徒： 师父，我好像已经修行一段时间了，有些疑惑，不知道该如何修行才对。您之前讲的我都有在听，从傍晚到现在，不知道我理解的对不对？我有在听一些您的播客，也理解了一些，但是，还是觉得不知道该如何修行。 师： 那就不修行，停止修行。说真的，就在当下结束，就在此刻放下。已经修行了这么久，却还不知道如何修行，那修行了这么久就停下来吧。就在当下结束，就在此刻解脱一切苦。不需要修行。 徒： 那我们要做什么？要怎么做才能解脱呢？ 师： 你试试看，就在当下，做些什么，你就会明白，不用问任何人。甚至不用去想修行的任何方法，就在当下，你会明白的。不用去想用什么方法修行，你就会明白。 徒： 可是，我觉得我是一个很散乱的人，只是把散乱从世俗的事情转移到佛法的事情上。我还是觉得很苦，只是换了一个主题而已。 师： 那就随它去吧！现在，它不想了。但当它想的时候，你就会担心，会害怕。想法并不能对我们做什么，你现在就可以想遍全世界，不用怕它，不要担心未来，也不要为过去的事情后悔，那都是浪费时间。活在当下，你现在坐在这里，试着想世俗的事，想佛法的事，看它能不能让你痛苦？它做不到，它不会的。我们怎么可能让念头一直持续呢？我们甚至还希望它想，而不是不想。我们没有觉知，是因为我们希望它不想，我们才会这么痛苦。我们痛苦于“想要它不想”的这个欲望，而不是因为想法本身。我们痛苦于欲望，痛苦于对想法的执着。但现在你试着允许它想，完全不会痛苦，因为你并没有不想它。允许它！允许它不想。你看，觉知和智慧是超越痛苦和烦恼的。想法并不能让我们痛苦，是我们陷入了想法，或者想要它不出现，才会痛苦。现在，我们让它想，保持觉知，又怎么会痛苦呢？我们没有陷入想法，也没有想要它停止。这样就处于中道了，我们又怎么会痛苦呢？拥有中道之心，就能从一切苦中解脱出来。如果我们不陷入其中，不去随着念头而痛苦，不去试图、不去希望它停止，因为害怕它想，害怕它想，而非常痛苦。如果没有想要熄灭念头的欲望，也没有陷入其中，那又有什么痛苦呢？我们的心已经处于中道了。 师： 不去追随它，也不去熄灭它。追随它就像是“正”，试图熄灭它就像是“负”，不偏向任何一边就是“中道”。这就是拥有觉知和智慧，在当下保持觉醒。觉者，是真正觉悟的人，觉悟了实相，保持觉醒，并感到喜悦。如果我们有觉知，在当下保持觉醒，那就是佛性，就不会痛苦了。允许它，当下，你在想什么？以觉者的心态去想，作为一个觉醒、喜悦的觉知者，作为一个有觉知的人，又有什么可痛苦的呢？ 徒： 那要怎样才能一直保持觉知呢？因为如果我没有觉知，我又会陷入念头里。 师： 就在当下。如果你又担心未来，那就重新觉知；如果你又陷入其中，那就重新觉知。就这么简单。就是这样，只要觉知。陷入了就重新觉知，有什么欲望就重新觉知，不用担心。不用担心以后会怎样，过去是虚幻的，未来也是虚幻的。当下，你就去观察，保持自然的觉知，不要刻意去觉知什么，要保持自然的觉知，这才是自然的。很多人不接受自然，想要超越自然。其实自然就已经很好了，但他们还想要超越自然，超越平常。 徒： 我好像总是自己想太多，觉得修行应该要有什么，所以修行的时候会一直去观察自己有没有领悟到什么，有没有发生什么，如果没有，我就会很难过。 师： 这就是问题所在了！还想要得到什么？得到这些，我们真的会头痛。修行不是为了得到什么，我们每次都是为了得到什么才去修行的。平常、自然就好。你看，你说你修行这么多年，就是为了“得到”，得到“空”、得到“轻”、得到“自在”，结果每个人都愁眉苦脸。你看，每个人都是“我要得到，我要得到，我要空、要轻、要自在，要没有烦恼，要一点点不顺心的感觉都没有”。平常、自然地活在当下，却看不到。平常、自然地，却还想要得到什么。修行并不是为了得到什么。佛陀修行到最后成佛，得到了什么？什么也没得到。只知道不会痛苦了，内心没有痛苦，没有烦恼，没有嫉妒，没有欲望，没有痛苦，没有烦恼，这些都消失了。仅此而已。知道这些消失了，但并没有得到什么。我们一直以来都和佛陀的教导背道而驰，我们总是想要得到“空”、得到“轻”、得到“自在”，想要只有舒服的感觉，没有一点点不舒服的感觉，喜欢快乐，讨厌痛苦。这样的修行完全是反其道而行之。 徒： 那这样我和那些没有修行的人有什么区别呢？既然我什么也不做，其他人也什么都不做，那我怎么能解脱痛苦，我和他们有什么不同呢？ 师： 你现在感觉如何？刚才来找我的时候，你还坐在那里哭，非常难过，现在呢？你来说说看，不要和别人比较，就说你自己。 徒： 我不知道，刚才我脑子里一片混乱。但是，当我不再去担心它，和您交谈的时候，我就忘记了那些事，痛苦就消失了。 徒： 修行的人和普通人有什么区别？如果你不修行，就会一直想个不停，一直想着过去的事情和还没有发生的事情，好像几乎没有活在当下。 师： 活在当下，一切就都结束了。只有当下，过去是虚幻的，未来是虚幻的，当下是实相，但不要执着于当下。活在当下，但不要执着于当下。 徒： 活在当下，我们不需要理解更多，也没有什么需要理解的，只是活在当下，是这样吗？ 师： 只是活在当下，但你不明白，你怎么能这么说呢？你现在活在当下，什么也不做，没有过去，没有未来，只有当下，你还不明白吗？你为什么不担心未来，不沉溺于过去，为什么你现在能活在当下，而且什么也不想，你怎么能这么说呢？你理解了，自己说出来就理解了。 徒： 我修行了一段时间，感觉好像没什么变化。好像修行应该要达到某种境界，我不知道涅槃是否存在，但我知道那时候我很痛苦。就像我们学习或者工作一样，总觉得应该要不断进步。修行也一样，为什么总要努力、努力、再努力地去进步呢？为什么和修行之前没什么区别呢？ 师： 现在呢？ 徒： 现在什么也没有。 师： 什么也没有不是更好吗？他们说，世间的一切都是不断增长的，没有尽头，不知满足，要不断进步，没有尽头，不断追求更多。不知满足的世间，是没有尽头的，因为有追求进步的欲望，追求财富、名誉、地位，追求一切事物，想要更多、更多、再更多，永远没有尽头。不知满足，就没有解脱。佛法正好相反，佛法的极致就是心中什么也没有。一切都有，但没有一样东西进入心中。父母、兄弟姐妹、丈夫、妻子、儿女、财产、房屋，一切都有，但没有一样东西进入心中。而世间的人，既有存在于心中的，也有存在于外在的。差别就在这里，但这差别却是天壤之别。心的本性是没有自性的，没有心的实体。我们痛苦于想法。如果我们不去想那些让我们纠结的事情，就不会痛苦。我们痛苦于我们执着于想法。因为心的本性是没有任何东西可以束缚住的，心没有实体。就像隆波曼尊者说的，有一位比丘，应该是隆波朱，他说烦恼深藏在心中，要慢慢地把它清除出去，就像洗盘子一样，要慢慢地擦洗。如果这样修行，就好像把心比作一个鱼露罐，然后在里面腌制东西，再慢慢地把鱼露倒出来，把鱼露倒干净，就去卖空鱼露罐，但以后还是会再装满的。要把鱼露罐打碎，就不会有心的实体了。很多人试图保持心的空性，就像在维护一个空的鱼露罐，还要去追求什么空鱼露罐呢？一切都放下，不要执着。不要陷入想法，不要执着于想法。如果你不随顺想法，又怎么会痛苦呢？心本来就没有实体，又怎么能把什么东西困在心里呢？世间的一切都有，但我们没有去想那些事情，就不会有痛苦。就像夫妻吵架，吵得天翻地覆，但是吵着吵着就睡着了，因为太累了，就不吵了。因为心里没有丈夫，没有妻子，都睡着了。吵架的事情也不在心里了，就不吵了。早上醒来，想起昨晚睡前还在吵架，又开始吵了。 师： 但不会一直这样的。你不痛苦，是因为你有觉知，保持觉醒，不随顺任何事物，而且是自然的觉知，不是刻意去觉知。它是自然的觉知，不会陷入任何事物，不会去试图破坏任何事物，不执着于“正”，也不执着于“负”。“负”就是试图去破坏想法，试图破坏情绪，试图破坏感受；“正”就是执着于想法和情绪。不偏向任何一边，就是中道。 徒： 但是，如果我执着于“我是这样的”，那我能一直保持这样吗？这等于我执着于当下啊。我执着于当下的这种状态，只是单纯地保持自然的觉知，自然地觉知到一切，不陷入任何事物，但是可以想、可以说、可以做任何事情，只要保持觉知。 师： 你已经看到了，这样就不会痛苦了。 徒： 欲望是什么？ 师： 欲望是烦恼，不是吗？当你开始有“我是这样的”的想法，然后你开始希望不要再迷失，希望一直保持这样，你就已经开始痛苦了。只要明白这一点，你就会有智慧，知道痛苦来自于欲望。如果当下你对任何事物都没有欲望，就不会有痛苦。如果你的内心没有挣扎、没有欲望，就不会有痛苦。因为集谛（苦的根源）是一切痛苦的根源，也是轮回的原因。内心挣扎、欲望，本来好好的，却不痛苦；本来不痛苦，却因为有这样的想法而痛苦，因为内心没有欲望，所以不痛苦。你还没有达到欲望的程度，当下你的内心平静、安宁。欲望就像火一样，会燃烧你的心。但起因只有一个，不要去执着于结果。观察到如果内心没有挣扎、没有欲望… 徒： 你渴望，并且希望一直保持这种状态，不希望这种状态改变，从这一刻起，你就开始痛苦了。本来不痛苦的，好好的，却自找麻烦，把痛苦带到心里。事实上，心本来就是不痛苦的，它是自然的，没有心的实体，却去找痛苦来加在心上。你会希望它不要改变，开始有了欲望，你就开始把痛苦带到心里了。如果有任何欲望，就会变成这样。 师： 然后你看到，根源来自于没有欲望，没有挣扎、没有欲望，不想得到、不想拥有、不想成为，也不想让它变成这样，不想让它变成那样，没有想要它变成这样或那样的欲望，也没有不想让它变成这样或那样的欲望，不想去得到过去，也没有“我要得到，我要得到，我要得到”的欲望，那就不会痛苦了。我们只要看这一点，看它没有挣扎、没有欲望，不想得到、不想拥有、不想成为，不想让它变成这样，不想让它变成那样，希望它一直保持这样…“我不想让它变成这样”，其实就是“我希望它变成这样，我不希望它变成这样，我希望它一直保持这样，我不希望它改变”，喜欢这个，喜欢这个，这个很好，这个… 如果是这样，你就坐在这里好了，还去哪里呢？这里很好，这里你不痛苦，这里，你还想改变什么呢？你坐在这里，你不痛苦。就像一条狗，不知道怎么回事，去到一个老师那里，从来没有不痛苦过，离开老师就痛苦，还总是要回到老师那里。 徒： 师父，我没有胡思乱想，我真的有疑问。那我要怎么停止欲望呢？我知道我还是在原地打转，但是… 师： 不要想要它停止。当欲望在当下生起的时候，我们只要看到，所有的欲望都只是一种造作。这样我们就可以超越它了。即使是“我”的感觉，或者欲望，都只是一种造作。我们放下了，因为它只是一种造作，想法是一种造作，一切都是无常的，一切都会自己熄灭，与我们无关，仅此而已。 徒： 但是，要看到我们有欲望，我们必须要有觉知，对吗？这样的话，我是不是要去练习觉知？ 师： 你怎么理解觉知的？你现在有觉知吗？ 徒： 我不知道，可能是因为我之前练习过，所以才有觉知。 师： 你好好看看，你之前练习的是什么？你现在练习了吗？好好看看，你有没有练习觉知？好好看看，你之前练习的，是造作的觉知，还是这样的觉知？ 徒： 当我试图保持某种状态的时候，它就消失了。 师： 经行、静坐，或者做任何事情，都只是为了觉知到造作。但我们却去造作修行，这与自然背道而驰，与佛陀的教导背道而驰。要解脱痛苦，我们必须与自然融为一体，也就是与“没有造作”的自然融为一体。但我们却去造作修行，这与解脱背道而驰。我们必须觉知到造作，这样才不会迷失，才能从造作中解脱，才能解脱痛苦。但我们却去造作修行，这完全相反，只会让我们痛苦，愁眉苦脸。 徒： 那我需要经行或者静坐吗？ 师： 经行也可以，静坐也可以，你可以做任何事情，喝水也可以，但你必须觉知到造作。我们在迷失的时候，才会想要控制它，但它无法被控制，它是五蕴，是造作。如果我们不知道它，陷入了造作，就会痛苦。我们活在当下，只需要觉知到我们不要陷入造作，仅此而已。不要迷失于“我”去造作，不要迷失于造作，也就是不要迷失于“我”去造作想法，不要沉迷于造作，不要迷失于没有觉知地造作想法。 徒： 如果师父这样说，我就会去试图观察，然后不去造作，我会试图不去造作，试图去观察，让它不造作，但这本身就是造作。 师： 但如果你不先去观察，想要观察到造作的意图就不会产生。觉知和智慧，知道我们去观察、试图观察、试图觉知到造作，它就不会出现。你必须先陷入其中，就像你说的，你必须先陷入其中，然后才能觉知到“我们试图觉知造作的这种努力，这本身就是造作”，这才会产生。 师： 如果我们知道我们已经造作了，我们只要回来，不用做什么。仅此而已吗？ 徒： 还要什么？还要什么？你还要什么？你马上就“还要什么”，就不是问题了。 徒： 那为什么好像每个人都有功课，要去做些什么呢？我不知道，感觉好像他们要做什么，我也要做什么，然后我觉得自己很笨，如果没有老师告诉我，我就不知道该怎么做。 师： 那还要老师干什么？每个人都需要老师吗？或者老师只是告诉我们，让我们知道我们不用去做什么，让我们回来，不要做什么？仅此而已，做任何事情都做不到。任何人熄灭了造作，或者熄灭了行蕴，就拥有了稳定的法，这就是真正的独处。隆波敦尊者说，写在《维摩诘经》里，法… 老师指出了造作，阿姜曼尊者… 去听听《阿姜曼传》吧，你就会了解你自己。 徒： 那我正常生活，可以去看电影、听音乐、逛街吗？这些可能会刺激我造作，那我应该怎么办呢？ 师： 我们要知道我们的心，我们是不是陷入了造作？我们是把“我”带入了造作，还是我们觉知到了造作？觉知者是不会造作的，觉知者不会想要造作。我们是不会想要造作的觉知者，还是我们迷失了，把“我”这个觉知者变成了造作？觉知者是无法被造作的，它是自然的觉知，是无为法，或者说是“行蕴”，是无法被造作的，无法被思维造作的。即使是试图让觉知者不造作，也做不到，因为它是自然的属性，是自然的品质。我们在暗中说话，暗中做事，在隐蔽的地方做任何事情，在公开场合做任何事情，在隐蔽的地方说话、做事，在公开场合… 能逃脱觉知吗？不能。觉知… 它会觉知到我们所有的造作，觉知到我们的身、语、意的造作，永远无法逃脱觉知。如果我们是觉知，是“我”的觉知，那它就是自然的觉知。如果是自然的觉知，是“我”的自然的、直接的觉知，是无法被造作的觉知，那就与自然融为一体了，也就是“自然”的、无法被造作的觉知。就像他们说的，我们要如何才能永久地解脱痛苦？要如何才能永久地解脱痛苦？我们必须与自然融为一体，也就是成为“无法被造作的觉知”的自然。我们必须自己观察，我们是与“不造作的心”在一起，还是我们把心，把觉知，带入了造作？我们一天天就这样过去，什么也不做，这不对，这是迷失，把“自然觉知的心”带入了造作，去思维、去造作，觉知就没有了。 徒： 做什么？它们有什么区别？是觉知它造作，还是觉知不造作，但它自己造作，是这样吗？ 师： 你刚来，可能会有点困惑，因为我们之前从来没有见过面。现在，你认为你是处于“不造作的觉知”中，对吗？也就是说，你知道，你的身体和心里发生了什么，你知道，对吗？就像你坐在这里，你知道自己坐着，点头，你知道自己在点头，这是“如实知”。但是，如果你去逛街，或者做什么，隆波敦尊者让你观察，你还是“如实知”吗？还是你迷失了，变成了“行蕴”，也就是迷失于“我”本身，觉知混合了造作，不再是“如实知”。那时候，迷失于“行蕴”，就是迷失于“混合的觉知”。“混合的觉知”是什么？和“如实知”有什么区别？“混合的觉知”就是“我不想要这个，我想要那个，这种状态为什么要… 我要留住它，这种状态我不想要，我要推开它”。这就是“混合的觉知”。因为真正的“如实知”，只是“知道”。 师： 你必须自己观察，看有没有“如实知”。如果有，当下就有自然的觉知，每个人都有，即使是动物，他们也有，天神、梵天、阎罗王、夜叉，他们都有自然的觉知。你点头，你也知道。但如果… 这就等于你失去了觉知，不再是“如实知”，你就变成了“混合的觉知”，也就是可以被造作的觉知，意思是“这种状态我要留住，这种状态我不想要，我要把这个变成那样”，这就是“混合的觉知”，不再是“如实知”。你必须观察这一点，它们是不一样的。“混合的觉知”是什么？“混合的觉知”，那时候有“我”在觉知，所以“我”才能去做这个，去做那个，去执着这个，去推开那个，去干预。但如果你是“如实知”，那时候只有“自然”，与自然融为一体。这样说你能理解吗？ 徒： 如果我是“如实知”，那我还能买东西吗？ 师： “如实知”，它是“无为法”，它只是“知道”，它没有实体，它只是“知道”。但当我们日常生活的时候，我们用的是“行蕴”，用的是“五蕴”。所以，如果有需要买东西，那就去，但如果以前，像那些从来没有… 的人，像普通人一样，看到就喜欢，就买了。但是以后，如果你是这样，走路的时候，什么也没有，你就“如实知”，但是当眼睛看到东西的时候，在那一刻，你就“如实知”，在那一刻，你就拥有自然的觉知，觉知到一切，然后就会产生智慧，去思考这个东西该不该买，这个东西我们需不需要，价格和我们口袋里的钱是否相符。如果这个东西有用，买了有用，那就买。但它不会是像以前那样，看到就喜欢，就买，是烦恼在推动。以前是烦恼推动着去做，烦恼推动着去说，就说了。所以，在日常生活中，我们用的就是这个“造作的行蕴”，因为“无为法”什么也做不了，它没有实体，但它知道“行蕴”现在是什么样的，它有什么样的行为和表现。所以，做任何事情，我们用的就是这个“行蕴”。如果你觉得应该买，那就买。但是，如果没有看到，不知道，就那样做了，不知道，不了解，东西提了一大堆，女人喜欢提，有时候一边五个袋子，还夹着一个，回到家，堆满了，有时候根本用不上。这是生活的不同之处，不是说不能买东西，不是，只是说，从今以后，生活是用智慧去做，而不是用烦恼去推动。差别就在这里。然后就会产生智慧，去思考，我们要不要玩LINE，要不要看Facebook，要不要去看电影。当它拥有智慧的时候，它会自己选择，因为任何带来痛苦、过失和危险的事情，它都不会选择。但以前，它不知道，它喜欢选择那些让它自己痛苦的东西。 徒： 但是，如果我要买东西，而且是必需品，那我就要选择我喜欢的，对吗？当我选择这个，我喜欢这个，那就是我在造作了。 师： 就要用“造作的行蕴”去选择你喜欢的，但不要执着。比如，你要买两支笔，选择了，这个喜欢，价格合适，值得，你就选了这个，喜欢就买了，但不要执着。因为如果你执着了，这支笔发生了什么事，你就会立刻痛苦。就像选衣服，衣服有很多款式，我们肯定要选择穿起来好看的，所以就要选择喜欢的，对吗？仅此而已。但是，当你思考、选择了之后，不是说看到就买，可以买，但不要执着，不管是什么东西，需要用的，可以有，可以用，但不要执着。不执着，就是说没有把那个东西放在心里，如果那些东西发生了什么事，就不会痛苦。 徒： 那这样的话，那些不必要的东西，我们就不能买了吗？如果我们买了，那就是我们… 师： 到时候，你就会知道了。就这样生活下去，到时候，你就会知道还会不会买。但是那些没有用的东西，却买了一大堆… 到时候，你就会知道了。 徒： 我觉得我还想玩乐，我还想快乐，如果看电影、听音乐… 我还想去做。你可以说我还在迷失，但现在就是这样。 师： 没关系。如果你还想看电影、听音乐，但你要保持觉知。你可以做任何你想做的事情，但是，它的结果… 当你看到，看电影，但你要保持觉知，在日常生活中保持觉知，不管做什么，都要保持觉知，内心有什么样的行为和表现，都要觉知。因为到时候，结果会是怎样… 你自己，作为当事人，就会产生智慧，自己知道。比如，等你回去，如果你的耳朵里一直想着，想着，或者说着某句话，就像你去唱歌，然后它就一直唱着同一句，什么呀，一直唱… 当它看到这些，它就会产生智慧，以后它就会自己知道了。现在，如果你觉得你还想做，那就去做吧，但在生活中，从醒来到睡觉，你都要保持觉知。到时候，你就会自己知道了。现在，你回去以后，你想做什么就做什么，不用担心，你不会痛苦地回来，哭着跑到隆波敦尊者面前，怎么样？不信你试试看。因为我们已经拥有了觉知，却又放弃了觉知，然后去生活。你想做什么就做什么，没有人… 没有人禁止，你就会学习到，你会学到的，去学习吧，去做你以前做的事情，不用禁止你，禁止这个，禁止那个，我什么都不禁止。因为你已经是这样了，你回去以后… 等你回来，你哭的时候，你就会知道了，不应该，真的不应该，和过去痛苦的生活相比，这一点都不值得，又回到痛苦中了，找不到不痛苦是什么样的了，找不到了，又回到痛苦中了。然后我们… 没关系，每次知道痛苦，如果不记得… 以后你还会继续这样，然后回来哭。然后又找不到平静和快乐，又去哭，又回到痛苦中。过不了多久，它就会厌倦的，人都是这样的，过不了多久，几次就会厌倦的。找到了曾经拥有的快乐和平静，以后你过着不平静、不快乐的生活，你就会知道，痛苦是多么地… 比你以前经历过的还要… 因为有人曾经经历过。心已经达到了不痛苦的境界，然后又放弃了，然后说“那样的话，做什么都可以了”，然后又去跳粪坑，让它沾满全身，没关系，沾满了就回来洗。怎么样，去跳粪坑，现在只有哭，每次都哭。只有哭，哭，只有… 每次都要用纸巾擦。然后最后怎么样？最终还是不行。帮帮我解脱痛苦，帮帮我解脱痛苦，我找不到回家的路了，我那时候是怎么解脱痛苦的，我找不到了，太痛苦了，回来了，愁眉苦脸，找不到了，回不了家了。帮帮我，帮帮我。没关系，你不用害怕，现在你不能买东西，不能看东西，你想知道什么，想吃什么，你就去做吧，以后你就会知道，生活… 你想知道真相，你想知道痛苦是不是真的，就像我们去劝别人，不要结婚，不要结婚，结婚很痛苦，没有结婚… 结婚的人会对这样的人说“你不要结婚，结婚很痛苦，痛苦是什么样的，我还没有经历过，你还没有经历过，就去告诉别人不要结婚，说结婚很痛苦”，一样的道理。因为你，你已经是这样了，你拥有了平静和快乐，你的心平静、安宁，远离了痛苦。本来不痛苦的… 现在要去看看电影、听听音乐什么的，可以吗？你回去吧，不用害怕。以后你就会学到，“这真的很痛苦，这真的很痛苦”，别人禁止是对的，还没有结婚，还没有结婚… 我们没有结婚，更好。去吧，以后你就会知道了。 师： 什么时候… 尊者，最后一个问题，可以吗？以后我还会这样疑神疑鬼，然后我会一直盯着它，这是习惯… 我只要知道我疑神疑鬼，我一直在观察，仅此而已吗？ 师： 一切都是造作，大海也是造作，它会… 不管它产生什么，对心都没有任何意义。疑神疑鬼也是造作，害怕它会造作，也是造作，不管是什么，我要难过，也是造作。如果我们看到一切生起的事物都是造作，而心是无法被造作的自然，那就一直是心。那为什么还要变成造作呢？为什么？ 师： 我还是不明白，这里面有“心”的实体吗？“心”就是像你现在这样觉知到的。这样，你怎么知道你没有造作？你知道吗？ 徒： 知道。 师： 知道，知道在哪里？ 师： 那就是“心”。记住这句话。你说“你怎么知道你没有… 现在你没有造作任何东西，你不痛苦，你知道”，知道，知道在哪里？不知道，那就是“心”。知道，那就是“心”。但不知道“心”在哪里，那就是真正的心。如果你知道“心”在哪里，那就是假的心。明白了吗？观察这一点，要清楚，这一点，一切都知道，不管跟你说什么，都知道，不会痛苦。现在你… 但是你也不担心，现在你也不… 知道吗？觉知，觉知在哪里？它知道，但不知道觉知在哪里，那就是真正的心。但是，如果你能回答说“心”在这里，在那里，这就是假的心。 徒： 谢谢您，尊者。 --- 翻译以下佛法讲座为中文，要求： 1. 将内容整理为对话问答的形式，问问题的部分加上“徒：”，回答问题的部分加上“师：” 2. 完整翻译，不遗漏内容 3. 翻译结果输出为对话问答的形式 4. 不要包含泰语，全部翻译为中文 5. 保证翻译后的文本通顺，易读 6. 同一个角色（例如师 或 徒）如果有连续说话，请合并到一起 ---------------- เหมือนหนูภาวนามาแล้วหนูก็。 สงสัยอยู่กระดาษก่อนเลยพูดเลย。 ไม่รู้ว่าต้องภาวนายังไงอ่ะค่ะ。 รีฟังแล้วเข้าใจไหมได้ฟังมาเนี่ย。 ทั้งหมดตั้งแต่เย็นมาจนถึงทุกตลอดเนี่ยเข้าใจไหมลูก。 เข้าใจไหมอ่ะเป็นไงอ่ะคือจริงๆฟังหลวงตาในพดแคก็ฟังมีฟังมาบ้างระดับนึงอ่ะค่ะก็เข้าใจในระดับของตัวเองอ่，ะ，ค，่，ะ，แต่ว，่，า，ก，็，ก，็คิดว่าพอเข，้，า。 ใจ，อ่ะค่ะ。 คือไม่。 เหมือนภาวนามาจนเหมือนแบบ。 เหมือนไม่รู้ว่าต้องภาวนายังไงอ่ะ。 ก็ไม่ภาเวลาไงก็เลิกภาวนา。 เอาจริง。 เดี๋ยวนี้เดี๋ยนี้ก็จบเดี๋ยวนี้ตกอย่างวนีเลย。 ภาวนามามากแล้วจะไม่รู้จะทำภาวนายังไงแล้ว。 ทำมามากแล้วก็หยุดทำบ้าน。 อยู่เดี๋ยวนี้ก็จบเดี๋ยวนี้คนทุกขเดี๋ยวนี้เลย。 ไม่ต้องภาวนาเรา。 เราต้องทำอะไรทำ。 เรามันจะขนถูกยังไงมันจะขนถูกยังไงก็ลองดูดิเดี๋ยวนี้เลย。 ขึ้นมาทำอะไรแล้วหนูจะเข้าใจไม่ต้องถามใคร。 ไม่ไม่คิดแม้แต่จะหาวิธีปฏิบัติ。 เดี๋ยวนี้。 ก่อนหน้านี้เลยดูจะเข้าใจ。 ไม่ต้องจะได้ยังไงแบบนี้ไม่คิดแม้แต่วิธีปฏิบัติหาวิธีปฏิบัติแล้วจะเข้าใจได้กับเด็ก。 พูดได้นะพูดได้ไม่ยยอมอะไรพูดได้มันเหมือน。 หนูเป็นคนฟุ้งซ่านหนูก็แค่เปลี่ยนจากฟุซ่านเรื่องทางโลกมาฟุ้งซ่านเรื่องทางธรรมแทนหนูก็รู้สึกว่าหนูก็ทุกขเหมือนเดิมแต่ว่าหนูแค่เปลี่ยนtopicเฉยๆ。 ช่างม่งแหละเป็น。 หนูโลก。 ตอนนี้。 มันไม่คิดไปแล้ว。 แต่พอเวลามันคิดหนูก็จะกังวลแล้วหนูก็จะกลัววาแบบมันจะถูกความคิดมันไม่สามารถทำอะไรเราได้คิดลองทั้งโลกเขาเดี๋ยวนี้เลยไม่ต้องกลัวมาเลยอย่าไปกังวลกับอนาคตอย่าไป。 เสียใจกับอดีตที่ผ่านมาฝันเปล่าเปล่าเสียเวลาเอาความจริงในปัจจุบันเลยเนี่ยปัจจุบันนี้ลองดูสิ。 เอาหนูนั่งอยู่เนี่ยลองคิดุงในทางโลกเข้าคซ่าในทางทำเข้าดูที่มันถูกไหม。 มันคิดไม่ได้อ่ะมันไม่。 มันจะเหลือกว่าสติได้ยังไงอ่ะเรายังอยากให้มันคิดด้วยซ้ำไปไม่ใช่อยากให้มันไม่คิดแต่เราเนี่ย。 ไม่มีสติเพราะเราก็อยากให้มันไม่คิด。 เราเลยมีความทุกข์มากเลยทุกความอยากอยากให้มันไม่คิดคุงสร้างเราเลยทุกข์กับความอยากเราไม่ถูกความคิดนะความอยากให้มันคิด。 คือตรรหาเราทุกก็ปัญหาหามีความอยากกับความคิด。 แต่ตอนนี้ลองดูสิอนุญาตให้มันคิดไม่ถูกเลยเพราะว่าไม่ได้อยากให้มันไม่คิด。 อนุญาตเลยๆก็ได้บอกหนูญาติอนุญาตอนุญาตหนูญาติให้。 มันไม่คิด。 เห็นไหมล่ะสติมันต้องเหนือสติปัญญามันเหนือกว่าความทุกข์เหนือกว่ากเลสความคิดมันไม่ได้ทำให้เราเป็นทุกข์。 แต่เราเนี่ยลงไปกับความคิดหรืออยากให้มันไม่คิดมันจะเป็นทุกข์。 ตอนนี้เราให้มันคิดได้รู้ตัวอยู่มันจะถูกข์ได้ไงอ่ะ。 เราไม่ได้ลงไปกับความคิดแล้วเราไม่อยากให้มันหยุดคิด。 มันก็เท่ากับเป็นกลาง。 แล้วเราจะทุกข์มันยังไงพูดใดทำใจถึงความเป็นกลางได้พ้นจากทุกทั้งปวงแล้วเราทุกขกับมันได้ไง。 เราถ้าไม่ลงไปกับมันไม่ลงงคิดไปให้เป็นทุกข์ถ้าไม่พยายามไม่อยากให้มันไม่คิดกลัวมากเลยกลัวจะคิดกลัวจะคิดดูทุกข์มากเลย。 มันก็ไม่อยากไม่มีความอยากที่จะจะดับให้มันคิดและไม่ไปกับมันก็มีความสุข์อะไรเลยหัวใจเราไปกลางไปแล้วถ้าไม่ลงงไปทำไ，ม。 ไปดับมัน。 ลงไปเหมือนกับเป็นบวกพยายามไปดับมันก็เป็นลบไม่บวกไม่ลบก็เป็นกลาง。 ก็เท่ากับเป็นผู้มีสติปัญญาตื่นรู้อยู่ในปัจจุบันก็จะเป็นทุกข์พุทธพุทธผู้รู้จริงรู้แจ้งทุกคนรู้ที่ยึดผู้รู้ตื่นรู。 ้เบิกบาน。 ถ้าเรามีสติเป็นผู้อื่นรู้อยู่ในปัจจุบันเนี่ยเป็นพุทธพุทะมันก็ต้องไม่ถูกบแล้ว。 บอกว่าอนุญาตสิปัจจุบันหนูญาติคิดอะไรเหรอ。 มันเป็นคิดแบบพุทธพุทธธเป็นผู้รู้ตื่เบิกบานแล้วเป็นผู้รู้ตัวอยู่จะทุกขอะไร。 แล้วอย่างนี้ทำยังไงมันถึงจะมีสติตลอดล่ะเพราะเดี๋ยวถ้าไม่มีสติหนูก็ลงไปคิดอีกจได้แล้วเนี่ย。 ในปัจจุบันกังวลกับอนาคตอนาคตใหม่ก็รู้ตัวใหม่อนาคตลงใหม่ก็รู้ตัวใหม่ก็ไม่อยากเพราะปัจจุบันรู้ตัวแล้ว。 ก็แค่นั้นแหละ。 ก็แค่นี้เองหรอก็แค่รู้ตัวแค่นี้ลงก็รู้ตัวใหม่อยากอะไรก็ตัวใหม่ก็ได้อะไรไม่ต้องไปกังวลเดี๋ยวเดี๋ยวรู้จะเป็นยังไงนะคหนูจะเป็นยังไงมันเป็นทำเมาอดีตเป็นธรรเอาอนาคตเป็นทำเมา。 ปัจจุบันดูก็สังเกตเอาสิมีความรู้ตัวอย่างธรรมดาปกติไม่ได้ไปตั้งรู้ตั้งอะไรหรอความรู้ตัวอย่างเป็นปกติธรรมชาติอย่างนี้หรอไม่เห็นอะไรเลยก็ุเจ้ามันเป็นธรรมชาติก็ดีอยู่แล้วเป็นปกติธรรมชาติอยู่ดีๆอ่ะแต่มีหลายคนบางคนไม่ยอมเป็นธรรม。 ชาติ。 จะให้เหลือกว่าธรรมชาติเกินไปอีก。 ธรรมชาติมันดีอยู่แล้วแต่จะให้มันเหลือธรรมชาติธรรมดาปกติปกตินี่เลย。 เหมือนหนูคิดไปเองว่าเหมือนแบบมันต้องมีอะไร。 แล้วหนูก็เลยเหมือนเวลาหนูภาวนาหนูก็จะพยายามสังเกตว่าหนูจะเข้าใจอะไรไหมมันจะมีอะไรเกิดขึ้นไหมแล้วมันไม่มีหนูก็จะเศร้า。 นี่วันที่เดียวกันแล้ว。 เอาอะไรก็ได้อย่างนี้ได้เศร้าเลยเราปวดหัวจริงๆเลย。 ปฏิบัติเนี่ยมันจะไปเอาอะไรเราไปเอาอะไรทุกครั้งนั้นเนี่ย。 ธรรมดาธรรมดาปกติธรรมดาหนูก็ดูสิหนูบอกว่าหนูปฏิบัติจะไปเอาเอานี่มาตั้งหลายปีไปทำกันมาดูสิจะไปเอาเอาว่างเอาเบาเอาสบายแล้วแต่ละคนหน้าดำต้องเครียดแล้วดูสิมาละคนเอากูจะเอากูจะเอากูจะว่าโลกเบาสบายความทุกข์ไม่มีเอาอาการที่ไม่สบายใจนิดหน่อยไม่มีเลยไหมล่。 ะธรรมดาธรรมดาได้อยู่ต่อหน้าเลย。 ก็ไม่เห็น。 ธรรมดาธรรมดาไปเอาอะไร。 มันไม่ได้อะไรนะหนูปฏิบัติไม่ได้อะไรหรอก。 ถามพุทธเจ้าปฏิบัติไปจนถึงที่สุดจะเป็นพทธเจ้าและได้อะไรไม่ได้อะไรนะก็ไม่ได้อะไรแต่รู้อย่างเดียวไม่ถูกขไม่ถูกแหละความทุกขมันหายไปในใจไม่มีความทุกข์ไม่มีความทุกข์ความเดือดร้อนความอิจฉาอย่าความทุกข์ความเดือดร้อนอะไรมันห。 ายไป。 แค่นั้นเนี่ยรู้อะไรมันหายไปแต่ไม่ได้อะไรมา。 ไม่ใช่ว่าเราเราปฏิบัติตรงข้ามพุทธเจ้ามาเลยเราจะไปเอาเอาว่าเอาโลกเอาโปเอาเอาเอาสบายเอาอาการที่ไม่ถูกใจไม่มีเลยจะเอาแต่อาการถูกใจอย่างเดียวเกลียดทุกขรักทุกที่รักชัทางที่รักชัชังเกลียทุกขรักถูกขปฏิบัติกันแบบนี้ตรงข้ามปฏิภาานหม。 ดเลย。 แล้วอย่างนี้หนูจะต่างยังไงกับคนธรรมดาที่เขาไม่ได้ภาวนาในเมื่อหนูไม่ได้ทำอะไรเลยแล้วคนอื่นก็ไม่ได้ทำอะไรเลยเหมือนกันแล้วหนูจะค้นทุกหนูจะต่างกับเขายังไงอ่ะค่ะไม่อ่ะร้อนตอนนี้。 แล้วดูก่อนมาหาหลวงตาไม่ต้องที่จะมานั่งอยู่ตรงนี้ต้องไปถามวามันยังไงกับคนทั่วไปมันตอนนี้พูดเองออกมาเลยยังไงขนาดเมื่อกี้ยังเห็นนั่งร้องไห้อยู่ข้างหน้ายังเศร้ามากเลยกับตอนนี้。 หนูลองพูดดูซิว่าอย่าพูดเทีียงคนอื่นเอาตัวเราเลยอ่ะไม่รู้เมื่อกี้มันมันมันไปหมดนะคะ。 แต่พอเหมือนหนูแบบไม่ได้ไปกังวลกับมันแล้วหนูก็คุยกับหลวงตาหนูก็ลืมคิดเรื่องนั้นแล้วมันก็หายไป。 ปฏิบัติธรรมเป็นคนธรรมดาทั่วไป。 หนูเป็นคนธรรมดาทั่วไปนะถ้าหนู。 ถ้าหนูไม่ว่าหนูทำอะไรหนูก็จะคิดตลอดเวลาจะคิดกับเรื่องที่ผ่านไปแล้วกับเรื่องที่ยังมาไม่ถึงตลอดเวลาจนเ，ห，ม，ื，อ，นแบบ，ห，น，ู，แ，ท，บไม่มีปัจจุ，บ，ั。 นอ，ยู่เลย。 ก็อยู่กับปัจจุบันก็。 เพลงหมดเลยเนี่ย。 แล้วก็ก็มีแต่ปัจจุบ่าอดีตเป็นธรรมาอนาคตเป็นธรรมมา。 ปัจจุบันทำรู้จักปัจจุบันไม่มีอะไรเป็นธรรม。 แต่ไม่ยึดปัจจุบันอยู่กับปัจจุบันแต่ไม่ยึดปัจจุบัน。 อยู่กับปัจจุบันโดยที่เราไม่มีอะไรที่เราต้องเข้าใจมากไปกว่านี้หรือมันไม่ได้มีอะไรที่ต้องเข้าใจเลยแค่อ，ย，ู，่，กับปัจจุบันแค，่，น。 ี้อ่ะค่ะ。 จะอยู่แค่นี้แต่หนูก็หนูไม่เข้าใจหนูพูดได้ยังไงวะก็ตอนนี้หนูเป็นประจหนูก็ไม่ได้ทำอะไรไม่มีอดีตไม่มีอนาคตไม่แต่ปัจจุ，บ，ั，นแล้วไม่ได้เ，ข。 ้าใจเหรอ。 ใจเหรอ。 หนูพูดได้ไงเนี่ยทำไมหนูไม่ไม่กังวลไปอนาคตไม่ไหลไปในอดีตทำไมหนูไม่อยู่ที่ปัจจุบันแล้วปัจจุบันหนูก็ไม่คิดอะไรทำไม，ห。 นูพูดได้。 มันเข้าใจเองเข้าใจที่พูดแล้วมันเข้าใจขึ้นมาเอง。 พูดมาเยอะๆอยากฟัง。 ก็คือเหมือนภาวนามาแล้วก็รู้สึกเหมือนมันไม่ต่างอะไรไปจากเดิมเลยอ่ะค่ะแล้วก็。 มันเหมือนกับมันต้องไปให้ถึงอะไรสักอย่างนึงหนูก็หนูก็ไม่รู้ว่าเหมือนนิพามันมีหรือเปล่าแต่ว่าหนูรู้ว่าตอนนั้นหนูถูก。 มันเหมือนแบบ。 มันไม่ต่างกับเวลาที่เรา。 เรียนหนังสือหรือว่าทำงานมันเหมือนกับวามันต้องมีแบบก้าวหน้าไปเรื่อยๆอยู่ตลอด。 เหมือนภาวนามันก็เหมือนแบบทำไมมันต้องพยายามพยายามพยายามที่จะก้าวหน้าทำไมมันมันไม่ต่างกัดก่อนหนูภาวนาเลย。 แล้วตอนนี้。 ตอนนี้ก็ไม่มีอะไร。 มีอะไรดีกว่าไหมล่ะเขาจะบอกว่าโลกอ่ะมีมากขึ้นไปไม่มีที่สิ้นสุด。 ไม่รู้จักพอต้องก้าวหน้าขึ้นไปไม่มีที่สิ้นสุดแสวงหายมากขึ้นไปความพอไม่มีไม่คือโลกไม่รู้จักพอจึงไม่มีความสิ้นสุดแห่ง。 เพราะมีความแสวงหาความก้าวหน้าแสวงหาความมีลาภยศตำแหน่งแสวงหาทุกสรรพสิ่ง。 ให้มากยิ่งขึ้นไปยิ่งขึ้นไปไกลหาความเป็นที่สุดไม่มี。 แล้วความพอก็ไม่มี。 ความปลทุกก็ไม่มี。 จะทำมันตรงกันข้าม。 ทำมันคือที่สุดคือความไม่มีอะไรในใจเลย。 ทุกอย่างมีหมดแต่ไม่มีสิ่งนั้นเข้ามาอยู่ในใจ。 พ่อแม่พี่น้องสามีภรรยาลูกหลานสมบัติประสารบ้านโชคดีหมดแต่ไม่มีมาอยู่ในใจ。 แต่คนทั่วแต่ทางโลกมีทั้งอยู่ในใจด้วยและมีแต่อยู่ภายนอกด้วย。 มันต่างกันแค่นี้。 แต่ต่างกันแค่นี้คือฟ้ากับดิน。 ธรรมชาติของใจไม่มีตัวตนอยู่แล้วไม่มีตัวใจ。 เราทุกขความคิดต่างหาก。 ถ้าเราไม่คิดถึงสิ่งนั้นในความผวพันไม่มีทุกข์。 เราทุกข์กับความคิดที่เรายึดไปตามความคิดนั้น。 เพราะธรรมชาติของใจไม่มีอะไรมาขังไว้ได้ใจไม่มีตัวตนที่หลวงปู่ม่านท่านว่า。 พระองค์หนึ่งพระสงองค์น่าจะเป็นหลวงปู่จูบมจรว่าเลสหมักดองอยู่ในใจพยายามจะค่อยๆตัมันออกมันออกมันออกคขัดเกกเลสเหมือนกับที่พูดคืนต้องค่อยๆขัดเกลาขัดเกลาถ้าทำอย่างนี้ว่ามันก็เหมือนกับว่าใจไปหายปล。 าร้า。 แล้วเอาอะไรมาหมักไว้ในใจแล้วค่อย่อยเอาปลาร้าออกไปเอาปลาร้าออกหมดก็ไปขายปลาร้าที่ว่าเปล่าเดี๋ยวมันก็ต้องเติมมาเ。 ข้ามาอีก。 ไม่ปลารามันแตกไปเลย。 มันจะไม่มีตัวใจ。 หลายคนพยายามจะรักษาใจว่างเปล่าเท่ากับรักษาหายปลาร้าว่างเปล่าไว้。 จะเอาอะไรเจ้าหายปลาร้าว่างเปล่าเหรอไปแสวงหา。 อะไรมันตกกไปหมดไม่สนใจหรอกทุกข์ความคิดลงงไปตามความคิดเนี่ยคิดเอาสิ。 หนูไม่รู้ไปตามความคิดจะขอบความคิดเหรอไปตามความคิดใจไม่ได้มีหรอกแล้วอะไรขอะไรในใจได้หรอกทุกอย่างในโลกมีหมดแต่เราเนี่ยไม่ได้คิดิดถึงสิ่งนั้นในความคิดถึงไม่มีความทุกข์เลย。 ทะเลาะกันแทบตายเนี่ยมันเปรียบเทียบไว้อ่ะผัวเมียทะเลาะกันแทบตาย。 แต่ทะเลาะกันจนหลับไปเพียมากก็รักไปอ่ะไม่ทะเลาะกันเลยเพราะว่าไม่มีผัวไม่มีเมียอยู่ในใจมันหลับไปแล้ว。 เรื่องที่ทะเลาะกันก็ไม่มีอยู่ในใจเลยไม่ทะเลาะกันเพราะตื่นเช้ามาจได้ว่าเมื่อคืนทะเลาะกันอยู่ก่อนนอนทะเลาะกับเราอีก。 แต่มันไม่เป็นอย่างนี้ตลอด。 หนูไม่ทุกข์เพราะหนูไม่ไหลมีสติตื่นรู้อยู่ไม่ไหลไปกับอะไรและเป็นสติธรรมชาติที่ไม่ได้ตั้งสติ。 มันเป็นความรู้ตัวอย่างธรรมชาติที่ไม่ไหลไปติดกับอะไรไม่ลงงไปพยายามทำลายอะไรไม่ติดไปบวกไม่ติดไปลบลบเปรียบเปนไปพยายามไปทำลายความคิดพยายามอารมณ์ทำลายอารมณ์ทำลายความรู้สึกบวกคืออะไรติดไปกับความคิดและอารมณ์。 ไม่บวกไม่ลบเป็นกลางมัชิบาลปฏิปทา。 แต่ถ้าหนูกำลังยึด。 ฉันเป็นอย่างนี้หนูจะรักษาอย่างนี้ได้ตลาดไปเหรอเท่ากับหนูยึดปัจจุบันนะทำ。 ทำที่หนูเป็นในปัจจุบันหนูกลับไปยุบสภาวะธรรมในปัจจุบันเท่ากับยปัจจุบัน。 เพียงแต่เป็นสติธรรมชาติ。 ที่มีความรู้ตัวอยู่อย่างธรรมชาติธรรมดา。 ไม่ลงติดไปกับอะไรแต่คิดจะพูดจะทำอะไรก็ได้ความรู้ตัวแค่นั้นแหละหนูก็เห็นอยู่แล้วว่ามันก็ไม่ถูกอะไร。 ไม่อยากให้。 ความอยากมันเป็นอะไรเดี๋ยวก่อน。 ความอยากเป็นอะไรหรอก。 ความอยากเป็นกเลสปัญหาไม่ใช่เหรอเริ่มหนูมีความเป็นอย่างนี้ปุ๊บแล้วก็หนูเริ่มอยากไม่ให้มันหลงไปมากกว่านี้อีกต่อไปอยากให้ไปรักษาอย่างนี้ตลอดไปหนูก็เริ่มทุกตั้งแต่ตอนนี้เหรอ。 เพียงแค่นี้แหละได้หนูมีสติปัญญาอย่างนั้นว่าความทุกข์เกิดจากความอยากถ้าในปัจจุบันหนูไม่มีความอยากเข，้，า，ไ，ป，ก，ั，บ，สิ่ง，ใดไม่มีคว，า，ม。 ทุ，กข์เลย。 ถ้าใจหนูไม่มีความดิ้นรนพยานอยากคือปัญหาหาจะมีความสุข์กับอะไรเลยเพราะว่าสมุดไทยคือสาเหตุความทุกข์ทั้งมวลและสาเหตุของการเวียนว่ายตายเกิดในพบชาติทั้งหมดมาจากปัญหาใจในดิ้นลนทะยานหอยากอยู่ดีๆหนูก็ไม่ถูกขอยู่ดีๆก็ไม่ถูกข์ไม่ทุกขเพราะเป็นอย่างนี้เราไม่。 คิดอะไรเป็นทุกข์ก็เป็นไม่มีความที่ทะยานอยากอะไรในใจมันก็เป็นอย่างนี้ก็ไม่ทุกข์หนูยังไม่ได้ทะยา。 ขนาดปัจจุบันใจมันก็มีความสงบรเย็นวันนี้อยากก็เป็นไฟเผาใจให้เป็นทันทีเลยแต่เหตุอย่างเดียวจะไปจับผล。 สังเกตเห็นว่าถ้าใจเราไม่มีความดิ้นรนทะยานอยากอะไรน่ะ。 หนูอยากและอยากจะให้มีสภาวะนี้ตลอดไปไม่อยากให้สภาวะที่เปลี่ยนไปเริ่มทุกตั้งแต่ตอนนี้เลยที่มันไม่ทุกข，อ，ย，ู，่，ด，ี，ๆหา，เ，ร，ื，่，องหาเรื่อง，ท，ุ。 กข์ใส่ใจ。 ความจริงอ่ะใจมันไม่ถูกอยู่แล้วมันเป็นธรรมชาติไม่มีตัวใจก็ไปหาเรื่องทุกข์มาใส่ใจหนูจะหนูอยากมาให้มันเปลี่ยนไปเริ่มมีความอยากหนูก็เริ่มความทุกขมาใส่ใจเลยถ้ามีความอยากอะไรอ่ะเป็นอย่า。 งนี้。 แล้วก็เห็นว่าเหตุมันมาจากความไม่มีความอยากดิ้นลนทะยานอยาก。 อยากได้อยากเอาอยากเป็นหรือไม่อยากให้มันเป็นอย่างนี้ไม่อยากให้เป็นอย่างนั้นไม่มีความอยากให้มันเป็นอย่างนี้อย่างนั้นหรือไม่อยากให้มันไม่เป็นอย่างนี้ไม่เป็นอย่างนั้น。 ไม่อยากจะไปเอาที่ผ่านจะไปเอาที่ผ่านก็หนูไม่มีความอยากไปเอากูจะเอากูจะเอากูจะเอาก็จะถูกอะไรเลย。 เราดูตรงนี้ดูแค่วามันไม่มีความดิลนทะยานอยากอยากได้อยากเอาอยาเป็นไม่อยากได้ไม่อยากไม่อยากให้เป็นอย่างนี้ไม่อยากให้เป็นอย่างนั้นอยากให้เป็นอย่างนี้ตลอดไอ้ที่มันน่ะไม่อยากให้เป็นอย่างนี้ก็ผมอยากให้เป็นอย่างนี้ไม่อยากเป็นอย่างนี้ตลอดเลยไม่อยากให้เป็。 นอย่างนี้。 ไม่อยากให้มันเปลี่ยนไปก็ชอบไปตรงนี้ตรงนี้ตรงนี้มันดีมากตรงนี้ถ้าเป็นตรงนี้นะไปตรงนี้หนูก็นั่งอยู่ตรงนี้้แหละจะไปไหนตรงนี้มันดีเลยตรงนี้หนูไม่ถูกเลยตรงนี้แล้วจะเปลี่ยนไปจะได้ไหมล่ะ。 หนูนั่งตรงนี้แล้วหนูไม่ถูกเลยเหมือนหมาเปล่า。 ว่าไม่รู้เป็นไรไปอยู่อาจารย์ไม่เคยถูกสักทีอยู่อาจารย์แล้วมันไม่ถูกได้เพราะออกอาจารย์ไปแล้วทุกยังก็ต้องอาจารย์ไป。 ตลอดเวลา。 หนูป้าหนูไม่ได้วกวนนะคะแต่ว่ามันสงสัยจริงๆ。 เราแล้วหนูจะเลิกอยากได้ยังไงคือหนูรู้วามันยังวนอยู่ที่เดิมแต่ว่า。 อย่าอยากมันแล้ว。 มันอยากขึ้นมาในขนาดปัจจุบันเราเพเห็นมันว่าความอยากทั้งหมดเป็นเพียงแค่ความปรุงแต่ง。 เราก็สามารถเหลือมันได้ละ。 แม้แต่ความรู้สึกเป็นตัวเราหรือความอยากเพียงแค่คงแต่งเราก็ไม่ได้แล้วเพราะมันเพียงแค่ความปรุงแต่งความคิดความปรุงแต่ง。 แตต้องเป็นของไม่เที่ยวยงไปในจย์ทุกขังอนัตา。 สิ่งใดงแต่งมันตัวเองไม่ยอมดับเองไม่เกี่ยวกับเราก็แค่นั้นเอง。 แต่การที่เราจะเห็นว่าเราอยากได้คือเราก็ต้องมีสติถูกไหมคะอย่างนี้หนูก็ต้องไปฝึกสติหรือเปล่า。 เดี๋ยวหนูแปลสติว่ายังไงแล้วตอนนี้หนูมีสติไหมลูกปกติเลย。 ก็หนูไม่รู้ว่าเป็นเพราะว่าก่อนหน้านี้หนูฝึกมาหรือเปล่าหนูก็เลยมีสติ。 ดูให้ดีดิฝึกมาฝึกสติมาฝอะไรมาหนูตอนนี้ฝึกมาสหรือเปล่า。 ดูให้ดีสิ。 ที่ไหนดีหรือไม่ฝึกสติมาหรือไม่ฝึกอะไรมาแล้วตอนนี้หนูบอกอย่างนี้มีสติและมากอดมันเป็นแบบนี้หรือเปล่าล่ะสติที่ไปฝึกมา。 ไม่ใช่ใช่ไหม。 หนูไม่รู้ฝึกทำสติแต่มันไม่ได้เป็นสติ。 สติสัมปชัญญามันทำไม่ได้。 มันทำไม่ได้ถ้าไปทำก็ปรุงแต่ง。 ถ้าเราไปทำเขามันก็กลายเป็นปรุงแต่งมันก็เป็นสติตัวปลอมเลยไป。 หนูก็ดูสิหนูน่าอยู่เนี่ยหนูบอกว่าหนูมีสติอยู่มีความรู้ตัวพร้อมเป็นสติปจฉญะอยู่。 หนูดูซิตอนนี้หนูก็เขให้ดีว่า。 แตหรือเปล่าแตสติหรือเปล่าที่หนูไปฝึกมามันเป็นสติปรุงแต่งหรือว่าสติอย่างนี้ล่ะ。 เงินหนูพยายามรักษาอะไรบางอย่างเวลามันหายไม่ยออยู่แล้ว。 การที่เดินชงกลมนั่งสมาธิหรือเพียงทำอะไรคือเพียนให้รู้เท่าทันความปรุงแต่งแต่เรากลับไปเพียงปรุงแต่งปฏิบัติเป็นสวนทางกับธรรมชาติสวนทางกับคำสอนพระเจ้าเราจะพ้นทุกข์ได้เราต้องเข้าไปเป็นเราจะต้องเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติที่ซึ่งความปรุง。 แต่ง。 แต่เรากลับไปเพียนปฏิบัติปรุงแต่ง。 มันต้องเพียงมีรู้เทฐานความปรุงแต่ง。 มันได้หลงหลงสิ้นความปรุงแต่งพ้นทุกข์แต่กลับไปปฏิบัติเพียรปรุงแต่งมันตรงกันข้ามทุกเมแต่รบกวนมาแล้วก็ทุกจนหน้าดำเครียด。 แล้ว。 อย่างนี้หนูต้องเดินทรงกลมหรือว่านั่งสมาธิไหมเดินก็ได้รากาก็ได้หนูจะทำอะไรก็ได้เข้าร่วมน้ำดื่มแต่หนูจะต้องรู้ทานควา，ม。 ปรุงแต่ง。 เพราะความปรุงแต่งไหมเนี่ยถ้าเราลงงไปกับเราเหตุได้ต้องต้องการล่ะระดับมันไม่ได้นะมันเป็นขันห้าความเป็นความปรุงแต่งแต่ถ้าเราไม่รู้ต้องการมันลงความปรแตนั้นเป็นทุกข์เลย。 เราจะอยู่ทุกขนาดปัจจุบันเราต้องเพียงแค่รู้เท่ากันว่าเราจะต้องไม่ลงงไปกับความปรุงแต่ง。 ก็แค่นั้นแหละ。 ไม่หลงกับตัวเราไปปรุงแต่งไม่หลงใหลไปกับความปรุงแต่งไม่ลงงไปปรุงแต่งคือไม่ลงงกับตัวเราไปปรุงแต่งคิดอะไรเพลินไปโดย，ไ。 ม่รู้ตัว。 ถ้าหลวงตาบอดอย่างนี้หนูก็จะไปพยายามที่จะสังเกตแล้วก็ไม่ปรุงแต่งหนูจะพยายามไม่ปรุงแต่งพยายามที่จะไปสังเกตให้มันไม่ปรุงแต่งตัวนี้คือตัวปรุงแต่ง。 แต่ถ้าหนูไม่ไปสังเกตก่อนความพยายามที่สังเกตให้เห็นความปรแต่งมันก็จะไม่เกิด。 สติปัญญาที่มนรู้เท่าทันว่าเราไปสังเกตพยายามพยายามที่จะสังเกตให้รู้เท่าทันความปรุงแต่งมันก็จะไม่มี。 หนูก็จะต้องลงงไปที่หนูพูดเดี๋ยวหนูก็จะต้องลงงไปพยายามให้มนุษทานความตรงแต่งมันก็ต้องลงซะก่อนถ้าหนูทำอย่างนั้นก็ต้องลงไปก่อนมาก่อนพยายามจะมารู้เองว่าไอ้ที่เราพยายามทำหลงรู้เท่าทันความพยายามปรุงแต่งเนี่ยอันนี้มันก็ปรแตกว่าเนี่ยก็มาเกิดเลยใจก。 ็。 เกิด。 ถ้าเรารู้ว่าเราปรุงแต่งไปแล้วเราก็แค่กลับมาไม่ต้องทำอะไร。 แค่นี้หรอค่ะ。 เอาอะไร。 เอาอะไรไปปัญหาไปเอาอะไรไปแค่นี้เอาอะไรแสดงว่าจะไปเอาอะไรเอาอะไรกับทันทีแล้วไม่ปัญหา。 แล้วทำไมเหมือนแต่ละคนเหมือนเขามีการบ้านต้องไปทำอะไรสักอย่างหนึ่ง。 ไม่รู้เรื่องรู้สึกว่าเหมือนเขาต้องทำอะไรหนูต้องทำอะไรแล้วหนูก็ถือว่าหนูโง่ถ้าแบบไม่มีครูบาอาจารย์บอก，เ，น，ี，่ยหนูก็จะทำไม，่，ไ。 ด้อ่ะค่ะ。 แล้วก็จะมีครูบาอาจารย์ไว้ทำไมอ่ะ。 ก็ต้องมีูมาอาจารย์กันทุกคน。 หรือว่าครูบาอาจารย์แค่บอกเราให้เรารู้ว่าเนี่ยเราลอไปทำอะไรให้เรากลับมาไม่ทำอะไรหรือเปล่าแค่นี้เองทำอะไรไม่ได้。 ผู้ใดสิ้นความกรุงแต่งหรือสิสังขารก็มีธรรมที่มั่นคงนี่แหละคือองค์ทำเอกวิเวกจริงผู้บ้านผู้เลี้ยตัวก็แม่วาจารย์ใหญ่ว่าเขียนไว้ในขันทวีวตมัคีธรรมะ。 ่อแม่ครูบาอาจารย์ก็เลยชี้ขนาดวงแต่งแต่งอาสิบขวบฟังใน。 อาจารย์แตแต่ง。 ไปกลับไปฟัง441อ่ะกว่าตัวเราเอง。 แล้วอย่างนี้หนูใช้ชีวิตปกติหนูสามารถไปดูหนังฟังเพลงไปเดินช้อปปิ้งอย่างนี้ได้ไหมอ่ะคะ。 ก็มันก็อาจจะกระตุ้นให้หนูปรุงแต่ง。 หนูก็ต้องไม่ทำไงหรอคะเรารู้จะเอาใจเราว่าเราไปปรุงแต่งล่ะเราลงไปปรุงแต่งหรือเปล่าล่ะคือเราเอาตัวเราไปปรุงแต่งหรื，อ。 เปล่าล่ะ。 หรือเรารู้คงแต่งอยู่เพราะผู้รู้ไม่คงแต่งผู้รู้ไม่อยากคงแต่งได้เราเป็นผู้รู้ที่ไม่อยากคงแต่งได้หรือเราหลงเอาตัวเราที่เป็นผู้รู้เป็，น。 แต่งแล้ว。 ผู้รู้ไม่อาจปรุงแต่งได้มันเป็นธรรมชาติรู้ที่เป็นวิสังขารหรือสังขาสภาพที่ไม่อาจปรุงแต่งได้ไม่อาจคิดปรุงแต่งได้แม้แต่จะพยายามมาทำให้ผู้รู้ไม่ปรแต่งก็ทำไม่ได้。 เพราะมันเป็นภาพตามธรรมชาติเป็นคุณสมบัติของธรรมชาติ。 เราเนี่ยแอบที่แอบพูดแอบกระทำแอบอะไรในที่รับที่แจ้งไปทำในห้องรับไปทำอะไรที่แจ้งแบบที่แบบพูดกระทำในท，ี，่，ร，ั，บ，ท，ี，่แจ้，งรอดพ้นจา，ก，ร。 ู้，ได้ไหม。 ไม่ได้。 รู้นะน่ะมันมาลุความปรุงแต่งของตัวเราลูกกายปรุงแต่งรู้วาจาปรุงแต่งรู้จิตปรุงแต่งของเราตลอดเวลาเลยไม่สามารถหลุดพ้นได้，จ。 ากรู้เลย。 ถ้าเราเป็นรู้อ่ะเป็นรู้ตัวเราตลอดเวลามันก็เป็นธรรมชาติรู้เลย。 ถ้าเป็นธรรมชาติรู้ตัวเราอย่างตรงไปตรงมาเป็นธรรมชาติรู้ที่ไม่หาปรุงแสงได้มันก็เป็นหนึ่งเดียวกับธรร，ม，ช，า，ต，ิ，เ，ล，ย，ค，ือ，เ，ป，็，นธรรมชาติ，ข，อ。 งชาติรู้。 ที่ไม่อยากปรุงแต่งได้ที่ท่านบอกว่า。 เราจะพ้นทุกได้อย่างถาวร。 ทำยังไงเราจะพ้นทุกอย่างถาวรเราต้องเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติคือเป็นธรรมชาติของภารู้ที่คงแตกได้นี่แหละ。 เราต้องสังเกตเอาเองว่าเราอยู่กับใจที่ไม่ปรุงแต่งหรือเราอ่ะเอาใจเนี่ยถ้ารู้เนี่ยไปปรุงแต่งไปแล้วเราอยู่ไปวันๆเลยไงเดี๋ยวไม่ต้องทำอะไรไม่ใช่นะหลงเนี่ยเอาใจที่เป็นชาติารู้ว่าไปปรุงแต่งไปคิดไปปรุงแต่งเลยรู้ไม่เหลือหร。 อเลย。 ทำอะไรอยู่。 มันต่างกันยังไงอ่ะค่ะ。 คือ。 ก็รู้มันปรุงแต่งหรือว่ารู้ไม่ปรุงแต่งแต่มันปรุงแต่งเองอย่างนี้หรอคะ。 ไม่ช่วยช่วยช่วยไอหนูมาใหม่คงจะงงๆเพราะว่ากูจะมาไม่เคยเจอกันก่อนเลยอ่ะอย่างนี้ตอนนี้อยู่หนูว่าเป็นรู้ที่ไม่ปรุงแต่งอยู่ใช่ไหมก็คือหนูรู้ซื่อมีอะไรเกิดขึ้นในร่างกายจิตใจนะ。 มันก็รู้ได้ซๆถูกไหมเหมือนหนูนั่งอยู่หนูก็รู้ว่านั่งอยู่พยักหน้าก็รู้ว่าพยักหน้าอันนี้รู้ซๆแต่ถ้าเมื่อไหร่ก็ตามหนูไปเดินช้อปปิ้งไปอะไรอ่ะหลวงตาท่านก็ให้หนูสังเกตดูว่าหนูยังรู้ซๆนี้อยู่ไหมหรือว่าหนูหลงไปเป็นสังขารคือหลงไปเป็นตัวหน。 ูเอง。 ที่รู้น่ะผสมลงรู้ไม่เป็นรู้ซื่อแล้วขณะนั้นน่ะหลงไปเป็นสังขารก็คือขณะนั้นหลงไปเป็นรู้ผสมโรงรู้ผสมลงเป็นยังไงต่างจากรู้ซื่อยังไงรู้ผสมลงก็อย่างนี้ไม่เอาจะเอาอย่างนั้นภาวะนี้ทำไมมันต้องจะดึงไว้ภาวะนี้ไม่เอาจะผลั。 กออก。 อันนี้เป็นรูผสมโรง。 เพราะจริงๆรู้ซๆขาได้แต่สักะแต่ว่ารู้。 หนูก็ต้องสังเกตเองว่าเนี่ย。 มันมีรู้ซื่อถ้า。 ขณะชื่อขณะนั้นมีสติโดยธรรมชาติ。 ซึ่งมันมีอยู่แล้วในทุกคน。 แม้แต่สัตว์อะไรทุกอย่างเขาก็มีเทวดาอินพรมไรยมยักษ์เขาก็มีเป็นสติธรรมชาติพยักหน้าหนูก็รู้。 แต่ถ้าเมื่อไหร่เนี่ยเท่ากับว่าหนูขาดสติไม่เป็นรู้นี้หนูก็จะไปเป็นรู้ผสมโรงรู้ที่ปรุงแต่งได้หมายความว่าไอ้อย่างนี้สภาวะนี้เอาไว้สภาวะนี้ไม่เอาจะปัดอย่างนี้ให้เป็นอย่างนั้นเลยอย่างนี้ก็ไม่เป็นรู้ผสมโรงไปไม่เป็นรู้。 ซื้อ。 สิ่งนี้หนูต้องสังเกตดูมันไม่เหมือนกันรู้ผสมโรงเป็นยังไงรู้ผสมโรงขนาดนั้นจะมีกูรู้。 ถึงเอากูนะไปทำอย่างนี้ได้ไปทำอย่างนั้นไปยึดอันนี้ไว้ไปผักใส่อันนั้นได้รู้แทรกแซงแต่ถ้าหนูเป็นรู้ซื่อนะขนาดนั้นมีแต，่。 ธรรมชาติ。 เป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาตินะ。 พูดอย่างนี้พอเข้าใจไหมคะแล้วถ้าหนูรู้ซื้อๆหนูจะได้ซื้อของไหมอ่ะคะอย่างนี้ค่ะ。 รู้ซๆเนี่ยขาเป็นวสังขารขาได้แต่รู้เขาไม่มีตัวตนนะขาได้แต่รู้แต่เวลาเราใช้ชีวิตประจำวันน่ะเราใช้สังขารเราใช้ขัน์ห้าเพราะฉะนั้นถ้าเกิดว่ามีเหตุว่าเราต้องไปซื้อของนะเมื่อไปเนี่ยแต่ถ้าเมื่อก่อนคนที่ไม่เคยมีอะไรเลยเหมือนคนทั่ว。 ไปนะ。 พ่อเห็นปุ๊บตากระทบปุ๊บชอบซื้อเลย。 แต่ถ้าต่อไปนะหนูเป็นอย่างนี้ไปปุ๊บนะช่วงเดินไม่มีอะไรหนูก็รู้ซื่อๆไปแต่พอ่อตากระทบรูปขนาดนั้นเนี่ยหนูก็รู้อยู่ขนาดนั้นเนี่ยหนูก็มีสติโดยธรรมชาติที่รู้เนื้อรู้ตัวอยู่เดี๋ยวมันจะเป็นสติปัญญาพิจารณาเองว่าสิ่งนี้ควรซื้ออันนี้เราต้องใช้หรือเปล่าราคาเ。 หมาะสมกับเงินในกระเป๋าไหม。 ถ้าอันนี้เกิดประโยชน์ซื้อและเกิดประโยชน์ก็ซอได้。 แต่มันจะไม่ใช่การซื้อที่เหมือนกับว่า。 เห็นชอบซื้อ。 คือกเลสผลักดันไงก็ทำไปอย่างนั้นเลยกเลสผลักดันให้พูดก็พูดเลย。 เพราะฉะนั้นเนี่ยในชีวิตประจำวันน่ะเราใช้สังขารปรุงแต่งนี่แหละเพราะว่าพี่สังขารเขาทำอะไรไม่ได้เขาไม่มีตัวตนแต่เขารู้อยู่ว่าสังขารเนี่ยตอนนี้มันเป็นยังไงมันมีกิริยาอาการอะไรเพราะฉะนั้นเวลาทำอะไรลใช้สังขารเรานี่แหละหนูเห็นถ้าหนูรู้สึกว่ามันต้องควรซ。 ื้อก็ซื้อสิ。 แต่ถ้า。 ไม่เห็นไม่รู้เลยทำอะไรไปอย่างนั้นน่ะไม่รู้ไม่รู้เรื่องเลยขอเข้าของหิ้วมาเต็มผู้หญิงชอบถือบางทีข้างละห้าถุงหนีบอีกอันนึงกลับมาบ้านกองผิดเต็มไปหมดบางทีไม่ได้ใช้เลย。 ความแตกต่างของการใช้ชีวิต。 ไม่ใช่หมายความว่าซื้ออะไรไม่ได้ไม่ใช่แต่เพียงแต่ชีวิตนี้ตอบ。 ปีนี้การใช้ชีวิตเป็นการทำด้วยสติปัญญาไม่ใช่ด้วยกเลสผลักดันเอา。 มันต่างกันอยู่แค่นี้แหละแล้วเดี๋ยวมันจะเกิดปัญญาพิจารณาเองว่าlineนะเราควรเล่นไหมfacebookนี้ควรอ่านไหมยังควรไปดูหนังไหมเมื่อถึงเวลาที่มันมีสติปัญญาของมันเมื่อนั้นน่ะมันเลือกเองเพราะสิ่งใดน่ะที่เป็นทุกข์โทษภัยนะมันไม่เลือกหรอก。 แต่ที่ผ่านมาน่ะมันไม่รู้ไอ้เจ้าตัวน่ะไม่รู้มันชอบไปเลือกอะไรที่ทำให้ไอ้เจ้าตัวมันน่ะทุกข์ของมันเอง。 แต่ว่าร้านหนูซื้อของวามันจำเป็นหนูก็ต้องเลือกอันที่หนูชอบถูกไหมคะแล้วเวลาหนูเลือกอันนี้หนูชอบนี้ก็คือหนูปรุงแต่งแล้ว。 ก็ต้องใช้สังหารปรุงแต่งนั่นแหละเลือกที่ชอบได้แต่ไม่ต้องยึด。 ถ้ามันสมมุติหน้าเหมือนหนูซื้อปากกาสองแท่งเลือกแล้วอันนี้ถูกใจราคาเหมาะสมคุ้มค่าหนูก็เลือกไปอันนี้ชอบก็ซื้อขึ้นมาแต่ไม่ต้องยึดเพราะถ้ายึดเมื่อไหร่มีอะไรเกิดขึ้นกับปากกานี้หนูทุกท。 ันที。 เหมือนเลือกเสื้อน่ะเสื้อมันก็คนละแบบเราก็ต้องชอบไอ้ที่ใส่แล้วมันดูโอเคเพราะฉะนั้นก็ต้องเลือกที่ชอบใช่ไหมอ่ะ。 แค่นั้นแหละแต่เมื่อพิจารณาเลือกแล้วไม่ใช่ว่าเห็นปุ๊บซื้อปัับอย่างนี้ก็ซอได้แต่ไม่ต้องยึดไม่ว่าอะไรก็ตามของที่ต้องมีต้องใช้มีได้ใช้ได้แต่ไม่ยึด。 เมื่อไม่ยึดหมายความว่าไม่มีสิ่งนั้นมาไว้ในใจถ้าเกิดอะไรขึ้นกับสิ่งเหล่านั้นไม่ถูกกหรอก。 ถ้าอย่างนั้นของที่มันไม่จำเป็นเราก็ซื้อไม่ได้เลยหรอคะถ้าเราซื้อเราก็คือเรา。 เดี๋ยวถึงเวลาน่ะจะรู้เอง。 อยู่ไปอย่างนี้แหละเดี๋ยวถึงเวลาน่ะจะรู้เองว่ายังจะซื้อไหมแต่สิ่งที่ไม่มีประโยชน์อะไรอ่ะแต่ซื้อไปงนน่ะ。 ถึงเวลาเดี๋ยวจะรู้เอง。 หนูรู้สึกว่าหนูยังหนูก็ยังอยากสนุกอยู่หนูก็ยังอยากมีความสุขอยู่ถ้าแบบดูหนังฟังเพลงแล้วมันหนูหนูก็ยังอยากทำอยู่อ่ะค่ะถ้าจะมองว่าหนูว่าอยู่ก็ได้แต่มันเป็นอย่างนั้นตอนนี้ไม่เป็นไรค่ะถ้าคิดว่ายังอยากดูหนังฟังเพลงแต่ว่าให้หนูรู้อยู่อย่างนี้นะรู。 ้。 อยู่。 หนูจะทำอะไรก็ทำได้แต่เดี๋ยวผลของมันน่ะ。 เมื่อหนูเห็นว่าดูหนังน่ะแต่หนูต้องรู้อยู่อย่างนี้นะใช้ชีวิตประจำวันด้วยความรู้อยู่อย่างนี้จะทำอะไรก็รู้อยู่มีกิริยาอาการอะไรข้างในจิตใจนะก็รู้อยู่เพราะถึงตอนนั้นน่ะเดี๋ยวผลมันเป็นยังไ。 งอ่ะ。 ไอ้เจ้าตัวน่ะเจ้าของน่ะมันก็จะเกิดปัญญารู้เองอย่างเช่นเดี๋ยวหนูกลับมานะถ้าเกิดหูคันนี้มันคิดคิดหรือมันพูดประโยคประโยคนึงเหมือนหนูไปร้องเพลงอย่างนี้แล้วมันก็ร้องอยู่ประโยคเดียวอะไรวะร้องเดี๋ยวพอมันเห็นสิ่งเหล่านี้มันก็เกิดปัญญาต่อไปมันก็รู้เอ。 ง。 แห。 ละ。 ตอนนี้ถ้าคิดว่าหนูยังยังอยากทำก็ลองไปทำดูแต่ในชีวิตตั้งแต่ตื่นจนหลับหนูต้องรู้อยู่อย่างนี้นะ。 เดี๋ยวไม่รู้เองอ่ะเนี่ยตอนนี้หนูกลับไปหลังจากนี้นะหนูอยากทำอะไรทำเลยหนูจะไปกังวลใจหรอกหนูทุกข์กลั，บ，ม，า，ร，้，อ，ง，ไ，ห，้ไ，ป，อ，ยู่หน้าน้，อ，ง。 ตา，ยยังไง。 ไม่เชื่อลองดูดิ。 เพราะเราได้มีสติอยู่ดีๆแล้วเราทิสติไปแล้วเราไปใช้ชีวิตเราหนูอยากจะทำนู่นอย่าทำนี้ไปทำเลยอ่ะไม่มีใครเราไม่มีใครมีใครห้ามวามันจะได้เรียนรู้มันจะได้เรียนรู้ไปเรียนรู้เลยไปทำอย่างที่หนูเคยทำไม่ต้องห้ามนูห้ามนี่หนูก็ห้ามหมดเลยไม่ห้ามเ。 ลยนะ。 เพราะหนูว่าเป็นอย่างนี้แล้วเนี่ยหนูกลับไปใหม่เนี่ย。 เดี๋ยวหนูกลับมาหนูมาร้องไห้หนูก็จะรู้แล้วว่าไม่ควรเลยไม่ควรจริงๆมันไม่คุ้มค่ากันเลยกับชีวิตที่เป็นทุกข์มายาวนานแล้วมันกลับไปทุกข์อีกแล้วมาหาไม่เจอว่าความไม่ทุกข์มันเป็นยังไงวะหาไม่เจอซะแล้วกลับมาทุ。 กอีก。 แล้วก็แล้วเราก็ไม่เป็นไรรู้จักทุกกี่ทีถ้าไม่เก็บ็ด。 เดี๋ยวหนูก็ต้องเขียนไปเรื่อยๆแล้วกลับมาร้องไห้อีก。 แล้วเสร็จแล้วก็หาความสงบสุขแบบนี้ไม่เจออีกแล้วก็ไปร้องไห้ได้กลับไปทุกบ。 เดี๋ยวมันไม่นานแล้วมันก็เขตคนเราอ่ะมันต้องได้ไม่นานหรอกหลายๆครั้งก็เขตหาความสุขที่เคยพบกับความสงบเจอแล้วต่อไปหนูไปใช้ชีวิตอย่างไม่สงบสุขมันก็จะรู้แล้วว่าความทุกข์เนี่ยมันบบคันมากเลยอย่างดีกว่าที่หนูเคยเป็。 นอีก。 เพราะว่ามีคนเคยเป็นมาแล้ว。 ขนาดใจไปถึงความไม่ถูกข์แล้วยึดไปแล้วแล้วเอออย่างนั้นก็ทำอะไรก็ได้ดิกลับไปกระโดดขี้ควรให้มันเพื่อนเยอะๆไม่เป็นไรอย่าเพื่อนก็เดี๋ยวกลับมา。 ล้างใหม่。 เป็นไงไปก็กระโดดที่คนเพื่อนตอนนี้มีแต่ร้องไห้ร้องไห้มากี่ทีร้องไห้ทุกที。 มีแต่ร้องไห้ร้องไห้มีแต่อะไรก็ต้องยกกระดาษทิชู้กันทุกทีทุกเที่ยวไป。 แล้วที่สุดเป็นไงมันก็ไปไม่รอดหรอที่สุดอ่ะช่วยหนูบรรทุกข์หน่อยช่วยหนูพทุกข์หน่อยหนูหาแม่บ้านหาบ้านเก่ากลับไม่เจอแล้ววามันไอ้ตอนนั้นหนูบรรทุกข์มาได้อย่างไรหนูหามันไม่เจอแล้วทุกมากเลยกลับมาเลยหน้าดับต้องเกลียดหมดหามันไม่เจอแล้วกลับบ้านไม่ถูก。 แล้ว。 ช่วยหน่อยช่วยหน่อยก็ไม่เป็นไรหรอกหนูไม่ต้องไปกลัวหรอกว่าเดี๋ยวนี้หนูจะไปซื้ออะไรไม่ได้ไปดูอะไรไม่ได้หนูอยากรู้อยากรู้อยากกินอะไรหนูก็ไปทำเลยเดี๋ยวหนูก็จะรู้เองว่าชีวิตมันจะได้รู้อยากรู้ความจริงอยารู้ความจริงว่ามันทุกข์จริงจริงเหมือนเราไปห้ามคนน่。 ะจะไปมีครอบครัวเลย。 อย่าไปมีครอบครัวเลยมีครอบครัวมันทุกคนไม่มีครอบครัวคนคนมีครอบครัวเขาจะมาพูดกับคนอย่างนี้หนูจะไม่มีครอบครัวเลยลูกมีครอบครัวมันทุกขมันทุกยังไงผมยังไม่เคยเจอหนูยังไม่เคยเจอก็ไม่มีเขาจริงๆก็ไปบอกคนอื่นว่าจะไม่มีครอบครัวเลยมันทุกข์อย่างนี้เหมือนกันเพร。 าะหนูเนี่ยมันเป็นอย่างนี้แล้วเนี่ยมันก็มีความสงบสุขมีใจมันสงบร่มเย็นจากทุกข。 มันไม่ถูกข์ดีดี。 นเดี๋ยวจะไปดูหนังฟังเพลงได้ไหมอะไรไหมรู้กลับไปเลยไม่ต้องไปกลัวหรอก。 เดี๋ยวจะได้เรียนรู้ว่ากูมันทุกจริงๆนะเนี่ยมันถูกมากจริงๆเขาห้ามก็ถูกต้องและยังไม่มีครอบครัวเลยยังไม่มีครอบครัวเลยเ，ร，า，ไม่มีครอบครั，ว。 ก็ดีกว่า。 ดูไปเถอะ。 เดี๋ยวรู้เองเมื่อไหร่。 หลวงตาคำถามสุดท้ายได้ไหมคะเดี๋ยวหนูก็จะไประแวงอย่างนี้แล้วหนูก็จะไปคอยเฝ้ามันเป็นนิสัยอ่ะคะหนูก็แค่รู้ว่าหนูระแวงอยู่หนูเฝ้าดูอยู่แค่นี้อ่ะค่ะ。 ทุกอย่างมันเป็นพแต่งทะเลเป็นพแต่งมันจะมันจะพอะไรขึ้นมาก็ไม่ได้ไม่ได้มีความหมายอะไรต่อใจความระแวงก็เป็นพุงแต่ง。 ความกลัววามันจะปรุงแต่งมันก็เป็นปรุงแต่งเดี๋ยวอะไรก็ตามกูจะเศร้ามันก็เป็นปรุงแต่งถ้าเราเห็นทุกอย่างที่มันเกิดขึ้นมาเป็นปรุงแต่งแต่ใจมันเป็นธรรมชาติที่ปรแต่งได้ก็เป็นใจเรื่อยไป。 แล้วทำไมจะไปเป็นตัวปรุงแต่งทำไมอ่ะ。 เข้าใจก็ไม่ได้ว่ามีตัวใจอยู่ในนี้นะใจก็คือความอย่างที่หนูรู้นี่แหละ。 อย่างนี้หนูรู้ได้ไงว่าหนูไม่ได้ปรุงแต่งรู้ไหม。 รู้แล้วรู้อยู่ตรงไหนอ่ะ。 เธอนั่นแหละคือใจ。 จำคำพูดนี้ไว้。 บอกว่าหนูรู้ได้ไงว่าหนูไม่ตอนนี้หนูไม่ได้ปรแสงอะไรเป็นทุกข์หนูรู้ก็รู้อยู่ตรงไหนไม่รู้นัคือใจที่ไม่รู้นะคือใจ。 รู้นั่นแหละคือใจแต่ที่ไม่รู้ว่าใจตรงไหนนั่นแหละคือใจแท้ๆถ้าหนูรู้ว่าใจตรงไหนได้อันนั้นน่ะใจปลอม。 เข้าใจนะคะสังเกตตรงนี้ให้ออกเลยละตรงนี้รู้หมดเลยนะพูดอะไรกับหนูก็รู้หมดรู้ไม่ถูกแล้วตอนนี้หนูก็ไม่แต่หนูก็ไม่กังวลด้วยหนูก็ังวลตอนนี้หนูก็ไม่รู้รู้ไหมรู้ตามรู้อยู่ตรงไหนอ่ะมันรู้จะไม่รู้ว่ารู้อยู่ตรงไหนนั่นแหละหนูใจแท้。 แล้ว。 แต่ถ้าหนูตอบได้ว่าจ่ายเงินตรงนั้นตรงนี้อันนี้ใจปลอม。 ขอบคุณค่ะหลวงตา。