศหรือแจกดั้งเดิมประแท้หรือถ้ารู้แท้ๆที่มีแต่ความรู้. แล้วก็เป็นความรู้ที่ว่างเปล่าเรื่องเดียวกับธรรมชาติได้ต้องปล่อยวางสังขารสังขารตรวจที่เรียนที่สุดก็คือที่จะสังขารหรือสังขารจิตแล้วก็ถ้าเราปล่อยวางสังขารจิตที่ละเอียดที่สุดจนถึงขั้นตอนของจิตได้. ก็จะไม่ยึดแม้แต่คือว่าไปหลงยึดถือว่าเป็นเราเป็นตัวเราเป็นตัวตนของเราแม้แต่น้อยหนึ่งนิดนึงก็ไม่ได้เข้าไปยึดถือและสังขารที่เป็นผู้ที่ตัวสุดท้ายที่ต้องปล่อยวางคือผู้รู้. ที่มีความรู้สึกว่าเราเป็นผู้รู้หรือผู้รู้เป็นตัวเราตัวเราเป็นผู้รู้เมื่อเรายึดว่าตัวเราเป็นผู้รู้ดังนั้นตัวเราเป็นผู้รู้มันก็จะยึดว่าตัวเราเป็นผู้คิดตัวเราเป็นผู้ปรุงแต่งตัวเราเป็นผู้มีอารมณ์ตัวเราก็แสดงกิริยาอาการต่างต่างได้คิดดิ้นรนค้นหาพยายามจะหาทางให้ตัวเราไปบรรลุสันนิษฐาน. มันก็เลยเอาตัวปรุงแต่งเป็นตัวเราเอาตัวเราไปปรุงแต่งเพื่อตัวเราได้. เมื่อเห็นว่าปล่อยวางจนถึงไอ้ตัวเราผู้รู้ผู้รู้เป็นตัวเราเสร็จแล้วมันก็เลยไปเป็นวิสังขารคือความว่าที่มีอาปรุงแต่งได้ใช่มันก็เลยเป็นแต่ความว่าไม่ปรุงทิศไม่ปรุงแต่งดิ้นรนค้นหาพระนิพพานเพื่อใครต่อไปเพราะมันสิ้นทุกข์สิ้นคิดก็สิ้นทุกข์. พ้นทุกข์หรือเรียกว่านิพพานด้วยตัวของมันเองด้วยใจของมันเองคือเพราะเป็นใจที่สิ้นยืดสิ้นทุกข์ทนทุกข์ไปจึงเรียกว่านิพพานังปรมังสวนยางนิพพานังปะระมังสุขังอย่างเป็นอมตะ.