师: 我想告诉各位法友,不要执着于外物。说到真金和假金,看似简单,实则复杂。复杂之处在于“我”的存在,让事情变得难以分辨。就像早上我举的例子,两个人处于不同的状态。一个人,就像我说的,曾经见过心,或者了解心,体验过那种状态。而另一个人,即使了解心,也无法解释它。因为心本身无法解释,我们只能用五蕴尽量去描述,让它更接近心。但即使见过心,了解心,有时还是会迷失。就像简蒂玛,她也会迷失。之所以迷失,我认为最重要的原因是,实际上并不真正了解心,或者涅槃的真谛。 徒: 我也常常怀疑,为什么以前的导师们没有把涅槃讲清楚,让我们能理解呢? 师: 哦,现在我明白了。如果导师们让我们理解涅槃,他们担心的一件事可能是,会在心中创造一个虚假的涅槃。早上就有一个例子,有人试图创造一个虚假的涅槃,认为心是空无一物,然后试图用自己的“我”去操控。只要有什么事情发生,就认为那是错觉。然后他们就好像自己是空性的,是具有觉知的,认为知道了就是知道了,知道规律了。 但实际上,他们并没有看到真相,他们试图去觉知各种事物,实际上那只是意识的中心,是带有自我意识和无明的妄想。这就形成了双重作用,加上对错误的理解产生的执着。这种错误的理解,源于不了解真正的涅槃是什么。因为不真正了解,所以就只能猜测,然后一直猜测下去。时间长了,就变成了信念,认为那就是涅槃。直到今天早上,才发现其实已经误入歧途很多年了。 所以我说,你今天来是幸运的。幸运在于,如果你今天不来,你就不会消除错误的理解,还会认为你所做的是正确的。这样就变成了,实际上是假金,却认为自己是真金。但假金其实不难识别,如果我们认识真金的话。所谓认识真金,就是我们自己曾经见过真金一次,或者见过其他人是真金的状态,然后我们就能看到一些特征。即使看不到,也能从外在的行为举止中看到,这样的状态肯定不是真金。我们知道它不对劲,只是有时不知道为什么。 如果我们的观察不够细致,他们就不知道,他们认为自己是真金,是无所不知的觉知,知道一切事物的生灭。然后他们就固定住自己的空性。我之前说过,他们用五蕴与他们认为的觉知——空性——连接起来,并固定在一起。一旦固定在一起,本来应该运动的自然就无法运动了。这个需要运动的自然是什么?就是我们的五蕴,它需要运动。如果它无法运动,就好像把我们冻结住,变得僵硬,为了成为心,我们必须保持静止。如果认为觉知就是静止,就是保持平静,那就是一种误解。因为误解,就出现了这样的行为。这源于错误的理解,不真正认识心。 所以,就像我总结的四点,第一种人,完全不了解,就是持“邪见”的人,他们不了解真相,不知道什么是五蕴,什么是心。他们不了解这两者的自然状态,最重要的是,他们不知道这两者是如何运作的,不知道有存在的事物,是从空无中产生的。他们完全不理解这一点,只是来这里,然后离开,他们相信自己所走的道路,认为觉知就是这样,空性就是这样,然后认为自己就是觉知。 几乎所有人都渴望涅槃,但我认为几乎百分之百的人,不了解涅槃是什么。所以明白了为什么以前的导师们没有直接教导这些,没有解释这些。昨晚我和一位老师聊天,我说:“我们的老师,真是太伟大了。”他直接告诉我们这些。这种教导方式,既有优点也有缺点。优点是,有智慧的人,会认识到并能够在心中分辨。缺点是,会产生幻想,不了解然后胡乱猜测,那就麻烦了。 但是,如果我们理解了,就像第二种人那样。如果理解没有被自我意识所阻碍,理解并不难。刚才医生说不难,是因为万事万物,如果我们假设我们什么都不知道,那么本来没有什么是不可言说的本初状态,然后就会有事物产生。有一次,我讲了一个佛陀时代的故事,一位僧人要去问佛陀问题,结果遇到了从水中升起的泡沫。我和一位老师聊天时说,水底还有微粒,然后升起泡沫,仍然能感受到有东西存在。 但我们想象一下,从空无中升起一个影子。影子升起,然后在空无中消失。这最接近空无的状态,它从一开始就是空无,然后升起一个影子,让人理解,以前我们一直记得老师教导的“心的影子”,你们记得吗?有一个“五蕴是心的影子”,对吧?五蕴是从空无中产生的。不是从有形状的心中产生的,而是从空无中产生的。就像水底升起的泡沫,水底仍然有我们可以感知到的微粒,但空无之中什么都没有,却可以有事物产生,那就是影子,或者妄想。然后妄想会消失,回到空无。这就是正见。 那么现在我们每天的生活是什么样的呢?就像之前有人说的,最初什么都没有,不管是过去,不管是遥远的过去,还是未来,甚至是现在,都是空无。不是说过去我们什么都没有,现在我们有什么,不是的,现在仍然什么都没有,但“有什么”却存在于“什么都没有”之中。就像很久很久以前那样,只是没有人执着,没有人认为“这就是我”,没有人执着于妄想,认为“这就是我”,也没有人执着于空无,认为“这就是我”。 这些事物仍然在每个当下发生,这就是最高的佛法,它在每个当下都是真实的。如果一个人没有闭上眼睛,没有闭上耳朵,并尝试理解,观察内心,这些事物就会在我们的内心时刻发生。我经常问自己,如果观察,是不是会有“我们”去观察?其实并没有观察,而是好像只是知道,“哦,原来是这样。”并没有观察什么,我们经常会感觉,“哦,原来是这样。”之所以会“哦,原来是这样”,是因为我们看到了,看到什么?看到妄想从空无中升起,然后消失。“哦,原来这就是所谓的生灭。”妄想是从空无中产生的,然后消失在哪里?这就变成了,嗯,它认识了。而那个升起的事物,就是我们自己,就是我们心中的妄想,它升起然后消失。 我们说的不是身体,身体是粗糙的,容易看到,因为它最终会消散,回归到地水风火。我们撇开身体不谈,人们最不了解的是,发生在空无之中的事物。那么空无中有什么?它什么都没有。所以,以前我们会用“如理作意”这个词,但昨晚我和一位朋友聊天,问她:“你的心中有什么?”她回答说:“我的心中只有生灭,我试图修正和调整生灭,让它变成我想要的样子。”但她忘记了最崇高的真理,那就是空无。它从未存在于心中,它从未存在于我们的心中。 如果空无从未存在于心中,那么真理在哪里?如果真理在哪里?我们去寻找真理,真理在哪里?没有,每个人都忽略了真理,却去关注生灭的事物,然后试图调整它。这是因为习惯,实际上,根基是空无,我们忘记了。我们忘记了,其实不是真的忘记了。其实什么都没有存在过,所以没有人忘记。不是有人忘记了,而是理解错了,是一种错误的理解,认为“我们执着于这个,这就是我们”。那么该怎么办呢?理解正确就行了。 如何理解正确?在当下,我们内心的状态是怎样的?它与佛法相符吗?我们可以在每个当下,用自己的心去观察。这样一直下去,当然了,就像我说的,即使理解了,认识了心,曾经见过,也仍然会迷失。不是说认识了心,就能到达涅槃。不是这样的,仍然会像这样。因为我们的习惯,仍然会迷失,但我们的迷失,是接近核心的迷失,接近核心,不会太远,不会迷失到森林里,因为我们有核心。我们理解了这个道理,但是核心不能忘记,真理是什么。这里是大多数人会忘记的地方。 然后他们会问,什么时候才能到达终点?不知道,没有。 真理只存在于当下。 到达了吗? 不是, 不是关于空无吗? 不是。不是。佛法只有当下,当下是从空无中产生的生灭,然后回归到空无。你真的看到了吗?问问自己,你真的在心里看到了吗?在真正看到的瞬间,如果一个人没有太过于执着,会有一种东西始终伴随,那就是内心的平静。 如果我们不执着,就会看到内心的平静,一种不是妄想的状态。始终伴随着。不需要刻意去观察,它就像一件东西翻转到另一面,一旦翻转,它就完全翻转到另一面了。但它不是翻转到另一面,让原来的那一面消失,而是翻转后两面同时存在。“哦!这就是我们认识的心。”“哦!原来心是这样的。” 所以我才说,如果我们曾经认识了心,以后我们就会知道,那个不是心。 一旦认识了真金,我们就会知道,那个是假金。 或许仍然会因为我们还有些许迷失,仍然需要修行。所谓修行,是一种“忘记”,借用之前一位朋友的话,忘记,不,不忘记了,不忘记了,就是百分之百的心,就是不再迷失成为妄想。但那只是一个正确的理解,而不是一种希望。如果是一种希望,我们希望自己到达涅槃,那就不是,那是邪见。 但是我们所努力的,是如实地看到真理。 仅此而已,如实地看到它,因为它在我们的心中每个当下都是真实的。 所以我才说, 有了所有的知识,知道得再多,最终都只是这些。这件事就像,如果导师们不这样教导我们,我们就会误解,就会有邪见,就会相信以这种方式修行。最终,就会一直相信下去,就会迷失在森林里,就会浪费我们出生的机会。 我们出生是为了解决这个错误的理解,真理到底是什么? 所以, 嗯,所以理解了,也理解了修行的人, 因为我们也曾经是修行者,也经历过这些。 但是我说的这些, 不是说我们成为了什么。 就像我说的,如果我们不固执,不懈怠,就像老师说的, 如实地看到真相。那么就什么都没有, 只有在我们的日常生活中。我们使用我们的五蕴, 当使用五蕴时,实际上老师并没有过多的要求。 因为他给我们的练习,是教科书上没有的。 比如,在水中进行意念的练习, 如果有人细心观察,就能知道什么是正念。什么是妄想, 什么是平静, 它们可以同时区分开来。 昨晚我还和一位老师聊天,我说: “实际上,诵经就像在水中进行意念的练习一样, 因为诵经的时候,你的正念就在诵经上。 当你的正念在诵经上时,就会有妄想。 在所有的妄想之下,仍然有平静。 它在我们的所有姿势中,每个当下都会发生。” 如果我们能够应用和理解这一点,我们就能将它应用到不同的事物中。应用到我们的日常生活中,而不会迷失在那些事物中。 但是,迷失是不可避免的, 这是很正常的, 因为我们有时会错误理解。 这是一个可能发生的事情。 这不是一个问题, 如果错了,就改正。如果理解错了,就改正, 仅此而已。 但是,如果我们走在正确的道路上, 我们就会看到我们自身的发展。 以我们自己的真诚, 我们会看到,我们的错误理解会越来越短。它会越来越短, 越来越短, 然后内心的平静或什么的, 就会扩展开来, 我们自己会知道, 嗯, 我们怎么样了。 这就是把很多事情融合在一起,与今天早上看到的事情联系起来。 认为我们很幸运, 有这么好的老师, 没有词语能够形容他。 徒: 早上我也在现场,对事情了解得很透彻,能分辨真金和假金。医生您通过早上的事情,也看到了,也从内心领悟了佛法。我常常怀疑,为什么以前的导师们没有把涅槃讲清楚,让我们能理解呢?感谢您,老师。我就是想问早上问的那个问题,现在明白了吗?为什么那些去不丹的人说,人们也找到了心,找到了作为涅槃的觉知,但为什么他们又会迷失呢?对吧?早上问的。简蒂玛去那里说了什么?老师是要说,你明白了吗?要解释吗?为什么他们…老师的很多学生也找到了觉知,曾经找到了觉知,曾经找到了心,为什么他们还会迷失呢?心,平静,寂静。 老师说了很多次,“沉默之声”。但现在每个人都忘记了,你忘记了吗?忘记了沉默之声,忘记了作为沉默之声的心,然后就忙着去寺庙,挣扎着用我们的自我去寻找涅槃。他们经常这样。作为沉默之声的心,老师经常说,“没有声音的声音”。那只能用心去了解,不能用耳朵去听,因为那是一种有声音的安静的声音。我们用心去了解,我们经常找到安静,作为安静的声音,那就是涅槃,但我们却抛弃了它,然后用自我去寻找不是安静之声的涅槃,在心中与自然界中所有事物的安静融为一体,这就是涅槃。老师,你怎么解释的,理解了吗?理解了什么?你们理解了吗? 忘记了。实际上,沉默之声并没有消失,它一直都在。但是当我们迷失在妄想中时,它就消失了,但它并没有存在于妄想中。所以当它出现时,它就会渴望安静,所以就妄想地去寻找。你忘记了吗? 对。然后也记不起来了。承认,回家都不对了?无法记住它。真的是很快。 昨天我们也和朋友谈论了这个问题。他困惑地问我关于修行的问题。他曾经经历过,然后消失了,然后又回来了,混淆了,要去寻找,然后来问我修行的方法。我已经和另一位朋友聊过了,你说说。 因为人们一直在运动,所以会随着事物流动。因为蕴的妄想一直在变化,生灭生灭,在某一瞬间,它一进入其中,就完全消失了。 实际上,一旦我们走向世俗,我们就抛弃了我们的原则,就像…我们的原则脱落了。医生说,脱落了不远,但事实上,有时候走向世俗,会脱落得很远。一旦脱落得很远,想要再回来,就不知道该怎么回来了。就像简蒂玛一样,似乎回不了家了。 但实际上,并没有经过很长的时间。因为回去之后,每次上楼到房间,看着佛像,都有一个感觉,为什么我每次都想哭。就像昨晚,朋友回想起念诵“佛陀”,然后意识到要平静需要时间,然后走了大约半个小时,感觉疲惫和酸痛。然后就坐了下来,转向佛塔的方向,然后礼拜,然后想着佛陀,然后想着我的老师。然后,念诵“佛陀”,感觉不想再念诵了。然后只是坐着,然后眼泪就流下来了。我很困惑这些眼泪是什么?这些眼泪从哪里来?为什么我一直流泪?因为通常我不是一个多愁善感的人,不是一个容易哭的人。但为什么我一坐下,就会一直流泪呢?拿纸巾去。然后想着如果有机会,想要问老师,这些眼泪是什么?它们从哪里来?但是坐着坐着,就明白了。我们是多么愚蠢。我们为自己的愚蠢而哭泣。人们因为世上的痛苦而哭泣。一旦心遇到了佛法,遇到了真理,就会为自己的愚蠢而哭泣。它想哭,它就哭,但是它哭泣出来的是一种不同的状态。以前的哭泣,是哭泣出世间痛苦的状态。但现在,是为自己的愚蠢而哭泣。 师: 老师一直教导我们, 我们的心本来就是光明的。但我们一生,从小到大, 一直将垃圾带进来, 让我们光芒的心无法显现出来。 徒: 我认为自己非常幸运。 但在内心深处, 怜悯老师。 老师用半生的时间,来引导我们。如果没有老师,我不知道现在会在世界的哪个角落。 因为环境并不适合修行。 但是老师一直尝试着。曾经和老师拜见过一位大师,大师说: “有什么疑问吗?”我说没有。 他说:“怎么会有呢?你什么都没做。我们并不认识自己。就像我们很痛苦,然后站在蚂蚁窝上,有人告诉我们出来,我们却不愿意出来。然后他们拉我们出来,我们也甩开他们的手。” 但那时,我们是多么的愚蠢啊。 似乎要理解了, 但似乎又不了解。因为必须修行, 然后就一直处于痛苦之中。 实际上, 已经是人生的晚年了。感谢老师。 努力引导着。 说得更清楚一点, 就像牵着一头牛进入佛法之路。 师: 看到了吗? 它安静又寂静。 此时它安静又寂静。 整个内在和外在的世界都安静又寂静,没有内在和外在的区别。 它安静又寂静,应该说整个世界都安静又寂静。 然后知道它是多么安静又寂静。 那知道安静寂静的东西就是涅槃的奴隶。 不是说,知道但是它并不安静寂静, 那只是妄想。 但是安静寂静,它遍布整个世界, 遍布整个宇宙, 不区分内在和外在, 内心领悟。 确定了。 了解它的心是安静寂静的, 它用心了解, 遍布整个宇宙是安静寂静的, 成为一体。 没有分别。既了解又安静, 又从动物,人类,自我的空性中了解, 没有任何关于妄想的念头渗入, 一切都安静寂静。 禁止妄想的思想, 但它无法渗透到安静中。 它既安静又寂静, 知道它遍布整个世界。遍布整个世界。 那知道它的心安静的声音是涅槃。 真的吗? 真的明白了。 但是如果知道了但是不安静, 知道了然后只理解了, 那只是从妄想中理解。 那是一个信号。它还不是了解是真的,看到是真的。 而是既知道又看到, 然后理解并且理解是真的, 是真正安静寂静的自然。 它安静寂静的极致, 称之为完全的安静。 我会是安静。 你们理解吗?它安静到极点。 知道了。 不需要说话, 不需要解释。 但是大家都用心知道了。 它就是这样的, 本来就是这样, 已经发生了几天了,本来就这样。什么时候心安静寂静, 与自然界中的安静寂静成为一体。 如果它只有外在是安静寂静的, 但是我们的心不安静寂静, 与自然界不成为一体, 那还不是涅槃。 因为那只是外在的涅槃。 但是我们的心不是涅槃的奴隶。 因为那是我们的心,是我们的自我,是属于我们的。 我们的心不是自然界的心。它不与自然界成为一体。 因为我们执着于那个心是属于我们的, 所以它不安静寂静, 不在自然界中。 但是如果自然界的心已经存在于我们之中, 我们不带走,我们不执着,它就与自然界相同。 安静寂静, 是一个安静寂静的心, 似乎与自然界融为一体, 那就被称为涅槃。谁听从并且遵从教导, 根据教导如实地修行。那个人就会找到一颗安静又寂静的心, 与老师所说的自然融为一体, 找到心就找到了佛法,找到了佛法就到达了涅槃, 就是这颗心。一颗安静寂静的心,与自然成为一体。 不是去妄想的让它安静,让它静止,让它冷漠。 不是去努力变成空白,紧紧抓住空白,知道然后紧紧抓住空白,知道然后变成空白紧紧抓住空白,这是错的,对吧?是错的。 这是通过妄想造成的,和金子相比,就像假金。那是引导出来的,不是自然的心。很多人都这样做。 如果有人还在这样做,就会失去机会。他们说脱节,是比脱节更加糟糕,这是错过了最后一班飞机。非常非常糟糕。如果还执迷不悟。 我们看到很多人仍然这样执迷不悟,仍然在内心中这样执迷不悟,不肯改变,仍然认为自己是对的,已经做到了,已经空了。所以很难说。指出也看不到。如果长时间深入骨髓的愤怒地责骂。如果在内心争论,嘴上不说也在内心争论,那就会失去机会。我们不想看到自然界因安静寂静而丧失,懒得再多说。自然界安静寂静。 如果安静,就好,不需要多说。还没习惯,很快就会忘记,然后就忘记了,忘记了,回到世俗,就全部忘记了。这个哭泣,为世俗的痛苦而哭泣,为自己的愚蠢而哭泣。 来这里坐着哭泣。 是多么的愚蠢啊。 实在是太愚蠢了,愚蠢了许多世。 为自己的愚蠢而哭泣。 --- 翻译以下佛法讲座为中文,要求: 1. 将内容整理为对话问答的形式,问问题的部分加上“徒:”,回答问题的部分加上“师:” 2. 完整翻译,不遗漏内容 3. 翻译结果输出为对话问答的形式 4. 不要包含泰语,全部翻译为中文 5. 保证翻译后的文本通顺,易读 --- อยู่ในเหตุการณ์เมื่อเช้าด้วยแล้วก็รู้เข้าใจเรื่องถ่องแท้รู้อะไรเป็นทองแท้ทองปลอมไหนหมอลองเนี่ยเหตุการณ์จากเมื่อเช้าด้วยแล้วหมอก็รู้เห็นด้วยแล้วก็หมอก็. พุทธธรรมออกมาจากใจด้วยนะ. ครับของโอกาสครับคุณตา. ก็ขอกับญาติธรรมทุกท่านไม่ฉีดด้วยนะครับก็คือเอ๊ะไอ้ไอ้เรื่องเรื่องเรื่องทองแท้ทองปลอบเนี่ยจริงมัน. ถ้าจะว่าไปมันก็ง่ายมันก็ง่ายแต่ว่ามันยากมันก็ยาก. ทีนี้ไอ้ไอ้ไอ้ไอ้ไอ้ความความความยากมันน่ะมันอยู่ตรงที่ว่ามันมีไอ้ไอ้ตัวเราเนี่ยที่มันทําให้ยุ่งยากอย่างอย่างตัวอย่างเมื่อเช้าเนี่ยที่ที่หลวงตาพูดถึงเนี่ยก็จะเห็นได้ชัดว่าคือมันก็จะมีคนอยู่2คนที่มีสภาวะที่แตกต่างกันคนหนึ่งคนหนึ่งเนี่ยเค้าก็เคยอย่างที่หลวงตาบอก. ว่าคนที่เคยพบใจหรือรู้จักใจรู้จักใจก็รู้จักและว่าเออมันเคยผ่านเคยประสบแบบเนี้ย. กับอีกคนคนหนึ่งเนี่ยถามว่าคนที่รู้จักใจเนี่ยก็จะอธิบายเรื่องใจเนี่ยไม่ได้ก็อย่างอย่างที่ว่ามันก็เป็นแบบนั้นแหละคือจะอธิบายยังไงอะมันก็ไม่ใช่ใจหรอกเพราะว่าใจอะตัวเค้าเองเค้าอธิบายอะไรไม่ได้เพียงแต่ว่าเราใช้ขันธ์5พยายามอธิบายให้มันใกล้เคียงที่สุดว่ามันเป็นยังไง. แต่เค้าเคยเจอแล้วล่ะแต่ว่าถึงแม้จะเคยเจอเคยรู้จักใจเคยพบใจ. แต่บางครั้งบางคราวเนี่ยมันก็ยังหลงไป. อย่างอย่างอย่างพี่จันทิติมาเนี่ยอย่างที่เมื่อกี้อาจารย์ยกตัวอย่างอาจารย์ทิมาก็ก็จะหลงไปเพราะว่าด้วยด้วยความที่เหตุที่หลงไปเนี่ย. เหตุผลสําคัญสําคัญที่คิดว่าน่าจะเป็นก็คือแท้จริงอ่ะไม่รู้จัก. ใจหรือนิพพานจริงจริง. ก็ยังหลายหลายครั้งผมก็สงสัยเหมือนกันว่าเอ๊ะทําไมสมัยก่อนพ่อแม่ครูอาจารย์ทั้งหลายเนี่ยไม่ได้พูดเรื่องนิพพานให้เข้าใจว่ามันเป็นยังไง. อ๋อเธอก็เลยมาเข้าใจว่าอ๋อที่ถ้าพ่อแม่กลัวอาจารย์พูดให้เราเข้าใจเรื่องนิพพานเนี่ยสิ่งหนึ่งที่ท่านคิดว่าน่าจะกลัวก็คือการไปสร้างหรือว่าสร้างนิพพานปลอมขึ้นมาไว้ในใจซึ่งเหตุการณ์เมื่อเช้าก็จะมีอีกเคสนึงที่พยายามสร้างนิพพานปลอมให้รู้ว่าใจเนี่ยเป็นความไม่มีอะไรว่าใจไม่มีอะไรเนี่ยเค้าก็พยายามที่จะเอาตัวเค้าเนี่ยครับ. มีอะไรเกิดขึ้นก็อะอันเนี้ยหลงอันเนี้ยหลงแล้วเสมือนหนึ่งตัวเองเนี่ยก็คือว่าเป็นอะไรที่เป็นความว่างเป็นความรู้เพราะชื่อมันว่าถ้ารู้ก็คือรู้เฉยเฉยแล้วพอรู้กฎไงแต่ความจริงเค้าไม่เห็นว่าความจริงที่เอาตัวเค้าพยายามที่จะไปรู้เห็นต่างต่างเนี่ยแท้จริงอ่ะมันเป็นสถานศูนย์แต่งแล้วก็เป็นสังขารปรุงแต่งที่มีอัตราตัวตนเป็นอวิชชาผสมเข้าไปด้วย. มันก็เลย2เด้งและด้วยความยึดมั่นถือมั่นด้วยความยึดมั่นถือมั่นที่เกิดจากความเข้าใจผิด. ความเข้าใจผิดอันนี้เกิดจากความไม่เข้าใจในเรื่องนี้ผ่านจริงจริงว่านิพพานจริงจริงอะมันเป็นอย่างไรเพราะในเมื่อมันไม่รู้จักจริงจริงแล้วเนี่ยมันก็เลย. ก็เลยถ้าเรียกว่าทิดทักเอาอันนี้คงน่าจะใช่เพราะน่าจะใช่เรื่อยเรื่อยเรื่อยเรื่อยเนี่ยเพราะนานนานเข้ามันก็ไปเป็นความเชื่อไปเลยว่าอันเนี้ยคือใช่นิพพานจนกระทั่งเมื่อเช้ามาแต่จริงจริงเค้าก็พังตามาเป็นมาหลายปีหลวงตาก็เลยบอกว่าเออโชคดีนะที่ที่วันนี้คุณมา. ความโชคดีก็คือถ้าคุณไม่มาวันนี้คุณก็ยังไม่หายความเข้าใจผิดแล้วคุณก็ยังคิดว่าสิ่งที่คุณทําเนี่ยเข้าใจถูกอันเนี้ยมันก็เลยกลายเป็นว่าแท้จริงอะเป็นทองปลอมแต่คิดว่าตัวเองอะเป็นทองแท้แต่ว่าทองแท้เนี่ยมันก็สังเกตไอ้ทองปลอมอะมันก็สังเกตไม่ยากหรอกถ้าถ้าเราเราเคยรู้จักทองแท้แล้วเนี่ยคําว่ารู้จักทองแท้เนี่ยส่วนตัวเราเคยสมมุติเราเคยเจอทองแท้สักครั้งนึง. หรือว่าเคยเห็นคนอื่นว่าเป็นทองแท้เป็นยังไงเนี่ยแล้วเราสามารถจะมองเห็นอะไรบ้างเนี่ยเราก็จะรู้ว่าถึงจะไม่เห็นอะนะก็จะมองเห็นจากกิริยาภายนอกว่าแบบเนี้ยอะถ่องแท้มันไม่ใช่เป็นอย่างงี้นอนนอนน่ะอันเนี้ยมันไม่ใช่แน่แน่เราก็รู้อยู่แต่บางทีเราไม่รู้ว่าเป็นเพราะอะไรแค่นั้นเองถ้าถ้าความละเอียดเราไม่มากพออันนั้นน่ะก็คือเค้าไม่รู้เค้าคิดว่าเค้าเป็นทองแท้เค้าคิดว่าเค้าเป็นธาตุรู้ที่รู้ทุกอย่างรู้ทุกอย่างเกิดดับเกิดดับแล้วเค้าก็ว่า. เค้าก็ตรึงความว่างของเค้าไว้อันที่หลวงตาว่าก็คือเอาขันธ์5ไปผูกกับสิ่งที่เค้าคิดว่าเป็นธาตุรู้ก็คือความว่างตึงไว้ด้วยกันเพราะมันตึงเข้าไปด้วยกันปุ๊บเนี่ยไอ้สิ่งที่มันเป็นธรรมชาติที่มันต้องเคลื่อนไหวอะมันเคลื่อนไหวไม่ได้และไอ้ธรรมชาติที่มันเคลื่อนไหวคืออะไรก็คือขันห้างเราอะมันต้องเคลื่อนไหวอะมันเคลื่อนไหวไม่ได้พอเคลื่อนไหวไม่ได้มันก็เหมือนสต๊าฟตัวเราไว้ให้แข็งให้แข็งเพื่อเราจะเป็นใจแล้วเราต้องอยู่นิ่งนิ่งเพราะถ้ารู้ว่าคืออยู่นิ่งนิ่งรู้เฉยเฉยอย่างเงี้ยมันก็เป็นการเข้าใจผิดไงพอเข้าใจผิดก็มีพฤติกรรมแบบนั้น. มาให้เราเห็นซึ่งในส่วนตรงนั้นน่ะก็ก็มันเกิดจากความเข้าใจผิดความไม่ไม่รู้จักใจจริงจริงเพราะฉะนั้นเพราะฉะนั้นเวลาอย่างที่หลวงตาสรุป4ข้อเนี่ยครับคนที่เออไม่รู้เลยคือคือไอ้มิจฉาทิฐิเลยก็คือแบบแบบที่เล่าให้ฟังก็คือไม่ไม่รู้ความจริงเลยไม่รู้ว่าอะไรเป็นขันธ์5ไม่รู้ว่าอะไรใจ. ไม่ไม่รู้จักธรรมชาติของ2สิ่งและที่สําคัญก็ไม่รู้ว่าจริงจริงแล้วธรรมชาติ2สิ่งเนี่ยเค้าทํางานกันยังไงทํางานกันยังไงว่าไอ้ของที่มันมีอยู่อ่ะมันเกิดจากความไม่มีอันเนี้ยเค้าไม่ได้เข้าใจตรงนี้เลยคือเค้ามาแล้วก็เดินเลยเดินเลยแล้วก็เดินไปเค้าก็เชื่อในสิ่งที่เค้าเดินอ๋อถ้ารู้เป็นอย่างงี้ความว่าอ๋อโอเคโอเคเดี๋ยวเรารู้ละเดี๋ยวเราจะไปว่างว่างนี้โอ้เราเป็นถ้ารู้คือทุกคนน่ะ. เส้นเนี้ยจะปรารถนาติพานแต่ผมว่าร้อยร้อยละเกือบร้อยเปอร์เซ็นต์น่ะไม่รู้จักนิพพานว่าคืออะไรเนี่ยก็เลยเข้าใจว่าเออเหตุผลว่าทําไมพ่อแม่ครูอาจารย์สมัยก่อนเนี่ยท่านไม่สอนตรงนี้ไม่ได้อธิบายตรงนี้แต่ก็ยังคุยกับคุยกับหลวงปู่เมื่อคืนว่าโอ้หลวงตาหลวงตาของเราเนี่ยช่างแบบประเสริฐแบบแบบนั้นมากจริงจริงอะคือท่านบอกเราเลยท่านบอกเราเลยอย่างเงี้ย. ก็ก็การบอกแบบเนี้ยก็ยังคุยกับหลวงปู่ว่าบอกแบบเนี้ยมันก็จะมีทั้งข้อดีและข้อเสียคือข้อข้อดีก็คือคนที่มีปัญญาก็คือรู้จักแล้วก็สามารถแยกแยะได้ในใจเราเนี่ยนะแต่คนที่ข้อเสียคือมโนไปเลยคือไม่รู้จักแล้วก็แบบมั่วไปเลยเงี้ยมันก็มันก็ลําบากนะแต่แต่ถ้าเราเข้าใจแล้วเนี่ยเข้าใจอย่างที่หลวงตาว่าประเภทที่2เนี่ย. คือเข้าใจผมว่าความเข้าใจเนี่ยถ้าไม่ได้มีอัตราตัวตนไปขวางเนี่ยความเข้าใจเนี่ยไม่ได้ยากเมื่อกี้ที่หมอบอกว่าไม่ยากเพราะว่าสรรพสิ่งทั้งหลายเนี่ยถ้าเราสมมุติเราไม่เคยรู้อะไรเลยเนี่ยแล้วมันไม่มีอะไรธรรมชาติเดิมแท้ที่ไม่มีอะไรที่ไม่โมบอกเนี่ยไม่มีอะไรแล้วมันก็มีสิ่งนั้นเกิดขึ้นมา. หลายครั้งเนี่ยมีครั้งหนึ่งที่หลวงตาเล่าเรื่องเกี่ยวกับพระองค์หนึ่งสมัยพุทธกาลที่ว่าจะไปถามคําถามพระพุทธเจ้าแล้วไปเจอไอ้ต่อมน้ําที่เกิดขึ้นจากในน้ํายังยังยังคุยกับหลวงปู่ว่าพื้นน้ําเนี่ยมันยังมีตัวนะแล้วก็ขึ้นไปต่อมน้ํานะมันยังมีความรู้สึกว่ามันมีของอยู่แต่เราลองจินตนาการว่า. ของที่ไม่มีอะไรเลยอ่ะแล้วเกิดมีเงาขึ้นมา. มันมีเงาขึ้นมาได้แล้วเงาเนี้ยมันหายไปในความไม่มีอะไรอันเนี้ยมันจะใกล้เคียงกับความไม่มีอะไรที่สุดคือมันไม่มีอะไรตั้งแต่แรกแล้วมันมีเงาขึ้นมาเลยทําให้เกิดความเข้าใจว่าสมัยก่อนถ้าเราถ้าเราจําภาพทําของที่หลวงตาเคยสอนเสมอว่าเงาของใจจําได้มั้ยมีอันนึงที่เราเงาของใจสังคารคือเงาของใจนี่แหละเงาของใจเกิดจากความไม่มีอะไร. ไม่ใช่เกิดจากใจที่มีรูปร่างแต่มันเกิดจากความไม่มีอะไรเสมือนหนึ่งต่อมน้ําที่เกิดจากพื้นน้ําแต่พื้นน้ําเนี่ยมันยังมีลักษณะที่มันเราสามารถสัมผัสได้แต่ไอ้ความไม่มีอะไรเนี่ยมันมันไม่มีอะไรแต่มันมีสิ่งที่เกิดขึ้นมาได้ก็คือเงาหรือสังหารคุมแต่งแล้วไอ้สังหาริมก็จะหายกลับไปในความไม่มีอะไรอันนี้คือความเข้าใจเป็นเป็นเรียกว่าเป็นสัมมาทิฏฐิเลย. แล้วคําถามก็คือว่าแล้วทีนี้เราเป็นอยู่ทุกวันเนี้ยคืออะไรก็อย่างที่แม่โมบอกเดิมทีมันไม่มีอะไรเดิมทีแม้แต่เดิมทีอันนั้นอดีตอดีตไกลโพ้นลาอนาคตหรือแม้แต่ปัจจุบันมันก็คือความไม่มีอะไรมันไม่ใช่ว่าเมื่อก่อนเราไม่มีอะไรแล้วปัจจุบันเรามีอะไรไม่ใช่มันก็ยังไม่มีอะไรเหมือนเดิมแต่ความมีอะไรมันก็เกิดขึ้นอยู่ในความไม่มีอะไร. แบบแบบเนี้ยเหมือนเหมือนสมัยไกลอันไกลโพสต์สมัยก่อนเพียงแต่ว่ามันไม่มีใครไปยึดฉวยว่าไอ้เนี่ยเป็นเรายึดฉวยว่าไอ้สิ่งที่ปรุงแต่งอะเป็นเราแล้วก็ยึดฉวยว่าความไม่มีอะไรเป็นเราแค่นั้นเองสิ่งเหล่าเนี้ยมันก็ยังเกิดขึ้นในทุกขณะปัจจุบันอันนี้คือภาษาธรรมสูงสุดที่มันเป็นจริงในทุกขณะปัจจุบันถ้าคนที่ไม่ได้ปิดตาไม่ได้ปิดหูแล้วพยายามทําความเข้าใจ. สังเกตในใจสิ่งเหล่าเนี้ยมันเกิดขึ้นในใจเราอดเวลา. สังเกต. ในใจหลายครั้งผมก็จะถามตัวเองว่าเอ้าถ้าสังเกตเนี่ยมันจะมีตัวเราไปสังเกตมันเหมือนกับว่าจริงจริงมันไม่ได้สังเกตมันเหมือนกับมันรู้อ่อแบบนี้เองเหรอเนี่ยมันไม่ได้สังเกตอะไรเราหลายหลายครั้งเราก็จะรู้สึกว่าอ๋อแบบนี้เหรออ๋อแบบนี้เหรอเหตุที่อ๋อแบบนี้เหรออ๋อเพราะเราเห็นไงเห็นอะไรเห็นสิ่งปรุงแต่งที่เกิดขึ้นจากมันไม่มีอะไรแล้วมันก็มีขึ้นมาแล้วเมื่อหายไปอ๋ออ๋อเป็นแบบนี้เหรอที่เค้าเรียกว่าเกิด. สังขารเกิดจากความไม่มีอะไรแล้วหายไปไหนมันก็กลายเป็นว่าอืมมันรู้จักไงและไอ้สิ่งที่เกิดขึ้นน่ะมันก็เป็นคือตัวเรานั่นแหละคือจิตปรุงแต่งของเราเนี่ยแหละที่มันเกิดขึ้นแล้วก็หายไปเราไม่ได้พูดถึงกายนะกายนั้นมันหยาบมันเห็นง่ายเพราะมันเกิดสุดท้ายมันต้องดับกลับไปเป็นดินน้ําลมไฟอันนั้นเราเราตัดทิ้งไปแต่สิ่งที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้ก็คือสิ่งที่มันเกิดขึ้นในใจในความไม่มีอะไรเนี่ยต่างหาก. แล้วถามว่าความไม่มีอะไรมันมันมีอะไรมันไม่มีอะไรอยู่แล้วงั้นถ้าเราเราเราสมัยก่อนจะใช้คําว่าโยนิโสคําไม่ได้โยก็คือว่าแต่เมื่อคืนคุยกับหญิงว่าถามหญิงว่าในใจหญิงอะมีอะไรบ้างในใจหญิงก็มีแต่สิ่งเกิดดับและพยายามแก้ไขปรับแต่งสิ่งเกิดดับให้มันเป็นอย่างที่ใจเราอยากได้ให้เป็นไปตามที่มีใจเราอยากได้ให้อย่างที่ตัวเราอยากได้แต่สิ่งที่หลงลืมไปเลยคือพระสัจธรรมที่สูงที่สุดคือความไม่มีอะไร. ที่มันเป็นพื้นอยู่ไม่เคยอยู่ในใจเลยมันไม่เคยอยู่ในใจเราเลยงั้นถ้าสมมุติว่าความไม่มีอะไรมันไม่เคยอยู่ในใจถามว่าแล้วพระสัจธรรมอยู่ตรงไหน. ถ้าสัตว์ทําอยู่ตรงไหนเรามาค้นหาพระสัตว์ธรรมพระสัตว์ธรรมอยู่ตรงไหนไม่มีทุกคนมองข้ามพระสัตว์ธรรมแต่ไปมองในสิ่งที่มันมีเกิดดักเกิดดับแล้วไปปรับแต่งเหตุนี้เพราะความคุ้นเคย. สิ่งที่แม่ชีโมบอกใช้จริงอ่ะพื้นมันด้วยความไม่มีอะไรเราลืมไป. เราลืมไปว่าจริงจริงอะมันไม่มีอะไรยังคุยกับหลวงปู่ว่าแท้จริงมันไม่ได้ลืมไปแท้จริงมันไม่เคยมีอะไรอยู่แล้วมันไม่มีใครลืมมันไม่มีใครลืมแต่มันมีแต่คนเข้าใจผิดถ้ามีคนลืมมันยังมีคนอยู่แต่ถ้ามันเข้าใจผิดเนี่ยมันเป็นความเข้าใจผิดไม่ใช่มีคนเข้าใจผิดแต่เป็นความเข้าใจผิดว่าอ๋อเรายึดอันเนี่ยมันเป็นเรา. แล้วถามว่าแล้วยังไงอะก็เข้าใจให้ถูก. เข้าใจถูกยังไงอะก็ในขณะปัจจุบันเนี่ยในใจเราเป็นยังไงอะมันสอดคล้องกับภาษาธรรมยังไงอะเราสังเกตดูดูได้ด้วยใจของเราในทุกขณะปัจจุบันปัจจุบัน. อย่างเงี้ยไปเรื่อยเรื่อยแน่นอนล่ะอย่างที่หลวงตาว่าแม้จะเข้าใจรู้จักใจรู้จักใจแล้วเราเคยเห็นละเคยพบมันก็ยังก็หลงไปเหมือนกันมันไม่ใช่ว่ารู้จักใจแล้วจะถึงใจถึงพระนิพพานมันไม่ใช่อย่างงั้นมันก็ยังลักษณะเหมือนกับว่า. ด้วยความเคยชินของเรามันก็จะมีอย่างเงี้ยหลงหลงบ้างแต่ว่าความหลงของเราเนี่ยมันถ้าเราพูดถึงว่าถ้าเราหลงอ่ะมันก็แบบหลงอยู่ใกล้ใกล้หลัก. ใกล้ใกล้หลักไม่ไกลมากมันไม่ได้หลงไปเข้าป่านู่นเพราะเรามีหลักอยู่ไงเราเข้าใจเรื่องเราเข้าใจละแต่ว่าเราจะหลงไปบ้างเป็นเป็นธรรมดาเป็นเป็นทางเดินของเราแต่หลักเนี่ยต้องไม่ลืมว่าพระสัจธรรมมันคืออะไร. นะตรงเนี้ยตรงนี้คือสิ่งที่สิ่งที่สิ่งที่ที่ที่คนส่วนใหญ่จะลืมแล้วก็ถามว่าแล้วเมื่อไหร่อย่ามาคุยกับเมื่อเช้ากับหลวงปู่แล้วเมื่อไหร่มันจะไปถึงที่สุดไม่รู้ไม่มี. เพราะสัจธรรมมันมีแค่ปัจจุบันขณะ. ถึงไม่ถึง. ถามว่ามันเป็นเรื่องความไม่มีอะไรไหม. ไม่ใช่. ไม่ใช่ธรรมะมีแต่ปัจจุบันปัจจุบันก็คือสิ่งเกิดดับเกิดดับจากความไม่มีอะไรแล้วก็กลับไปสู่ความไม่มีอะไรเห็นจริงไหมถามตัวเองว่าเห็นจริงไหมในใจเราเห็นจริงไหมเห็นจริงขณะที่เห็นจริงในเสี้ยินาทีที่เห็นจริงถ้าคนไม่ได้หมกมุ่นมากมาก. มันจะมีสิ่งหนึ่งที่ปรากฏคู่กันเสมอเสมอนี่คือความสงบในใจ. ถ้าเราไม่หมกมุ่นนะเราเห็นความสงบในใจความ. ความที่ไม่ใช่สิ่งปรุงแต่ง. คู่กันเสมอไม่ต้องไม่ต้องสังเกตตั้งใจสังเกตจริงจริงมันเหมือนกับของที่มันพลิกไปอีกด้านนึงพลิกปุ๊บเนี่ยมันมันพลิกไปอีกด้านนึงเลยแล้วแต่มันไม่ใช่พลิกไปอีกด้านนึงจนอีกด้านที่มีอยู่มันหายไปมันพลิกแล้วมันเกิดคู่กัน2ด้านโอ้โหนี่แหละเรารู้จักใจละอ๋อใจเป็นแบบนี้ถึงบอกว่าถ้าครั้งหนึ่งเนี่ยเราเคยรู้จักใจเนี่ยต่อไปเราจะรู้ว่าไอ้เนี่ยไม่ใช่ใจเมื่อรู้จักทองแท้แล้วเราก็จะรู้ว่าไอ้เนี่ยทอง. ถามถามว่าถ้าเรารู้จักทองปลอมแล้วเราจะเก่งเป็นทองแท้อดมันก็ยังด้วยด้วยด้วยความที่เรายังหลงอยู่บ้างมันก็จะต้องเดินทางคําว่าเดินทางก็คือ. เรียกว่า. ความความลืมของขอยืมคําแม่มลืมอ่ะลืมเลิกไม่ลืมละถ้าจะไม่ลืมและก็คือว่าไม่ลืมและก็คือว่ามันเป็นใจร้อยเปอร์เซ็นต์ก็คือว่าไม่ไม่ไม่หลงลืมไปเป็นสังกัดกรุงไทยอีกแล้วแต่ถามว่าอันนั้นก็เป็นเป็นอาไม่ใช่ความหวังแต่เป็นความเข้าใจที่ถูกต้องมันไม่ใช่ความหวังถ้าความหวังเนี่ยเราจะหวังว่าเราจะนิพพาน. อันนั้นไม่ใช่อันนั้นเป็นมิจฉาทิฐิไม่ใช่ไม่ใช่อันนั้นเป็นมิจฉาทิฐิแต่แต่แต่สิ่งที่เพียรน่ะก็คือเห็นสัจธรรมแบบเนี้ยตามที่มันเป็นจริง. เท่านั้นเองจะทําตามที่มันเป็นจริงเป็นจริงเป็นจริงเพราะมันเป็นจริงของมันทุกขณะอยู่แล้วในในใจของเรานั้นน่ะถึงบอกว่าบางที. ความรู้ทั้งหมดเนี่ยรู้เยอะแยะตาแป๊ะไก่หมดเลยแต่มันจบอยู่แค่เนี้ย. มันเป็นเรื่องที่แบบโอ้โหแบบเออถ้าถ้าว่าไม่เราไม่พ่อแม่ครัวอาจารย์มาสอนเราแบบเนี้ยเราก็จะเราก็จะเข้าใจผิดเป็นมิจฉาทิฎฐิแล้วเราก็จะเชื่อว่าวิธีเนี้ยปฏิบัติตามตามทางแบบนี้ไปเรื่อยเรื่อยเรื่อยเรื่อยเรื่อยสุดท้ายมันก็ก็คือ. เชื่อไปเลยว่าเป็นแบบนั้นมันก็มันก็หลงเข้าป่าไปมันก็มันก็เสียดายเสียดายโอกาสที่ที่ที่ที่เราได้เกิดมาว่าเออเกิดมาเพื่อเพื่อแก้ไอ้ความเข้าใจผิดอันนี้แหละว่ามันมันจริงจริงแล้วสัจธรรมความจริงอ่ะมันเป็นอะไรเพราะฉะนั้นก็เลยอืม. ก็เลย. ก็เข้าใจเนอะก็เข้าใจคนปฏิบัตินะครับเพราะว่าเราเราก็เป็นคนปฏิบัติคนนึงเหมือนกันที่ที่ที่ผ่านแบบนี้เหมือนกันแต่ก็ที่พูดอย่างเงี้ย. ไม่ใช่ว่าพูดแล้วเราเราเป็นอะไรหรืออะไรแต่อย่างที่บอกครับในเมื่อถ้าเราหนึ่งเราไม่สามารถทิฐิแล้วเราก็ไม่ไม่พักไม่เพลียอย่างที่หลวงตาว่า. เห็นจริงตามจริงแบบเนี้ย. มันไม่มีอะไรอะมันก็มีแค่เนี่ยในในใน. ชีวิตประจําวันประจําวันของเราเนี่ยแล้วเราก็ใช้ขัน5ของเราเนี่ยขันธ์5ทํางานทีเนี้ยไอ้เวลาใช้ขัน5ทํางานเนี่ยจริงจริงหลวงตาเนี่ยท่านไม่ตามมากนะเพราะว่าแบบฝึกหัดที่ท่านให้มาเนี่ยเป็นแบบฝึกหัดที่ไม่มีเขียนในตําราอย่างอย่างการทําอธิษฐานจิตในน้ําเนี่ยถ้าใครเป็นคนที่ช่างสังเกตได้รู้เลยว่าสติอะมันเป็นยังไง. สิ่งปรุงแต่งเป็นยังไงความสงบเป็นยังไงมันแยกกันได้ในในขณะเดียวเลยยังคุยกับหลวงปู่เมื่อเช้าว่าเออจริงการสวดมนต์เนี่ยมันก็เหมือนการทหารจิตในน้ําแหละเพราะการสวดมนต์น่ะสติคุณอยู่กับสวดมนต์มั้ยขณะที่สติคุณอยู่กับสวดมนต์อะมันก็มีสังขารปรุงแต่งอยู่แล้วภายใต้สังหารปรุงแต่งทั้งหมดเนี่ยมันก็มีความสงบอยู่มันมันเกิดขึ้นในทุกขณะในอริยาบทของเราอยู่แล้วถ้าเราเป็นคนที่จะประยุกต์และเข้าใจตรงเนี้ยเราก็จะไปประยุกต์กับสิ่งต่างต่าง. กิจวัตรประจําวันเราได้หมดโดยที่เราไม่ได้หลงไปกับกับสิ่งเหล่านั้นแต่นั่นแหละว่าไอ้ไอ้หลงไปอะมันก็ต้องมีบ้างก็เป็นธรรมดาเป็นธรรมดาเพราะว่าความเค้าเรียกว่าความเข้าใจผิดในบางเวลามันก็ยังมีอยู่เป็นเป็นเรื่องเป็นเรื่องที่ที่เกิดขึ้นได้อย่างงี้ละกันเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ซึ่งก็ไม่ได้ไม่ได้เป็นอ่าเป็นปัญหาเพราะว่าผิดก็แก้ไขใหม่. เข้าใจผิดก็แก้ไขใหม่ก็แค่นั้นเองแต่ว่าถ้าเราเราอยู่บนทางเนี่ยเราจะเห็นการพัฒนาการของโดยตัวเราเองด้วยด้วยความซื่อสัตย์ของเราเองเนี่ยเราเห็นว่าไอ้ความเข้าใจผิดของเราเนี่ยมันจะสั้นลง. มันจะสั้นลงสั้นลงแล้วก็ไอ้ความสงบใจหรืออะไรเนี่ยมันก็จะแผ่ขยายเราจะรู้แก่ใจเองอะว่าเออนะ. เราเป็นยังไงนะครับ. ก็อันนี้ก็เป็นในการเอาเอาหลายหลายเรื่องมายําเป็นเป็นเรื่องเดียวกับกับที่ที่ที่เห็นว่าเมื่อเช้าซึ่งก็ถือว่าพวกเราโชคดีแล้วครับที่ที่ได้หลวงตาเป็นพ่อแม่ครัวจานที่แบบแบบประเสริฐสุดสุดหรือว่าท่านท่านโอ้โหแบบไม่มีไม่มีคําว่าหลวงตาสรรหาแล้วคําคําที่ที่ไม่รู้ไม่มีคําที่เหมาะที่สุดสําหรับหลวงตาไม่มี. คําคํานั้นไม่มีฮะมันพูดไม่ได้มันไอ้นี่. ครับครับขอบพระคุณคุณลุงท่าน. ไม่พูดทีละที่ที่ถามเมื่อเช้าเลยเข้าใจยังทําไมวะคนเขาที่มาพบเมื่อที่ภูฏานบอกว่าคนก็มาพบใจใช่ไหมพบธาตุรู้ที่เป็นนิพพานธาตุแล้วทําไมเขากลับไปหลงอีกเนาะใช่ไหมเมื่อเช้านี้. อาจารย์ที่มาไปว่าไงเนี่ยหลวงปู่ว่าจะพูดอะเข้าใจจะอธิบายมั้ยตรงเนี้ยว่าทําไมคนเค้ามา. ลูกศิษย์ลูกตาหลายคนก็พบธาตุรู้เคยพบธาตุรู้หมดแล้วเคยพบใจแล้วทําไมมันยังหลงกลับไปอีก. ใจ. สงบสงัดเสียงเงียบปัจจัยที่เป็นเสียงเงียบอ่ะ. แล้วเค้าเค้าก็เคยพบกันแต่ละคนน่ะพบใจที่เป็นเสียงเงียบแล้วอยู่ทําไมไปหลงอยู่การคงแต่งไปหานิพพาน. เนี่ยหลวงปู่ธีระก็ถามคําถามแหละเมื่อเช้าเนี่ยผมพูดเข้าใจยังเข้าใจหรืออะไรอธิบายเนี่ยพวกนี้ก็ไม่ได้เข้าใจแกพูดอะหลายคนก็เคยได้ยินเสียงเงียบในใจตนเสียงเงียบเป็นธรรมชาติอยู่แล้วเสียงเงียบอ่ะเดอะสาวออฟไซเรนซ์พูดบ่อยมากเลยเดอะสาวออฟไซเรนซ์แล้วอยู่อยู่ทุกคนก็ลืมไปเลยที่คีโมวาลืมไปเลยลืมเสียงเงียบนั่นไปเลยใจที่เป็นเสียงเงียบไปเลยอ่ะแล้วไปยุ่งกับวัดแล้วก็ไปดิ้นรนเอาไอ้ไอ้ความพรุ่งแต่งเอาตัวเราไปหานิพพานอีก. แล้วก็พบอย่างนี้บ่อยบ่อยใจที่เป็นเสียงเงียบหรือซาวด์ออฟไซเรียนนะพูดบ่อยมากเลยไอ้เสียงที่ไม่มีเสียงเนี่ย. ที่ไม่รู้ได้ใจเท่านั้นแหละมันเอาหูไปฟังไม่ได้เพราะมันมันเป็นเสียงมีเสียงเสียงเงียบ. มารู้ด้วยใจเราเคยพบบ่อยบ่อยเสียงเงียบเนี่ยใจที่เป็นเสียงเงียบอะนั่นคือนิพพานแต่เรากลับทิ้งมันไปแล้วเราก็เอาตัวเราไปหานิพพานที่ไม่ใช่ไม่ใช่เสียงเงียบในใจที่เป็นหนึ่งเดียวกับสิ่งเงียบในธรรมชาติทั้งจักรวาลมันเงียบสงบสงัดนั่นคือนิพพาน. หลวงปู่เดี๋ยวอธิบายเถียงยังไงอะเข้าใจแล้วก็ได้ไม่เข้าใจแล้วเข้าใจยังไง. มันลืมเลยครับมันลืมไปครับ. คือเสียงเงียบจริงจริงแล้วมันมันไม่ได้หายไปไหนมันมีอยู่ตลอดแต่เวลาเรามาหลงปรุงแต่งเนี่ยมันมันก็เลยหายไปแล้วมันไม่ได้อยู่ฝั่งปรุงแต่งนะครับทีนี้เวลาเวลามันทกขึ้นมาเนี่ยมันก็โหยหาเสียงเงียบก็เลยปรุงแต่งไปหา. มดลืมไปครับ. มันลืมไปต้องบอกต้องยื่นคําคีโมลืมไปใช่มั้ยจากที่มา. ใกล้จะค่ะมันหลงไปขณะจิต. มันลืมไปเนอะ. แล้วมันก็จําไม่ได้ด้วยจําไม่ได้เลย. ยอมรับกลับบ้านไม่ถูกรึไง. มันมันไม่3ารถไปจํามันไงเจ้าคะ. มันมัน. เร็วจริงจริง. เมื่อวานนี้เราก็คุยกับโยจิ๋่าเรื่องนี้. เค้าก็งงงงมาถามเรื่องการปฏิบัติอะนะเพราะมันไอ้ไอ้ก็เคยเป็นอยู่แล้วแล้วก็หายไปแล้วกลับมามั่วมั่วจะไปหาจะมาถามวิธีปฎิบัติแล้วก็คุยกับดิ๋วแล้วนะพูดซิอ๊ะแล้วยังไงอะ. น้ําตาเจ้าคะก็คนมันเคลื่อนไหวอยู่ตลอดไงคะมันก็เลยแบบว่าไหลไปกับสิ่งที่มัน. มันเคยชินอะนะคะเพราะมัน. สังขารของขันธ์เนี่ยมันมันเปลี่ยนแปลงอดเวลา. เกิดดับเกิดดับแล้วมันขณะฉีดหนึ่งมันพอมันเข้าไปอยู่ในนั้นปุ๊บมันหักเลยหายหมดเลย. รัฐมนตรีว่าไงอะมันยังไงหรือเปล่าอย่างที่จะอธิบายเค้าว่ารึเปล่า. คือจริงจริงเนี่ยนะคะคือพอเราไปทางโลกเนี่ยหลักที่เรามีอยู่เนี่ยเราก็ทิ้งหลักเหมือนเหมือน. เราเราหลักหลุดไปเลยแล้วก็ที่หมอพูดบอกว่าหลักหลุดอ่ะมันหลุดไม่ไกลหรอกแต่ความจริงอ่ะบางทีไปทางโลกมันหลุดไปไกลตามันหลุดไปไกลเสร็จเนี่ยพอจะกลับมาอีกทีเนี่ยกลับไม่ถูก. แต่เหมือนได้เจอที่มาเหมือนกลับบ้านไม่ถูกอะฮะแต่แต่พอมาแต่แต่ความจริงมันก็ไม่ได้ว่าทิ้งช่วงหางนะคะหลวงตาเพราะว่าตอนกลับไปอะก็ทุกครั้งที่ขึ้นห้องพักแล้วก็มองมองรูปพระพุทธรูปอ่ะก็มีพระพุทธเจ้าอะก็มีความรู้สึกว่าทําไมเราอยากร้องไห้ทุกครั้งเลย. แล้วอย่างอย่างเมื่อคืนเนี้ย. โยงกลับไปโยงก็. ก็ภาวนาพุทโธแล้วก็รู้ตั่ากว่าจะสงบอะมันต้องใช้เวลาแล้วโยมก็เดินไปประมาณครึ่งชั่วโมงนึงแล้วรู้สึกมันเหนื่อยแล้วมันเมื่อยแล้วก็แล้วก็นั่ง. นั่งแล้วก็หันหน้าไปทางเจดีย์แล้วก็กราบแล้วก็นึกถึงพระพุทธเจ้าแล้วนึกถึงหลวงปู่มีหลวงปู่ธาอะไรเงี้ยค่ะ. แล้วก็. ก็ภาวนาพุทโธมันก็มีความรู้สึกว่ามันไม่อยากภาวนาและ. แล้วก็นั่งเฉยเฉย. แล้วอยู่อยู่น้ําตามันก็ไหล. โยมก็. สงสัยว่าไอ้น้ําตาลเนี่ยมันเป็นอะไรน้ํามันไหลมาจากอะไรทําไมฉันน้ําตาไหลเรื่อยๆเพราะปกติเนี่ยฉันก็ไม่ใช่เป็นคนสําออยอะไม่ใช่ว่าจะเป็นคนร้องไห้ง่ายอะแต่ว่าทําไมฉันนั่งแป๊บนึงอ่ะฉันก็น้ําตาไหลทุกที. เอากระดาษไป. แล้วก็นึกว่าถ้ามีโอกาสเนี่ยอยากถามหลวงตาว่าไอ้น้ําตาลเนี่ยมันคืออะไรมันมาจากไหนแต่พอนั่งไปนั่งไปเนี่ยมันก็รู้ว่า. มันโง่ไง. เออมันร้องไห้กับความโง่ของตัวเอง. ร้องไห้กับความโง่ของตัวเอง. คนเราร้องไห้มากับความทุกข์จริงจริงในโลกนี้มากมายแล. พอใจมันพบทําเนี่ย. เริ่มพบทําพบสัจธรรมมันก็ร้องไห้กับความโง่ของตัวเอง. มันเป็นมันอยากร้องไห้มันก็ร้องไห้แต่มันมันร้องไห้ออกมาจาก. สภาพธรรมที่แตกต่างกันไอ้ร้องไห้เมื่อก่อนเนี่ยมันร้องไห้ออกมาจากสภาพธรรมที่เป็นทุกข์. แต่อันเนี่ยมันร้องไห้กับความโง่ของตัวเอง. หลวงตาก็สอนมาตลอดว่า. จิตประภัสสรน่ะมันมีอยู่แล้วในตัวเรา. แต่ทั้งชีวิตน่ะตั้งแต่เล็กจนโตอ่ะเราก็เอาขยะเข้ามาทําให้จิตประภัสสรเราอะไม่เคยออกมาให้เห็นเลย. แล. โยมก็. คิดว่าตัวเองอะโชคดีมากเลยแต่ในลึกลึกสงสารหลวงตา. ที่. ที่ลากจูงมาทั้งชีวิตหลวงตา. ครึ่งวันชีวิตอะ. ถ้าไม่มีหลวงตายมก็ไม่รู้ว่าตอนนี้ไปอยู่มุมไหนของโลกละ. เพราะว่าสิ่งแวดล้อมอ่ะมันไม่ได้เอื้อ. ที่จะมาทางธรรม. แต่หลวงตาก็พยายาม. อันนี้เคยไปเจอหลวงปู่สมัยกับหลวงตาหลวงปู่สมัยก็บอกว่า. ถามว่า. มีอะไรสงสัยมั้ย. โยมก็บอกว่าไม่มีท่านก็พูดบอกว่าเออจะมีได้ยังไงแล้วไม่ได้ทําอะไรเลยเราก็ยังไม่รู้ตัวแล้วท่านก็บอกว่าเหมือนเราอ่ะมีความทุกข์อ่ะแล้วยืนอยู่บนหลังมดแดงแล้วมีคนบอกให้ออกมาแล้วก็ไม่ยอมออกแล้วเขาไปจูงให้ออกมาก็สลัดมือแต่ตอนนั้นน่ะก็ยังโง่มากเลยอ่ะ. เหมือนกับก็พอพอจะเข้าใจอ่ะแต่มันเหมือนมัน. มันไม่รู้. เพราะว่าจะต้องปฏิบัติธรรมแล้วมันก็อยู่ความทุกข์มาเรื่อยเรื่อยเรื่อยเรื่อยเรื่อยเรื่อย. จริงจริงเนี่ยมันก็เป็นบั้นปลายชีวิตอะ. ก็ขอบคุณหลวงตา. ที่พยายามจูง. จะเรียกเอาให้มันชัดๆอ่ะก็เหมือนจูงควายตัวนึงอ่ะให้มันเข้าทางทําให้ได้อะ. เห็นมั้ย. มันเงียบสงบสงัดไปหมดเลย. ขณะนี้มันเง. สงบสนัด. มันเงียบสงบสงัดไปทั้งโลกทัศน์ภายในภายนอกไม่แบ่งแยกภายในภายนอก. มันเงียบสงบเป็นต้องเรียกว่าโลกเงียบสงบไปสงัดไปทั้งทั่วนัจักรวาล. แล้วก็เงียบสงบสงัดแล้วก็รู้ว่ามันช่างเงียบสงบสงัดนะไอ้ที่รู้ว่าเงียบสงบสงัดไอ้นั่นคือทาสของนิพพาน. แต่ไม่ใช่ว่า. รู้แต่มันไม่เงียบสงบสงัดอันนั้นเนี่ยมันเป็นปรุงแต่ง. แต่ไอ้ที่เงียบสงบสงัดมันทั้งไปทั้งโลกธาตุไปทั่วอาณาจักรวาลไม่แบ่งแยกภายในภายนอกบรรลุด้วยใจเนี่ย. แน่แน่ใจที่รู้มันเงียบสงบสงัดมันรู้ด้วยใจไปทั่วอณจักรวาลว่าเงียบสงบสงัดเป็นหนึ่งเดียวกันไปหมด. ไม่มีการแบ่งแยก. ทั้งรู้ด้วยทั้งเงียบสงบด้วยทั้งว่างเปล่าจากสัตว์บุคคลตัวตนเราเข่าไม่มีความปรุ่งแต่งเรื่องอะไรเลยในใจแทรกซ้อนมันเงียบสงบสงัดไปหมด. ความคิดปรมแต่งของการห้ามมีอยู่แต่มันแทรกเข้ามาในความเงียบสงบไม่ได้เลย. แล้วก็เงียบสงบสนานแล้วก็รู้ว่ามันเงียบสงบสงัดไปทั้ง. ทั่วหน้าจักรวาลโลกธาตุบรรยากาศธรรมชาติมันช่างเงียบยิ่งนักเงียบยิ่งนักเงียบยิ่งนักไม่รู้ด้วยใจไอ้ที่รู้ใจว่ามันเงียบยิ่งนักเงียบสงบสงัดยิ่งนักอ๋อนี่เหรอนิพพานธาตุแปลว่าทาสคนนิพพานเป็นงี้เหรออ๋อเป็นงี้เหรอเนี่ยอย่างงี้เนี่ย. ให้มันอ๋อจริงจริงอย่างเงี้ย. แต่ถ้ารู้แล้วไม่เงียบรู้แล้่าเข้าใจเฉยเฉยอันนั้นน่ะมันแค่เข้าใจจากปรุงแต่ง. เป็นสัญญา. มันยังไม่ใช่ทั้งเงียบทั้งสงบทั้งสกัดทั้งธรรมชาติที่สิ้นสุดแล้วก็รู้ว่ามันจะเงียบสงบสงัดยิ่งนักไอ้ที่รู้เนี่ยเนี่ยแล้วก็เงียบด้วยแล้วก็รู้ด้วยว่าเงียบสงบสงัดอีกนะไอ้รู้นี่เนี่ยคือนิพพานธาตุเป็นทาสรู้. ไม่ใช่รู้แล้วก็เข้าใจเข้าใจแต่รู้ก็รู้ยังปรุงแต่งอยู่นั่นแหละไม่เงียบไม่สงบสงัด. โลกธาตุจะวุ่นวายอยู่เลยทั้งภายในภายนอก. อันนั้นบัญชีนิพพานธรรมชาติของนิพพานเป็นธรรมชาติของความปรุงแต่ง. หรือรู้แล้วพยายามไปทําให้มันนิ่งนิ่งอึดอึดอยู่ข้างในอันนั้นไม่ใช่ธรรมชาติที่มันเงียบสงัดไปทั้งโลกทาสแต่มันไปกดให้นิ่งอยู่ข้างใน. โดยเราเข้าใจผิดว่าไปนิ่งนิ่งว่างว่างอยู่ภายในไอ้นั่นมันสะกดจิต. มันคนละเรื่องกัน. มันคนละอย่างกันเลยไอ้ที่มันไปกดจิตไอนี้นิ่งเงียบเงียบ. อยู่ข้างใน. แต่เงียบสงบสงัดมันเงียบสงบสลับกันทั่วอาณาจักรวาลโลกธาตุนั้นไม่มีขอบเขต. รู้ดีใจอ่ะที่รู้ด้วยใจมันเงียบสงบสนัดไอที่รู้ดีใจมันเงียบสงบสนัดคืนที่ผ่านทาส. หัวใจมันจะเงียบสงบสงัดยิ่งนัก. ใจช่างเงียบสงบยังนะ. ใจเราจะเงียบสงบสงัดยิ่งนัก. มันเงียบสงบสงัดไปถึงก้นบึ้งก้นบึ้งของใจที่น้ําตาชอบพูดก้นบึ้งของใจเป็นใจที่ไม่มีก้นทะลุไปทานันจักรวาล. มันเงียบสงบไปถึงกลบของใจ. เป็นใจที่ไม่มีก้นทะลุไปส่วนในจักรวาล. ใจที่มันเงียบสงบสนัดแล้วมันรู้ว่าใจฉันเงียบสงบสกัดนั้น. ใจเชงเงียบสงบสงครามนะ. และใจนี้ไว้เทใจเราหรือใจใคร. เป็นใจเดียวกันหมดพุทธเจ้าเพราะปัจเจกพระเจ้าอนุรักษ์สาวกก็ใจนี้เนี่ย. ที่เงียบสงบ. ใจจะเงียบสงบสงัดไปทั้งธรรมชาติอยู่เนี่ยใจคนนิพพาน. ปัจจัยที่ผ่านไม่ใช่ใจเราหรือใจของใคร. มันไม่ใช่ว่าไปทําให้นิ่งนิ่งทําให้ว่างว่างทําให้เอ้อเอ๋อทําให้เบาเบาสบาย. ไปขึงความว่างไว้อย่างที่เราทําหลายคนทําผิดกันที่หลวงตาบอกว่ามันผิดมันผิดแล้วหลายคนก็ไม่เช. เอาความคิดปรุงแต่งของตัวเองมาขวางทํามันก็เลยไม่ไม่เข้าถึงสัจธรรมความจริงถึงจะพูดยังไงเค้าก็. ใช้ทิฐิมานะ. อัตราตัวตนอวิชามาขวาง. เพราะว่าเค้าว่างเปล่ารู้ด้วยความว่างเปล่ารู้ด้วยความว่างเปล่า. อันเนี้ยมันว่างเปล่าปลอม. มันไม่ใช่ธรรมชาติที่มันเงียบสงบสงัดมันเหมือนกับแทบจะอึดอัดไปทั้ง. ธรรมชาติเลยมันก็จะหายใจไม่ออกแต่มันก็โล่ง. แต่มันก็เหมือนกับแทบจะหายใจไม่ออกมันนิ่งมันเงียบสงบไปหมด. ทั้งรู้ท่านเห็นท่านก็ใจและใจเป็นจริงนั่นในเดือนที่ผ่าน. ไม่ใช่เข้าใจ. ไอที่เข้าใจมันยังมันยังไม่ได้เป็นจริงทั้งรู้ตั้งเห็นแล้วเข้าใจและเข้าใจเป็นจริงเป็นธรรมชาติที่เงียบสงบสงัดจริงจริง. มันเงียบสงบสงัดกิ๊ฟเลยเรียกว่าเงียบกริบ. ผมจะเงียบธรรมดาเงียบกริบเลยไหมเงียบกริบ. ดู. มันเงียบมาก. มันไม่ต้องพูดไม่ต้องอธิบาย. แต่ทุกท่านรู้ได้ด้วยใจ. แล้วมันก็เป็นอย่างเนี่ยธรรมชาติมันก็เป็นมาอย่างนี้. แล้วเราก็3ารถจะรับรู้ได้มันเป็นเหมือนอย่างนี้ตั้งหลักหลายวันมาแล้วก็เป็นอย่างนี้. เมื่อไหร่ใจเงียบสงบสกัดเป็นหนึ่งเดียวกับความเงียบสงบสงัดในธรรมชาติในจักรวาลเป็นหนึ่งเดียวกันนั่นแหละคือนิพพาน. แต่ถ้ามันเงียบสงบ. แค่ภายนอกแต่ใจของเราไม่เงียบไม่สงบสงบเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาตินั้นยังไม่นิพพานเพราะว่ามันเป็นแค่นิธาตุนิพพานภายนอก. แต่ใจของเราไม่เป็นทาสนิพพาน. เพราะว่ามันเป็นใจของเราเป็นตัวเราเป็นของเราใจของเรามันไม่ใช่เป็นใจของธรรมชาติ. มันก็เลยไม่เป็นใจที่เป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติเพราะเราไปยึดเอาใจนั้นมาเป็นของเรามันก็เลยไม่เงียบไม่สงบสงันอยู่ในธรรมชาติแต่ถ้าใจธรรมชาติมันมีอยู่แล้วในเราเนี่ยนะเราไม่เอาเราไม่ยึดผิดตัวมันก็เป็นใจเดียวกันเงียบสงบสงัดเป็นใจที่เงียบสงบสงัดเหมือนเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาตินั่นแหละเรียกว่านิพพาน. ใครที่เชื่อฟังและปฏิบัติตามคําสอนตามประสพธรรมคําสอน. ผู้นั้นก็จะพบใจที่เงียบสงบสงัดเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติที่ท่านกล่า่าพบใจพบทําถึงใจถึงปฏิภาณก็คือใจนี้แหละ. ใจที่เงียบสงบสงัดเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติไม่ใช่ไปปรุงแต่งให้มันเงียบให้มันนิ่งให้มันเฉยไม่ใช่ไปทําแบบลุกว่างว่างขืนความว่างไว้รู้แล้วขืนความว่างไว้รู้แบบให้มันเป็นว่างว่างให้ขืนความว่างไว้อันนี้มันผิดใช่มั้ยผิด. อันนี้มันปรุงแต่งให้มันเป็นถ้าเทียบทองคําก็เหมือนกับทองคําปลอม. อันนั้นนําไปปรุงแต่งให้เป็นใจปอไม่ใช่ใจธรรมชาติ. หลายหลายคนก็ทําแบบนี้ถ้าใครยังทําแบบนี้อยู่นะฉันจะเสียโอกาสแล้วก็เรียกว่าไอ้ที่เค้าบอกว่าตกเทรนตกเทรนนี่มันยิ่งกว่าตกเทรนด์นี่มันตกเครื่องบินเที่ยวสุดท้าย. นี่มันตกเครื่องบินเที่ยวสุดท้ายเลยเที่ยวนี้. แย่มากมากเลยถ้ายังดื้ออยู่อย่างนี้หลายหลายเราเห็นหลายคนยังดื้ออย่างนี้อยู่เลยยังดื้อแบบนี้อยู่เลยในใจ. ยังไม่ยอมเปลี่ยนแปลงและคิดว่าตัวเองทําถูกแล้วตัวเองเป็นแล้วตัวเองว่างแล้ว. ก็เลยพูดยากมาก. ชี้ก็ไม่เห็น. ชีวะมากเข้ากระดูกก็โมโหก็ว่า. ก็เถียงในใจปากไม่เถียงก็เถียงในใจมันก็เลยหมดโอกาส. เราก็ไม่อยากจะดูว่าธรรมชาตินิ่งที่เงียบสงบซะล่ะต้องเสียไปขี้เกียจบ่นมาก. ธรรมชาติเงียบสงบสนัด. อยู่อย่างนี้ถ้าบ้างก็ดีไม่ต้องพูดมาก. ยังไม่ชินโม้ว่าเดี๋ยวก็ลืมอีกแล้วก็ลืมไปมันลืมไปเห็นไหมมันลืมไปแล้วก็ลืมอีกกลับไปอยู่โลกลืมหมดเลย. ไอนี่ก็ร้องไห้อะมันก็ร้องไห้ในความทุกข์ในโลกกับร้องไห้แก่ความโง่ของตัวเองที่มานั่งร้องไห้กัน. มันโง่มากมากเหลือเกินโง่มานานหลายภพชาติเหลือเกิน. ร้องไห้กับความโง่ของตัวเอง. --- 以上的泰语,根据最开始的要求,全部翻译为中文