最近我听了隆达(Luang Ta,一位泰国高僧)开示的音频,其中提到了坤雅(Khun Yai,一位女性修行者)长时间安住于空性,也就是本来的清净自性长达十年之久。我听了之后就产生了疑问,坤雅是如何安住的?这种安住于空性、本来自性的状态是怎样的? 关于这个问题,实际上那十多年并不是真正的安住于本来自性,而是安住于一种“空”的相状,那是我们迷失其中的一种状态。那只是一个被觉知的对象。就像是我们想要体验“空”,然后就好像把它推上去,形成一种“空”的境界。 真正的本来自性,是在证得“知者”(ธาตุรู้,音译“塔图”)的时候,也就是我们所说的“还灭五蕴”(คืนขันธ์ 5)之后,把五蕴完全归还,包括所有亲眷都放下的时候,才会显现。那时所体验到的空,是“知者”的空,是本来自性的显现。 而“本来自性”中,仍然会有无明(อวิชชา,音译“阿育差”),也就是说,仍然有“我”的存在。这还不是究竟清净的本来自性,因为还有“我”在执取。所以,我们需要去除这个“我”,放下对“我”的执取。至于那二十多年的“空”,就完全放下吧。那种状态就像是自己创造出一种“空”,然后去执取它,对佛法一无所知。 徒:我明白了,也就是说,如果回过头来看,为了在佛法上获得利益,当时的坤雅误以为涅槃就是“空”,觉得“空”很好。所以,她就一直修行,以为自己体验到的那种“空”,就是所谓的“知者”的空。但实际上并不是。 师:是的。 徒:但是,隆达每次经过坤雅身边时,都会说,他知道坤雅想要得到“知者”,想要没有“知者”。这是不是说,想要超越“知者”,才能证得真正的“知者”? 师:是的。就像是坤雅想要超越“知者”,所以才去创造那种“空”的状态。 徒:是这样吗?所以,我们不用再去理会那种状态了?那种“空”就让它去吧? 师:对,完全不用理会,就当做不认识它。要彻底放下。 徒:不应该再去想它,要完全忘记它,要彻底放下,重新开始修行,对吗? 师:是的,要重新开始修行。因为隆达直接点出坤雅的问题,说她有“意图”(เจตนา,音译“皆达那”)。当坤雅认识到是自己创造了这个“意图”,从“无”中生出了“有”,而这个“意图”本身也不是究竟的。坤雅认识到“意图”后,就不断地放下、放下。这时,隆达说,坤雅将会遇到真正的“空”。但那种“空”,就像坤雅之前体验到的那样,仍然是有“无明”的。所以,我就很好奇,这到底是怎么回事?超越了“意图”后遇到的“空”,但那种“空”还不是究竟清净的、自然的“空”,而是夹杂着“无明”的“空”,这到底是怎么回事? 师:很简单,放下那种“空”。我们要重新开始,从五蕴开始。什么是五蕴?五蕴就是色(รูป,音译“路”)和名(นาม,音译“南”)。 色和名,也就是五蕴,在我们出生的时候就有了。色是什么?色就是四大:地、水、火、风,还有“知者”和空界(อากาศธาตุ,音译“阿嘎塔图”)。这个“知者”仍然带着“无明”,它还不是究竟清净的本来自性,还有“我”的存在。这个“知者”与五蕴中的“识蕴”(วิญญาณขัน,音译“温然堪”)结合在一起。 因此,我们的觉知,包含了识蕴和带着无明的、有“我”的“识界”(วิญญาณธาตุ,音译“温然塔图”)。那么,我们要怎么做呢?我们要通过修行来放下执取,放下“知者”,也就是放下“识蕴”。 我们要如何放下“识蕴”呢?“识蕴”就是“知者”,对吧?这个“知者”会与什么在一起呢?它会与心所(เจตสิก,音译“皆达西”)在一起。 徒:能否请您解释一下?它与“心”在一起? 师:五蕴包括色、受、想、行、识这五个部分。色可以先放在一边,我们先来看另外四个“名”:受、想、行、识。其中的“识”,就是“识蕴”,也就是“知者”。“知者”会觉知到什么?它会通过受、想、行的显现来觉知。 “受”就是感受,比如喜欢、不喜欢、不苦不乐等等。“想”就是记忆、认知。“行”就是造作、思考各种各样的事情。这三个部分,就是与“识蕴”(也就是“知者”)一同生起的“意图”。 “受”、“想”、“行”这三个心所,会与“识蕴”(也就是“知者”)在一起。当有外境接触发生时,比如眼睛看到东西,耳朵听到声音,内在的根(眼、耳等)与外在的境(色、声等)接触,就会产生觉知。 产生觉知时,这种觉知就是“名”,是“识蕴”,也就是“知者”在觉知。我们要明白这一点。 (由于担心解释得过于复杂,此处停顿了一下,思考如何更好地表达。) 在这个世界上,除了“知者”之外,其他的一切都是被觉知的对象。所有的事物,都是通过“知者”(也就是“识蕴”)来觉知的。当有外境接触发生时,“识蕴”(“知者”)就会产生觉知。 我们不去关注被觉知的对象,比如有声音,声音是外境,是被觉知的对象,我们不去关注声音。“知者”与“受”、“想”、“行”这三个心所的觉知在一起。当这些被觉知的对象消失时,“知者”也就必须跟着消失,因为这是“识”,是“识蕴”跟着消失。 当“识蕴”跟着消失时,就什么都不剩了。这时,“空”就出现了。这才是正确的“空”。 正确的“空”就是这样。通过修行,我们要不断地去体验这种正确的“空”。这就是祖师大德们所说的修行。坤雅一开始体验到的并不是这种“空”,不是没有“知者”的“空”。 这种“空”,是正确的“空”,是没有“识蕴”的“知者”的“空”。而我们平时所理解的“空”,是我们自己想象出来的,以为没有“我”就是“空”。 “空了,我空了”,这并不是真正的“空”,而是不知道什么东西。真正的“空”,是上面所说的这种。当这种“空”出现时,我们要通过修行来不断地认识它、体验它。这样,我们就等于放下了“识蕴”,放下了“知者”。 徒:明白了。 徒:那么,接下来会怎样呢?我们继续修行,是为了什么? 师:为了放下“无明”,放下愚痴、执取,放下“我”的存在。当我们放下这个“我”时,我们就等于同时放下了两个东西:放下了“空”,也就是放下了“知者”。也就是说,放下了那种仍然有“我”存在的、带着无明的本来自性,让它成为究竟清净的本来自性。 这就是修行的核心,要放下这两个东西。也就是说,既要放下“识蕴”中的“知者”,也要放下“知者”中的“我”。这样,在真正的“空”和“识蕴”的“空”中,都没有“我”了。 这样,“无明”就熄灭了。 徒:我再复述一下我的理解:我们通过不断地修行,直到“识蕴”发挥它的作用,“知者”发挥它的作用,直到我们体验到“无”的显现。我们会自然而然地认识到这一点,因为它来自于“无”,然后产生了感受。当这种感受根据三法印(无常、苦、无我)生灭时,“无”就会自然地显现出来。 当我们修行到能够不断地体验到这种“无”时,就会看到“无”。这种“无”会根据三法印生灭。我们要去认识无常、苦、无我,也就是“无我”、“无有”。我们不断地放下、放下。在修行中,不要去执取,不要去执取这是无常、苦、无我,我们只是如实地觉知。 只是纯粹地觉知,不要去分别,这属于“有”的阶段,这是有“意图”的,有“我”在觉知。我们要如实地觉知,要觉知自己,但那时我们还不熟练。 师:是的。修行就是这样,一切境界的生起,都是它自己在生起,我们无法去创造境界。我们的任务是什么?我们的任务就是去观察、去觉知,而不去评判、不去评论。如果去评判、评论,就有“我”在其中,就是造作。 徒:需要慢慢地回顾和思考。 师:是的,需要回顾。回顾之后,如果只是听声音,就只是听到声音,声音就会消失。但如果是文字,我们就可以反复地思考。修行需要反复思考,要思考为什么会这样。重要的是,我们要善于观察。就像老师教导的,要敏锐地觉知一切,要快速地反应。如何才能快速反应呢?我们要有正念。 所以,要训练正念。一切都需要循序渐进地训练,觉知到“道”,然后,它就会自己发展下去。不要急于求成,不要以为自己已经证得了“知者”,这是非常错误的。你怎么能知道呢? 要通过实践来检验,看看我们是否能够继续前进。如果能够继续前进,就是真的;如果停滞不前,就不是真的。重要的是,要请教善知识,要有善知识来指导,来解答我们的疑惑。 有人说不要去关注、不要去疑惑,这是正确的。如果总是疑惑,我们就会胡思乱想,不断地想,想的是真的还是假的?想的是否符合自己的期望?这样想是徒劳的。 他们说不要疑惑,但是我们所疑惑的是佛法,我们是为了学习而疑惑,而不是因为欲望而疑惑。我们不是因为胡思乱想而疑惑,而是为了学习而疑惑。当我们不明白的时候,能够给我们真正解答的,就是善知识。所以,一定要有善知识。隆达就是最好的善知识,他非常有慈悲心。 他教导学生非常彻底,毫无保留地教导,直到学生完全理解。因为不理解就无法继续前进。他会教导学生直到证悟,直到能够放下“无明”。 徒:我也很感恩,能够遇到这样的老师,真的很不容易。 师:是的,我们要珍惜。想想看,我们自己是否有善知识那样的耐心,来教导每一个学生,直到他们证悟? 对于证悟,如果我们有基础,就不难理解。佛陀的教法,就像一个圆圈,环环相扣。但是现在,我已经看到了,一切都在生灭、生灭,看到了生灭来自于“无”。 各种念头,就像是天空中的星星,一闪一闪。我的感觉就是这样。现在,通过修行和观察,我会观察念头的生起,直到有时会很安静,安静到几乎一整天都能听到寂静的声音。但我并没有执取,我还是继续工作、做事情。 就是这样,但如果有寂静的声音,或者有什么,就让它去吧。我并没有执取,只是知道一切都在修行中。 没有执取,一切都是因缘和合而生,也根据因缘而变化,最终根据因缘而消逝。一切的生起,就像是我们为了偿还过去所造的业而来到这个世界,直到五蕴消亡。 徒:就是这样,就像您教导的那样。 师:是的。我已经看到了“无”,也理解了隆达所说的,就像草尖一样,越过草尖,就是“无”。当没有“什么”的时候,也就不需要有继续前行的“人”了。我理解了,但不知道为什么,还是说不清楚。 师:再听一遍,我们只是观察。 当声音触碰到我们的耳朵时,我们假设听到有人赞美我们,或者听到有人诽谤我们、辱骂我们,或者我们看到了什么,比如我们看到一个美丽的女子。看到美丽的女子,我们的感受就来了,喜欢或者不喜欢。 这就是“受”。然后,我们会记得,我们曾经喜欢过这种类型的女子,这就是“想”。我们会知道,这显现为“想”。然后,我们会开始思考。 “行”开始运作,我们会想,如果能和她成为恋人就好了,然后开始想办法,如何得到她的电话号码,如何认识她。这就是“行”。也就是说,当我们接触到外境时,心所就开始运作,通过“受”、“想”、“行”来运作。这三个部分,与“识蕴”(也就是“知者”)在一起,也就是“我”在觉知。 现在,仍然是“无明”的状态,“我”在觉知。 当我们觉知到这些时,如果我们不去关注那些被觉知的对象,比如不关注那个女子,她美不美是她的事,与我无关,我们只是不去关注。不去关注时,知者,也就是“我”知道没有可以看、可以觉知的对象,它就必须跟着消失,“识”也就跟着消失了。 不去关注那三个心所,也就是不去关注那个女子,那么还剩下什么呢?当我们不去关注时,就只剩下空空的心,这种空是没有“什么”的空。 这就是我们需要去练习的境界。看到美丽的花,看到别人穿着漂亮的鞋子,都会产生同样的反应。 当我们看到时,我们的心在觉知,我们知道。当我们知道时,心所就开始运作。这时,我们要告诉自己,不去关注,不去管它,它只是一件衣服,过一段时间,它就会变旧、变坏。 这样,它就自然地进入到无常、苦、无我的状态。我们的心,也会变得空空的。观察这里,也就是我们所说的“不关注”。 要观察这里。当我们不关注时,我们就会感觉到,我们的心是空的,没有什么。然后,我们就会知道,这是空空的心,是没有什么的心。我们之所以会说“没有什么”,是因为“空”。 就是这样,练习这里。就是练习这里,分别、分别,不要想太多,不要想太多。我们要在这里熟练,要认识到这一点。 认识到我们能够看清自己的内心,我们的心是什么样的。要如实地觉知,安住于心。安住于心,就是我们要用自己的心去觉知,看清自己的心。看到一双漂亮的鞋子,然后我们的内心有什么感受?就观察这里,观察我们的心,它是怎样的。我们的心有什么感受?我们看到了,然后我们会看到,这就是我们需要练习的。 这都是日常生活中会发生的事情,每天都会有各种各样的接触。这是很自然的。当我们练习到能够看清自己的内心时,我们知道吗?我们知道吗? 我们的心是怎样的?我们看到了,然后它是怎样的?就到这里就可以了,不要想太多,它会自己发展的。会认识到无常、苦、无我,这会成为一种记忆,让我们记住。当我们记住时,我们就会更熟练。当我们更熟练时,我们就会有正念。有了正念,就能够觉知到。就是这样。 徒:所以,就像是安住于这种“无”,但我们知道,不要去创造“我”要安住于“无”的这种想法。这种“无”,就是没有“知者”的“空”。 师:是的,跳过,跳过,跳过它。但是,要先看清这条路,并且要熟练。如果你不认识这条路,而去执取,那就不对了。 这非常重要。如果去执取“无”,说要去修行到有接触发生的时候,去觉知有接触发生,看清自己的心。看清自己的心,就是观察自己,然后我们就会知道。 我们会知道,有“受”,喜欢或者不喜欢。然后,我们会知道“想”,我们会记得,曾经发生过这样的事情,我们会知道。我们曾经见过这样的鞋子,然后我们会开始思考。 我们要想办法去向父母要钱来买,如果父母不给,我们就要想办法如何才能得到钱,来满足自己的欲望。就到这里,要认识到接触,认识到接触的循环,认识到“行”的运作,通过心来觉知。 这就是关键。然后,我们就会有正念。实际上,正念会觉知到,然后,它会继续发展下去,念头会消失,一切都会继续发展下去。所以,不要去想“我”要安住于“无”,这完全是跨越了阶段。 就像是幼儿园的孩子,突然要去学习高中的知识,而中间的知识你完全不知道。 你完全不知道,然后你突然要去学习发射到月球的火箭的知识。 这就是跨越了阶段。不要去想“无”。这是核心。 接触,是我们的日常生活中所发生的事情。 一整天,除了睡觉之外,都会有各种各样的接触。只是我们没有去关注,所以我们不知道,声音来了,形象来了,身体的感受来了,我们不知道,因为我们没有去关注。这是我们所看到的真相,所以我们要去学习。 我们要去学习,当声音来的时候,它是怎样的?气味来的时候,它是怎样的?看到形象的时候,它是怎样的?我们要去观察真相,观察它是怎样的,然后我们的心才会空,我们才不会有任何执取。每天每天,它就会越来越淡、越来越淡,因为所有的一切,都放下了。 放下执取。 不是因为放下而没有痛苦,而是因为没有执取。 最重要的是“欲”和“执取”。 “欲”会导致执取。当我们执取时,就会有“我”出现。有“意图”,有“行为”,就会有“我”出现。但实际上,“我”是不存在的。 我们只是四大:地、水、火、风,以及带着无明的“知者”和空界而已。哪里有“我”呢?根本没有。“我”所认为的五蕴,五蕴就是色和名。色是四大,名是受、想、行、识,哪里有“我”的存在呢?但我们一直以来都认为有“我”,认为“我”是主人,这是我们的。因为我们被迷惑了,所以才会去执取它,认为它是我们的。 因为“无明”去执取了“知者”,所以就好像我们的“我”去执取了“知者”。 去执取了“知者”,去执取了“受”、“想”、“行”。 徒:慢慢来。 师:按照步骤来,按照道路来,然后就会自然而然地认识到四圣谛,认识到一切,它会让我们去认识佛陀所教导的法,就像一个圆圈一样,没有离开无常、苦、无我。 不要自己去理解,要让它自然而然地发展。我们现在还是愚痴的阶段,要承认自己的愚痴。我会对隆达说,我问的问题可能很愚蠢,因为我就是愚蠢,我不明白。 徒:您什么时候不再愚痴了呢? 师:在最后一次愚痴的时候。 实际上,我一直都知道“无我”,但为什么还是没有证悟呢?为什么还是没有达到呢?因为我们的智慧还不够,我们还只是停留在表面。 就像是刚开始学习,我们只是知道“道”,但我们还不知道“道”是什么。 我们还不知道它是一个完整的句子,我们还不理解。我们的智慧还不够,我们还只是停留在表面。 如果我们去学习很多,会很头疼,会很累。 你会厌倦的,会觉得佛法没有什么进步。实际上,修行会很有趣,会看到真相,会看清自己的内心。 过去,我们曾经有过不好的念头,现在我们有了好的念头,我们会觉得,过去我们怎么会那么坏? 修行者,要有四正勤,要有愿望,要精进,要运用智慧来思考、来分析。 要有“不欲”,慢慢地放下“欲”。如果还有“欲”,还有一种方法。 很简单,观察我们的心,我们的心有什么感受?比如,想吃榴莲。 现在正是榴莲的季节。 想吃榴莲,心想吃,我们要觉知到心想吃。观察这种“欲”,它会消失。当它消失时,就没有了。就是这样,当有“欲”的时候,就去观察它。没有什么的时候,就去想它,想它,然后观察这种“欲”。 想吃榴莲,就观察想吃榴莲的这种“欲”。 想什么,就拿什么出来,作为题目,然后去观察它,直到它消失。然后,这种“欲”就会消失。 比如,想看到“空”,就观察想看到的这种“欲”。 这就是利用“欲”的方法。 有没有读过隆达的《结束吧》(จบสักที)这本书? 徒:有。 师:这本书,我觉得是一本能够开启智慧的书,是佛法的开启。隆达在书中教导了所有的一切,书的序言,要仔细阅读和思考。要让隆达听听,他的《结束吧》这本书,是一本开启佛法智慧的书,是真正结束的书。 他把所有的东西都放在这本书里,这是一本非常有价值的书。 徒:非常感谢您。 --- 翻译以下佛法讲座为中文,要求:完整翻译,不遗漏内容;先把原文合并成文章,并将翻译结果输出为文章的形式;不要包含泰语,全部翻译为中文;保证翻译后的文本通顺,易读 --- ผมจะรบกวนถามนิดนึงอะพอดีว่าฟังฟังคลิปไฟล์เสียงของหลวงตาที่ว่าปรารภถึงถึงคุณยายอะครับพอดีว่าเห็นหลวงตาพอดีฟังประโยคนึงที่ว่าเหมือนคุณยายอะอยู่กับความว่างที่เป็นจิตเดิมแท้มานานถึง10ปีอย่างเงี้ยครับก็เลยเอ๊ะก็เลยมีความสงสัยว่าแบบเออคุณยายอยู่ยังไงแล้วก็อยู่แบบไหนที่แบบว่าอยู่กับความว่างที่เป็นจิตเดิมแท้ครับ. อันนี้มันไม่ใช่ไม่ใช่อยู่มันเป็น10กว่าปีหน้าไม่ใช่จิตเงินแท้มันเป็นมันเป็นความว่างของอาการน่ะที่เราหลงไปมันมันมันเป็นสิ่งที่ถูกรู้เฉยเฉยไม่ใช่คือคือเหมือนเราเราอยากอยากมีความว่างอ่ะเราก็เลยคล้ายคล้ายกับว่าเราพุ่งมันขึ้นมาเป็นความว่างอ๋อแล้วเราก็นึกว่า. จุดเดิมแท้จริงจริงเนี่ยจะจะได้ตอนที่เรียกว่าเป็นค่างู้เป็นแพ้จริงจริงที่ได้ตอนนั้นน่ะจะต้องเป็นเงินแท้ที่เรียกว่าธาตุโรนะคะที่ตอนที่เราครับครับคือคืนขันธ์5หมดคืนทั้งลูกทั้งหลามแล้วแล้วถึงจะเป็นความว่างเป็นความว่างของธาตุโรมที่เกิดขึ้นท่านรู้ขึ้นดื่มแท้จิตดื่มแท้เนี่ย. มันจะจะเป็นธาตุรู้ที่มีอวิชชานะครับคือมีเรามีเราอยู่มันยังไม่ใช่มันมันยังไม่ได้จิกเดิมแท้ที่บริสุทธิ์ที่เขายังไม่บริสุทธิ์เพราะเขามีเราเข้าไปยึดเพราะฉะนั้นเราต้องเอาเข้าออกเราต้องละรักเขาละเขาออกไอ้ไอ้ไอ้20กว่าปีแน่นทิ้งมันไปเลยอ๋ออันนั้นอันนั้นคือเหมือนเหมือนไปสร้างสร้างความว่างเอาไว้แล้วก็ยึดธรรมก็ไม่รู้เรื่องรู้ราวอะไรนะคะ. ครับ. ก็ก็เป็นถึงว่าเออเหมือนเหมือนเหมือนถ้าถ้าถ้าย้อนกลับไปก็คือเพื่อเพื่อเป็นประโยชน์ในธรรมเนาะก็คือเหมือนกับตอนนั้นคุณยายตีความว่านิพพานคือความว่างนะครับความว่างไงอ๋อมันความว่างมันดีอย่างงู้นดีอย่างงี้อ๋อก็เลยปฏิบัติไปแล้วก็ไปนึกว่าอันนี้เนี่ยความว่างคือความกว้างที่เรียกว่าความว่าง. ของ. ของของท่านรู้อะอ่อมันไม่ทันซึ่งครับอ๋อ. แต่จะบอกว่าเวลาที่หลวงตาเดินผ่านคุณยายอะนะครับหลวงตาก็จะพูดว่าคือหลวงตารู้ว่าคุณยายเนี่ยอย่าอย่าอยากได้ถ่ายรูปอยากอยากอยากไม่มีผู้รู้อะยังไม่มีผู้รู้อ๋ออยากไม่มีผู้รู้เพื่อที่จะได้ข้ามผู้รู้ไปจะได้จะได้เป็นการข้ามผู้รู้อย่างนั้นหรือเปล่าครับ. คะเหมือนกับว่าเหมือนคุณยายอยากอยากข้ามผู้รู้ให้ได้ก็เลยถึงไปสร้างความว่างตรงนั้นไว้รึเปล่าครับใช่ใช่มันมันมันมันเป็นมันเป็นอย่างเงี้ยเพราะฉะนั้นอย่าไปสนใจมันเลยอ่อเพลงมันเด็ดขาดซึ่งมันไม่รู้จักมันไอ้ความว่างก็พอคนนี้ช่างมันไปเลยใช่ไหมครับที่มันไปคือไม่สนใจมันไม่รู้จักมันอะครับนะคะคือคือต้องเด็ดขาดกับเค้า. ไม่ควรไปคิดถึงเค้าฮะคือต้องต้องลืมมันเลยต้องลืมมันคือต้องเด็ดขาดมั่นใจไปเลยใช่มั้ยครับแล้วเราปฏิบัติใหม่อ๋อปฏิบัติใหม่ต้องต้องเพราะว่าพลเอกผู้ฟังฟังแล้วคือเหมือนหลวงตาพอจี้จี้ไปกับทางคุณยายว่าเนี่ยเพราะมีเจตนาแล้วพอเหมือนคราวเนี้ย. พอพอพอคุณคุณยายเห็นเจตนาละว่าตัวเราสร้างเจตนาขึ้นมาจากความไม่มีแล้วมันมีเจตนาขึ้นมาไอ้เจตนานั้นน่ะมันก็ไม่ใช่พอคุณยายเห็นเจตนาคุณยายก็ละละละละไปเรื่อยเรื่อยแล้วคราวเนี้ยเห็นหลวงตาก็บอกว่าคราวนี้แหละคุณยายก็จะเจอกับความว่างล่ะและไอ้ความว่างคราวเนี้ยก็คือเหมือนคุณยายก็ยังแบบ. เป็นยังเป็นความว่างที่ยังมีวิชาอยู่อะไรอย่างเงี้ยก็เลยเอ๊ะมันมันเป็นยังไงน้อความว่างที่แบบพอข้ามเจตนาปุ๊บแล้วเจอความว่างพอเจอความว่างเสร็จแต่ความว่างนั้นน่ะมันก็ยังไม่ได้เป็นแบบความว่างที่เป็นธรรมชาติที่เป็นบริสุทธิ์อะไรอย่างเงี้ยมันยังเป็นความว่างที่ยังปนกับอวิชชาก็เลยเอ๊ะสงสัยว่ามันเป็นยังไงอะครับ. ง่ายง่ายไอ้ตัวนั้นมันไปเลยแล้วนะคะครับที่ให้ความว่างคือถ้ามันไปเลยครับแล้วเราก็ตั้งต้นเลยตั้งต้นใหม่ฮะตั้งต้นใหม่ว่าขันธ์5คืออะไรขันธ์5คือรูปกับน้ําใช่มั้ยคะครับรูปกับน้ํา. ทีนี้ไอ้ลูกกํานันเนี่ยขันธ์5เนี่ยตอนที่เกิดออกมาเนี่ยคัน5มาเนี่ยมันมีลูกกับยามรูปเนี่ยมันคืออะไรคือถ้า4ดินน้ําลมไฟฮะที่มีธาตุรู้กับอากาศธาตุอยู่ด้วยครับธาตุรู้ตัวนี้. มันยังเป็นวิชาคือมันเป็นจุดเดิมถ้าที่ไม่บริสุทธิ์มีเราอยู่ฮะใช่มั้ยคะครับไอ้ถ้าถ้ารู้ตัวนี้เนี่ยมันจะรวมอยู่กับ. วิญญาณขัน. ในพัน5. นะคะครับมันจะรวมกันเพราะฉะนั้นการรับรู้ของเราเนี่ยมันก็จะมีมีการรับรู้รวมด้วยวิญญาณขันกับวิญญาณธาตุฮะวิญญาณธาตุที่ยังมีอวิชาที่มีเราอยู่ใช่ไหมคะครับทีนี้เราจะต้องทํายังไงเราก็จะต้องปฏิบัติไปเพื่อชิง. เพื่อเพื่อเพื่อเพื่อไม่คิดเพื่อไม่ยึด. กิจผู้รู้ฮะคือเราจะต้องละ. ละไอวิญญาณวิญญาณวิญญาณวิญญาณขันครับนะครับเราจะต้องเล่าวิญญาณขันธ์เราจะเล่าวิญญาณขันธ์ได้ยังไงวิญญาณขันธ์เนี่ยเค้าคือเด็กผู้รู้ใช่มั้ยคะครับทีนี้ผู้รู้ตัวนี้เนี่ยเค้าจะจะอยู่ร่วมกับอะไรจะอยู่ร่วมกับเจตสิกสิทธิ์ฮะ. ไม่ชัด7จะติดมั้ย. รบกวนคุณยายอธิบายให้นิดนึงดีกว่าครับเค้าจะอยู่ร่วมกับกิจ. ขันขันธ์5นี่มันก็จะมีรูปเวทนาสัญญาสังขารวิญญาณ5ผัวอ่อครับครับรูปนี้คือใครยกยกเว้นออกไปก่อนครับมันเป็นมันมันเป็นรูปแล้วก็มาพูดถึงว่านามอีก4ตัวคือเวทนาสัญญาสังขารวิญญาณและไอ้วิญญาณเนี่ยมันเป็นวิญญาณ. ถังคือเป็นจิตผู้รู้ครับใช่มั้ยคะครับจิตผู้รู้เนี่ยเค้าเค้าเค้าเค้าจะเค้าจะรู้อะเค้าจะรับรู้อะไรกับอะไรเค้าจะรับรู้ฮะทีนี้เค้าจะรับรู้เนี่ย. มันมันมันบอกไม่ได้อ่ะว่าฉันรู้นะมันจะต้องไปออกไปรู้ด้วยการแสดงออกของเวทนาของสัญญาของสังขารคือไปออกด้วยความเวทนาก็คือความพอใจ. ต้องพิสูจน์. ไม่ทุกข์สุขอะไรอย่างนี้ใช่มั้ยคะครับแล้วไปออกทางสัญญาสัญญาก็คือความจําได้ไหมรู้ครับไปออกทางปรุงแต่งคือปรุงแต่งคิดนู้นคิดนี่คิดสารพัด. ใช่ไหมคะครับทีนี้ไอ้3ส่วนเนี่ยมันคือเจตนาที่เกิดร่วมกับ. วิญญาณขันคือจิตพ่วงลูกเพราะมันจะไปแสดงออกให้จิตพวกลูกเค้ารู้ครับว่าเอออย่างงี้เนี่ยเรียกว่าจิตรรับรู้แล้วนะรับรู้ความพอใจรับรู้ความจําได้ว่าไอ้เรื่องมันเป็นยังงั้นเรื่องมันเป็นอย่างงี้รับรู้ว่ามีความคิดอย่างงั้นความคิดอย่างงี้ครับ. ไอ้เวทนาไอ้สัญญาไอ้สังขารที่มันรวมกันเป็นจิตสิงห์เนี่ยมันจะอยู่ด้วยกันกับ. วิญญาณ. ขันคือจูนด้วยกันกระติกผู้รู้ครับนะคะทีนี้เวลาเมื่อมีการกระทบเกิดขึ้นคือตากระทบเกิดขึ้น. แต่กระทบโลกเกิดขึ้นการรับรู้. เสียงกระทบหูเกิดขึ้นการได้ยินอะไรอย่างเงี้ยครับเป็นอริยด้านในกับอาจารย์ด้านนอกเค้ากระทบกันครับก็เกิดการรับรู้ขึ้นมา. พอเกิดการรับรู้ขึ้นมาไอ้การรับรู้ขึ้นมาเนี่ยมันเป็นนาม. ใช่มั้ยคะครับเป็นวิญญาณขันธ์ที่. เป็นจิตผู้รู้รู้อย. ทีนี้เราต้องเข้าเราเราเราต้องเข้าใจว่า. แล้วก็พูดไม่ค่อยแค่แกมันแกกลัวมันจะสับสนอ๋อไม่เป็นไรครับคุณยายแกเพิ่งไม่คิดก่อนนะครับไม่ได้ก่อน. Như là cạn và cái ngày có cái ngày thứ 2. Ờ. ในโลกเนี้ยในโลกเนี้ยครับทุกสิ่งทุกสิ่งในโลกนี้ยกเว้นจิตผู้รู้อันเดียวนอกนั้นจะเป็นสิ่งที่ถูกรู้หมดครับค่ะเข้าใจตรงนี้เข้าใจตรงนี้นะคะเข้าใจครับเข้าใจครับในโลกนี้จะเป็นสิ่งที่ถูกรู้จะรู้ได้ด้วยจิตผู้รู้. คือดามคือวิญญาณวิญญาณขันเป็นของตัวลูกทีนี้ไอ้เมื่อสิ่งที่มันถูกรู้เนี่ย. วิญญาณวิญญาณขันผิดผู้รู้เนี่ยเขารู้เมื่อมีการกระทบเกิดขึ้นเค้าจะต้องมีการรับรู้เกิดขึ้นใช่มั้ยคะใช่ใช่พอมีการรับรู้เกิดขึ้น. เราไม่สนใจไอ้สิ่งที่รู้เช่นมีเสียงกระทบไอ้เสียงมันเป็นอายาสด้านนอก. ฮะมันเป็นสิ่งที่ถูกทะลุแล้วไม่สนใจเสียงครับพูดรู้. เขาถูกครับ. ไอ้สิ่งที่จู่จู่กับไอ้ไอ้ไอ้ผู้รู้เนี่ยเค้าอยู่กับการรับรู้ของที่เรียกว่าเป็นเป็นเวทนาเป็นอะไรกับอะไรพวกนั้น3ตัวเป็นเจตนาสิ่งฮะเมื่อเจตสิกพวกไอ้สิ่งที่ถูกรู้อะมันดับหายไปมันไม่มีผู้รู้ก็ต้องจับตาใช่ไหมคะเพราะเป็นวิญญาณใช่มั้ยฮะเออเป็นวิญญาณหันดักตามครับ. พอวิญญาณขันดักตามหรืออะไรอะมันก็ไม่เหลืออะไรเลยเพราะใจว่าทีนี้น่ะมาล่ะไอ้ตรงนี้ใช่ความว่างมันก็เกิดขึ้นครับอ้าตรงเนี้ยเป็นความว่างที่ถูกต้องอ๋อความว่างตรงที่ที่ถูกต้อง. ใช่มั้ยคะครับเอาความพรั่งที่ถูกต้อง. ก็แค่นี้แหละก็ปฏิบัติไปเนี่ยว่าให้เห็นความว่างที่ถูกต้องตรงนี้เนี่ยบ่อยบ่อย. ที่ที่ครูบาอาจารย์บอกว่าปฏิบัติปฏิบัติให้ถึงความจริงของยายเจอตอนแรกอะไม่ใช่เจอน่ะมันไม่ใช่อย่างงี้. เออมันไม่ใช่ไม่ใช่ความว่างอย่างงี้อ๋อมันไม่ใช่ความว่างที่ใจเราเปล่าเปล่าเราไม่มีผู้รู้ฮะใช่มั้ยคะครับ. อันอันนี้เป็นความว่างที่ถูกต้องที่ไม่มีทั่วโลกของวิญญาณคือไม่มีไม่มีวิญญาณวิญญาณขันครับไอ้ความว่างที่พวกเราชอบรู้รู้กันเนี่ยมันเป็นความว่างที่เราไปสมมุติมันขึ้นมาอ่ะเพราะว่างจากเราก็ไปกินเนจิ้งมันน่ะครับสร้างมันขึ้นมาเองว่ามันเป็นว่าง. ว่างแล้่างชั้นว่างอะไรอย่างงี้ใช่มั้ยฮะชั้นว่างว่างว่าอร่อยอ่ะเออใครว่างป้ะมันไม่ใช่อ่ะมันเป็นมันเป็นอะไรก็ไม่รู้ใช่ไหมคะความกว้างที่แท้จริงเนี่ยต้องเป็นตัวนี้แล้วเราพอความว่างตัวนี้ที่มันเกิดขึ้นมาเนี่ย. แล้วก็ปฎิบัติไปเพื่อให้เราทิ้งให้รู้จักให้รู้จักความว่างไปนี้มากขึ้นมากขึ้นมากขึ้นมากขึ้นเพราะเราก็เท่ากับเราทิ้ง. ครับวิญญาณขันทิ้งผู้รู้ได้ตัวนึงละเข้าใจเข้าใจเข้าใจเข้าใจเข้าใจเข้าใจครับใช่. แล้วแล้วหลังจากนั้นมันจะเป็นยังไงต่อครับอย่างเงี้ยเราก็แล้วพอปฏิบัติต่ออ่อเพื่อ. เพื่อจะทิ้ง. วิชาครับทิ้งความโง่ความหลงยึดถือว่ามันมีตัวเราเราจะต้องทิ้งตรงนี้พอทิ้งตัวนี้ได้เราก็ทํากับเราทิ้งได้ทั้ง2ตัวได้ฮะทิ้ง. ความว่าครับคือจริงจริงความว่างที่เป็นเป็นเป็น. เป็นผู้รู้ได้ครับที่คอยคือคือทิ้งทิ้งความว่างตัวหลังจะไม่มีเราอยู่ในธาตุน้งอะครับให้จิตเดิมแท้ที่เรียกว่าจิตเดิมแท้ที่เป็นอวิชาที่มันยังมีเราเราเราอยู่ฮะเราจะทิ้งทิ้งเราตัวนี้ในจุดเดิมแท้ให้เป็นจุดเดิมแท้ที่บริสุทธิ์. อืมเนี่ยแอบจริงนี่ต้องทิ้งตัวนี้เข้าใจใช้กลายเป็นว่าเราทิ้งทั้ง2ตัวคือทิ้งผู้รู้ทั้งในวิญญาณขันและคือในวิญญาณขันไม่มีเราละฮะนะคะ. ในช่วงในชาติรู้ก็ไม่มีเราอีกมันก็ไม่มีเราในความกว้างที่แท้จริงกับความกว้างในวิญญาณขันแล้วไม่มีทั้ง2ตัวนี่. แล้วก็กลับเส้นนี้. เอาวิชาดับเลยเดี๋ยวนะขอทบทวนความเข้าใจคือคือพอเหมือนพอเหมือนเราเราปฏิบัติไปเรื่อยเรื่อยไปเรื่อยเรื่อยจนโอเคเจนเนอร์4วิญญาณเค้าทําหน้าที่เจนเนอร์สิทธิผู้รู้ทําหน้าที่ไปเรื่อยเรื่อยจนเรา. คือมันรู้ความไม่มีมันจะโผล่ออกมาเองแล้วเราก็จะรู้เองโดยอัตโนมัติอยู่แล้วเพราะว่ามันเกิดจากความไม่มีอะไรแล้วมันมีความรู้สึกออกมาพอความรู้สึกอันนั้นมันมันเกิดดับตามตามตามกฎไตรลักษณ์ของเค้าความไม่มีมันก็ปรากฏออกมาตามธรรมชาติของมัน. ครับพอเราปฏิบัติเพื่อเพื่อเข้าถึงความไม่มีตรงนั้นไปเรื่อยเรื่อยเมื่อไปเห็นความไม่มีอ่ะเห็นความไม่มีอะไรมันเกิดมันก็จะเกิดจากตามอันนี้จากทุกครั้งอันนั้นตาครับใช่มั้ยคะใช่ใช่แล้วก็เราเราเราเราเราก็เค้าอนิจจังนี่. เข้าทุกครั้งนี่เข้าอาณาการคือความไม่มีตัวตนครับความไม่มีตัวตนความไม่มีอะไรอ่ะเราเราเราก็ทิ้งๆไปเรื่อยเรื่อยทิ้งไปเรื่อยเรื่อยครับมันมันมันปฏิบัติไปเนี่ยอย่าไปอย่าไปอย่าไปยึดครับอย่าไปยึดว่านี่มันคืออนนี้จังทุกขังบรรยากาศนะเราแค่รู้เฉยเฉยฮะแค่. แค่รู้รู้ล้วนอยู่ในซีอะเออเนี่ยเค้าเรียกว่าครับรู้อยู่ในชีไม่ต้องไปจริงจังว่ะถ้าที่มันไม่ต้องไปแบ่งแยกนี่น้ํามันเป็นอยู่ขั้นตอนนั้นมันเป็นการมันมันเป็นการ. มีเจตนามันมีมันมีตัวตนขึ้นมาว่าเรารู้คือเรารู้อยู่ในถี่รู้อยู่ในทีมครับคือมันต้องรู้อยู่ในที่คือมันต้องรู้อะครับรู้ตัวเองโดยที่เนี่ยไม่มีตัวตนโดยที่ตอนนั้นเรายังยังไม่ยังไม่แม่นฮะยังไม่แม่น. แล้วคุณยายที่จริงนะคะครับว่าการปฏิบัติเนี่ย. เค้าทุกสิ่งทุกภาวะที่เกิดขึ้นเค้าเค้าเองเราไม่สามารถที่จะไปสร้างสภาวะขึ้นมาเรามีหน้าที่อะไรรู้ไหมเรามีหน้าที่ตามดูตามรู้โดยไม่อ๋อไม่แอ๊ะไม่วิพากษ์ไม่วิจารณ์ฮะถ้าวิพากษ์วิจารณ์มันก็มีตัวเราลงไปวิพากษ์วิจารณ์ก็เป็นการปรุงแต่งครับ. อือฮึ. ค่อยค่อยค่อยค่อยค่อยไปทบทวนเรคคอร์ดด้วยหรือเปล่าเรคคอร์ดมั้ย. มีเรคคอร์ดด้วยใช่ครับเรคคอร์ดไว้ดีมากค่ะครับเรคคอร์ดคือใจอยากนะคะครับถ้าเรคคอร์ดแล้วเราฟังเสียง. มันจะเป็นแค่เสียงเราได้ยินเสียงครับมันจะทําไมรู้เปล่าได้ยินเสียงพอได้ยินเสียงมันก็จะเป็นเสียงมันก็จะจับหายไปใช่แต่ถ้ามันเป็นตัวอักษรเป็นตัวหนังสือเราสามารถที่จะหยิบสมบัติทบทวนครับการปฏิบัตินี่ต้องทบทวนนะคะครับต้องทบทวน. ต้องเอามาเอามาคําว่าวิทยมันมามาทบทวนมันเอามาว่าทําไมมันถึงเป็นอย่างงี้แล้วที่สําคัญคือเราต้องเป็นคนช่างสังเกตฮะที่อย่างอาจารย์จะสอนครับว่างี้ก็ให้รู้หน่อยก็ให้รู้คือต้องรู้หมดครับคือต้องไปอะต้องไวทีนี้มันจะไวได้ยังไงอะเราก็ต้องมีสติฮะ. เออแล้วต้องฝึกสเต่งอีก. คือคืออะไรทั้งหมดเนี่ยมันต้องฝึกไปตามขั้นตอนนะฮะผิดคติให้รู้ทาง. พอรู้ทัน. แล้วมันก็จะจะจะดําเนินไปของเค้าเรื่อยเรื่อยเค้าเลยอย่าไปมุ่งหวังให้ได้เร็วเร็วครับให้ได้เป็นว่าท่านรู้แล้วโอ้อันนี้ผิดมากมากเลยอืมคุณจะรู้ได้ยังไง. มันต้องพิสูจน์ด้วยเรื่องวิธีที่เรียกว่ารู้แล้วเราไปต่อได้ไหมถ้ารู้แล้วเราไปต่อได้ของจริงแต่ถ้าเรารู้แล้วกันไม่ก้าวหน้าของไม่เก่งแล้วก็ที่สําคัญก็คือต้องถามครูบาอาจารย์ฮะต้องมีครูบาอาจารย์ให้เป็นผู้แง่ชี้แนะเป็นผู้คอยแจ้งความสงสัย. ที่เค้าบอกว่าไม่ให้สนใจไม่ให้สงสัยถูกต้องนะคะครับคือถ้าเปิดออกสงสัยเราจะฟุ้งซ่านอือใช่มั้ยฮะเราจะคิดเราจะคิดเรื่อยเรื่อยเรื่อยเรื่อยเรื่อยเรื่อยคิดเรื่อยคิดจริงเปล่าไม่จริงมั่งคิดคิดให้มันเป็นอย่างที่ใจเราอยากอยากให้มันเป็นครับมันจะคิดกงกงอ่ะ. แต่ที่เค้าออกอือมันจะคิดอยากให้ให้เป็นเราอยากให้มันเป็นมันจะมันจะเป็นอย่างงี้เพราะฉะนั้น. ก็เค้าถึงบอกว่าไม่ให้ไม่ให้สงสัยแต่ที่เราสงสัยกันเราสงสัยในธรรมฮะเราสงสัยในธรรมเราสงสัยเพื่อการศึกษา. เราไม่ได้สงสัยเพื่อความอยากนิใช่มั้ยใช่ฮะใช่มั้ยเราไม่ได้สงสัยเพราะเราจะคิดพลุกพล่านเพราะฉะนั้นเราสงสัยสงสัยด้วยความศึกษาคนเมื่อเราไม่รู้คนที่จะให้ความที่จะให้เรารู้อย่างแท้จริงก็คือครูบาอาจารย์เพราะฉะนั้นต้องมีครูบาอาจารย์หลวงตานี่แหละสุดยอด. ฉันมีเมตตามาก. มากจริงจริงครับใช่เชิญมีดซ้ําเออก็ท่านแกสอนอย่างชนิดที่จังหวัดสอนแบบขอโทษนะคะครับสอนแบบไม่กัดรู้จักคําว่าไม่กัดไม่ใช่เข้าใจครับให้หมดเลยต้องเข้าใจต้องเข้าใจไม่เข้าใจไปไม่ได้ฮะโอกาสจะเป็นอย่างงี้คือไม่กัดใช่ใช่เพราะว่าสอนเค้าก็จบสอนลูกสอนนู้นจนจบสามารถที่. จะละอวิชชาให้อวิชชามันจะฮะอ๋อกระทู้เลยสาธุด้วยเหมือนกันครับสงสัยเหนื่อยมากกว่าจะสอนลูกศิษย์แต่ละคน. เออสงสารสงสารสงสารนะครับใช่ใช่ใช่ยังคิดดูว่าโอ้โหตัวเราจะอดทนได้เท่าครูบาอาจารย์มั้ยเนี่ย. สอนแต่ละคนทิ้งด้วยไม่ไม่ไม่ถามว่า. ที่จะพร้อมทุกข์ที่จะจัดมั้ยวิชานี้ไม่ยากนะถ้าเราเราเราเรามีพื้นฐานเราเราสามารถที่จะธรรมะของพระพุทธเจ้าเนี่ยหรือว่าแต่โกงกันอยู่ในเป็นเป็นอะไรเป็นวงร้อนเลยฮะเป็นวงร้อนแต่แต่ตอนเนี้ยนะครับคุณยายผมเนี่ยก็คือปฏิบัติมาคือเห็นละทุกอย่างมันเกิดดับเกิดดับเกิดดับเห็นว่าคือความเกิดดับอ่ะมันเกิดมันมันเกิดมาจากความไม่มีมันความ. คิดอะไรต่างต่างอะครับมันเหมือนคือความไม่มีอะมันเหมือนแผ่นฟ้าส่วนความคิดต่างต่างมันเหมือนดวงดาวที่มันกระพริบกระพริบกระพริบกระพริบอย่างงั้นนะครับคือคือในความรู้สึกอ่ะถ้าเปรียบเทียบออกมาให้เห็นภาพคือมันจะเป็นอย่างงั้นแล้วคราวเนี้ยก็คือก็สังเกตเมื่อมาปฏิบัติแล้วสังเกตไปเรื่อยเรื่อยก็คือดูมันมีความความคิดมันเกิดมันนู่นมันนี่จนแบบบางทีคือมันเงียบมันเงียบจนกระทั่งแบบได้ยินเสียงเงียบแทบทั้งวันอะไรอย่างเงี้ยแต่ก็ไม่ได้อะไรก็ทํางานไปทํานู่น. ไปคือมัน. มันแค่นี้เหรอฮะคือมันก็ก็แค่นี้แต่คือคือมันมีเสียงเงียบก็มีมันมีอะไรก็มีช่างมันอะไรอย่างเงี้ย. คือมันก็ไม่ได้อะไร. ก็ก็รู้อยู่ว่าทุกอย่างมันปฏิบัติแล. มันก็ไม่มีผู้ยึดถือทุกสิ่งทุกอย่างมันเกิดด้วยเหตุปัจจัยและมันก็เป็นไปตามเหตุปัจจัยแล้วมันก็ดับไปตามเหตุปัจจัยทุกอย่างเกิดเพื่อมาคือเหมือนเราเกิดมาเพื่อเพื่อใช้เวรกรรมของอดีตที่เราเคยทําที่มันเกิดถึงมันถึงคือเวรกรรมแต่อดีตที่เกิดขึ้นมาแล้วมันส่งผลมาให้เกิดเรามีขันธ์5แบบนี้ที่จะต้องมาใช้ชีวิตจนจน. ถึงขัน5เนี่ยมันตายไป. แล้วก็มันคือแค่นี้อะฮะแล้วมันก็. แค่อย่างที่ที่คุณยายสอนถอน. ใช่เพราะว่าเอ๊ะมันมันมันเห็นความไม่มีแล้วมันก็คือเข้าใจหลวงตาก็พยายามจี้จี้มาเรื่อยเรื่อยว่ามันก็เหมือนความไม่มีมันก็มันก็เหมือนยอดหญ้าครับคุณยายแล้วพ้นยอดหญ้าไปมันก็คือความไม่มีอะไรมันพอมันไม่มีอะไรมันก็ไม่ต้องมีผู้เดินทางต่อเออมันก็เข้าใจแต่ไม่รู้ยังไงมัน. บอกไม่ถูกเหมือนกันฮะ. ลองลองลองลองฟังเอาใหม่เอาใหม่เอาใหม่เอาใหม่คือเอาเราเราแค่แค่เราลองลองดูซิ. ว่าเสียงมันกระทบหูเราเอาเอาเอาลงไปตั้งโจทย์นะคะไปตั้งโจทย์ว่าได้ยินใครเค้าชมเราครับได้ยินใครก็เค้านินทาเราเค้าด่าเราหรือไม่ว่าเราไปเห็นตาเราไปค้นพบโรคฮะโลกสมมติเราไปเห็นผู้หญิงสวยใช่มั้ยฮะครับผู้หญิงสวยปั๊บโอ้โหปริศนามันมาละพอใจใช่มั้ยฮะพอพอพอใจชอบไม่ชอบ. อย่างงั้นพอใจชอบไม่ชอบฮะใช่มั้ยก็เป็นเวทนาแล้วเราก็จะจําได้ว่าเออเราเคยชอบผู้หญิงลักษณะอย่างงี้อย่างงี้นะครับเป็นสัญญาเรารู้ดิ. เราเราเราจะรู้ว่าไอ้อย่างนี้มันแสดงออกมาเป็นสัญญาครับแล้วเราก็คิดตรงครับสังขารสังขารปรุงว่า. เออถ้าเราแจ้งเข้ามาเป็นแฟนมันก็ดีเนาะครับก็หาทางคิดคิดหาทางและจะหาทางโทรศัพท์จะไปรู้เบอร์เค้าได้ยังไงฮะแล้วเราจะได้รู้จักเค้ามันส่งล่ะมันตรงฮะคือมันจะเป็นขนาดที่แค่เรากระทบโลกเนี่ย. เจ็บแต่เด็กมันทํางานฮะด้วยการมีเวทนาด้วยการมีสัญญาครับด้วยการมีสังขารฮะใช่มั้ยคะใช่ครับ3กรมเนี่ย3ตัวเนี่ยไอ้3ทุ่มเนี่ยมันมันมันอยู่กับใครอ่ะมันอยู่กับวิญญาณขันธ์ที่เป็นจิตผู้รู้คือเรารู้. ตอนนี้ยังเป็นยังอะวิชาอยู่ครับเรารู้ตัวเรารู้ฮะเรารู้. ที่พอเรารู้. แล้วถ้าเราไม่สนใจให้สิ่งที่มัน. เป็นสิ่งที่ถูกคือจะไม่สนใจลูกลูกเราไม่สนใจเค้าเค้าจะสวยค่อนข้างเรื่องของเค้าไม่ใช่เรื่องของเราเราก็แค่ไม่ไม่สนใจพอไม่สนใจปั๊บ. คือผู้รู้คือเรารู้อ่ะว่ามันไม่มีสิ่งให้เห็นไม่มีสิ่งที่ให้รู้. มันก็ต้องดักมาใช่มันก็ยังอยากตามฮะ. ความคิดในสิ่ง3ตัวนั่นไปคือก็ไม่สนใจไม่สนใจผู้หญิงคนนี้ล่ะไม่เคย3ีคนนี้ล่ะก็มันจะเหลืออะไรล่ะพอเราไม่สนใจมันก็จะเหลือใจเปล่าเปล่าฮะใจเปล่าเปล่า. ที่มันว่างว่างที่มันไม่มีแต่มันไม่ใช่ความว่าง. ที่มันไม่มีอะไรครับใช่ไหมคะใช่ฮะผมนี้นี่แหละมันจะเป็นสภาวะที่ฝึกง่ายง่ายใช่จะไปเห็นดอกไม้สวย. จะไปเห็น. เพื่อคุณงี่อ่อนมี. รองเท้ายี่ห้อนี้มันสวย. พอมันไปเห็นว่าสวยปั๊บคือจิตเขารู้มันเห็นอะเราเห็นอ่ะเรารู้ว่าพอเรารู้ว่าไปตามตัวมันเพียงแต่สิกมันทํางานเลยฮะพอทํางานปั๊บแล้วเราก็ไปบอกเฮ้ยไม่สนใจว่า. ฮะเค้าถังเค้าชั่งมันครับมันมันมันก็เป็นแค่. ไอ้เสื้อตัวนึงแล้วอีกหน่อยมันก็แพลนที่ตรงนี้มันสวยสวยมันก็เสือก. อันนี้จังเสื่อมโทรมของมันไปครับโอเค. มันก็ไปเข้าหมดอันนี้แต่งทุกครั้งแล้วหน้าตาโดยอัตโนมัติฮะแล้วไก่เรามันก็จะ. เปล่าเปล่าฮะคือสังเกตตรงเนี่ยอืมฮะที่เรียกว่า. ไม่ไม่เราไม่สนใจ. ฮะสังเกตต้องสังเกตตรงนี้นะคะครับเมื่อเราไม่สนใจก็เราจะมันจะแผ่วแผ่วให้เรารู้สึกว่าเออใจเรามัน. มันไม่มีอะไรอยู่นะฮะแล้วเราจะรู้เลยว่ามันเป็นใครเปล่าเปล่าใจที่ไม่มีอะไรแล้วเรื่องคือเราถึงได้มาแปลกันว่าไอ้ความไม่มีอะไรเนี่ยมันคือความว่าง. ฮะ. แค่นี้เองฝึกตรงเนี้ย. คือฝึกแค่ตรงเนี้ยครับแยกแยกแยกแยกแยกอย่าไปอย่าไปคิดมากอย่าไปมากกว่านั้นเออถ้ามากกว่านั่งคือ. เราเอาเอาตรงนี้ให้เราแม่นแม่นให้เรารู้จัก. รู้จักว่าเราสามารถที่จะอ่านไกลตัวเราเองออกว่ามันไกลเราเนี่ยมันมันคือมันมันอะไรล้มแล้วผมพาแกสอนว่าครับรู้อยู่ที่ใจฮะรูอยู่ที่ใจสติอยู่ที่ใจ. ลากอยู่ที่ใจ. ไปวางอยู่ที่ใจครับคือเราจะไปรู้ด้วยใจของเราเองเราอ่านใจตัวเราให้ออกว่าเราเห็นรูป. เห็นรองเท้าสีสวยเห็นรองเท้าอะฮะ. แล้วเราเรามีความรู้สึกไกลกับมันเป็นยังไงฮะดูมันเลยตรงนี้ให้คือสังเกตุใจเราเลยว่าใจเราตรงนี้เนี่ยมันเป็นยังไงฮะใจเรารู้สึกยังไงที่เราจะเห็นแล้วเราจะเห็นคือแค่เพราะต้องฝึกครับฝึกฝึกก็เนี่ยอย่างนี้ไปนะคะครับอันนี้เนี่ยมันเป็นพื้นฐานเลยเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตประจําวันฮะ. ทั้งวันทั้งคืนมันต้องมีการกระทบทั้งวันทั้งคืนแหละครับเป็นธรรมชาติใช่เป็นธรรมชาติฮะเมื่อฝึกตรงนี้อ่านใจตัวเองให้ออกว่ารู้มั้ย. เรารู้ไหม. ยังไงเรารู้ไงเรารู้มั้ยใจเราเห็นแล้วมันเป็นยังไงเอาแค่ตรงนี้พอครับอย่าอย่าอย่าไปเอามากแล้วเค้าจะก้าวหน้าของเค้าไปเองนะครับฮะจะรู้แค่23ครั้งอะฮะมันจะเป็นความจําทําให้เราจําได้พอจําได้แล้วเราก็จะแม่นขึ้นฮะพอแม่นขึ้น. เราก็จะมีสติครับดีขึ้นฮะมีแค่ติดมีสติมันรู้ทันครับแค่นี้เองอือก็เลยก็เลยเหมือนเหมือนกับว่าก็อยู่กับความไม่มีตรงนี้ไปแต่ก็คืออยู่กับความไม่มีแต่เราเรารู้อยู่อย่าไปสร้างอย่าไปสร้างว่าตัวเราต้องไปอยู่กับความไม่มีอย่างงั้นอย่าไปคือไอ้ความไม่มีเนี่ยคือความว่าง. คือความไม่มีคือความว่างที่ไม่มีสิทธิ์ผมรู้อยู่ครับเก็บผมเลขห้ามขั้นมาเลยอ่ะข้ามข้ามมาเลยข้ามครับข้ามมาเลยข้ามทางเกินของเค้าอะฮะแต่ต้องเห็นต้องเห็นทางเดินตรงนี้ให้มันแม่นยําก่อนแล้วก็ครับวิกฤตมันไม่เคยรู้จักอย่างงี้แล้วคุณปีนไปยึดนี่เค้าก็คิดนะคะครับครับโอ้โหอันนี้เท่ากับทิพย์เลยอือ. ทิศ. โหมันมันมันมันดุเดือดมันจะน่ากลัวตรงนี้ใช่มั้ยฮะถ้าไปยึดกับความไม่มีบอกว่าให้ให้ไปปฏิบัติตอนที่มันมีการกระทบฮะนะคะไปรู้สิ่งที่มีการกระทบเราอาจจะตัวเราเองให้ออกอือนั้นเปลี่ยนใจตัวเราเองการจะอ่านใจเนี่ยมันคือการสังเกตตัวเราแล้วเราก็จะรู้ฮะเราก็จะรู้ว่าอ๋อ. มันมีเวทนาคือชอบไปชอบอืมแล้วมันก็จะรู้รูปต่อไปถึงสัญญาว่าเออเราเคยจําได้นะว่ามันมันจะเป็นอย่างเงี้ยมันเป็นเหตุการณ์ที่มันเคยเกิดขึ้นให้เราเรารู้ว่าเราพอรู้เราก็เคยเห็นไอ้รองเท้าสีสวยอย่างงี้นี่นาฮะแล้วมันก็คงต่อไปว่าเราเคยคิดจากได้. เราต้องหาวิธีที่จะไปขอตังค์พ่อแม่มาซื้อถ้าพ่อแม่ไม่ให้เราก็จะต้องคิดวิธีที่ว่าทํายังไงเราถึงจะได้สัตว์มาฮะใช่มั้ยฮะเพื่อที่จะไปซื้อให้มันสมใจอย่างของเราเนี่ยเอาเอาเอาแค่นี้ค่ะเอาแค่นี้ให้รู้การกระทบรู้การกระทบกับวงจรเรียนรู้วงจรของเขาการดําเนินของเก่งฮะเรื่องการสังเกต. ด้วยการรู้ได้ด้วยใจใจเราเป็นคนรู้อืม. คืออันนี้เนี่ยเครดิตเลยนะครับเหมือนครับ. แล้วเราก็จะมันจะได้ว่าเออเราจะมีสติ. เราจริงจริงแล้วสติเราจะรู้พังแล้วมันจะ. แต่จะจะไปต่อเองเนี่ยจะติดรู้ทันความคิดมันก็จะหายไปเอออะไรกับอะไรมันก็จะไปของมันอีกอะครับครับเพราะฉะนั้น. ก็เอาไปคิดว่ามันมันไม่มีเราต้องไปอยู่กับความไม่มีโอ้โหภาพขณะตายเลยข้ามขั้นครับโอ้โหขั้นอนุบาลคนโคตรเดี๋ยวก็ไปอยู่ปัดมอ6มอ6อ่ะแล้วคุณไปพึ่งพึ่งไอไอข้างล่างนี่คุณระหว่างระหว่างบนหนึ่งป2ป3ป4ป5ม6อะไรอย่างเงี้ยคุณไม่รู้เรื่องเลยฮะ. คํานวณเลขาให้มีคุณไม่รู้เรื่องไม่รู้เรื่องเลยคุณก็จะไปรู้อ่ะโอ้โหเว้ยไอ้กะหลวดที่เขายิงไปดวงจันทร์นั่นมัน. ไปรู้อย่างตรงนั้นน่ะมันข้ามข้างฮะอย่าอย่าอย่าเพิ่งไปเอาว่าความไม่มีนะคะครับคืออันนี้เป็นหัวใจเลย. การกระทบ. คือสิ่งที่. เกิดขึ้นในชีวิตประจําวันของเรา. ตลอดทั้งวันตลอดทั้งคืนยกเว้นหลักเท่านั้นแหละที่มันไม่มีการกระทบครับเพียงแต่ว่าเราไม่ได้สนใจดูเขาเราก็เลยไม่รู้ว่าเออเถียงนี่มันมารูปที่มันมาอ่ะไอ้ที่มันมาอ่ะความรู้สึกรับรู้ทางกายมันมาเราไม่รู้เราไม่รู้เพราะเราไม่สนใจเราไม่สนใจเราไม่สนใจอย่างนะฮะซึ่งอันนี้มันเป็นความจริงที่เราเห็นเนี่ยเพราะฉะนั้นเราก็ลงมาศึกษาเราก็. มันว่าเออถ้าเขียนมันมานี่มันเป็นยังไงนะฮะกลิ่นมันมานี่มันเป็นยังไงนะมาเห็นรูปมาเนี่ยมันเป็นยังไงนะเราจะไปเราจะไปดูความจริงฮะความเป็นจริงว่าอ๋อมันเป็นเพราะมันเป็นอย่างงี้อย่างงี้อย่างงี้เราถึงใจว่างอะเราถึงไม่มีอะไรเราถึงไม่ค่อยชก. ทุกวันทุกวันมันก็จะดังลงจังลงจากลงเป็นเพราะทุกทุก. คนทุกข์เค้าเค้าปล่อยวาง. เออเพิ่งช่ว. อืมต้มจมูกไม่ใช่ความทุกข์เพราะปล่อยวางนะไม่คือครับเพราะสิ้นความคิดถือ. ที่ตัวสําคัญที่สุดคืออยากแล้วก็ยึด. คุณตันค่าทําให้เกิดอุปถัมภ์ยืดเยื้อเลยฮะพอยึดเลยมันก็คงมียังไงล่ะมันก็มีตัวกูขึ้นมาไงมีตัวเราขึ้นมาใช่มั้ยคะครับใช่ฮะมีเจตนามีการกระทํา. ใช่มันก็มีตัวมีตัวเวลาปลูกขึ้นมาล่ะฮะซึ่งความจริงตัวเรามันไม่มีครับ. ใช่มั้ยใช่ฮะเราแค่เป็นแค่ภาคสี่ดินด้านลมไฟแล้วก็มีแค่ธาตุนู้นที่มีอวิชชาแฝงอยู่กับอากาศธาตุแค่นั้นเองหาตัวตนมีที่ไหนยังไม่มีอะอืมขันธ์5ที่ว่าเป็นตัวเราขัน5มันก็คือลูกคํารามครับลูกมันก็เป็นเป็นเป็นเป็นเป็นเป็นเป็นท่าเหนือฮะดามมันก็เป็นสิ่งที่ย่านรู้เกิดจากเกิดจากมันไม่มีตัวเราอยู่ตรงไหนแต่ทุก. มาตลอดว่า. มันมีเรามันมีเจ้าของทีเราเป็นเจ้าของมันเป็นของเราเพราะเราหลงผิดเราก็เลยไปคิดยึดมันว่ามันเป็นของเราอ่ะแค่นั้นเองอืม. อ๋อเพราะเพราะอวิชชาไปยึดจิตผู้รู้มันก็เลยเหมือนตัวตนของเราอะไปยึดติดผู้รู้มันก็เลย. ก่อเป็นตัวตนไปให้กินผู้รู้ไปยืนข้างรู้ฮะไปไปคือมันจะมีเราไปยืดอิฐผู้รู้และไปยึด. แฮ็กอือฮึถึงเรื่อง2ตัวครับ2ยื่น2ตัวอือฮึ. แล้วแล้วที่ครับใจเย็นเย็นก็. ทําตามอย่างทําตามอย่างที่เรียกว่าให้มันเป็นเป็นไปตามขั้นตอนของเค้าครับให้เป็นไปตามทางเดินของเค้าแล้วเพื่อจะไปรู้อริยสัจ4โดยอัตโนมัติอีกอือเพื่อจะไปรู้อะไรจะอะไรโหมันจะไปมันมันจะพาเราให้เราไปดูทําของพระพุทธเจ้าที่ท่านสอนเนี่ยมันโจกันเป็นวงล้อเลยครับไม่มีจุดออกไปจากอันนี้จังทุกครั้งอันนั้นตามฮะ. ไม่มีหลุดแล้วอย่าเข้าใจเองครับเองโดนอัตโนมัติคือเราอย่าไปข้ามขั้นตอนเค้าฮะแล้วก็ให้เค้าดําเนินไปตามความเป็นจริงอือฮะคือเรายังเป็นช่วงโง่ต้องยอมรับตัวเองว่าโง่นะฮะครับคุณยายเนี่ยโหคุณยายจะบอกหลวงตาเลยว่าโหโง่จะถามอะไรเนี่ยก็หลวงตาอย่าอย่าคิดว่าเป็นคําถามโง่ๆนะเพราะตัวมันโง่อะมันโง่มันไม่รู้. แล้วคุณยายไปหาโง่หายโง่ตอนไหนหายโง่ตอน. ตอนนั้น. โง่ตอนสุดท้ายอ่ะครับขายโง่. ซึ่งความจริงความไม่มีตัวตนที่คุณยายรู้จักมาตลอดเลยนะแต่ทํายังไม่ถึงทํามันยังไม่ถึงมันทําให้เรามีความรู้อ่ะไอ้ตรงนี้มันไม่มีตัวตนแต่ทําแล้วไม่ถึงเราจะไม่สามารถโยงทําไม่ถึงมันเป็นยังไงครับคุณยายก็มันคําว่าทําไม่ถึงที่คุณยายที่คุณยายบอกเมื่อตะกี้มันมันเป็นยังไงอะครับคําว่าทําทํามันยังไม่ถึง. คือความรู้เรายังไม่ถึงอ่ะอืมคือเรายังอ่านแค่. แค่ว่าอย่างตัวแรกอยากขอไข่เสร็จละอาวอขาวไม่โทรข้าวเพียงแค่เรายังแง่รู้ว่าทําเรายังไม่มีคือเรายังจะรู้อยู่แค่อย่างเนี่ยครับครับเรายังไม่รู้ว่าอ่อ. มันมันมันมันเป็นตัวเป็นประโยคอะไรกับอะไรยาวยาวที่เรียกว่าทําให้เราอ่านนึกถึงออกเป็นประโยคแล้วเรามีความเข้าใจมันยังไม่ถึงคือทําเรายังไม่ถึงคือเรายังแค่. หรือว่าขไข่สระอาวอขาวไม่รู้ข้าวกอเศรษฐกิจงอกกินกินข้าวแล้วเพิ่งรู้จักแห้งอย่างตรงนี้แล้วเราจะไปรู้เอาเยอะเยอะ. มันปวดหัวฮะมันเครียดฮะมันร่วมกันฮะ. ก็คุณก็จบมาตายแล้วคุณก็จะเบื่อฮะอย่าคิดว่าทําเนี่ยมันไม่เห็นหน้าคุณหน้าจิตอาสาเลยฮะความจริงปฏิบัติไปแล้วมันจะสนุกฮะมันไปเห็นของจริงอะฮะใครอัดจิตตัวเองออกมา. ก็ก็เมื่อก่อนที่เราเคยคิดอกุศลคิดไม่ดีไม่ดีไม่ดีแล้วตอนหลังเราผิดกับกุศลแล้วเราจะรู้สึกว่าโหเมื่อก่อนนี้เราทําไมเป็นคนชั่วช้าอยู่ฟาร์มอย่างนี้เนาะใช่มั้ยครับใช่ใช่ใช่ฮะ. ผู้ปฏิบัติ. ก็ต้องมีอิทธิบัตรจริงฮะเข้าไปอิทธิบัตรจริงนี่สําคัญที่สุดครับที่ต้องมีทั้งทาฮะทาคือความ. ตั้งแต่ปฏิบัติครับถ้า. มีความเพียงครับมีความเอาพวกความรู้ทั้งหลายแหล่เนี่ยมาคิดพิจารณามาตีแผ่. เอาเอาเอามาเอามา. ต้องมีความไม่อยากมี. ต้องมีความไม่อยาก. ค่อยๆทิ้งความยากครับคือถ้าเผื่อผมอยากนะเออคุณยายจะสอนอีกอันนึงครับครับถ้าเผื่อบางอย่าง. ง่ายนิดเดียวครับ. ดูมันที่ใจเรานะฮะว่าใจเราเนี่ยรู้สึกอยากใจเรารู้สึกอย่างเช่นอยาก. อยากกินทุเรียนครับ. คุณยายหน้านี้กําลังออก. ใช่มั้ยครับอยากกินทุเรียน. การกินทุเรียนใจมันอยากรู้แต่รู้รู้หรือว่าใจมันอยากกินทุเรียนใจมันอยากใจมันอยากรู้มันดูแต่ความอยากเนี่ยมันจับอืมหายไปเพราะมันจับหายไปมันก็จะไม่มีใช่ไหมครับแล้วมันก็จะทําอย่างเงี้ยครับพอมันอยากเมื่อไหร่เนี่ยก็ดูมันฮะไม่มีอะไรก็นึกถึงมันเลยนึกถึงมันเราก็ตั้งความว่านึกถึงมันว่าหลังอยากกินทุเรียนทุเรียนครับแล้วก็เห็นวันอย่างมัน. เราอยากอยากอะไรเนี่ยเอาอันนั้นออกมาเลยออกมาเป็นโจทย์เนี่ยเพราะเราเราดูมันดูมันจนมันดับ. แล้วมันก็จะอยากขาย. เช่นอยากเห็นความว่างฮะก็ดูความอยากว่ามันอยากเห็นอยากเห็นอยากเห็นฮะอยากเห็นอยากเห็น. เนี่ยมันมันใช้ความอยากตรงเนี่ยอยากฮะเนี่ยคือวิธีที่จะจับความอยากให้ไปอ่านหนังสือจบสักทีอันนี้จบสักทีของหลวงตามั้ยมีครับโอ้โหเรื่องผีเรื่องนี้เนี่ยนะคุณยายจะมีความรู้สึกว่าเป็นหนังสือที่เรียกว่า. ติดโรคเลยอ่ะเปิดโลกเป็นโรคธรรมอะครับโอ้โหหลวงตาหลวงตาแต่จะจะสอนหมดเลยฮะแล้วคํานําเนี่ยอ่านอ่านอ่านแล้วพิจารณาเลยนะครับเนี่ยไอ้ไอ้ตรงนี้เนี่ยต้องให้หลวงตาฟังด้วยครับว่าหนังสือหลวงจบสักทีของหลวงตาเนี่ยเป็นหนังสือที่เปิดโลกธรรมเลยฮะคือจบหมดจบจริงจริง. อือแล้วก็หลวงตาจะสอนคล้ายคล้ายกับรวมเอามาหมดอะเอามาแล้วมาสอนอยู่ในนี้อยู่ในตรงเนี่ยครับในเล่มเนี่ยชั้นก็คือเนี่ยฮะเป็นหนังสือที่มีค่ามหาศาลเลยนะครับบอกแค่นี้แหละได้ได้ขอบคุณครับคุณยาย. --- 以上的泰语,根据最开始的要求,全部翻译为中文