以下是根据法谈视频整理的内容： （开始部分）一位修行者请教长老，他通过“观者、知者”的方式修行，观察到烦恼和各种现象的生起，并保持正念和觉知，这样做是否正确。 长老回答说，“观者、知者”本身也是一种现象（被造作的事物），不能执着于“观者、知者”。“观者、知者”自然存在，但我们不要执着，要放下“观者、知者”，让心处于不被造作的状态（无为）。 “知者”只是觉知到被觉知的事物。“观者、知者”和被觉知的事物自然存在，因为被觉知的事物是法尘，是感受、认知、造作。而去觉知这些事物的是识蕴。因此，被觉知的事物和觉知它们的事物都是五蕴。要放下被觉知的事物和觉知它们的事物，放下五蕴，这样心才能从五蕴中解脱。 从五蕴中解脱的心是平静、空虚、无我的，没有谁试图去执着。这种平静、空虚、无我的心才能解脱痛苦。 修行者继续问，是否需要努力保持在空的状态？长老回答说，不需要努力，因为努力本身就意味着有“我”。心是自然的，无法努力，无法表现出任何状态。如果还有努力，就说明仍然迷失在五蕴中。 所以要平静，停止挣扎，停止造作，停止探索，停止努力，什么都不做，这样就能立刻获得平静、空虚、无我的心。 （中间部分）长老建议修行者先不要放下麦克风，因为还有想法和疑问。要说出来，不要只是在心里想。要放下思考和造作，停止探索，停止努力，停止努力去知、去看、去理解、去成为一个没有造作的心。如果不停止努力，不停止探索，不停地用“知者”去追逐现象，就会一直困在现象之中。 要“停止”，停止造作，停止挣扎，立刻停止努力，这样就能立刻结束，空性也会立刻生起，而且没有人会执着于这个空性，也就没有人会痛苦。 修行者问到，如果现象自己运作呢？长老回答说，现象是无我的，不受我们的控制。我们自己说现象在运作，五蕴的自然状态在运作，它们是无我的，不受我们的控制，不是“我”，也不受“我”的控制。 这才是正确的。我们只会看到这些，因为现象在运作，因为它们不是“我”，也不受“我”的控制。它们是无常、苦、无我的。让它们顺其自然，心就会平静、空虚、无我。 修行者继续问，当看到太多时，有时会感到厌倦，这是否说明是“我”在看？长老回答说是的，是我们用“我”去看。这个去看的“我”也是一种现象，但不是无为的心。因为我们用“我”去看，所以会感到厌倦，厌倦我们正在观察、觉知、看到的状态。事实上，去看的那个“我”是被造作的“我”，所以才会感到厌倦。因为迷失在现象中，所以才会产生厌倦的情绪，迷失在情绪中。 （中间到结尾部分）长老建议修行者放下麦克风，并彻底驱散迷惑，不要有任何疑问。回家后不要有任何未解之惑，要把所有问题都说出来，每个问题都有答案。 修行者回答说，现在他认为，正如长老所教导的，他明白了所有事物都不是“我”，都是无常、苦、无我的。 长老强调说，这个“看见者”非常重要。“看见者”也是现象，不仅仅是被看见的事物不是“我”，不是我们的本质，这个“看见者”也不是“我”，不是我们的本质。修行者完全没有重视这一点。无常、苦、无我的状态一直在说，但这个“看见者”才是最糟糕的。无明就是这个“看见者”，它也是一种现象。你们执着于这个“看见者”，认为它是“我”，所以就变成了无明。这不仅仅是五蕴中的现象，而是变成了十二因缘中的现象，也就是导致产生欲望、执着和痛苦的过程。 五蕴中的现象和十二因缘中的现象是不同的。五蕴中的现象如果没有人执着，就不会成为烦恼。但十二因缘中的现象，如果有人执着，就会变成无明，也就是有“我”，有“我的”存在。五蕴中的现象本身不是烦恼，它们只是善、不善或中性的心理状态，但它们本身不是烦恼。只有当“我”执着于它们，才会变成烦恼。 善、不善或中性的心是心的自然状态。如果没有“我”去执着，它们只是事物本身的自然状态。一会儿快乐，一会儿痛苦，感受也只是感受。令人愉悦的感受就是乐受，令人不悦的感受就是苦受，既不快乐也不痛苦的感受就是不苦不乐受，但这些都不是烦恼。 快乐、痛苦、平静、悲伤都不是烦恼，它们只是善、不善或中性的状态，但它们本身不是烦恼。烦恼是“我”执着不放，才会变成烦恼。 十二因缘中的现象，无明是产生造作的条件，造作是产生意识的条件，意识是产生名色的条件，名色是产生六入的条件，六入是产生触的条件，触是产生感受的条件，感受是产生渴爱的条件，渴爱是产生执取的条件，执取是产生有的条件，有是产生生的条件，生是产生老、死、悲伤、哀号、痛苦、忧愁和绝望的条件。这就是十二因缘中的现象，因为无明是产生造作的条件。 这里面有“我”作为驱动力，有“我”沉迷于这些现象，混合在其中。 “观者、知者”如果没有“我”去执着，就只是普通的现象。但一旦“我”介入，成为“观者、知者”，就变成了无明。所以要放下“观者、知者”。 修行者问，那被看到的事物呢？长老回答说，被看到的事物也必须要放下。就连“看见者”都要放下，被看、被知的事物当然也要放下。 如果在空性中，并且放下，即使是空性也没有人会执着。所以说，在空性中，甚至没有执着的人。在空性中，只有平静和空虚，但没有执着的主体。平静、空虚且没有执着的主体，才是真正的平静和空虚。 （结尾部分）另一位修行者请求有机会问关于临终的问题。他认为每个人都会死，持续地观想骨骼。他感觉到死亡是必然的，所以做好了准备，准备好了所有的事情。但两天前，他不舒服，观察自己的症状，然后开始思考死亡时的状态。有一种状态出现，感觉好像要断掉了，好像要死了。他看到的情况是，当意识要断掉的时候，非常困难，出现了牵挂。尽管他一直说自己已经准备好了一切，但当死亡的状态真的出现时，他意识到临终时仍然有牵挂。他想请长老开示，如何训练自己放下这些牵挂。 长老回答说，就在当下训练，在当下放下，达到无为的状态。之所以会牵挂，是因为我们仍然执着于现象。如果处于无为的状态，心是无为的，没有“我”，甚至没有心的概念，无法思考，无法造作，自然就不会有牵挂和担忧。所谓的“快要死了，最后却还有牵挂和担忧”，说明我们仍然迷失在现象之中，仍然迷失在思考和造作中。 我们把“我”当成思考和造作的主体，却没有看到这些思考和造作并不是“我”，并不是“我的”。之所以会这样，是因为我们仍然迷失在思考和造作中，认为它们是“我”和“我的”。但如果心没有“我”，没有形状，无法思考，无法造作，处于空性之中，就像宇宙的空性一样，它就无法思考和造作成为“我”和“我的”。如果它不能思考和造作成为“我”和“我的”，它就不能思考和造作成为我们的孩子、丈夫、妻子和财产。 如果我们变成了这样的心，它就无法造作这些事物，说“这是我，那是他”。我们还没有达到不造作的心，我们仍然执着于“我、我、我”。我们需要继续观察，看到这些思考和造作，看到它们是“我”和“我的”，是我的孩子、我的丈夫、我的妻子、我的兄弟姐妹、我的财产。“这是我的心，这是我的身体，这是我的东西”。“这是我的想法”。“这里有我和我的”。这都是造作，要看到这一点。当我们从“我”中解脱出来，就会达到空性，与宇宙融为一体。那个时候，只有被造作的部分才会消失，而作为自然状态的心，就像宇宙的空性一样，没有谁会生，也没有谁会死，没有什么是生，也没有什么是灭。 这些东西是无法牵挂和担忧的，没有“我”和“他”，只有造作才会产生“我”和“他”。而最后的造作，就是造作成为“我”和“我的”。这就像悬崖的边缘，我们无法放下最后一丝执着，所以就卡在悬崖上，无法越过悬崖，进入空性。因为“我”和“我的”的造作是最后的执着，是悬崖的边缘。 如果我们无法放下这个执着，就会一直困在轮回之中。只有当我们放下认为思考和感觉是“我”和“我的”的想法，我们才能越过悬崖，进入空性，从轮回中解脱。 思考和造作与不造作的心同时存在，它们在同一个地方，要仔细观察。它们不在别的地方，因为思考和造作，以及产生“我”和“我的”之前的思考，原本是不存在的，它们从无中生起，然后又消失回到无中。这个“无”就是心。 在我们熟睡的时候，我们不会觉得思考、造作和感觉是“我”和“我的”。当我们熟睡或完全死亡时，这些想法和造作都不存在。但当我们醒来时，我们又开始思考和造作，“这是我的丈夫，这是我的妻子，这是我的孩子，这是我的亲戚，这是我的财产，这是我，这是我的”。我们开始思考和造作。熟睡和完全死亡的时候，这些想法都不存在。只有当我们醒来并恢复知觉时，才会有思考和造作。这只发生在迷失的时候。当我们醒来不再迷惑时，就不需要等到熟睡，就可以熄灭觉醒状态下的火焰，而不是等到我们熟睡才不再思考。如果那样，我们就永远无法从轮回中解脱，也就无法停止痛苦。 我们必须在觉醒的状态下，让这些思考、造作和感觉不再存在，不再有“我”和“我的”。“这是我的孩子，这是我的丈夫，这是我的妻子。”让这些作为最后的想法，停留在悬崖的边缘，而让心成为超越悬崖的空性。仔细观察，我们就能轻易地看到它。 （结尾-1）另一位修行者说，他经常在“有我”和“无我”之间徘徊，是否需要精进修行。 长老让这位修行者解释，他是如何看到“有我”的，又是如何看到“无我”的。 这位修行者解释说，每次他感受到情绪和造作，然后又回到本心，感觉就像被卷入其中一样。他感觉是“我”正在进入，或者正在与它一同受苦。他说有时他不觉得有“我”，感觉只是事物存在，但他没有参与其中，也没有拥有它们的感觉。 长老指出，前一种情况是迷失了，然后又恢复了知觉。而后一种情况，就像他说的那样，没有被卷入任何事物，有状态和情绪生起，但没有“我”参与其中。他不觉得自己有“我”存在。他知道，他是如何看到这种状态的，为什么他会说一切事物都在，但他不觉得有“我”存在。 修行者继续解释说，有时会有想法或回忆生起，他感觉到自己已经深入到其中，然后他就会看到其中的真相，并从中解脱出来。之后，他就会处于一种空的状态，或者说没有特别的状态。过一会儿，当其他的认知出现，或者有其他的刺激传来，这些现象就会再次生起，会有造作产生，但心仍然是空的，没有“我”的存在。 长老问，有没有人执着于这个空性？有没有人对这个状态感到满意？修行者回答说，如果他感到满意，就会意识到有一个“我”正在感到满意。意识到有一个“我”正在感到满意时，他就会放下这个感到满意的“我”，只会看到事物的生起和消逝。 长老说，要经常这样观察，这样才能清楚地了解自己的心，并消除疑惑。你的理解和看法是正确的，已经达到了非常精微的程度。 修行者问，这种来回的循环会一直持续下去吗？达到极致之后，还会再回来吗？ 长老回答说，这取决于我们是否熟悉不执着的状态，取决于我们有多频繁地遇到没有“我”执着的状态。如果我们经常遇到没有“我”执着的状态，即使空性也没有人执着，我们就会对它非常熟悉。然后我们就会知道，什么时候我们迷失了，有了“我”，我们会发现“我”是造成痛苦的原因。什么时候没有“我”，那就是解脱之道。我们会看到苦、集、灭、道这四圣谛。这取决于我们如何在当下生活。我们是走在苦和集的道路上，还是走在灭和道的道路上？如果走在灭和道的道路上，很快就不会再迷失在苦和集的道路上，我们会一直走在灭和道的道路上。 关键在于，我们是否经常遇到这些状态。最终，当我们不再走苦和集的道路时，它们就会消失。而我们努力修行的灭和道也会消失，最终只剩下不再需要努力的心。如果还没有看到这样的状态，就说明我们的努力还不够。我们努力地想要执着，努力地想要让事物按照我们的意愿发展，但最终却是在努力阻止苦和集的生起，努力想要让事物只朝着灭和道发展。这样就等于我们迷失了方向。我们以为自己在走解脱之道，但实际上却走在了苦和集的道路上。如果我们的努力是为了自己获得利益，或者努力让“我”不受到任何伤害，即使是涅槃，我们也已经走上了苦和集的道路，而不是走在灭和道的道路上。 （结尾-2）一位年纪较大的修行者说，她一直在思考死亡，但有时觉得自己仍然一无所知。她经常告诉她的孙辈和兄弟姐妹，她还只是在上幼儿园，而她的朋友们已经到了高中阶段。她经常在睡觉前想，“也许我再也醒不来了”。曾经有一次，她在洗手间里突然头痛欲裂，以为是血压升高。她当时唯一想的就是祈祷，如果她要死了，希望能够平静地死去。但她当时还牵挂着八十多岁的姐姐，她祈祷不要给姐姐带来麻烦。“如果一定要死，就让我直接死去，免得活受罪，给姐姐带来负担，还不如早点解脱”。她当时一心一意地保持正念。如果她死在洗手间里，她希望能够去往佛陀的身边。过了一会儿，头痛欲裂的感觉渐渐减弱，恢复了正常。之后，她开始经常打坐，也更多地去寺庙。但她感觉自己仍然像个孩子，什么都不懂。她有时会听法，但她理解“我们无法与任何人同行，只能独自前行”。她现在仍然感到困惑，不知道自己走到了哪里。她告诉自己，“尽力就好，只希望能够关闭恶道，结束此生的痛苦”。她只是这样想，但她不确定这是否正确。之后有一段时间，她渴望涅槃，产生了想要证得涅槃的欲望，这也不对。那是在去年，她设定了目标，但“并不难，但也不容易”，就像一些法师教导的那样。“不容易，但也并非太难”。她渴望涅槃，不想再受生。“在当下，没有‘我’，谁会去哪里呢？‘我’已经不存在了，谁会在幼儿园，谁又会在高中呢？‘我’不存在了，谁会在起点，谁又会在终点呢？我们只是错误地认为我们处于什么阶段”。 （结尾-3）一位新来的修行者说，他经常听长老的CD，几乎每天都听。他目前修行的方法是观身，想请长老指导，这种方法是否适合他。 长老问，如何观身才算是观身？ 这位修行者回答说，观察骨骼、颜色、五蕴的运作。有时也观察“佛性”。有时会有想法不断涌现，有时他能及时觉察，有时却不能，总是交替出现。他也经常思考死亡。他想知道他目前处于什么阶段，这种方法是否正确。 长老回答说，这不能算是观身。要放下整个身体，直到达到原本清净的佛性。观身、观心只是为了放下身体，因为身体是无常的。放下心，因为它也是无常的。也要看到知身者、知心者也是现象，放下这些“知者”，不要执着于它们。放下所有的一切，包括身体、心和“知者”。 修行者问，他的道路是否正确？ 长老回答说，还需要被指导吗？观身是为了放下身体，不要执着于它。看到它会生、老、病、死，会腐烂、分解，最终消失。感觉、想法和情绪也会随着身体的腐烂而消失。就连努力去观、去觉知、去放下的人也会消失。没有什么东西是永恒不变的。即使是执着的人最终也会消失。最重要的是，即使是试图去执着的人，也会先于他所执着的事物消失。 修行者问，他的老师让他放下“知者”，他不知道如何放下。 长老回答说，要看到无论你觉知到什么，都是“我”在觉知。无论觉知到什么，都不是别人知道的，而是“我”知道的。即使知道自己的心是舒适还是不舒适，也是“我”知道的。不要放下舒适或不舒适的感觉，而是要放下“我”本身。“我”才是觉知的主体。无论觉知到孩子、声音、味道、身体感觉还是死亡，都是“我”在觉知。要放下作为觉知主体的“我”，不要只放下被觉知的事物，而是要放下整个过程。 修行者问，这样是不是就等于我们有两个人格了？ 长老回答说，那是不是意味着有一个五蕴，然后还有另外一个“我”呢？你明白了吗？只有被佛性所觉知的“我”存在。我们最初觉知的“我”是虚假的，是意识去觉知所产生的。要先放下“知者”。放下一切。让“我”作为“知者”成为识蕴。我们执着于五蕴，认为它是“我”，所以才会认为“我”是觉知的主体。这是最简单的解释，能让你更容易理解。详细的解释有时会让你觉得总是有“我”存在，有时又觉得没有“我”。看起来是空性的，但没有谁执着于这个空性。这不是真正的空性。因为我们会认为空性是重要的，会努力去创造空性，这样就反而产生了“我”的存在。空性就是空性，不要试图执着它。我们所要放下的是“我”，这样才能从空性中解脱。 曾经有一次，他在打坐的时候感到空性，空到让他感到害怕，觉得“我”消失了。身体也消失了。恢复意识后，身体又回来了，又开始感到痛苦了。但从那以后，这种状态就再也没有出现过，因为他已经意识到“我”是一种造作，但他没有看到这个造作的“我”。如果他再次遇到那种状态，他知道该怎么做了。现在，即使他坐在这里，即使感受到身体的存在，他也不会执着于它。心是空的，没有人会执着。 在当下就好，为什么要等待那种状态呢？身体仍然坐在这里，心仍然可以思考和分析，但没有人会执着。让身体和心持续运作，但心是空的。只有当没有人执着的时候，才能说心是空的。 你明白我吗？你现在在跟我对话。你的身体是存在的吗？你是不是执着于它？你的身体是存在的，但你没有执着于它。你在跟我对话，你的感觉、想法和情绪也都在，你理解我的意思吗？这两点都明白了。然后，那个正在觉知你正在跟我对话的“我”存在吗？那个正在觉知你正在跟我对话的“我”存在吗？那个觉知你的“我”也在吗？你要放下这个觉知你的“我”！ “我”作为觉知的主体存在，但它只是一个现象。要看到身体是现象，心是现象，而知身者和知心者也是现象，都是造作。要同时放下这三点，这样心才能达到空性。现在你的心空了吗？它之所以是空性，是因为没有人执着。但这要仔细观察。你的心没有执着任何事物，那“心是空的”这件事又是谁知道的呢？又变成了“我”在知道。 因此，不要执着于“知空”，也不要将“知空”当成“我”。这样才能达到没有“我”的空性，才是真正纯净的空性。而那个“我”存在于我们所有人之中。这个“我”是万恶之源，是罪魁祸首，就像火车的车头，或者拖船。这个“我”就像车头，带动着后面的许多车厢。这个“我”就是无明。没有无明，后面的车厢就无法前进。 （有人插话）……说……不是……执……那是天然的……如果它顺其自然，顺其自然就好，如果五蕴要消失……就让它消失。佛陀没有烦恼了，但他还是会做……平常的事，没有烦恼，但有人执着于五蕴，认为它是“我”和“我的”，然后又用“我”去执着其他的事物，利用五蕴作为工具到处执着，这样才是烦恼，或者说……这样才引发烦恼。那么，我们产生的想法，无论是想要或不想要，如果继续发展，就会立刻变成烦恼，对吗？“我”想要，或者“我”不想要。如果没有“我”，谁会想要或不想要呢？所以重点在于“我”，对吧？ 把“我”砍掉，就可以立刻结束，是真的吗？按照这个方法修行才正确。如果带着“我”，一切都是错误的。带着“我”去修行，只会得到更多，只会犯更多的错误。只有为了终结“我”而修行，才是正确的。 希望此时此刻就解脱。不要拖延。 （有人插话）长老，刚才您说……关于我们看到……长老说去看，然后……它不是“我”……长老说要放下知者……您是让我们……放下之后，再觉知到已经放下了吗？知道了要放下，知者就会自动放下。 （长老）当我们看到了，然后放下了……它就在那个当下已经放下了……就已经处于那样的状态了……对，然后没有人……结束，就是空性，并且看到生灭……在空性中看到生灭，没有人执着于生灭，也没有人执着于空性，因此变成了空性支撑着生灭，但没有人执着于生灭和空性。那就是……已经是没有“我”存在的空性……所以才是纯净的空性……但仍然有生灭，仍然有感觉、想法和情绪，仍然能够思考、说话和工作，在空性中做任何事。 提问是说，看到了……就是看到一切事物都没有“我”……对，放下就对了……就这样，就只有这样……没有“我”就可以做任何事。“我”已经不存在了，为什么还要做任何事？因为我们是在没有“我”的情况下进行工作。 你在什么情况下知道什么是“空的”？是和“我”在一起吗？如果没有“我”，要怎么样感受“空的”，要怎么样认为那是“我们的”？因为“我”还在，是吗？ （修行者）如果“我”不被允许去那里看，那么我们就能放开它。 （长老）这就是为什么“我”会来来回回进进出出的原因，就是因为……如果你真的把“我”放下了，之后，就一定再也没有什么可以回来的了。但是因为“我”还继续执着，这就是为什么“我”能够再次存在的原因。 （修行者）“我”继续存在，就意味着他还会…… （长老）“我”就是可以为所欲为的那个。就像我们被杀了一样，因为“我”被杀了，剩下的就只有纯粹的虚空。世界的所有事物也没有人再去执着，就算是配偶、孩子、伴侣，也没有人再去执着。因为“我”死了。这就是我们所说的，如果“我”真的死了……那么要怎么样才能再死？如果做事情的话，它就是一种现象……但是如果“我”要做到那样的话，那就意味着我们还没有脱离痛苦，因为“我”还在试图做些什么。没有人试图去做任何事情来创造我们的身份……整个宇宙都是寂静的，因为每个人都已经停止试图做任何事情。 --- 翻译以下佛法讲座为中文，要求： 1. 完整翻译为中文，不要包含泰语 2. 不遗漏内容 3. 原文一行行字幕的格式，请根据意思，整合输出成段落文章的形式，且保持语言通顺！ อาสการของตา。 คือหนูจะฝากนะคะหนูปฏิบัติเนี่ยหนูจะ。 เป็นเหมือนเป็นผู้มันมีผู้ดูผู้รู้อยู่นะคะ。 จะเห็น。 สภาวะทำของพวกกเลสที่ขึ้น。 สังขารอะไรก็แล้วแต่นะคะแล้วก็。 หนูจะอยู่กับสติสัมปชัญญานะคะ。 หนูทำแค่ตรงนี้ได้ใช่ไหมคะ。 เป็นแค่เป็นผู้ดูผู้รู้นะรู้ด้วย。 คือตัวเราไปเป็นผู้ดูผู้รู้คำว่าปล่อยวางผู้ดูผู้รู้คือผู้ดูผู้รู้นะมันก็เป็นสังขาร。 ไม่เข้าไปยึดผู้ดูผู้รู้นั้น。 ผู้ดูผู้รู้เนี่ยมันก็มีมันอยู่อย่างนั้นอ่ะแต่ไม่เข้าไปยึดถือมัน。 ปล่อยวางมันเป็นใจที่ไม่สังขารซะ。 ผู้รู้ก็รู้กับอาการที่ถูกดูถูกรู้ผู้ดูผู้รู้อาการเนี่ยมันก็มีเหมือนอยู่อย่างนั้นน่ะ。 เพราะอาการที่ถูกรูปเป็นธรรมอารมณ์เป็นเวทนาสัญญาสังขารสาขาร。 ผู้ที่ไปรู้อาการนั้นเป็นวิญญาณอขัน。 ก็คือคันหน้าทั้งหมดเลยทั้งอาการที่ถูกรู้แล้วก็พูดจะไปรู้อาการพูดไปรู้อาการก็คือวิญญาณอาขร。 ส่วนอาการที่ถูกรู้เป็นเวทนาสัญญาสังขาร3ขันก็คือสรุปแล้วคือกันทั้งหมดทั้งแท่งให้ปล่อยวางไว้อาการที่ถูกรู้แล้วก็ผู้รู้อาการไปวางขัน5ไปก็จะเป็นจ่ายที่พ้นจากข5。 คือสงบกว้างเปล่าไร้ตัวตนไม่มีใครมาพยายามมายึดถือจ่ายที่สงบกว้างเปล่าและ้ตัวตนที่จะพ้นทุกข์อีกที。 คือพยายามให้อยู่ในอารมณ์ที่ว่างใช่ไหมจไม่พยายามจะพยายามเท่ากับมีตัวเราเพราะว่าใจอ่ะเป็นธรรมชาติที่ไม่อาจพยายามได้ไม่อาจแสดงอาการใดๆได้ใ。 ห้เป็นใจ。 ที่แสดงอาการไม่ได้ถ้ายังมีความพยายามแสดงว่าหลงเป็นขันหน้า。 จงสงบ。 หยุดดิ้นรนหยุดปรุงแต่งหยุดค้นคว้าหยุดพยาวก็ทำอะไรเป็นอะไร。 ก็จะเป็นใจที่สงบระหว่างข่าวไร้ตัวตนเดี๋ยวนี้เลย。 เดี๋ยวอย่าเพิ่งวางใหม่。 ยตาราสอนให้เข้าใจไหมยังลงเข้าไปในความคิดตต้องสงสัย。 พูดออกมาอย่าไปคิดในใจคนเดียว。 ต้องปล่อยวางความปรแสงปล่อยวางสังขาร。 หยุดโดนค้นหาหยุดพยายามจะพยายามที่จะรู้ที่จะเห็นจะเข้าใจที่จะเป็นใจที่สิ้นความปรแต่ง。 ถ้าไม่หยุดพยายามหยุดที่รถหยุดค้นหาหยุดที่จะพยายามไล่。 เอาผู้รู้ไปไล่สังขารมันก็จะลงไปเรื่อยไปลงเล่นสังขารไม่เลิกลงสังขารไม่เลิก。 หยุด。 หยุดปรุงแต่งหยุดดิ้นรนหยุดพยายาม。 อยูุ่ดเดี๋ยวนี้ก็จบเดี๋ยวนี้ความเปล่าเดี๋ยวนี้แล้วไม่มีใครยึดถือความจบความว่างเปล่าก็ไม่มีใครทุกข์。 แล้วในกรณีที่สังขารทำงานของมันเองนะคะต้องทำงานเอง。 อนัตาคือเขาไม่อยู่ในบังคับของเราเราก็พูดเองว่าสังขารก็ทำงานเขาเอง。 สภาวะทำของขวัญหน้าเขาก็ทำงานของเขาเป็นตาไม่อยู่ในบ้านคับของเราแล้วไม่ใช่เราแล้วไม่ได้อยู่ในบ้านคับของเรา。 ถูกต้อง。 เราจะเห็นแต่เพอย่างนี้เพราะเขาทำงานของเขาเองเพราะเขาไม่ใช่เราและไม่อยู่ในบังคับของเราเขาเป็นจะเป็นอันนี้จังทุกค，ร。 ั้งอนัตา。 จังทุกครั้งหน้าตาอย่างนี้。 ปล่อยเขาเป็นไปอย่างที่เขาเป็นปล่อยเขาเป็นไปอย่างที่เขาเป็น。 สนใจก็จะสงบเปล่าเปล่าไร้ตัวตน。 แล้วเวลาเราเห็นมากๆแล้วบางครั้งเราเกิดความเบื่อหน่ายแล้วเจ้าเอาตัวเราไปเห็น。 เราตัวเราไปเห็นตัวเราที่ไปเห็นอย่างนั้นน่ะอันนี้เราก็เป็นตสังขาร。 แต่ไม่ใช่เป็นชายที่เป็นพี่สังขาร。 เพราะเราตัวเราไปเห็นเราจึงเกิดอารมณ์เบื่อหน่ายเบื่อสภาวะที่มันไล่ดูได้รู้ได้เห็นกันอยู่นี้。 แท้จริงในตัวผู้ไปเห็นคือตัวเราตัวปรุงแต่ง。 เลยเกิดเบื่อหน่ายก็คือเราหลงสังขารเลยเกิดอารมณ์เบื่อนายลงเข้าไปไปในอารมณ์。 พูดจากใจเนี่ยกี้จะวางใหม่ตั้งนานแล้วก็ไล่แล้วถึงที่จะจะรู้ตัวเองอย่ามีความคุสงสัยอีกเยอะแยะมากมายต้อง，ไ，ล，่สิ้นนะความห，ล，ง。 กลับบ้าน。 อย่าขึ้นแล้วก็ๆแล้วก็จบระวังมาจะไม่รู้เรื่อง。 พูดออกมาเลยอันไหนที่ที่มันขาในใจพูดออกมา。 ทุกคำถามมีคำตอบ。 มันมีเหตุผลมันอยู่ในตัวมันเอง。 พูดออกมาอย่าพูดอะไร。 ก็ตอนนี้หนูก็คิดว่าตามที่หลวงตาสอนนะว่าที่ว่าเห็นแล้วก็คือมันไม่ใช่เรานะคะทุกอย่างมันก็เป็นอันนี้จ，ั，ง，ท，ุ，ก，ค，ร，ั้งเ，ห็นด้วยไม，่，เ。 ข้，าไปยัง。 ผู้เห็นเนี่ยที่สำคัญมากผู้เห็นคือสังขาร。 ยังหมายแต่สังขารที่ถูกเห็นไม่ใช่เราไม่ใช่ตัวเราไม่ใช่ตัวตนเราผู้ที่เห็นก็ไม่ใช่เราไม่ใช่ตัวเราไม่ใช่ตัวตนของเราพูดแล้วโยมไม่ให้ค่าตรงนี้เลยไม่ได้ให้ความสำคัญตรงนี้เลยการอาการที่เป็นจังทุกอนตาตาพูดอยู่ผู้เห็นนี่แหละ้ตัวร้ายที่สุดวิชาคือตัวผู้เห็น。 นี่แหละมันเป็นสังขาร。 โยึถือว่าไอ้ตัวผู้เห็นเป็นเราเลยเป็นวิชาเลยไม่ใช่ว่าสังขารในฐหน้าธรรมดานะ。 แต่การเป็นนักวิชาเลยเป็นเข้าไปสู่สังขารในปฏิจากสมุทบาทเลยคือกระบวนการที่ทำให้เกิดกเลสตนาและความทุกข์เลยสังขารในการห้ากับสังขารในปฏิจากลูกบาทไม่เหมือนกันนะ。 สังขารในขันห้าเนี่ยไม่มีใครยึดไม่เป็นกเลส。 แต่สังขารในจิจากหมทบาทและมีผู้ไปยึดเป็นวิชาเลยคือมีเรามีตัวเรามีตัวตนของเราสังขารในฐกับสังขารไม่เหมือนกัน。 สังขารในขัน5ไม่ได้เป็นกเลส。 เป็นแต่เพียงจิที่เป็นกุศลกุศลหรือเป็นกลางๆแต่ไม่ได้เป็นกเลสกเลสจะต้องมีผู้มีตัวเราเข้าไปยึดถือที่จะเป็นกเลส。 จิที่เป็นกุศลกุศลหรือจิตที่เป็นกลางมันเป็นธรรมชาติของจิต。 แต่ถ้าไม่มีเราไปยึดถือก็เป็นแต่ธรรมชาติที่เป็นเช่นนั้นเอง。 เดี๋ยวกูสวดบ้างเดี๋ยวกูสวดบ้างต่างๆบ้างเวนาก็เวทนาถูกใจบ้างไม่ถูกใจบ้างเป็นต่างๆบ้างเวทนาใดถูกใจก็สเวทนาเวทนาใดไม่ถูกใจก็ไปทุกเวทนาเวทนาใดไม่ถึงขั้นสุขทุกข์ก็เป็นทุกขกรรมสุขเวทนา。 แต่ไม่ใช่กเลส。 ความสุขความทุกข์ความสง่องใสความสมองความเป็นต่างๆไม่ใช่เป็นกเลสเป็นกุศลกุศลกลางไม่ใช่กเลสกเลสคือมีตัวเราเข้าไปยึดมั，่，น，หรือมั่นจึงจ，ะ。 เป็นกเลส。 สังขารในปฏิจากหมู่บาวิชาเป็นปัจจัยเกิดสังขารสังขารเป็นปัจจัยเกิดวิญญาณนามรูปอะไรยตนะภสสะเวทนาตณหาอุปทานภชาติมรณะทุกข์ศกเศร้าเสียใจครับแข้นใจเป็นสังขารในปฏิจากทบาทเพราะว่าวิชาเป็นปัจจัยเกิดสั。 งขาร。 มีสังขารที่มีตัวเราเป็นตัวขับเคลื่อน。 มีตัวเราลงงเข้าไปไปเล่นอยู่ในสังขารผสมลงเข้าไปในสังขารนั้น。 นั้นน่ะผู้ดูผู้รู้เนี่ยถ้าไม่มีตัวเราเป็นผู้เข้าไปยึดถือมันก็เป็นเพียงแค่สังขารธรรมดาแต่พอมีตัวเราเข้าไปผสมเป็นผู้เป็นผู้ดูผู้รู้เป็นอวิชาเลย。 ที่ต้องปล่อยวางผู้ดูผู้รู้เสีย。 แล้วหลวงตาเจ้าค้าและสิ่งที่เราเห็นนะคะ。 สิ่งที่ถูกเห็นก็ต้องถูกปล่อยวางแล้วขนาดผู้เห็นยังต้องปล่อยวางเลยปล่อยวางเลยนสิ่งที่ถูกดูถูกดูถูก่อมต้องถูกปล่อย，ว。 างแน่นอน。 ถ้าอยู่ในความว่างและปล่อยวางแม้แต่ความว่างก็ยังไม่มีผู้ยึดถือความว่างเลยบอกว่าอยู่ในความว่างแม้แต่สิ้นผู้ยึดถือแล้วว่างเปล่าในความว่างเปล่าก็ไม่มีผู้ยึดถือ。 มีแต่ความสงบมีแต่ความว่างเปล่า。 แต่ไร้ตัวตนของผู้ยึดถือ。 สงบว่างเปล่า。 ไร้ตัวตนของผู้ยึดถือ。 จะเป็นความสงบและว่างเปล่าที่บริสุทธิ์จริงๆ。 ขอโอกาสอีกครั้งค่ะ。 อยากให้หลวงตาช่วย。 เรื่องจิสุดท้าย。 เป็นยังไงอ่ะเห็นว่าทุกคนตัวเองต้องตายอยู่แล้วเป็นโครงกระดูกอยู่เรื่อยๆมันก็มีความรู้สึกว่าความตายมัน。 มันเป็นของแน่นอนที่จะต้องมาถึง。 ก็เตรียมตัวเองเตรียมเรื่องอะไรให้เรียบร้อยแล้วก็。 มีอยู่2วันที่แล้วค่ะไม่ค่อยสบาย。 ก็ดูร่างกายเป็นเหมือนก็ดูอาการมันไปแล้วก็เข้าไปว่าตอนที่จะมันตายเป็นลมเนี่ย。 จะเป็นยังไงมันก็มีสภาวะหนึ่งที่เกิดขึ้นคือเหมือนมันจะขาดไปเลย。 เหมือนกับว่ามูจะตายแล้ว。 แล้วก็สิ่งที่โยมเห็นคือ。 คือตอนที่ติดมันจะขาดไป。 มันเป็นความยากลำบากมากสุดท้ายนั้นน่ะค่ะมันมีความห่วงอยู่ในขณะที่เราโยมบอกว่าเตรียมทุกอย่างไว้พร้อมแล้วลูกอยู่ได้แล้ว。 ทุกอย่างรู้จัดไปหมดแล้วโยมตายได้แล้วแต่พอสภาวะทำขึ้นมาสอนแล้วนะคะว่าจริงๆแล้ว。 ลของเราสุดท้ายนะถ้าจะตายจริงๆอ่ะยังมีห่วง。 ห่วงอะไร。 ก็อยากให้หลวงตาช่วย。 สอนอธิบายว่าเราจะฝึกตรงนี้อย่างไรเมื่อถึงเราจะตายมาถึงตรงนี้เรา。 ฝึกในปัจจุบันนี่แหละวางในปัจจุบันเข้าถึงวิสังขาร。 ที่เราเป็นห่วงได้เพราะว่าถ้าเป็นพี่สังขารเป็นใจที่เป็นพี่สังหารที่ไม่มีตัวตนไม่ไม่มีแม้แต่ตัวใจไม่อาจคิดไม่อยากคงแต่งได้ยอมมีความห่วงความกังวลไม่ได้。 ไอความห่วงความกังวลที่ว่าพอจะดับแล้วสุดท้ายแล้วมีความห่วงมีกังวลนั้นแสดงว่าเรายังหลงอยู่ในสังขาร。 ยังหลงอยู่ในความคิดความปรุงแต่ง。 เอาตัวเราไปเป็นผู้คิดปรุงแต่งเอาตัวเราไปเป็นผู้คิดปรุงแต่งแล้วเราไม่เห็น。 ความที่จะคิดคงแต่งเป็นเราเป็นตัวเราได้มันต้องหลงอยู่ในสังขารที่จะคิดแต่งว่าเป็นเราเป็นตัวเราได้。 แต่ถ้าใจเนี่ยมันไม่มีตัวตนไม่มีรูปร่างไม่อาจคิดเนี่ยผมแต่งได้เป็นความว่างเปล่าเหมือนกับธรรมชาติความว่างเปล่าธรรมชาติจักรวาลเนี่ยมันจะคิดตรงแต่งเป็นเราเป็นตัวเราไม่ได้เมื่อคิดแตเป็นเราเป็นตัวเราไม่ได้มันก็จะคิดตรงแต่งว่าเป็นลูกของเราเป็นสามีของเร。 าเป็นภรรยาของเราเป็นทรัพย์สินของเรามันจะคิดแต่่งไม่ได้。 ถ้าไปเป็นใจแล้วใจนั้นมันปรุงแต่งสิ่งเหล่านี้ไม่ได้ว่ามีเรามีเขามีเขามีเรา。 เราเข้าไม่ถึงใจที่ไม่ไม่เป็นแต่งเรายังไปติดว่าเราเราเราเรา。 เราต้องเห็นไปอีก。 เห็นความคิดความปรุงแต่งว่าเป็นเรานี่เป็นตัวเราที่เป็นลูกของเราเป็นสามีของเราเป็นภรรยาของเราเป็นพี่เป็นน้องของเราเป็นที่เป็นของเราของเรานี่เป็นใจของเราใจของเราหรือคิดของเรา。 ที่มีเรามีของของเรามีเรามีของของเราเนี่ยมีตัวเราเนี่ยมันเป็นความปรุงแต่งให้เห็นตรงนี้เป็นความปรุงแต่งเราก็จะพ้นจากความปรุงแต่งไปเมื่อไหร่พ้นจากตัวเราปุ๊บมันก็จะเป็นความว่างเปล่าเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติจักรวาลไปเลย้ตัวนั้นปรุงแต่งไม่ได้เวลาดับไป。 มันก็ดับเฉพาะส่วนที่ปรุงแต่ง。 แต่ใจที่เป็นธรรมชาติที่เป็นความว่าเป่าเหมือนจักรวาลเนี่ยไม่มีใครเกิดไม่มีใครตายไม่มีสิ่งใดเกิดไม่มีสิ่งใดดับ。 สิ่งเหล่านั้นน่ะมีห่วงไม่ได้มีกังวลไม่ได้ไม่มีเราไม่มีเขา。 มีแต่ความปรุงแต่งเท่านั้นจะมีเรามีเขาและความปรุงแต่งตัวสุดท้ายคือปรุงแต่งว่าเป็นเราเป็นของของเรานี่แหละที่มันปรุงแต่งเหมือนกับว่าเป็นริมหน้าผาสุดท้าย。 เราปล่อยวางตัวนี้ไม่ได้เราก็ติดอยู่บนหน้าผานั่นแหละเราจะเลยหน้าผาไปเป็นความว่างเปล่าไม่ได้เพราะไอ้ตัวปรุงแต่งว่าเป็นเราเป็นของของเราเป็นเราเป็นตัวเราเป็นของของเราคือตัวสุดท้ายตัวปรแต่งตัวสุดท้ายที่ริมหน้าผา。 ถ้าเราปล่อยมันไว้บนหน้าผาไม่ได้เราต้องติดอยู่ในสสารวัตรนี้。 ติดเบียนบนอยู่ในวัตะสงสาร。 ถ้าเราปล่อยวางความคิดความรู้สึกว่าเป็นเราเป็นตัวเรานั่นเป็นของของเราได้เราก็จะพ้นจากหน้าผาไปไปสู่ค，ว，า，ม，ว，่，า，ง，เ，ปล，่，า，่，าวจะพ้นจาก，ส，ั。 งสารวัตร。 มันอยู่ด้วยกันนั่นแหละ。 ความคิดความปรุงแต่งว่าเป็นเราเป็นตัวเราเป็นตัวตนของเรามันก็เกิดหลับอยู่ในใจที่ไม่ปรุงแต่งมันอยู่ในที่เดียวกันดูให้ดี。 มันไม่ได้อยู่ในที่อื่นเลยเพราะความคิดความปรุงแต่งความคิดก่อนปรุงแต่งเป็นเราเป็นตัวเราเป็นของของเรามันก็ไม่มีมันก็มีขึ้นมาจากความไม่มีแล้วก็ดับกลับคืนไปสู่ความไม่มีความไม่มีนั่นแหละค。 ือใจ。 ความคิดความปรุงแต่งความรู้สึกตอนเราหลับสนิทนะว่าเป็นเราเป็นตัวเราเป็นตัวตนของเราตอนเราหลับสนิทเนี่ยหรือตายสนิทไม่มีหรอกความคิดความปรุงแต่งที่รู้สึกว่าเป็นเราเป็นตัวเราที่เป็นของของเราเนี่ยไม่มีเลยก็หลับสนิทหรือตอนตายสนิทความคิดความปรุงแต่งเหล่าน。 ี้ไม่มี。 แต่พอเรารู้สึกตัวขึ้นมาแล้วก็ก็มาคิดตรงแต่งวันนี้เป็นสามีเรานี่ภรรยาเรานี่ลูกเรานี่ญาติพี่น้องของเรานี่เป็นของของเรานี่ตัวเรานี่ของของเรานี่ใจเรานี่กายเรานี่กายของเราเราเลยคิดเราคงแต่งได้หลับสนิทตายสนี่จริงๆไม่มีความคิดว่าคงแต่เรานี่ไ。 ม่มี。 เราเกให้ดีๆดิเพราะเราตื่นแล้วรู้สึกตัวความคิดความปรแต่งในถึงจะมีขึ้นมามันมีเฉพาะในความหลงตอนที่เราตื่นขึ้นมา。 แต่เราที่้นหลงแล้วเราไม่จำเป็นต้องรอให้มันหลับสนิทมันจะดับไปเพราะมันต้องความหลงต้องดับไฟในสภาวะจิตตื่นไม่ใช่ว่ารอให้เราหลับสนิทจึงไม่ได้คิดถึงมันไม่ใช่。 อย่างนั้นเนี่ยเราจะไม่สามารถพ้นจาก2สารวัตรได้จับทุกข์ได้。 เราจะต้องอยู่ในสภาวะจิตตื่นนี่แหละ。 แต่ไม่มีมันไม่มีความคิดความปรุงแต่งความรู้สึกที่เป็นเราเป็นตัวเราเป็นของของเรานี่เป็นลูกเรานี่เป็นสามีเราเป็นระยะเราปล่อยให้มันเนี่ยเป็นความคิดความปรุงแต่งตัวสุดท้ายที่อยู่ที่ริมหน้าผ。 าสุด。 แต่ใจไปเป็นความว่างเปล่าที่นอกดับเลยหน้าผาไป。 สังเกตให้ดีๆนะเราก็จะเห็นมันได้ไม่ยาก。 นมัสการครับ。 มีคำคือผมรู้สึก。 ยังเวียนไปเวียนมาระหว่างความมีตัวตนกับไม่มีตัวตนในบางครั้ง。 มันก็ต้องอาศัยความเพียรหรือเปล่าอธิบายหน่อยว่ามันเวียนไปเรียนมาระหว่างความมีตัวตนกับความไม่มีตัวตนเห็นมันอย่างไรจะเห็นว่าขณะนี้มีตัวตนเห็นยังไงถึงเห็นว่าขณะนี้ไม่มีตัวตน。 ทุกครั้งที่รู้สึกถึงอารมณ์ความปรุงแต่งแล้วกับมันจะคล้ายๆกับ。 กินไปกับมันนะครับมันก็คือรู้สึกคือตัวตนเรากำลัง。 กำลังลงไปเป็นหรือลงไปไปทุกข์กับมันอยู่。 บอกว่าบางครั้งไม่รู้สึกว่ามีตัวตน。 ก็。 ก็คือเหมือนกับว่า。 รู้สึกถึงความมีอยู่ของสิ่งต่างๆแต่ว่าไม่มีความเข้าไปร่วมหรือว่า。 เป็นเจ้าของหรือ。 อะไรยังไงครับ。 แต่ว่าพอลอลงไปเองกับความปรแตมันก็เข้าไปรู้สึกอีก。 อันนี้คือกรณีแรกคือแล้วก็มีตัวเราเข้าไปร่วมกินเข้าไปให้ถูกต้องคือหลงแล้วแล้วก็รู้สึกตัวขึ้นมาแต่กรณีหลังเนี่ย。 ที่ท่านบอกว่าไม่ได้หลงไปกับอะไรมันมีอาการมีอารมณ์อะไรเกิดขึ้นมีอะไรเกิดขึ้นไม่มีตัวเราก็ไปร่วมใช่ไหมไม่รู้สึกว่，า。 มีตัวเรา。 ท่านเห็นไหมว่า。 มีตัวเราไม่เข้าไปร่วมเวลามีอะไรเกิดขึ้นมีตัวเราไม่เข้าไปร่วมไม่มี。 คือเหมือนกับ。 รู้สึกได้ถึงสิ่งที่มีอยู่แต่ว่า。 ไม่ได้รู้สึกว่า。 ตัวเราตัวเรามีตัวเราเป็น。 ท่านรู้ท่านเห็นเหตุเช่นใดอ่ะซึ่งมาถึงที่ท่านพูดในอันหลังในที่ว่า。 ทุกอย่างนี้อยู่แต่ไม่รู้สึกว่ามีตัวเรามีตัวเราเป็น。 ก็อธิบายยากนะครับ。 เหมือนกับว่า。 บางที。 มีการนึกคิดหรือว่าระถึง。 สิ่งต่างๆขึ้นมาแต่ว่า。 เรา。 รู้สึกวามันเกิดความเข้าไปเข้าไปเข้าไปเป็นในนั้นแล้วครับมันก็จะรู้สึกว่า。 มันเห็นความความเป็นตรงไหนนะครับแล้วมันก็ปล่อยออกไปหลุดออกไปหลังจากนั้นหลังจากนั้นมันก็มันก็。 อยู่ในเหมือนว่างๆหรือความความไม่ไม่มีอะไรเเกี่ยวสักพักนึงแล้วพอ。 สัญญาอื่นผุดขึ้นมาหรือว่าการกระทบอย่างอื่นผ่านเข้ามามันก็มันก็มันก็จะเกิดขึ้นอีก。 มีสังฐานเกิดขึ้น。 แต่ใจมันก็ว่างอยู่ว่าจะตัวตนๆเนี่ย。 มีใครไปยึดถือความว่างนั้นไหมมีใครไปพึงพอใจกับสภาวะที่ว่าไม่ถ้ารู้สึกพึงพอใจก็จะรู้สึกถึงว่ามีพึงพอใจมีตัวผู้ที่เข้าไปพึงพอใจอยู่รู้สึกถึงตัวผู้ที่เข้าไปพึงพอใจอยู่มันก็ละตัวผู้ที่พึงพอใจอยู่ก็จะเห็นแค่สภาพ。 ความ。 เกิดขึ้นของสิ่งต่างๆเฉยๆ。 นะ。 เห็นแบบนี้บ่อยๆ。 เดี๋ยวมันจะขอจ่ายชัดเจนถึงใจแล้วสิ้นสงสัย。 กลับ。 ความรู้ความเห็นก็ถูกต้องนะ。 ก็มาถึงขั้นละเอียดที่สุดแล้ว。 ความวนเวียนกลับไปกลับมาแบบนี้มันจะเป็นอยู่。 ไปเรื่อยๆว่าพอถึงจุดที่สุดแล้วมันจะไม่กลับ。 มาเป็นอีกหรือเปล่า。 มันอยู่ที่เราคุ้นหน้าค่าตาจากความไม่ยึดถือไม่มีผู้ก็ไปยึดถือบ่อยขนาดไหน。 ถ้าเราเคยพบนาคาตา。 ว่าขนาดจิที่ไม่มีผู้ยึดมั่นถือมั่นแม้แต่ความว่างความไม่มีอะไรก็ไม่มีผู้ยึดมั่นถือมั่นไม่มีตัวเราก็ไปยึดมั่นถือมั่นเราเคยเคยเห็นหน้าตามันบ่อยๆ。 ต่อไปเราจะคุกับสิ่งนั้น。 แล้วเราก็จะรู้ว่าเมื่อไหร่ที่เราลงไป。 มีตัวเราก็ไม่มีส่วนร่วมแล้วก็จะเป็นสมุดไทยแล้วก็เป็นเหตุให้เราเป็นทุกข์。 เมื่อไร่ที่ไม่มีตัวเราก็มีส่วนร่วมมันก็จะเป็นมักเป็นนิโรธ。 เราก็จะเห็นอยู่ในอย4อย่างนี้ด้วยไปอยู่ที่เราเนี่ย。 ใช้ชีวิตในทุกขนาดปัจจุบัน。 เราอยู่บนเส้นทางของสมุดไทยกับทุก。 ทุกข์กับสมุดไทยหรือเราอยู่บนทางของมากับนิโรธ。 ภอยู่บนญธรรมของมนิโรธไม่ช้า。 เราก็จะไม่ลงไปเดินในทางของทุกข์กับสมุทไทยเราก็จะอยู่บนเส้นทางของมากับนิโรธ。 มันอยู่ที่ว่าเราพบเห็นหน้าตามันบ่อยขนาดไหน。 ที่สุดแล้วทั้งหมดทั้งทุกข์และสมุดไทย。 เมื่อเราไม่ไปเดินมันก็หมดไปมรถธที่เราเพจะเดินอยู่บนมนิโรก็ดับไปเหลือแต่ใจที่。 สิ้นสุดความเพียรที่ท่านว่า。 เศรษฐกิจที่ต้องทำ。 เรียกว่าถ้ายังไม่เห็นสภาพแบบนี้ความเพียรก็ยังไม่ใช่ความเพียรเพที่จะยึดให้สิ่งที่จะให้มันเป็นแต่กลเป็นเพที่ว่าไม่อยากให้มันเกิดสมุดไทยและทุกข์。 เพจะอยากให้มันเป็นแค่มักกับนิโรธอย่างนี้เท่ากับโรหลงเดินทางเรานกว่าเดินทางอยู่ไปกับแต่แท้จริงเราเด，ิ，น，อ，ย，ู，่，บ，น，เส，้，น，ท，างของทุกข์，ก，ั。 บสมุทไทย。 ทะเพียนแสวงหาผลประโยชน์ให้แก่ตัวเราหรือเพี้ยนให้ตัวเราไม่ได้ผลประโยชน์แม้แต่ที่พพานเราก็ไปเดินทางทุกข์สมุดไทยไปแล้วแล้วไม่ได้เดินทางของมากโรธ。 ขอบคุณครับ。 มัสการค่ะ。 อายุก็เยอะแล้วอยู่มีแล้วก็พยายามนึกถึงเรื่องความตายอยู่เรื่อยๆ。 มันก็。 บางทีเหมือนยังไม่ค่อยรู้อะไรเลยถ้าเป็นนักเรียนชอบบอกหลานๆที่พี่น้องๆเสมอว่าเราแค่อยู่ชั้นอนุบาลนะขณะที่เพื่อนบางคนอ่ะเข้าไปไปถึงขั้นมัธย。 มกันแล้ว。 แล้วก็มันจะนอนแล้วก็ก็จะนึกบ่อยๆว่าขึ้นฉันไม่ได้ตื่นแล้วนะ。 แล้วเคยมีอยู่ครั้งนึงค่ะที่เข้าห้องน้ำแล้วอยู่ๆมันก็ปีศาะ。 ตอนที่เข้าห้องน้ำ。 นความจะขึ้นโลหิหรือเปล่าก็คิดอยู่อย่างเดียวว่าอธิษฐานว่าถ้าจะตาย。 ก็ขอให้ตายแบบสงบแล้วก็แต่ขอให้ตอนนั้นยังมีห่วงพี่สาวอายุแปดสิบกว่าก็บอกว่าอย่าให้ต้องเดือดร้อนพี่สาวเลยนะ。 จะตายก็ขอให้ตายไปเลยเบื่อ。 ยังไม่ถึงที่ตายก็ต้องเป็นอพาสอะไรเนี่ยจะให้พี่สาวก็ต้องเดือดร้อนเนี่ยก็ขอไปดีกว่าแล้วก็ตั้งสติโทรอย่างเดียวเลยถ้าตายอยู่ในห้องน้ำก็ขอให้ไปอยู่กับพุทธ。 สักพักนึงความรู้สึกที่มันปวดหัวทำระเบิดมันก็ค่อยๆลดลงมาแล้วก็กลายเป็นปกติ。 นั่งสมาธิหลังจากนั้นก็มีโอกาสได้เข้าวัดก็เลยบ่อยขึ้นบ่อยขึ้นแต่ว่าก็เหมือนเด็กยังไม่ค่อยรู้เรื่องอะไรเลย。 แบบนั้นน่ะ。 แต่ก็นั่งสมาธิอยู่บ่อยฟ้งบ้างไหมฟ้งบ้าง。 แต่ก็เข้าใจคำว่า。 เราจะไม่อย่าไปกับpyใครเขา。 รู้ได้เฉพาะตัวเท่านั้นเอง。 มันเหมือนยังตอนนี้ก็เหมือนงงๆอยู่ว่าตอนนี้ไม่ทราบว่าตัวเองไปถึงไหนอะไรยังไง。 แล้วก็ตอกตอบตัวเองว่าเอานะได้แค่ไหนก็แค่นั้น。 คิดเดี๋นี้ขอแค่ปิดอวัยภูมิแค่นั้นก็ยังดีจบในปัจจุบัน。 โง่วิชาในปัจจุบันเราไปคิดแค่นี้อย่างนี้ไม่รู้เรื่องหลังจากนั้นมีอยู่ช่วงนึงก็หวังไปถึงพาน。 แล้วก็มีความเกิดกเลสละอยากจะไปนิพานละก็ไม่ถูกอีกแหละ。 ตอนนั้นน่ะนานแล้วปีที่แล้วไปตั้งเป้าก็ไม่ได้ยากเกินไปที่พระอาจารย์บางรูปท่านก็ท่านก็สอนไว้ไม่ได้ยากแต่ก็ไม่ได้ง่ายใจแล้วก็อยากจะนิผ่านไม่อยากเกิดอีกแล้วมีความรู้สึกไม่เกิดอยากในปัจจุบันไม่มีเราวจะมีใครไปไหน。 ตัวตนไม่มีแล้วจะมีใครอยู่ปถมใครอยู่มัธยม。 ตัวตนไม่มีแล้วจะมีใครอยู่เบื้องต้นใครอยู่เบื้องปลาย。 เราเข้าใจผิดเองเป็นวิชัย。 ค่ะ。 อธิษฐานใหม่นะเจ้าค่ะ。 ขอบพระคุณอาจารย์。 ตามนมัสการพระอาจารย์ค่ะ。 เพิ่งมาใหม่ค่ะแต่ว่าชื่อสู่ลำภาค่ะ。 แต่ว่าได้ฟังcdของ。 หลวงตาบ่อยๆ。 ขณะนี้ก็ยังฟังทุกวัน。 ตอนขณะที่ปฏิบัติ。 แนวทางการปฏิบัติคือดุกาย。 ไม่ทราบอยากจะขอคำแนะนำจาก。 ตาว่า。 ถูกจริตกับตัวเองหรือเปล่าอ่ะค่ะ。 ดูยังไงเรียกดูการ。 กระดูกทสี。 ดูการทำงานของขัน5。 แล้วก็。 บางครั้งก็。 ดูด。 อาจารย์เรียกดูจิตพุทธธ。 ดูถึงบางครั้ง。 มันก็จะมีความ。 ทำงานคือความคิดเนี่ยมันจะพูดอยู่เรื่อยๆก็ก็เหมือนกับบางครั้งก็รู้ทันบางครั้งก็ไม่ทัน。 มันก็จะสลับกันไปอย่างนี้。 แต่ว่าแล้วก็พิจารณาถึง。 ความตายของเราเป็นประจำอยู่แล้วอ่ะค่ะ。 ไม่ทราบว่าตอนนี้ไปถึงไหนยังไงแล้วก็ถูกทางหรือเปล่า。 ก็ไม่เรียกว่าดูกาปล่อยวางทั้งตัวนะจถึงจิตเดิมแท้พุทธะ。 ดูกายดูจิตแสดงอาการคือปล่อยวางกายดูก็เพื่อปล่อยวางกายกายไม่เที่ยงปล่อยวางจิตสังขารด้วยเที่ยง。 แล้วก็เห็นผู้รู้กายผู้รู้จิตก็เป็นสังขารปล่อยวางผู้รู้อีกไม่เข้าไปยึดถือหมดทั้งกายและจิตและผู้รู้。 เดินทางมาถูกไหมคะหลวงตา。 ที่ต้องตามบอกหรือเปล่าล่ะดูกายก็ปล่อยวางร่างกายไม่เข้าไปยึดถือก็เห็นวามันเกิดเกแก่มันเจ็บกันตายมันถูกพังสลายไกลจะสู่ความความเสื่อมสลายดับไปหมสิ้น。 ความรู้สึกนึกคิดอารมณ์พร้อมดับไปพร้อมมกายที่ผูพัง。 ที่ลมหาใจความรู้สึกคิดลงก็ดับไปแม้แต่ผู้พยายามไปดูไปดูไปเห็นไปละไปปล่อยไปวางก็ดับไปเหมือนกัน。 ยังไม่มีอะไรเลยที่จะเที่ยงแท้แน่นอนถึงมันได้。 ผู้ยึดมั่นถือบ้านก็ต้องดับไปเหมือนกันสำคัญที่สุดแม้แต่ผู้ยึดมั่นถือบ้านพยายามจะยึดมั่นถือบ้านไว้ไม่ใช่ว่าสิ่งที่เรายึดมั่นถือบ้านนะต้องดับอยู่แล้วแม้แต่ไอ้ตัวเราพยายามยึดมั่นถือมั่นสิ่งใดไว้ที่สุดระดับไปก่อนเหมือ。 นกัน。 ที่ว่าอาจารย์บอกพี่หนูการบอกให้ปล่อยปล่อยผู้ดูผู้รู้เนี่ยค่ะปล่อยยังไงไม่ทราบ。 เห็นว่าเนี่ยไม่ว่าจะรู้อะไรมีตัวเราเป็นคนไปรู้。 ไม่ว่าจะรู้อะไรกับตัวเราก็ไม่รู้ทั้งนั้นคนอื่นไม่รู้หรอกแม้แต่รู้ว่าใจเราสบายไม่สบายอ่ะใครเป็นคนรั่ว。 อย่าไปปล่อยวาการสบายไม่สบายแต่ปล่อยวางตัวเราเลยอยไปไอ้ตัวเราก็ไปรู้นะเนี่ยไม่ว่าจะรู้ลูกกับตัวเราเป็นคนรู้รู้เสียงตัวเราเป็นคนรู้รู้กินตัวเราเป็นคนรู้。 รสชาติที่เรากินน่ะไม่รู้ว่าเพราะเรากินอยู่เนี่ยแต่เราเป็นคนรู้เป็นรถน่ะ。 อาการทางกายการตายใครรั่วเรารู้เห็นไหมเรารู้ปล่อยวางตัวเราผู้รู้อย่าปล่อยวางแต่เฉพาะสิ่งที่ถูกรู้ปล่อยวางไปทั้งวงเลย。 หลวงตาอย่างนี้เหมือนกับเรามี2ตัว2คนใช่ไหมคะก็มีขห้าคนนึงแล้วก็มีอีกตัวนึงหรือเปล่าทราบเข้าใจหรือเปล่ามีมีแต่รู้ตนไม่มี。 มีแต่ตัวเราที่ถูกรู้โดยพุทธสุดท้ายนะแต่รู้แรกรู้ตัวปลอมมันจะเป็นรู้วิญญาณหลักฐานที่ไปรู้。 ต้องให้ปล่อยวางผู้รู้ไว้ก่อน。 ไปวางหมดอ่ะไปวางตัวเราผู้รู้ให้เราผู้รู้ในมันเป็นวิญญาขันธ์ที่เราไปยึดเอาขหน้ามาเป็นตัวเราเลยคิดว่าตัวเราเป็นผู้รู้。 เข้าง่ายๆอธิบายกลับมาดเข้าใจง่ายๆเลยอธิบายชเอียดนะบางครั้งก็จะเห็นตัวตนมีตัวตนมีตัวเราของเราตลอดเวลาแต่บางครั้งก็เหมือนกับไม่มีตัวเราเหมือนเหมือนว่างเฉยว่างแบบ。 มันว่างวนๆน้ำตาๆแล้วไม่มีผู้ยึดความว่างนั้นเนี่ยไม่ผ่านเลยนะ。 แต่เพราะว่าพรุ่งนี้เราไปมันว่างแบบนี้เรามีเราไปยึดความว่างไปให้ความสำคัญมั่นหมายกับความว่างนั้นไปพยายามอะไรอะไรกับความว่างนั้นน่ะอันนี้เลยกลายเป็นมีตัวตนมันว่างอยู่ก็ปล่อยว่างไปไม่มีใครไปให้ความสำคัญบ้านหมายว่าอะไรเป็นอะไรกับความว่าง。 นั้น。 คนทุกไปเลยนะ。 เคยเคยมีครั้งในค่ะนั่งสมาธิแล้วมันว่างว่างแบบ。 เราเนี่ยตกใจทีหลังว่าเราทำไมไม่มีเราเราหายไปไหนเนี่ยตัวตนก็ไม่มีไม่มีมันสะดุ้งขึ้นมาตาแล้วก็กลับมาตัวเราหายอ่ะ。 ก็กลับมาก็ตัวเราทุกอีกได้ไงก็ตัวเราทุกอีกอ่ะตั้งแต่นั้นมาก็ไม่เกิดอีกเลย。 ไม่เกิดกับเพราะตัวเรากลายเป็นตัวปรุงแต่งแล้วเราไม่เห็นตัวเราปรุงแต่ง。 ถ้าหมายถึงถ้าเจอสภาวะอย่างนั้นทำตรงนี้ภามันผ่านแล้วไม่มีตัวเราเดี๋ยวนี้ทุกอย่างก็คงจะปล่อยมันมีร่างกายก็มีนั่งอยู่เนี่ยร่างกายที่นั่งโต้ตตายก็รู้สึกก็เป็นอยู่เนี่ยจะไม่มีใครยึดถือใครยึดใจก็ว่าเปล่ามีใครยึ。 ดถือ。 มันก็เป็นปัจจุบันให้เราไปรอสภาวะทำไมอยู่ปัจจุบันเนี่ยเป็นอยู่ในร่างกายก็นั่งอยู่ใจยังคิดวิเคราะห์ตามได้。 ไม่มีใครยึดถือให้ร่างกายกับจิตใจที่นั่งโต้ตอบอยู่ตายเนี่ยใจก็ว่าเปล่าก็มีอยู่แต่ไม่มีใครยึดถือแล้วก็รู้ว่าเปล่าใครเรารู้ว่าตัวเราเป็นคนรู้แล้วก็ไปวางตัวเราพูดไปรู้คือไม่ไปยึดถือตัวเรารู้ว่าเป็。 นเรา。 ทุกไปเลย。 กลายเป็นความว่างที่ไม่มีตัวเราอยู่ในความว่างไม่มีความว่างและมีตัวเราไม่รู้มันเลยเป็นความว่างและมีตัวเราไปรู้เข้าใจไหมลำดับเรียลำดับนี้คือตัวที่ติโยมนั่งอยู่เนี่ยโยมพูดมาโต้ตอบน้ำตาร่างกายโยมมีอยู่ไหมไปยึดถือมามันมีอยู่แต่จะไปยึดถือร่างกายที่ต้อง。 ตอบน้ำตาเนี่ยมันมีความรู้สึกคิดอารมณ์อยู่ไหม。 สามารถกับหลวงตาได้ใช่ไหมถือมัน。 เข้าใจไหม。 สองละ。 วันนี้3ไอผู้ที่มาคอยรู้รู้ตัวเราที่กำลังโต้ตอบกับลูกตาเนี่ยแล้วก็กำลังพูดคุยกับหลวงตาร่างกายจิตใจโต้ตอบลงตาอยู่เนี่ยไอ้ตัวที่มารู้ตัวเรากำลังโต้ตอบอยู่ตรงตาอยู่เนี่ยไอ้ตัวนั้นมีอยู่ไหมมีอยู่ไหมว่ามีตัวเรากำลังโต้ตอบน้ำตาอยู่รู้ไหมมีตัวมารู้ว่าตัวเรากำลังโต้ตอบตามมีตัวรู้อยู่。 ไปวาอีก้ตัวที่มารู้ตัวเราว่ามีตัวเรากำลังโต้ตอบลงตาเนี่ยให้เห็นไอตัวนี้ไอ้กูรู้ตัวนี้แล้วก็ปล่อยวางไอ้กูรู้ตัวเราที่กำลังโต้ตอบตาไอ้ตัวเรามันอยู่แล้วที่เราบอกว่าไอ้ร่างกายเนี่ยที่กำลังโตตอบตาไม่มีใครละไอ้ตัวที่กำลังโต้ตอบคิดโต้ต่อไม่มีใครยึ2ละบอกว่ามันไม่มีผู้มารู้ว่ามันมีตัวเราเนี่ย。 กำลังคิดตัว้ตอบอยู่กับลูกตาอยู่。 มีอยู่ใช่ไหม。 แล้วก็อีกตัวนึง3。 ผู้รู้เนี่ย。 ไอ้ตัวนึงจะถือมันเห็นมันเป็นสังขารเห็นว่าร่างกายกับสังขารจิตที่คิดตอนแตได้เป็นสังขารให้ผู้รู้ก็เป็นสังขารความปรแต่ง。 ถือมา3อย่างแล้ว。 ผมยึปุก3อย่างเนี่ยใจก็เลยว่างเปล่า。 ว่าเปล่าเข้าใจไหมเปล่าเพราะมีใครยดว่าเปล่าแต่ว่าเปล่าดูให้ดีอ่ะเปล่าเลยตอนนี้เราไม่ยึถืออะไรใจหรือเปล่ามากไม่อะไรเลยว่าเปล่ามากแต่ไม่รู้เลยว่าใจว่าเปล่าว่าใจว่าเปล่าใครอ่ะ。 ตัวเราเห็นไม่ตัวเราอีกละก็เลยได้ความว่างตัวเราตัวเราที่ไปรู้ความว่าง。 เข้าใจไหมอย่าไปยึให้รู้ความว่างมาเป็นตัวเรามันก็เลยจะกลายเป็นความว่างที่ไม่มีตัวเราตอนนี้บริสุจริงๆอยู่ในตัวเราทั้งหมดเลยวิตัวเดียวนี่อยู่ในตัวเราตัวเราที่พูดวิชาตัวเดียวที่เป็นต้นเหตุหัวเรือใหญ่ที่เป็นเหมือนหัวรู้จักเป็นหัวรู้จักรถไฟหรือว่าเป็น。 เรือลากจูงเลยลากจูงให้เรือพ่วงหลายๆลำ。 ไอ้ตัวนี่แหละหัวรู้จักนี่แหละ。 ไอ้ตัวนี้แหละเป็นวิชาไม่มีรู้จักลากไปพข้างหลังไปไม่ได้เลยตู้รถไฟ。 วิชานี่แหละเป็นหัวหัวรถจักรปฏิรูปบาศ์。 กระบวนการที่ทำให้เกิด。 เล็ดปัญหา。 แล้วพบชาทะเบียนบนวิชาตัวตนเอง。 หัวรู้จักนี่แหละตัวเราเนี่ยอะไรที่ไม่เกี่ยวเนื่องกับตัวเราเราเรานี่แหละ。 เห็นการบอกว่าบอกว่าหไม่บินกเลสหันที่เป็นธรรมชาติที่มันเกิดมาทำตามธรรมชาติไปตาม。 เลแล้วขหน้าต้องตายทันทีเลย。 พุทธเจ้าไม่มีกเลสแล้วเลสแล้วแต่ทำงานเลย。 ธรรมดาไม่มีกเลสแต่มีผู้มายึดขัน5ว่าเป็นเราเป็นตัวเราแล้วก็เอาตัวเราไปยึดถือสิ่งนี้เอาคันหน้าเป็นเครื่องมือไปยึดถือไว้ทั่วมาเลยน่าจะกเลสหรือว่ายึหน้ากเลส。 อย่างนั้นความคิดที่เราเกิดมาความอยากไม่อยากเนี่ยถ้าเราต่อยอดก็กเลสทันทีใช่ไหม。 ตัวเราอยากก็ตัวเราอยากตัวเราไม่อยากไม่มีตัวเราแล้วจะมีใครอยากแล้วตัตัดต่อที่ตัวเรานี่แหละ。 ตัดเลยใช่ไหมเอาตัดเลยก็จบเดี๋ยวนี้เลยดิ。 จริงเปล่า。 ปฏิบัติมานี่ถูกทาง。 ถ้ามีตัวเราไม่ถูกหมดปฏิบัติไปตัวเราจะไปได้ไปถึงเป็นอะไรไปเอาอะไรผิดหมด。 ถ้าปฏิบัติโดยสัตว์ตัวเราเพื่อสิ้นตัวเราถูกหมด。 ปรารถนาภพนี้。 เอาเดี๋ยวนี้พรุ่งนี้เดี๋ยวนี้ตัวเราเดี๋ยวนี้เดี๋ยวนี้ก็สิเดี๋ยวนี้ไม่ต้องไปพบนี้เดี๋ยวนี้。 เอาคนต่อไป。 หลวงตาเจ้าคะเมื่อกี้หนูได้ยินที่หลวงตาบอกว่าในกรณีที่เราเห็นใช่ไหมคะที่หลวงตาบอกดูแล้วก็มันไม่ใช่เราอ่ะนะคะตรงนั้นน่ะคือเห็นอยู่วามันไม่ใช่เราแต่วามันก็เห็นแต่หลวงตาบอกให้วางผู้รู้เ。 จ。 ้าคะ。 หลวงตาบอกให้รู้รู้เหมือนบอกโยมแล้วก็ว่างแล้วก็รู้ว่างให้อีกครั้งนึงใช่ไหมรู้จะถูกวางระรู้เลยไปอัตโนมัติที่เราเราเห็นแล้วเราก็วางแล้วมันก็วางในช่วงนั้นนะคะเจ้าก็อยู่ในสภาวะทางอย่างนั้นเจ้าเจ้าแล้วไม่มีใครว。 ่าจบ。 เป็นความว่างและเห็นเกิดดับอยู่เห็นความเกิดดับอยู่ในความว่างไม่มีใครยึดถือความเกิดระดับแล้วไม่มีใครยึดถือความว่างเลยกลายเป็นความว่างรองรับสิ่งที่เกิดดับแต่ไม่มีใครไปยึดถือสิ่งที่เกิดดับแล้วก็ความว่างมันก็มันเป็นความว่างไม่มีตัวเราอยู่แล้วก็ก็เลยเ。 ป็นความว่างที่บริสุทธิ์แต่ยังเกิดดับยังมีความรู้สึกกิดอารมณ์ยังยังคิดยังพูดยังทำงานได้ในต้องการใจในใจที่่ว่างเปล่า。 เห็นถามท่าก็คือเห็นไปก็คือทุกอย่างมันก็คือเห็นวามันไม่มีเราอยู่แล้วก็วางวางอย่างเดียวอย่างเดียวอย่างเดียวหรือไม่อย่างเดียวไม่มีผู้อย่างเดียวเดียวกันไม่มีตัวเรายึอะไรก็คือเรียกว่าวางและตัวเราความเป็นตัวเราในกรณีในกรณีในช่วงที่เราวางได้เนี่ยมันก็ว。 ่างแต่พอมันกลับมาอีกแล้วเจ้านั้นแสดงว่าเราระว่างแล้วเราไปยึดความว่างเลยกลับได้เราไม่ได้วางตัวเรา。 ระวังตัวเราไปแล้วมันว่าจะตัวเราไม่มีใครกลับมาอีกแล้วเพราะตัวเรามันหายไปแล้วไงไอ้ตัวปัญหาที่มันกลับมาได้คือเราเอาตัวว่าเราตัวเราไปยึดความวามันเลยกลับมาได้ตอนนี้。 ไหนดีๆมันไปแล้ววางตัวเราไปหมดแล้วไม่มีตัวเราแล้วต่อให้ว่าไม่ว่างมันจะมีใครมายึดถือมันอ่ะมีใครถือแล้วไม่มีใครกลับมายึดถือแสดงว่าระว่ามีตัวเรายถือความว่ากลับเลยกลับคืนเลย。 เพราะเราจะถือความว่ามันก็อย่างอื่นได้หมดเลย。 เหมือนพอเราถูกฆ่าตายไปแล้วแล้วไม่มีตัวเราถูกฆ่าตายไปแล้ว。 อากาศที่ว่างเปล่าก็คงว่าเปล่าไม่มีใครยึดถือทุกอย่างในโลกนี้ิดแม้แต่สมบัติสามีภรรยาลูกเมียก็มีใครจะถือไม่อยู่ก็ไอ้ที่มีอยู่ก็มีเพราะตัวเราตายแล้วไง。 แล้วก็ความว่าของธรรมชาติจักรวาลก็ไม่มีใครยึดถือเพราะว่าตัวเราตายแล้วฉะนั้นตัวเราตายจริงๆแล้วมันไม่มีใครความถือครอบครัวสถานที่มีเพราะมันตายไปแล้วแสดงวามันตายไม่จริงตายแล้วคืน้นไม่ตัวเราตายไม่จริงทำยากหลตายากแน。 ่นอน。 เพราะว่าถ้าทำมันคือสังขาร。 ถ้าทำคือสังขารหมดไม่พ้นทุกข์。 เพราะมีตัวเราไปทำ。 ไม่มีใครต้องพยายามทำอะไรเงียบไปเลย。 อ้าจริงๆเหรอ。 ทุกคนสัมผัดได้หมดเลยเพราะไม่มีใครต้องพยายามไปกระททำอะไรให้ตัวเราเป็นอะไรโลกาเงียบไปหมดเลยทุกคนเงียบไปหมด。 ความถือเราจะไม่มีอะไรพูดกัน。 สงฆแต่ละท่านครับสิความคิดถึงบ้านเราเจอหน้ากันนั่งกันต่อหน้ากันเป็นชั่วโมงชั่วโมงไม่ได้คุยอะไรกันเลย。 เงไปหมดเลยเราจะเอาอะไรเป็นอะไรจะทำอะไรเอาให้ตัวเราไปได้อะไรเป็นอะไรให้ตัวเราจะจะรู้อย่างนี้หนูจะเป，็，น，อ，ย，่，า，ง，น，ี้，อ，ย，่，างนี้ถ้าตุ，ล，เ。 ป็นไฟเลย。 ร้อนเพราะตัวหนูตัวเรานี่แหละถ้าไม่มีตัวเราไม่มีอะไรร้อนเลย。 ได้จริงๆทุกคนเลยเพราะไม่มีตัวเราเข้าไปปลในสิ่งไรนั่นแหละทุกอย่างว่าก็ว่างไปมีก็มีไปว่าก็ว่าไป。 ก็มีไปสังหารก็เกิดดับมันไปสังขารคือความใจที่ว่างเปล่าไม่อาจเกิดดับได้เป็นความว่างเปล่าก็ว่าเปล่าากมันไปแต่ตัวเร。 าตายแล้ว。 ตายแล้วตัวเราตายแล้วเมื่อกี้ครับแผนที่ฐาน。 ข้าพระพุทธเจ้าใจของข้าพุเจ้าตายจากโลกแล้วคือตายตัวเราตายแล้ว。 แล้วเกิดใหม่แล้วเป็นพุทธเป็นรูปของพุทธเจ้า。 อยู่ธิฐานเนี่ยตายแล้ว。 ไปจากโลกแล้วใจสิ้นความเป็นตัวเราแล้ว。 แต่ทุกอย่างยังมีอยู่ครอบครัวก็ยังมีอยู่หน้าที่การงานยังมีอยู่แต่ใจมีความรู้สึกเป็นตัวเราในใจเราอ่ะตายแล้ว。 เพราะความรู้สึกเป็นตัวเราในใจเราอ่ะตายแล้วความรู้สึกเป็นของของเราอ่ะที่เราไปยึดเอามาเป็นของของเราในใจเราก็ตายแล。 ้วหมดเลย。 เพราะตัวเราตายแล้วว่าเป็นของเราเนี่ยแต่เราก็ตายแล้วเพราะตายแล้วตัวตายแล้วไปฟืขึ้นได้อีกอันนี้ความว่าก็มีอยู่ความมีของสังขารทั้งหลายก็มีอยู่แต่ตัวเราตายแล้วจะไม่มีใครยึดถือก็เปรียบเหมือนอ่ะตัวเราตายจากโลกนี้ไปแล้วความว่าเปล่าจักรวาลก็มีอยู่แต่ไม่。 มีใครมายึดถือความว่างสมบัติสถานครอบครัวมีอยู่แต่ไม่มีใครมายึดถือแล้วก็เพราะตัวเราตายไปแล้ว。 จะเรียกว่าฝึกปฏิบัติเพื่อตายก่อนตาย。 ใจเนี่ย。 ตายจากความหลงว่ามีเรามีตัวเรามีตัวตนของเรา。 กลายเป็นว่าง。 ใจมันเลยว่ามีความสงบขนาดไร้ตัวตนของมันอยู่อย่างนั้นเนี่ย。 แต่การ5ก็ยังรู้ไปทำนู่นทำนี่ได้。