徒： 师父，我最近修行的情况如何？ 师： 嗯，很好。修行得很好，随喜。只是对最后那个不明白的地方还有点执着。 徒： 如果用一个比喻来说，就像我理解涅槃在一座悬崖上。我们现在的修行很好，已经到达了悬崖边，并且正努力攀登上去。我一直以为涅槃就在悬崖顶上，如果我们到达了顶峰，到达了山的最高点，我们就证得了涅槃。但事实上，涅槃并不是我们站在山顶上。它必须超越我们站在山顶上的那个“我”，一直超越到无处可寻。但我误解了，我以为只要到达所谓的最高点，就能证得涅槃。但并非如此，涅槃并不是我们站在最高处就结束了。我们仔细观察，我们并不是最高点，因为最高点，超越了我们，无处可寻，那才是涅槃。涅槃超越了“知者”，直到无处可寻，超越了作为“知者”的我们。但现在我执着于以自己为“知者”，想带着这个“我”去证得涅槃。那我应该如何修行呢？ 师： 你必须理解基本的自然法则：一切都源于“无”，然后才有了我们的心，有了我们的身体。在我们心中，我们感觉到的这个“我”，它并非本来就存在，它来自于“无”。没有我们的心，没有我们的“我”。如果你跟龙婆Yuean修行过，应该听过这句话：本来就没有我们的心，没有我们的“我”，它来自于“无”。甚至没有一个作为“知者”的实体，“无”，它就是自然的“知”，但它没有实体，什么都没有。这个自然的“知”，没有实体，没有形象，没有任何象征。然后，当“知者”开始出现时，我们便执着于这个“知者”，执着于“我”。而心，就是这个“知者”，知者就是心。一旦我们执着于心，认为它是“知者”，认为我们是“知者”，从一开始我们就这样执着。事实上，只有自然，一种本身就具有“知”的自然。这种自然的特质，它本身就具有“知”。但是，当我们加上“我”，它就成了涅槃，它就偏离了自然。这本然的空性，它具有佛陀的“知”，佛陀的觉知存在于其中。而“无”也是佛陀的，存在于这“无”之中。然后，当我们开始有“我”的时候，就像开始数“一”。我们必须理解“零”和“有”，“零”在先，然后我们开始数“一”。但我们如果这样修行就错了。如果我们数“一”，就是有“我”，然后我们就会想把这个“我”变成“零”，这是错误的修行，是颠倒的。” 徒： 感恩师父。 师： 要用心去体会。 徒： 心空了。 师： 对，世间也没有执着于心的人。世间只是世间，没有执着者，没有执着这是“我”的心的人。世间没有，没有执着这是“我”的心的人，因为本来就没有“我”的心，没有“我”。心空了，这是本然的清净，就是这样。但当我们加上“我”，它就不清净了。心空，心空，心就像什么都没有一样。就像清净的女子或男子。它就是那样的本然。当我们把“我”加到它上面，加到空的心上，就等于我们去和一个清净的男子结合，于是他就不再清净了。可以这样比喻。心空就像一个女子，比喻而已。如果我们去和这个女子结合，我们是男子，去和女子结合，就使她失去了清净。清净是本然的清净。女子生来就是本然清净的，男子生来也是本然清净的。但是，当我们去和他们结合，它就失去了清净。结合并不是说我们去和他们发生关系，而是使他们失去了清净。清净是本然的清净，心空，心空，心的一切，都是从心中生出的觉知，现在心空，心轻，心空，心清净，心平静，寂静，清凉，快乐。那是本然清净的心，称为涅槃。但是，当我们去和清净结合，它就失去了清净。就像清净的男子，当我们去和他结合，发生关系，他就失去了清净。因为我们是清净的，女子是清净的，当男子来和我们结合，它就失去了清净。因此，只要有“我”去结合，它就失去了清净。它本来就是清净的，心的本然就是清净的。当我们去和它结合，去参与其中，去和它发生关系，它就立刻失去了清净。感恩师父。并不是我们让清净消失了，也不是我们去帮助它清净，它本来就是清净的。女子生来就是清净的，就像女子生来就是清净的，男子生来也是清净的。生来就是这样。只是一刹那，想到“哦，我要帮助你清净”，仅仅这样，它就不清净了。它本来就是清净的，但我们想去帮助它清净，它就失去了清净。心生来就是清净的，这就是涅槃。但当我们想去帮助它清净，它就立刻失去了清净。必须将清净和“我”分开，不是谁去分开，而是心。它是清净的，它知道“我”的存在会使它失去清净。不是我们，要用“我”去占有清净，去成为心的主人。只要我们有一丝念头想去成为心的主人，它就失去了清净。” 徒： 现在它不稳定了。 师： “现在，‘我’立刻就加进去了。‘哦，现在心不空了，它不通透了，它不空了。’这表明我们让它失去了清净。” 徒： 因为我们想要它。 徒： 永远空。 师： “只要有一丝念头想要它永远空，就表明我们有了贪欲和执着。对它有了贪爱，然后去和它结合，就像去和清净的心发生关系，它就失去了清净。这就是为什么我们说它不清净了，它不空了。因为我们想要它永远空。当我们想要它永远空，它就立刻失去了清净。这个，它把‘我’带去观察心。‘等一下，我修行的方向反了。我一直把‘我’带去和心结合，我把‘我’带去观察心，我把‘我’加到心上，心是零，当我把‘我’加到它上面，它就完了。’说把‘我’加到零上，它就变成了一。它不是零了。但我努力把这个‘我’，这个一，努力去看零，去看心，心是零。我们修行的方向反了，就是我们把这个‘我’，这个一，去看零，去看心。因为我们去看心，它就变成了一加零，它就变成了一。它不是零了。事实上，零是觉知，它知道‘一’是心的多余部分，它不与‘一’纠缠，不与‘一’（即‘我’）相关，而‘我’却试图去看、去检查、去审查心。但我们方向反了，本应该从空性中觉知，从心中觉知，但我们却把‘我’带去观察心，看它是否空了，是否空了，它已经消失了，空已经消失了，修行的方向反了，孩子。” 徒： 是的，那应该怎么做呢？ 师： 来，Aom（另一位修行者）下来帮我指点一下我们的亲戚，带几个人来，看看，帮忙指点的人有没有失误。 Aom： 和...一样，妹妹说...姐姐，师父一开始解释的，心是本来就存在的清净，这是师父比喻为零的。这个清净，只有当有杂质混入时，才会变得不清净，这比喻为一。姐姐一开始说心空了，当知道心空了的时候，姐姐，那是清净。它有...它有...它有觉知到清净的存在。但是当姐姐进去，好像进去...进去觉知它，嗯，这是一。这必须正确理解零和一。所以Aom认为，应该有进入内在观察的动作，对吗，姐姐？对，他进去观察，进去觉知。带着错误的理解，认为必须做那个动作，那个动作，姐姐。但事实上，在进去观察之前，事实上，已经有觉知存在了。然后，随喜。然后，要问的是，那应该怎么做呢？如果觉知已经存在了，它就不需要任何动作再去觉知了。是这样。师父解释的“修行方向反了”，就是这样，姐姐。随喜。 徒： 就是说，自己也知道，有什么...没有修行。可以说，这是过去修行的一种习惯，作为一个观察者进入内在观察。但它，好像可能是关于欲望或其他什么，这让我们试图去控制。这也知道，但有时可以，有时不可以，像这样。 师： “这句话，这句话，专心听。有时可以，有时不可以，表明有什么...有谁可以？如果我们感觉我们可以，如果我们感觉我们不可以，表明必须有谁，必须有‘我’在参与其中，这就是无明、贪爱和执取。没有得，没有失。因为只要感觉得到，只要感觉失去，那就是无明、贪爱和执取，是执着。” 徒： 理解这里吗？ 师： 哦，哪里不理解？尽情说出来，Aom也会帮忙。理解吗？我们的这位亲戚，她说有时她进去观察，有时它...它可以，有时它...它不可以，我们理解吗？解释给她听听。 Aom： 它有期望，姐姐，认为必须有这样的状态才算对，才算错，像这样，姐姐。所以才有“可以”和“不可以”这两个词。但事实上，自然，它会按照它的样子，按照因缘，像这样。所以没有“可以”或“不可以”这两个词。就像姐姐说的，如果会有“可以”或“不可以”，就是它首先从想要成为什么开始。 徒： 在心里。内心深处。那这样要怎么做？那这样要怎么做？内心深处是这样，表现出来是这样。那要怎么解决？我们已经理解错了这里，那这样要怎么做？这件事要怎么做？ Aom： 什么都不用做。什么都不用做。 师： “就对了。我们做什么就表明它有‘我’，有无明、贪爱和执取，就是有‘我’这个进入者。然后去做，为了让我们去得到什么。它就有‘我’在参与其中，有得失，它就是无明、贪爱和执取，是缘起，是导致烦恼、贪爱和痛苦立刻产生的过程，在那一刻就产生了轮回。” 徒： 好像心里没有结束。它没有结束，不清楚，不明白这件事。Aom只能说“什么都不用做”。但“什么都不用做”，心里却期待着，正确的做法必须做什么。然后心里偷偷期待着，嗯，如果什么都不做，最终，我们会证得涅槃。它没有结束“我”的存在，去占有作为涅槃的心。 师： “你站在‘一’这边，你试图把‘一’变成‘零’。要把‘一’和‘零’结合在一起，如果你把‘一’和‘零’结合在一起，它不是零，是一。” 徒： 嗯，它很顽固。 师： “它挣扎，它在里面挣扎，它挣扎，它挣扎。它挣扎，好，明白了吗？那要怎么做？帮帮你的姐姐。” Aom： 可能是对涅槃的理解错了，可能是对涅槃的理解错了吗？解释一下，解释一下，尽情解释，尽情解释，我们来给你支持，看看，不用怕错，尽情说，我们来给你支持，看看。 徒： 但是，他... Aom： 尽情说。 徒： 姐姐刚才说什么？说它很顽固，它很顽固，顽固。 Aom： 那如果不顽固会怎么样呢？ 徒： 就放开它。 Aom： 谁放开？ 徒： 它有...它有“我”在放开，所以... Aom： 所以它就一直在“做”里面循环，姐姐。所以它不...不...不结束，一边不放，它就去执着另一边，对吗？但事实上，姐姐，我们所做的一切，都带着期望，做一切，为了最终，去得到某种状态，作为内心的涅槃。但事实上，我们并没有...并没有真正明白，我们头脑中认为的那个涅槃，姐姐，是我们自己想象出来的涅槃。所以就做一切。用这种方法，那种方法，那种方法，为了去得到那样的状态，去得到我们思想中的涅槃。但事实上，自然，它本来就是那样存在的。自然，它有...没有显现，有“无”，就是零，那就是涅槃，它已经存在了，是每个人自己的财富。已经存在的东西，就不需要去做让它产生，姐姐。零，本来就存在的清净。因为有不清净的行为产生，那就是我执，那就是那个东西，它遮蔽了清净。自然，它本来就是这样的。所以只需要学习，哦，自然是这样的。但无论学习与否，它都是它本来的样子。所以它不需要任何行为，任何内心的行为，都是徒劳和不必要的，清净本来就存在。在我们问‘我们必须怎么做’这个问题之前，它并不存在。然后就有了‘嗯，必须怎么做’这个问题，在空中产生，不在空中，在空中产生，像这样，姐姐。然后它就消失了。然后它就会一直这样。” 师： 我想问一下，挣扎的尽头是什么？ 徒： 是什么？ 师： 空。 师： 挣扎到最后会怎么样？ 徒： 挣扎很累。嗯，然后呢？累了然后呢？ 徒： 然后它就停止了，对吧？ 师： “当它停止，就平静了。它不是...就像从痛苦中解脱，直到挣扎。但当它挣扎时，它是痛苦的。但它从痛苦中解脱，直到它停止，当它停止挣扎时。它有一种想要进入，让它保持存在。在试图让它保持存在，它等于挣扎还是停止？它...它...它还在挣扎，嗯，它就循环往复，循环往复。挣扎的本性，它本身就存在。但本然的心的本性，它无法挣扎。我们必须理解两种本性。挣扎、造作、波动，称为行，它存在。但造作、挣扎、努力、渴望的本性，无论如何，它都生灭于一种支持它的本性，那就是什么都没有。它就像天空一样空旷。但挣扎，它只是波浪，只是波动，是能量。内心的挣扎，可以用科学仪器捕捉到，它就是波浪，是波动，是能量。而这种挣扎，它是波浪，是波动，是能量，它生起...生灭，波浪或波动，或生灭，有时大，有时小，有时小，有时大，然后断断续续，它挣扎，它也停止，停止挣扎。但支持它的，作为基础的，是...像宇宙一样空旷的心，像天空一样，像自然的空旷一样。那是无法挣扎的。它是作为物质能量基础的本然，它有各种各样的波浪。它挣扎，然后随着空而消失，挣扎然后消失。但心的空，并不是感觉空，而是好像什么都没有显现，它就像自然的空旷一样。它们是不同的部分。挣扎是标准，是宇宙中的微尘。但心，就像宇宙。所以，无论挣扎如何挣扎，它只是宇宙中的微尘。它是无线信号，无论怎么发射，无线信号通过空气传播，空气就像宇宙的空旷，无线信号和宇宙无法相比。它只是我们挣扎、渴望的每一刹那，它只是宇宙中的微尘，生起、生灭，仅此而已。重点是看到，挣扎，但它在空旷的心中挣扎。空旷的心，它没有挣扎，它寂静，它平静，它寂静，它空旷。它安详。但挣扎是痛苦的本性。但无论它多么痛苦，它都存在于...挣扎是痛苦的本性，它存在于本然平静的本性中。因为它有本然平静的本性，所以它能够从作为挣扎、渴望的造作中解脱出来。没有人需要去驱赶、熄灭挣扎和渴望。因为，如果越是努力去驱赶、熄灭挣扎和渴望，它就会用行去驱赶行，行去熄灭行。不会发现本然就从行中解脱的心。当心从作为行的状态中解脱出来后，行仍然存在，但行在空中生起，然后随着空而消失，就像行在空中生起，然后随着空而熄灭。心就像天空或宇宙的空旷一样，它什么都留不住。所有的行，无论善恶，苦乐，清净污浊，是烦恼还是问题，无论如何，它都是生灭于一种本然的，不生不灭的本然。不生不灭的本然，它有一个假名，称为非行，非造作，空性，涅槃，本然，不死，不死的法，它的名字很多，我们这里只说中文的名字。没有说外语的名字。但它就是一种支持生灭的本然，但它是一种什么都不显现的本然，没有生灭。没有显现生灭。没有任何必要去驱赶、熄灭挣扎和渴望，只是没有一个执着于挣扎和渴望的‘我’，仅此而已。就会发现本然清净的心，它无法随着挣扎而挣扎。让挣扎尽情挣扎，然后它就在空旷中尽情消失。仅此而已。自然就只有这些。当它停止挣扎时，它是自己停止的，不是因为我们的努力而停止。造作存在，波动，内心的真实波动存在。但作为空旷的，什么都不显现的心，它存在。它们是不同的本然。我们试图去观察，去检查，去审查心，看它是否停止了，那刹那，它有一种试图去检查、去审查的努力，那是造作，它发出了信号。心自知，它没有随着信号而迷失，没有随着造作而迷失，心是本然平静的，它自己是圆满的。不需要去造作，它也能平静。” 师： 它还有想要去做的欲望。欲望必须是行，还是非行？ 徒： 是行。 师： “嗯，它就是行，就让它成为行，不是我们去努力控制它，让它停止欲望。这是习惯。习惯怎么能挣扎？想要得到，它必须是什么的本性？习惯是行还是非行的本性？是行的本性。嗯，就是行的本性，不是非行的本性。没有人需要去驱赶、纠正、改变行的本性。只需要用智慧真正地看到，行就是行。智慧就是觉知，心的智慧，觉知的智慧。或者说，行就是行，心不会...不会成为习惯。因为习惯是习气，是无明的根源，是无明的父母。无明是产生行、业和识的根源。所以，习惯只能存在于行中。但习惯无法存在于非行中。” 徒： 还有什么不明白的，你可以尽情问。 徒： 好像我还在努力挣扎，寻找最终的答案。为了让“我”通过。 徒： 在我内心深处，我不断地想要最终的答案。为了让“我”通过。如果有“我”，能证得涅槃吗？ 徒： 不能。 师： “嗯，对。涅槃不是把‘我’带去涅槃，不是‘我’等待最终的答案，为了让‘我’通过。感恩师父。行，任何生起的东西，都会熄灭；任何不生起的东西，都不会熄灭。自然就只有这些。你也跟龙婆Yuean学过，这些话，师父说的这些，你应该都听过。任何生起的东西，都会熄灭；任何不生起的东西，都不会熄灭。生灭的东西，一定存在于不生不灭的本然中。生灭的东西，只是不生不灭的本然中的微尘。所以，不生不灭的本然，它就像自然的空旷，宇宙的空旷。而生灭的东西，它只是微尘。任何生灭的东西，它就是生起了，然后它就熄灭了，在什么都没有中消失。而不生不灭的本然，没有人需要去做什么让它成为不生不灭的本然。因为它是不生起的本然，它是无法生起，无法熄灭的本然。它是本然如此的本然。但行的本性，它能生灭，而且它生灭于不生不灭的本然中，自然就只有这些。在我们的心里，在我们的身体里，我们也是这样。即使是我们的身体，在自然中出现之前，在自然中也没有我们的身体。当它出现后，又随着‘无’而消失。受、想、行、识，这些名蕴，它生起，然后随着‘无’而消失。在名蕴出现之前，它也没有，出现后，又随着‘无’而消失。因为在它出现之前，它没有。所以，无明是产生行、业的因，行、业是产生识的因，识是产生名色的因。所以，名色是后来才有的，它不是一开始就有的，它是因为无明而有的。所以，在名色出现之前，它根本就没有。五蕴，它还没有。它后来才有，然后它又熄灭，回归到‘无’，假名叫‘死’。但在‘死’之前，在内心，它一直在生灭。只是，五蕴，我们看到它‘死’得慢，但事实上，它一直在生灭，被老、病、死所影响。但名蕴，它一直在心中生灭，在不生不灭的心中。所以，总结来说，就是无论是身体还是心，或者说名色，它都是生灭的本然，从‘无’中生起，随着‘无’而消失，从‘无’中生起，然后随着‘无’而消失。只有这些，没有人拥有，没有人是...没有什么属于我们。有形的本然，没有什么属于我们；无形的本然，也没有什么属于我们。只有自然，只有自然而已。心是无形的本然，什么都不显现。而心中的行，它是显现的本然，但它显现后，又在不显现中消失。然后，心是无形的本然，就像...这是空旷的，我们的大厅是空旷的，没有墙壁阻隔，与...与自然融为一体，是与自然融为一体的空旷。而在心中，有显现的东西，然后它自己生起，自己熄灭，就像这块布，它自己生起，然后自己熄灭，自己生起，自己熄灭，自己生起，自己熄灭，没有人做什么。心，它是觉知，它有觉知，称为觉知，或者说，它有智慧，是心的智慧，知道...任何生起的东西，都会熄灭。心知道有生灭的东西，在它里面生灭，而它自己，不生不灭。这个不生不灭的心，它是涅槃的心，它从痛苦中解脱出来。但当我们有‘我’，想去得到心，去执着心，事实上，我们是生灭的东西，我们不是心，所以我们无法证得涅槃。因为我们想要涅槃，所以我们无法证得涅槃。因为我们是布，我们不是空无一物的心。所以，当我们误解了，就是我们想要涅槃，它就变成了...我们把...变成了布，不是心。你把布扔上去，它自己就会掉下来。但只要布是‘我’，是我们的‘我’，布就是‘我’，是我们的‘我’。但只要我们想把布变成心，我们就成了布，无法成为心。佛法或自然就只有这些。” 师： 明白了吗？有什么不清楚的？事实上，不需要讲解也可以。就只有这些。不需要用语言讲解。甚至不需要说出，心中生灭的东西叫什么。就像不需要讲解，这块布，它自己生起，自己熄灭。所有在心中生起的行，不需要说这块布叫行，或者叫什么。但所有有名字的行，它都生灭，就像这块布。所以，几乎不需要用语言讲解佛法也可以。它自己用心觉知到。只有行在心中生灭。什么都没有，自然就只有这些。没有人需要执着什么。没有人需要努力去理解什么。没有人需要努力让我们去证得什么。它是心的觉知。自然就是这样。 师： “所以，有一位比丘，他去问佛陀问题。来到菩提树下，或者佛陀住处的下面。然后，雨下下来，雨水从屋檐流下来，打在下面的水面上。然后，水泡生灭，生灭，生灭。他看到，看到水泡生灭。水泡从水面生起，然后从水面消失。水泡生灭，然后在水面消失。不需要有人来给他讲解。不需要有语言，不需要有任何语言。他仅仅看到这些，看到水泡生灭，生灭。他就把水泡生灭的现象，和心中生灭的现象进行对比。然后就执着，然后就证得了涅槃。不需要语言教导，不需要任何东西。即使来到佛陀住处的下面，证得了涅槃，也没有上去问。没有上去向佛陀请教问题，因为已经证得了涅槃。所有的涅槃都是一样的，佛陀涅槃，辟支佛涅槃，阿罗汉涅槃，涅槃都是一样的，没有上去问。什么是涅槃？涅槃就是没有‘我’。看到‘我’的存在是行，是生灭的。认为...是‘我’，是我们的‘我’的想法，也只是...是布，是行，是生灭的，没有语言。当看到认为...是‘我’，是我们的‘我’的想法，它只是行，就是布，是生灭的现象，生灭，生灭。那认为...是‘我’，是我们的‘我’的想法，每一刹那，它都只是行，是生灭的，是自然的。没有人去执着想法、感觉是‘我’，是我们的‘我’，真真切切地执着。看到它自己生起，认为...是‘我’，是我们的‘我’的想法，它自己生起，自己熄灭，自己生起，自己熄灭，它就从‘我’的存在中解脱出来，那就是...就是从...涅槃就是从认为...是‘我’，是我们的‘我’的想法中解脱出来，仅此而已。因为我们从宇宙中第一个心念开始就执着，就是执着这个。执着心是‘我’，是我们的‘我’。但当我们看到，执着心是‘我’，是我们的‘我’...它只是行，自己生起，自己熄灭，自己生起，自己熄灭，它不是‘我’，不是我们的‘我’，它只是波动的能量，是生灭的东西。认为...是‘我’，是我们的‘我’的想法，每一刹那，它都只是行，生灭于不生不灭的本然中，什么都不显现。所以，没有了‘我’，就没有‘我’去执着任何东西，让它成为痛苦。这叫做没有了受者，就没有了烦恼和贪爱。假名叫涅槃，就是没有执着者，让它成为痛苦了。” 师： 它是一种波动的现象，对吗？所有的现象。如果能波动，就一定能熄灭，这是自然的。所以，认为...是“我”，是我们的“我”的想法，和所有波动的现象，都是自己生起，自己熄灭，自己生起，自己熄灭。 徒： 感恩师父。 师：“当用心看到了，它就会像那位在佛陀住处下面的阿罗汉一样，当他用心看到了，就结束了。不需要语言。不是记忆，而是用心觉知，用心看到，就像眼睛看到东西，称为觉知。看到心，有认为...是‘我’，是我们的‘我’的造作，是生灭的，就像眼睛看到东西，就像看到布，生灭，看到水泡生灭，生灭，生灭。觉知心，就像眼睛看到东西。看到心，什么是心？就是认为...是‘我’，是我们的‘我’的造作，就像眼睛看到东西，看到它是生灭的，就像看到水泡生灭，生灭，生灭，然后就自己不执着了。执着是‘我’，是我们的‘我’，就证得了涅槃。涅槃就是...执着是‘我’，是我们的‘我’，就证得了涅槃。不是把‘我’带去涅槃，然后努力让我们不执着，为了让我们证得涅槃，这还是执着于‘我’，它不是涅槃，这是两回事。除非用心觉知，用心看到，而不是仅仅是记忆。” 师： 感恩师父。 --- 翻译以下佛法讲座为中文，要求： 1. 将内容整理为对话问答的形式，问问题的部分加上“徒：”，回答问题的部分加上“师：” 2. 完整翻译，不遗漏内容 3. 翻译结果输出为对话问答的形式 4. 不要包含泰语，全部翻译为中文 5. 保证翻译后的文本通顺，易读 --- แล้วเป็นไงบ้างสงสัยอะไรบ้างไม่สงสัยค่ะอืม. ก็ดีเรื่องปฏิบัติมาดีอ่ะสาธุมันเหลือไอ้ตัวตัวไอ้ตัวที่ไม่เข้าใจอันท้ายเนี่ย. คือถ้าเป็นเป็นนิมิตมันจะเหมือน. เราเข้าใจว่า. นิพพานมันอยู่. มันอยู่ที่บนหน้าผา. เปรียบเหมือนนิมิตนิมิตอ่ะมันก็จะเป็นเหมือนว่านิพพานอยู่บนหน้าผา. แล้วเราก็ไปตอนเนี้ยเราปฏิบัติมาก็ดีมากแหละเพราะว่ามันไปถึงไอ้เหนี่ยวไอ้ขอบหน้าผา. แล้วก็จะพยายามจะโหนตัวขึ้นไป. ไปบนหน้าผาซึ่งเราเข้าใจว่านิพพานเนี่ยมันอยู่บนหน้าผาแล้วเราถ้าเราสูงสุดถึงหน้าผาเราไปถึงหน้าผาถึงสุดยอดเขาที่สุดของยอดเขาแล้วเราจะนิพพาน. แต่ความจริงที่ผ่านมันมันไม่ใช่ตัวเราที่อยู่สูงสุดบนบนยอดเขา. มันต้องสูงเลยเหนือตัวเราที่อยู่บนยอดเขาขึ้นไปจนไม่มีที่หมาย. แต่เราเข้าใจผิดเราไปจบอยู่แค่ว่า. ถ้าเราได้ขึ้นไปถึงเขาเรียกว่าจะถึงยอดสูงสุดแล้วเราจะนิพพาน. แต่ไม่ใช่นิพพานมันไม่ได้จบแค่ที่ตัวเราอยู่สูงสุดแต่เราพิจารณาให้ดีอะเราไม่ใช่จุดสูงสุดเพราะว่า. ที่สูงสุดเนี่ยมาเลยเราไปอีกจะไม่มีที่หมายอันนั้นน่ะคือ. นิพพานนิพพานเหนือผู้รู้ขึ้นไปจนไม่มีที่หมายเหนือตัวเราที่เป็นผู้รู้ขึ้นไปอีก. แต่ตอนนี้เราไปติดตรงเอาตัวเราเป็นผู้รู้แล้วก็จะเอาตัวเราไปนิพพาน. แล้วควรปฏิบัติอย่างไรคะ. เออมันต้องเข้าใจพื้นฐานธรรมชาติอะมันมาจากความไม่มีแล้วก็มีจิตของเรามีกายของเราขึ้นมา. แล้วในจิตของเราอะที่เรารู้สึกว่าเป็นตัวเราตัวเราเนี่ยมันไม่ได้มีมาแต่เดิมมันเป็นมาแต่ความไม่มีตัวไม่มีจิตของเราไม่มีตัวของเราถ้าเราปฏิบัติมากับหลวงพ่อเยื้อเนี่ยก็คงได้ยินคํานี้มาแล้วคือมันไม่มีจิตของเราไม่มีตัวของเราแต่แรกมันมาจากความไม่มีค่ะแล้วมันก็ไม่มีแม้แต่ผู้รู้เป็นตัวตนของผู้รู้ไม่มีไม่มี. มันก็เป็นธรรมชาติรู้แต่แต่มันไม่มีตัวตนไม่มีอะไรเลยธรรมชาติรู้เนี่ยมันไม่มีตัวตนไม่มีรูปลักษณ์ไม่มีสัญลักษณ์อะไร. แล้วพอเริ่มมีผู้รู้ขึ้นมาก็มีเอาเราเนี่ยไปยึดผู้รู้ไปในตัวเราของเราจิตนึงก็คือผู้รู้เนี่ยแหละผู้รู้คือจิต. ทีนี้เมื่อเราไปยึดจิตเป็นผู้รู้ว่าเป็นตัวเราเราเป็นผู้รู้ตั้งแต่แรกเรายึดเริ่มตั้งแต่นั้นมาเลยความจริงเนี่ยมันมีแต่มันมีแต่ธรรมชาติที่เป็นธรรมชาติที่มันรู้อยู่ในตัวเป็นธรรมชาติที่คุณสมบัติเนี่ยมันมีความรู้อยู่ในธรรมชาตินั่นเอง. แต่มันพอเราไปบวกเข้าพบมันได้เป็นนิพพานไปแล้วมันจะเป็นธรรมชาติมันมันผิดธรรมชาติไปมัน. ธรรมชาติที่มันเป็นสูตรชะตามันมีมันมีธรรมชาติที่มันมีเป็นพุทธะความรู้ของพุทธะมีอยู่ในนั้น. แล้วก็ความไม่มีอะไรเนี่ยเป็นของลูกของพุทธะอยู่ในความไม่มีอะไรแล้วพอเริ่มมีตัวเราเหมือนกันเริ่มนับหนึ่งเราต้องเข้าใจคําว่าศูนย์กับมีศูนย์แต่ก่อนเราก็เริ่มนับหนึ่งแต่เราเนี่ยเราก็จะปฏิบัติผิดเกิดเรานับหนึ่งคือมีตัวเราและเราก็จะแบบเอาตัวเราให้ไปเป็นศูนย์มันมันปฏิบัติผิดกับด้าน. สาธุค่ะ. ในพุทธอกใส่ใจดิ. ใจโล่งละค่ะ. เออใช่โลกก็ไม่มีคนยึดใจ. โลกก็ไปโลกไปผู้ยึดไม่มีผู้ยึดว่าเป็นใจของเราโลกไม่มี. ผู้ยึดว่าใจของเราโลกไม่มีเพราะไม่มีใจของเราไม่มีตัวเรามาตั้งแต่แรก. แต่ใจโล่งเป็นธรรมชาติที่บริสุทธิ์เขาว่าอย่างงั้นแหนะ. แต่พอมีเราไปบวกมันไม่บริสุทธิ์. ใจโล่ง. ใจว่าง. ใจเหมือนกับเป็นความไม่มีอะไร. นั่นแหนะใจโล่งใจว่านใจเหมือนกับเป็นความไม่มีอะไรมันก็เหมือนกับผู้หญิงบริสุทธิ์หรือผู้ชายบริสุทธิ์. มันก็เป็นธรรมชาติงั้นแหนะพอเอาตัวเราไปบวกกับเค้าว่าบวกกับใจโล่ง. มันก็เท่ากับว่าเราไปบวกกับผู้ชายที่บริสุทธิ์มันก็เลยกลายเป็นเขาก็เลยไม่บริสุทธิ์เปรียบเหมือนอย่างงี้. ปัจจัยโล่งเป็นผู้หญิงเปรียบเหมือนอะนะ. ผมมีเราไปบวกกับผู้หญิงมันก็. เราเป็น. ผู้ชายไปบวชกับผู้หญิงมันก็ทําให้เค้าเสียความบริสุทธิ์. ความบริสุทธิ์มันบริสุทธิ์โดยธรรมชาติ. ผู้หญิงเกิดมาก็เป็นบริสุทธิ์โดยธรรมชาติผู้ชายเกิดมาก็บริสุทธิ์โดยธรรมชาติ. แต่พอมีเราไปบวชกับเขาปุ๊บมันไม่มันเสียความบริสุทธิ์เลย. บวกเข้าไม่ถึงว่ามีเราไปร่วมประเพณีกับเขามันก็เลยทําให้เขาเสียความบริสุทธิ์. ความบริสุทธิ์มันบริสุทธิ์โดยธรรมชาติใจโล่งใจว่านใจ. ทั้งหมดเนี่ย. มันเป็นความรู้ออกมาจากใจว่าตอนนี้ใจโล่งใจเบาใจว่างใจบริสุทธิ์ใจสงบ. เงียบสงัดจะเยือกเย็นเป็นสุข. อันนั้นเนี่ยมันเป็นใจบริสุทธิ์โดยธรรมชาติเรียกว่านิพพาน. แต่พอมีเราไปบวกกับความบริสุทธิ์ไม่ได้เสียความบริสุทธิ์เหมือนผู้ชายบริสุทธิ์พอมีเราไปบวกกับเขาเป็นร่วมประเวณีเขาผู้ชายก็เสียความบริสุทธิ์ไปเลย. เพราะเราอะบริสุทธิ์ผู้หญิงบริสุทธิ์พวกผู้ชายมาร่วมกับเรามันก็เสียความบริสุทธิ์ไปเลยงั้นขอให้มีเราอะไปบวกกันนะไปเสียความบริสุทธิ์เลย. เค้าบริสุทธิ์อยู่ดีๆอ่ะธรรมชาติของใจบริสุทธิ์อยู่ดีๆพอมีเราไปบวชกับเขาไปร่วมกับเขาไปร่วมเวทีกับเขาอ่ะเขาเสียความบริสุทธิ์ทันทีสาธุค่ะไม่ใช่ว่าเราไปทําให้ความบริสุทธิ์มันหายไป. หรือเราไปจะไปไปช่วยเค้าบริสุทธิ์. เค้าบริสุทธิ์โดยกําเนิด. ผู้หญิงก็เกิดมาก็เป็นสุดได้เปรียบเหมือนผู้หญิงเกิดมาก็บริสุทธิ์ด้วยกําเนิดผู้ชายเกิดมาก็บริสุทธิ์โดยกําเนิด. ความเป็นกําเนิดแต่เสี้ยวทีเดียวที่คิดว่าเออเราจะช่วยให้เธอบริสุทธิ์แค่นั้นเนี่ยมันไม่บริสุทธิ์เลยเค้าบริสุทธิ์อยู่แล้วแต่เราจะไปช่วยเค้าบริสุทธิ์มาเลเซียความบริสุทธิ์เลย. หัวใจบริสุทธิ์โดยกําเนิดในคืนนิพพาน. แต่พอมีเราจะไปช่วยให้เค้าบริสุทธิ์เค้าเสียความบริสุทธิ์ทันที. ต้องแยกระหว่างความบริสุทธิ์กับตัวเราจากกันไม่ใช่ใครเป็นคนแยกนะใจอะ. มันเป็นความบริสุทธิ์มันรู้ว่าความเป็นเราเนี่ยจะทําให้มันนะเสียความบริสุทธิ์. ไม่ใช่เราเนี่ยจะเอาตัวเราไปครอบครองความบริสุทธิ์. ไปเป็นเจ้าของใจเมื่อไหร่เราเราเสี้ยวดีๆเราคิดจะไปเป็นเจ้าของใจมันก็เสียความบริสุทธิ์เลย. ตอนนี้มันไม่เที่ยงค่ะ. ความตอนเราเนี่ยมันมีเราไปบวชทันที. อ่อตัวนี้ใจมันไม่โล่งแล้วมันไม่ทะลุมันได้ว่างแล้ว. นี่แสดงว่าเราไปทําให้มันเสียความบริสุทธิ์นะ. เพราะเราไปอยากให้มัน. โล่งอย่างถาวร. แค่เสี้ยวทีเดียวที่เราไปอยากให้มันโล่งถาวรแสดงว่าเราไปมีกิเลสราคะ. มีความโลภกับเขาเสร็จแล้วไปร่วมกับเค้าเสียเหมือนไปร่วมประเพณีกับใจที่บริสุทธิ์เสียแล้วมันทําให้เค้าเสียความรู้สึกไปแล้วไงเราเลยบอกว่ามันไม่บริสุทธิ์แล้วมันไม่โล่งแล้ว. เพราะเราอยากให้มันโล่งถาวร. พอเรายามโลกถาวรเขาก็เสียความบริสุทธิ์ทันทีเลย. ไอ้เนี่ยมันเอาเอาเอาตัวเราก็ไปสังเกตใจ. เดี๋ยวก่อนหนูปฏิบัติกลับด้าน. หนุปฏิบัติเอาตัวเราเข้าไปร่วมกับใจตลอดเลยหนูเอาตัวเราเข้าไปสังเกตใจหนูเอาตัวเราไปบวกกับใจใจเป็นศูนย์พอเอาตัวเราไปบวกกับมันน่ะเสียเลย. บอกเอาเอาเราไปบวกกับศูนย์มันก็เลยกลายเป็นหนึ่งเลย. มันได้เป็นศูนย์ล่ะ. แต่หนูพยายามเอาตัวเราที่เป็นหนึ่งเนี่ยพยายามไปดูศูนย์ไปดูใจใจเป็นศูนย์นะ. เราปฏิบัติผิดกับด้านคือ. เราเอาตัวเราที่หนึ่งเนี่ยไปดูศูนย์ไปดูใจเพราะเรา. ไปดูใจปุ๊บมันก็กลายเป็นว่าหนึ่งบวกศูนย์มันก็เป็นหนึ่งไปเลยตอนนี้. มันได้เป็นศูนย์แล. ความจริงอ่ะศูนย์เนี่ยมันเป็นธาตุรู้มันรู้ว่าหนึ่งว่าเป็นส่วนเกินของใจแล้วมันไม่มันไม่ข้องแวะไม่เกี่ยวข้องกับกับหนึ่งคือความเป็นตัวเราเลยที่จะพยายามไปไปดูไปเช็คไปตรวจสอบใจแต่เรากลับด้านคือแทนที่จะมารู้ออกมาจากศูนย์ชะตาออกมาจากใจแต่เรากลับเอาตัวเราเนี่ยเข้าไปดูใจว่ามันว่างโล่งหรืออย่างมันว่างโล่งมันหายไปแล้่างโล่งหายไปปฏิบัติกลับด้านนะลูก. ค่ะแล้วควรจะทํายังไงคะ. ในอ้อมลงมาช่วยชี้แนะลูกพี่ลูกน้องเราหน่อยที่มาบางคนพามาเองหน่อยสิดูซิคนช่วยชี้แนะตกม้าตายหรือเปล่า. กับของการค่ะน้องตั้ง. เจ้ค่ะที่ที่หลวงตาอธิบายอ่ะค่ะตอนแรกเลยคือใจ. มันเป็นความบริสุทธิ์ที่มีอยู่ก่อนอันนี้มันคือที่หลวงตาแทนเป็นศูนย์ค่ะ. มันความบริสุทธิ์เนี่ยมันจะไม่บริสุทธิ์อ่ะก็ต่อเมื่อมีสิ่งปลอมปนเข้ามาค่ะอันเนี้ยก็คือแทนว่าเป็นหนึ่ง. ค่ะตอนแรกที่7บอกว่าใจล่มแล้วอะค่ะเออตอนที่รู้ว่าใจล่มอะค่ะเจ้มันคือความบริสุทธิ์. มันมีอามันมีมันมีความการรับรู้ว่าการบริสุทธิ์นั้นอยู่ค่ะแต่เมื่อเต้อ่ะเข้าไปเหมือนทําเหมือนเข้าไปรุกเข้าไปรับรู้มันอะเอออันเนี้ยคือหนึ่งค่ะอันนี้ก็คือต้องต้องต้องเข้าใจศูนย์กับหนึ่งให้ถูกอย่างเงี้ยค่ะเพราะฉะนั้นที่อ้อมคิดว่าน่าจะมีกิริยาที่เข้าไปดูข้างในอย่างงี้ใช่มั้ยคะเจ้ใช่เค้าเข้าไปดูเข้าไปรับรู้. ด้วยด้วยความเข้าใจผิดว่าต้องทําอาการกิริยานั้นนั้นนะคะเจ้แต่จริงจริงแล้วอะก่อนหน้าที่จะเข้าไปดูอ่ะจริงจริงอ่ะมันมีการรับรู้อยู่ก่อนแล้วอย่างนั้นนะคะแล้วสาธุแล้วที่จะถามว่าแล้วจะต้องทํายังไงอะคะถ้าการรับรู้มีอยู่แล้วอะค่ะมันจึงไม่ต้องอาศัยกิริยาใดใดเข้าไปรับรู้อีก. แล้วนะคะเออการปฏิบัติที่ที่หลวงตาอธิบายว่าปฎิบัติกลับด้านนะคะมันคือเป็นอย่างงั้นน่ะค่ะเจ๊น่ะสาธุค่ะ. คือว่าโดยตัวเองก็ทราบว่ามันมีอะไรไม่ไม่ปฏิบัติ. จะเรียกว่ามันเป็นความเคยชินเก่าเก่าของการปฏิบัติที่เป็นผู้สังเกตการณ์เข้าไปดูภายในอย่างงี้ค่ะแต่ก็มันเหมือนอาจจะเป็นเรื่องของความอยากหรืออะไรเนี่ยที่ที่มันทําให้เราพยายามเข้าไปควบคุมอันนี้ก็ทราบอยู่แต่ว่าบางครั้งมันก็ได้บางครั้งมันก็ไม่ได้อย่างเงี้ยค่ะ. คําพูดตรงนี้เลย. เค้าพูดตรงเนี้ยตั้งใจฟังอดีต. บางครั้งมันก็ได้. บางครั้งมันก็ไม่ได้ค่ะแสดงว่ามันมีอะไร. มันมีใครได้. ถ้าเรารู้สึกว่าเราได้เรารู้สึกว่าเราไม่ไม่ได้. แสดงว่าต้องมีใคร. มันต้องมีมีตัวเราเข้าไปมีส่วนได้เสียนั่นคือเอาวิชาตันอุปทานค่ะ. ไม่มีได้ไม่มีเสีย. เพราะเมื่อไหร่รู้สึกได้เมื่อไหร่รู้สึกเสียนั่นคือเอาวิชาตันอุปทานค่ะความยึดบ้านถือบ้านค่ะ. เข้าใจมั้ยตรงเนี้ยเข้าใจเข้าค่ะ. อ้าวตรงไหนไม่เข้าใจอีก. พูดออกมาได้เต็มที่เลยเดี๋ยวอ้อมก็จะช่วย. ผมเข้าใจมั้ยที่ที่พี่เราเนี่ยเค้าบอกว่าบางครั้งมันเข้าไปดูบางครั้งมันก็มันก็ได้บางทีมันมันก็ไม่ได้เนี่ยเราเข้าใจมั้ย. ไหนที่อธิบายให้พี่เค้าฟังดิ. คือมันมีความความคาดหมายอ่ะค่ะเจ๊ว่าจะต้องมีสภาวะแบบนี้แปลว่าถูกแปลว่าผิดอย่างเงี้ยค่ะเจ๊มันก็เลยมีคําว่าได้คําว่าไม่ได้เงี้ยค่ะแต่จริงจริงแล้วอะธรรมชาติอะค่ะมันจะเป็นของมันอย่างนั้นเป็นตามเหตุปัจจัยอย่างเงี้ยค่ะ. มันจึงไม่มีคําว่าได้หรือไม่ได้อะค่ะ. อย่างที่เจ้บอกก็คือถ้ามันจะมีได้หรือไม่ได้อ่ะคือมันมีเริ่มต้นมันจะเริ่มจากความอยากให้เป็นอะไรก่อนนะคะค่ะ. ในใจอ่ะ. ในใจลึกลึกมัน. แล้วอย่างงี้จะทํายังไงแล้วอย่างนี้จะทํายังไง. เนี่ยในใจลึกเล่นเป็นอย่างเงี้ยแล้วออกมาเป็นยังไงอย่างเงี้ย. แล้วจะแก้ยังไงเราก็เข้าใจผิดตรงนี้แล้วอย่างงี้จะทํายังไง. เรื่องนี้จะทํายังไง. ก็ไม่ต้องทําอะไร. ก็ไม่ต้องทําอะไร. ก็ถูกต้องแล. เราทําอะไรก็แสดงว่ามันมีตัวมีอวิชชาตันอวทานก็คือมีตัวตนของผู้เข้าไปทํา. แล้วก็ทําแล้วเพื่อให้เราอ่ะจะไปได้อะไรค่ะมันก็มีเอาตัวเราเข้าไปมีผลประโยชน์ได้เสียมันก็เป็นอภิชาติตามอุปทานเป็นประติจารย์สมบัติที่เป็นกระบวนการที่ทําให้เกิดกิเลสตัณหาเกิดทุกข์ทันทีเกิดภพชาติทันทีในขณะจิตนั้นเลย. มันเหมือนในใจไม่จบ. มันไม่จบไม่เคลียร์ไม่ไม่ชัดเจนเรื่องนี้ย้อมเราได้แต่บอกว่าไม่ต้องทําอะไร. แต่ไม่ต้องทําอะไรในใจกลับคาดหวังว่า. มันที่ถูกมันต้องไปทําอะไร. แล้วในใจก็แอบคาดหวังว่าเออถ้าไม่ทําอะไรสุดสุดเดี๋ยวเราจะนิพพาน. มันไม่สิ้นความเป็นตัวเรา. ที่จะครอบครองใจที่เป็นนิพพาน. หนูยืนผืนที่หนึ่งนะหนูจะพยายามเอาหนึ่งในไปเป็นศูนย์. จะเอาหนึ่งไปรวมกับศูนย์ให้ได้ถ้าหนูไปหนึ่งไปรวมกับศูนย์มันไม่เป็นศูนย์เป็นหนึ่ง. อือมันดื้อค่ะ. มันดิ้นมันดิ้นข้างในมันดิ้นมันดิ้นมันดิ้นค่ะมันดิ้นก็โอเคมั้ยแล้วทํายังไงก็ช่วยช่วยลูกพี่หน่อยสิ. น่าจะเข้าใจนิพพานผิดน่าจะเข้าใจนิพพานผิดหรือเปล่าอธิบายดีอธิบายอธิบายเต็มที่เลยเต็มที่เดี๋ยวเราเป็นแบ้กให้ดูซิไม่ต้องกลัวผิดเอาเต็มที่เลยเราจะเป็นแบ็คให้ดูซิ. แต่เค้า. เต็มที่เลย. เมื่อกี้เจ๊ว่ายังไงนะว่าบอกว่ามันดื้อมันดื้อดื้อค่ะ. แล้วถ้าไม่ดื้อเป็นยังไงอะคะ. ก็ปล่อยมัน. ใครที่ปล่อย. มันมีมันมีตัวฝ่ายมันก็เลย. มันก็เลยวนอยู่ในการทําแต่อยู่อย่างงั้นน่ะค่ะเต้อะค่ะมันก็เลยไม่ไม่ไม่จบอะไม่ติดข้างนึงมันก็เลยจะไปติดอีกข้างนึงใช่มั้ยคะ. แต่แท้ที่จริงแล้วอะค่ะเจ้ทั้งหมดที่เราทําอ่ะด้วยความคาดหมายว่าทําทุกอย่างอ่ะเพื่อที่สุดท้ายอ่ะจะไปมีสภาวะบางอย่างที่เป็นนิพพานในใจแต่จริงจริงแล้วอ่ะเราอ่ะไม่ได้ไม่ได้ไม่ได้เลี้ยวไลฟ์สว่าไอนิพพานที่เราคิดในหัวอะค่ะเจ้มันเป็นนิพพานที่เรานึกขึ้นมาเองอะค่ะเออมันก็เลยทําทุกอย่างอ่ะ. ทําแบบเราวิธีนั้นวิธีนี้วิธีนั้นเพื่อที่จะไปได้สภาวะอย่างงั้นไปได้นิพพานในความคิดของเราค่ะแต่จริงจริงแล้วอะค่ะธรรมชาติอะเขามีอยู่ตามธรรมดาอยู่แล้วอะค่ะ. ธรรมชาติอะมันมีสิ่งที่. ไม่มีการปรากฏ. มีความเป็นความไม่มีคือศูนย์. นั่นคือนิพพาน. ซึ่งมีอยู่แล้ว. เป็นทรัพย์ประจําตัวค่ะ. สิ่งใดที่มีอยู่แล้วมันจึงไม่จําเป็นต้องทําให้เกิดขึ้นมาอะค่ะจะ. ศูนย์ความบริสุทธิ์ที่มีอยู่แล้วอะค่ะเพราะมีการกระทําที่มันไม่บริสุทธิ์เกิดขึ้นนั่นแหละที่เป็นอัตราตัวตนนั่นแหละค่ะสิ่งนั้นน่ะจึงบังความบริสุทธิ์. ค่ะธรรมชาติอะมันเป็นแบบนี้อยู่อดค่ะ. มันจึงแค่เรียนรู้ว่าอ๋อธรรมชาติอ่ะเป็นแบบนี้. แต่ถึงจะเรียนรู้หรือไม่มันก็เป็นของมันแบบนี้. มันจึงไม่ต้องอาศัยการกระทําใดใด. เลยค่ะการกระทําใดใดในใจ. เป็นการกระทําที่สูญเปล่าและไม่จําเป็นความบริสุทธิ์มีอยู่แล้ว. ตอนก่อนที่เราจะถามคําถามว่าเราต้องทํายังไงอะคะมันก็ไม่มีมาก่อน. แล้วมันก็มีคําถามว่าเอ๊ะต้องทํายังไงเกิดขึ้นมาในความว่างความไม่ว่างเกิดขึ้นมาในความว่างอย่างนั้นนะคะเจ๊เสร็จแล้วมันก็หายไป. แล้วมันก็จะเป็นอย่างเงี้ยทุกขนาดสิ. ขอถามหน่อยที่สุดของความดิ้น. มันคืออะไร. หม่อมโล่งค่ะ. ที่สุดของ. ความดิ้นรน. มันก็คืออะไรดิ้นรนไปจนถึงที่สุดแล้วเป็นไง. ดิ้นรนมันเหนื่อยค่ะเออแล้วเป็นไง. เหนื่อยแล้วเป็นไง. แล้วมันก็หยุดเนอะ. พอหยุดนั่นแหละจึงสงบ. มันไม่ใช่. เหมือนพ้นทุกข์จนดิ้น. แต่ตอนดิ้นนะมันทุกข์. แต่มันพ้นทุกข์จนหยุดตอนที่มันหยุดดิ้น. มันมีความต้องการเข้าไปให้มันคงอยู่. ในการพยายามให้มันคงอยู่มันเท่ากับดิ้นหรือว่ามันหยุดนะก็ก็มันมันก็ยังดิ้นอยู่เออมันก็วนเวียนวนเวียนอยู่. ธรรมชาติของดินเนี่ยมันของความดิ้นรนน่ะมันมีของมันอยู่. แต่ธรรมชาติของใจเดิมแท้มันดิ้นไม่ได้. เราต้องเข้าใจธรรมชาติ2ธรรมชาติ. ธรรมชาติของความดิ้นรนได้ปรุงแต่งได้กระเพื่อมได้เรียกว่าสังขารมันมีอยู่. แต่ธรรมชาติของความปรุงแต่งดิ้นรนกระเสือกกระสนทะยานอยากยังไงก็ตามมันเกิดดับอยู่ในธรรมชาติที่. รองรับมันคือความไม่มีอะไรเลย. มันเป็นความว่างเปล่าเหมือนด่างท้องฟ้า. แต่ความดิ้นรนเนี่ย. มันแค่คลื่นแค่เป็นเวฟเป็นพลังงาน. ความดิ้นรนในจิตสามารถเอาเครื่องมือวิทยาศาสตร์มาจับได้. ว่ามันเป็นคลื่นเป็นเวฟเป็นพลังงาน. และความดิ้นรนที่มันมันเป็นคลื่นเป็นเว็บพลังงานเนี่ยมันเกิดเกิดดับเป็นคลื่นเว็บหรือเกิดดับตามใหญ่บ้างเล็กบ้างคือเล็กบ้างใหญ่บ้างแล้วขาดขาดวิ่นวิ่นมันดิ้นมันก็หยุดหยุดดิ้นบ้าง. แต่สิ่งที่รองรับเป็นพื้นเลยของความดิ้นรนก็คือ. ใจที่ว่างเปล่าเหมือนดั่งอวกาศมะด่างท้องฟ้าเหมือนดั่งความว่างของธรรมชาติ. อันนั้นน่ะดิ้นไม่ได้. มันเป็นธรรมชาติที่เป็นสุริยตาทาสเป็นนิพพานธาตุอันนี้ดิ้นไม่ได้. มันไม่เคยดิ้นได้เลยมันเป็นพื้นของธรรมชาติที่เป็นต้นระดับของสสารพลัง. ที่มันมีคลื่นคลื่นต่างต่าง. บอร์ดดิ้นรนแล้วก็หายไปด้วยความว่าดิ้นรนแล้วก็หายไปแต่ความบ้าของใจตัวใจไม่ได้เป็นความรู้สึกว่าหรอกแต่เหมือนความไม่มีอะไรปรากฏมันเปรียบเหมือนเป็นความว่างของธรรมชาติ. มันเป็นคนละส่วนกันความดิ้นรนเป็นเกณฑ์ก็เศษเสี้ยวธุลีในจักรวาล. แต่ใจเนี่ยเปรียบเหมือนจักรวาลเพราะงั้นความดิ้นรนจะดิ้นรนยังไงอะมันแค่เศษเสี้ยวธุรีของจักรวาลมันขึ้นสัญญาณไวไฟไม่ว่าจะปล่อยออกมายังไงก็ตามขึ้นสัญญาณไวไฟปล่อยผ่านอากาศมาอากาศเปรียบเหมือนเป็นความว่างจักรวาลเอาคลื่นสัญญาณไวไฟเทียบจักรวาลเทียบกันไม่ได้มันแค่ขณะจิตที่เราดิ้นรนทะยานจากแต่ละขนาดมันเป็นเพียงแค่เศษเสี้ยวธุลีของจักรวาลเกิดเกิดดับๆแค่นั้นเอง. ครูต้มเห็นว่าไอ้ความดิ้นดิ้นไปแต่มันดิ้นอยู่ในใจที่ว่างเปล่า. ใจที่ว่างเปล่ามันปราศจากการดิ้นได้เนี่ยมันเงียบมันสงบมันสงัดมันว่างเปล่า. มันสันติ. แต่ความดิ้นมันเป็นธรรมชาติของความเป็นทุกข์. แต่มันทุกข์ยังไงก็มันอยู่ความดิ้นเป็นธรรมชาติความเป็นทุกข์มันอยู่ในธรรมชาติที่มันสงบโดยธรรมชาติของมันอยู่แล้ว. เพราะมันมีธรรมชาติที่เป็นความสงบโดยธรรมชาติมาแล้วมันจึงสามารถพ้นจากสังขารปรุงแต่งที่เป็นความดิ้นรนทะยานอยากได้. ไม่มีใครต้องไปยัดไล่ดับความดิ้นรนทะยานอยาก. เพราะว่าถ้ายิ่งไปพยายามไล่ดับความที่โรทยานหยาบมันก็จะเอาสังขารไปไล่ดับสังขารสังขารไปไล่ดับสังขาร. ไม่. จะไม่พบใจที่เป็นธรรมชาติที่พ้นจากสังขาร. เมื่อใจพ้นจากสภาพที่เป็นสังขารแล้วต่อสังขารก็ยังมีอยู่แต่มันสังขารมันเกิดขึ้นมาในความว่าแล้วมันตกหายไปด้วยความว่างเหมือนสังขารมันเกิดขึ้นมาในความว่างแล้วมันก็ดับไปด้วยความว่าง. ใจมันเปรียบหมายความว่างของท้องฟ้าหรืออวกาศมันมันไม่มีอะไรไปค้างได้. สังขารทั้งหมดไม่ว่าจะดีชั่วสุขทุกข์คลองไสยเศร้าหมอง. เป็นกิเลสเป็นปัญหาอย่างไรก็ตามมันก็เป็นสิ่งที่เกิดดับอยู่ในธรรมชาติธรรมชาติเรื่องหนึ่งที่ไม่เกิดไม่ดับ. ธรรมชาติที่ไม่เกิดไฟดับเนี่ยเค้ามีชื่อสมมุติเรียกว่าวิสังขารอสังฆาต. สุชะตาธาตุ. นิพพานพาดธรรมชาติ. อมตะธาตุเอามาตัดธรรมชื่อเค้าเยอะมากเลยนี่เราพูดเฉพาะชื่อที่เป็นภาษาไทย. ไม่ได้พูดถึงชื่อที่เป็นภาษาต่างชาติแต่มันก็คือธรรมชาติที่มันเป็นที่รองรับความเกิดดับแต่มันน่ะเป็นธรรมชาติที่ไม่ปรากฏอะไรไม่มีการเกิดดับ. ไม่ปรากฏการณ์เกิดดับ. ไม่มีความจําเป็นอะไรเหรอที่จะต้องไปไล่ดับความดิ้นรนทะยานอยากแต่ไม่มีตัวตนของผู้หลงไปกับความดิ้นรนทะยานอยากแค่นั้นเอง. มันก็จะพบใจที่เป็นความบริสุทธิ์ที่มันไม่3ารถที่จะดิ้นรนไปตามความดิ้นรนได้. ปล่อยความดิ้นรนมันดิ้นรนอย่างเกริกเก้ยแล้วมันก็ดับหายไปในความว่างเปล่าอย่างเกริกเกอร์. แค่นั้นเอง. ธรรมชาติก็มีแค่เนี่ย. เวลามันหยุดดิ้นเนี่ยมันหยุดของมันเองไม่ใช่มันหยุดโดยความพยายามของเรา. ความปรุงแต่งมีอยู่กับความกระเพื่อมความไหวจริงในใจมีอยู่. แต่ใจที่เป็นความว่างเปล่าที่เป็นความไม่ปรากฏอะไรอะมันมีอยู่. มันเป็นคนละธรรมชาติกันความที่เราพยายามจะเข้าไปดูไปเช็คไปตรวจสอบใจว่ามันมันหยุดนิ่งหรืออย่างขนาดจิตที่มันมีความพยายามจะเข้าไปเช็คไปตรวจสอบอันนั้นมันเป็นสาขาปรุงแต่งที่มันปล่อยคลื่นสัญญาณออก. ใจก็รู้แก่ใจว่ามันไม่หลงไปตามคลื่นสัญญาณเลยไม่ลงไปตามสังกัดปรุงแต่งใจมันเป็นความสงบโดยธรรมชาติที่สมบูรณ์ของเค้าเอง. ไม่ได้ขายไปปลูกแต่ก็สงบได้. มันยังมีความอยากไปไปทําอยู่ความความอยากได้มันต้องเป็นสังขารหรือเป็นธรรมชาติที่เป็นพี่สังขารเหรอเป็นอ่านสังขารได้อย่างเป็นสังขารค่ะเออมันก็เป็นสังขารก็ปล่อยเป็นสังขารไปไม่ใช่เราไปพยายามบังคับให้มันสิ้นยามค่ะ. มันเป็นความเคยชินค่ะความเคยชินยังไงที่มันดิ้นได้เป็นความอยากได้มันต้องเป็นธรรมชาติของอะไร. ความเคยชินเป็นธรรมเจ้าของสังขารหรือวิสังขารสังขารค่ะเออก็เป็นธรรมชาติของสังขารไม่ใช่ธรรมชาติของวิทย์สังขาร. ไม่มีใครต้องไปไล่จับแก้ไขเปลี่ยนแปลงธรรมชาติของสังขาร. เห็นว่าเพียงแต่เห็นด้วยปัญญาพิวุฒิจริงจริงว่าสังขารเป็นสังขาร. ปัญญาวิรุฬก็คือยานปัญญาปัญญาใจปัญญาของธาตุรู้. หรือว่าสังขารเป็นสังขารสนใจไม่อาจจะ. ไม่อาจจะเป็นความเคยชินได้. เพราะความเคยชินมันเป็นอาสวุสัยเป็นบ่อเกิดเป็นพ่อแม่ของอวิชชาค่ะอวิชชาเป็นบ่อเกิดให้เกิดสังขารกรรมวิญญาณกรรม. นั้นความเคยชินมีได้แค่ในสังขาร. แต่ความเคยชินมีได้ไม่มีไม่อาจจะมีได้ในธรรมชาติที่เป็นวิสังขาร. อย่ามีอะไรไม่เกี่ยวหนูถามได้เต็มที่. เหมือนหนูก็พยายามจะดิ้นรนค้นหาคําตอบสุดท้าย. เพื่อให้ตัวเราได้ผ่าน. ในใจของหนูลึกลึกหนูต้องการคําตอบสุดท้ายเรื่อยไป. เพื่อต้องการให้เราที่ผ่าน. ถ้ามีเราอ่ะมันจะนิพพานได้มั้ยอะไม่ได้ค่ะเออใช่แล้ว. นิพพานไม่ใช่เอาเหล่านิพพานไม่ใช่เรารอคําตอบสุดท้าย. เพื่อให้เรานี่ผ่าน. สาธุเจ้าค่ะ. สังขารเนี่ยสิ่งใดเกิดสิ่งนั้นระดับสิ่งใดไม่เกิดสิ่งนั้นไม่ดับธรรมชาติมีแค่เนี้ย. หนูก็เรียนกับหลวงพ่อเยื้อนมาแล้วพวกคําเหล่านี้ที่หลวงตาพูดหนูก็จะขอได้ยินทั้งหมดแหละ. สิ่งใดเกิดสิ่งนั้นดับสิ่งใดไม่เกิดสิ่งนั้นไม่ดับ. สิ่งเกิดดับเนี่ยย่อมเกิดอยู่ในธรรมชาติไม่เกิดไม่ดับสิ่งเกิดดับเนี่ยเป็นเพียงแค่เศษเที่ยวธุลีในธรรมชาติของที่ในธรรมชาติที่ไม่เกิดไว้ดับ. ดังนั้นธรรมชาติที่ไม่เกิดระดับเนี่ยมันจึงเหมือนกับเป็นความว่างของธรรมชาติจักรวาล. เงินสิ่งเกิดดับเนี่ยมันแค่เศษเสี้ยวธุรี. อันไหนวิธีเกิดดับก็มันก็เป็นสิ่งที่เกิดแล้วมันก็ดับไปเนี่ยหายไปในความไม่มีอะไรอย่างเกริกเกอร์. ส่วนธรรมชาติไม่เกิดไม้ดับก็ไม่มีใครต้องไปทําอะไรให้มันเป็นธรรมชาติไม่เกิดไม่ดับ. เพราะมันเป็นธรรมชาติที่ไม่เกิดมันเป็นชาติที่ไม่ไม่อาจเกิดได้ไม่อาจดับได้. มันเป็นธรรมชาติที่เป็นเช่นนั้นโดยธรรมชาติ. แต่ธรรมชาติของสังขาเนี่ยมันเกิดดับได้และมันก็เกิดดับอยู่ในธรรมชาติที่ไม่เกิดไม่ดับเนี่ยธรรมชาติมีแค่นี้เนี่ย. ในใจเราเนี่ยมันในร่างกายเราเราก็เป็นอย่างงี้แน่แม้แต่ร่างกายเราเนี่ยก่อนจะมีร่างกายเราขึ้นมาในธรรมชาติมันก็ไม่มีร่างกายเราขึ้นมาในธรรมชาติเมื่อมีแล้วก็ดับหายไปด้วยความไม่มีเรา. เวทนาสัญญาตั้งขาดวิญญาณส่วนที่เป็นนามประขันเนี่ย. มันก็เกิดขึ้นแล้วก็ดับหายไปด้วยความไม่มีอะไรก่อนมีนางประขันเนี่ยมันก็ไม่มีมีแล้วก็ดับหายไปนึกว่าไม่มี. เพราะวันก่อนมีมันไม่มีดังนั้นเนี่ยเอาวิจารณ์เป็นปัจจัยให้เกิดสังขารกรรมสังขารกรรมปัจจัยเกิดวิญญาณกรรมวิญญาณกรรมเป็นปัจจัยเกิดนามรูปดังนั้นนามรูปพระพุทธเจ้ามีมาทีหลังมันไม่ได้มีมาแต่แรกมันมีมาเพราะอวิชชา. ดังนั้นก่อนจะมีนามรูปมันยังไม่มีเลย. คันหน้าเนี่ยมันยังไม่มีพื้นว่ามีทีหลังและมีแล้วเสร็จแล้วก็กลับดับกลับคืนไปถูกกว่าไม่มีภาษาสมมุติเรียกว่าตายแต่ก่อนจะตายเนี่ยภายในจิตใจเนี่ยมันก็เกิดดับตลอดเวลา. แต่เพียงแต่ว่าขันธ์5เนี่ยเราเห็นว่ามันมันตายช้าแต่ความจริงมันเกิดสุขภาพไปตลอดเวลาไปถูกความแก่ความเจ็บความตาย. แต่นางมะขันเนี่ยมันมันเกิดดับตลอดเวลาในใจที่ไม่เกิดไม่ดับ. ดังนั้นเนี่ยสรุปแล้วคือทั้งร่างกายและจิตใจหรือว่ารูปนามเนี่ยมันก็เป็นธรรมชาติที่เกิดดับเกิดมาจากความไม่มีระดับหายไปด้วยความไม่มีเกิดจากเกิดขึ้นมาจากความไม่มีแล้วหายไปด้วยความไม่มี. มีแค่นี้เนี่ยไม่มีใครเป็นเจ้าของไม่มีใครเป็นไม่มีอะไรไปของเราธรรมชาติที่เป็นความมีก็ไม่มีอะไรเป็นของเราธรรมชาติที่ไม่มีก็ไม่มีอะไรเป็นของของเรามันมีแต่ธรรมชาติมีแต่ธรรมชาติแค่นั้นเอง. ใจเป็นธรรมชาติที่เป็นความไม่มีอะไรปรากฏ. ส่วนสังขารในใจอะมันเป็นธรรมชาติที่ปรากฏแต่มันปรากฏแล้วมันก็ดับหายไปในความไม่ปรากฏอย่างงี้. แล้วก็ใจเป็นธรรมชาติที่ไม่มีอะไรปรากฏเหมือนดังเนี่ยเป็นความว่างศาลาเราเป็นความว่างไม่มีฝากั้นเป็นหนึ่งเดียวกับทําไมเป็นความว่างหนึ่งเดียวกับธรรมชาติแล้วในใจอะมันก็มีสิ่งที่ปรากฏแล้วก็เกิดเองดับเองเหมือนผ้าผืนเนี้ยมันก็เกิดขึ้นมาเองแล้วก็ดับหายไปเองเกิดเองแล้วดับหายไปเองเกิดเองดับหายไปเองไม่มีใครอะไรหรอกใจอ่ะมันเป็นทาสรู้มันมีญาณหยั่งรู้เรียกว่าญาณหยั่งรู้หรือว่ามีวุติญาณทางทัศนะเป็นปัญญาใจรู้ว่า. สิ่งใดเกิดสิ่งระดับใจอะมารูว่ามีสิ่งเกิดดับเนี่ยเกิดดับอยู่ในมันอะส่วนมันน่ะเอ็งไม่เกิดไม่ดับ. ไอ้ใจที่ไม่เกิดไม่ดับแน่แน่มันเป็นใจที่เป็นนิพพานที่พ้นจากทุกข์แต่พอมีตัวเราเนี่ยไปอยากได้ใจไปยึดถือใจแท้จริงเราเป็นสิ่งเกิดดับเราไม่ใช่ใจเราจึงนิพพานไม่ได้ไงไม่งั้น. เพราะเราอยากจะนิพพานเราจึงนิพพานไม่ได้เพราะเราคือผ้าเราไม่ใช่คือใจที่เป็นความไม่มีอะไรฉะนั้นเมื่อเราเข้าใจผิดคือเราอะอยากนิพพานมันก็เลยกลายเราอะเปลี่ยนรูปเอาเป็นลาภมาเป็นผ้าไม่ใช่วิจัย. หนูก็โยนผ้าขึ้นไปเนี่ยเดี๋ยวมันก็ร่วงมาเองอะแต่เมื่อไหร่ผ้ามันคือเราตัวเราของเราผ้าเนี่ยมันคือเราตัวเราของเรา. แต่เมื่อไหร่ที่เราจะเอาเอาผ้าเนี่ยไปเป็นใจเราก็เป็นผ้าซะไม่ได้เป็นใจได้หรอก. ธรรมะหรือธรรมชาติก็มีแค่นี้เอง. บ๊ะจ่างนะคะ. มีอะไรไม่ชัดเจน. ความจริงไม่ต้องมีการพูดบรรยายก็ได้เนี่ย. มันก็มีแค่เนี้ย. ไม่ต้องมีคําพูดบรรยายเลย. ไม่ต้องไปเรียกชื่อด้วยว่าสิ่งที่เกิดดับในใจเรียกว่าอะไร. มันก็เหมือนไม่ต้องมีคําบรรยายผ้าผ้าผืนเนี่ยมันก็เกิดเองระดับเองทุกสังขารที่เกิดขึ้นในใจไม่ต้องเรียกว่าผ้าผืนนี้เรียกว่าสังขารหรือเรียกว่าอาการชื่อเรียกชื่อว่าอาการอะไร. แต่ทุกอาการหรือทุกสาขาที่มีชื่อ. มันก็เกิดดับหมดอ่ะมันควรผ้านะ. เดือนนั้นเนี่ยแทบไม่ต้องมีคําพูดสอนบรรยายธรรมก็ได้เนี่ย. มันก็รับรู้ด้วยใจเองว่า. มีแต่สังขารเกิดดับในใจ. ไม่มีอะไรหรอธรรมชาติมีแค่เนี้ย. ไม่มีใครต้องยึดถืออะไร. ไม่มีใครต้องพยายามทําความเข้าใจอะไร. ไม่มีใครต้องพยายามทําให้เราอ่ะไปบรรลุอะไร. มันเป็นความรู้แก่ใจ. ธรรมชาติเป็นแค่นี้เอง. สาธุเจ้าค่ะ. ดังนั้นเนี่ยพระตลาดองค์นึงเนี่ย. ที่ถ้าจะเข้าไปถามปัญหา. พระพุทธเจ้า. ไปถึงใต้กับถ้าผู้ดีหรือใต้กุฏิใต้ถุนกุฏิพระพุทธเจ้า. แล้วก็ฝนก็ตกลงมาน้ําจากชายข่าก็ไหลไปกระทบกับพื้นน้ําข้างล่าง. แล้วก็ต่อมน้ําเกิดดับเกิดดับเกิดดับ. ท่านเห็นมองเห็นต่อมน้ําเกิดดับ. ต่อมน้ําเกิดมาจากพื้นน้ําและก็ดับหายไปจากพื้นน้ําต่อมน้ําเกิดดับแล้วหายไปในพื้นน้ํา. ไม่ต้องมีใครมาบรรยายทําให้ท่านฟัง. ไม่ต้องมีภาษาปริยัติไม่ต้องมีภาษาอะไรทั้งสิ้น. ถ้าเพียงแค่เห็นแค่นี้เนี่ยเห็นต่อมน้ําเกิดดับเกิดดับ. ท่านก็มาเอาอาการของต่อมน้ําที่เกิดดับมาเทียบกับ. อาการที่เกิดดับในใจ. แล้วก็ที่ยึดแล้วก็นิพพานเลย. ไม่ต้องการคําพูดสอนไม่ต้องการอะไรทั้งสิ้น. แม้แต่มาอยู่ใต้คาถาวดีพุทธเจ้าบรรลุนิพพานแล้วก็ไม่ได้ขึ้นไปถาม. ไม่ขึ้นไปก้าวทูนถามปัญหาพุทธเจ้าเพราะนิพพานแล้วนิพพานเดียวกันหมดพุทธเจ้านิพพาน. เพราะพระเจกพุทธเจ้านิพพาน. พอหลังนิพพานนิพพานเท่ากันไม่ไม่ขึ้นไปถามนะ. นิพพานคืออะไรนิพพานก็คือสิ้นตัวตน. เห็นความเป็นตัวตนก็เป็นสังขารเกิดดับความคิดว่าภูแตกเป็นตัวตนเป็นเราเป็นของเราก็เป็นแค่เป็นผ้าเป็นทหารเกิดดับไม่มีคําพูด. เมื่อเห็นความคิดวงแตกเป็นตัวเราเป็นของของเรามันเป็นแค่สังขารคือเป็นพระเป็นอาการที่เกิดดับเกิดดับนั้นความคิดวงแตกเป็นราวเป็นตัวเราเป็นของเราแต่ละขนาดจิตมันก็เป็นเพียงแค่สังขารเกิดดับเป็นธรรมดา. ไม่มีใครไปยึดความคิดความรู้สึกเป็นเราเป็นตัวเราเป็นของเราจริงจริงจังจังเห็นว่ามันเกิดเองความคิดความรุนแต่งเป็นเราเป็นตัวเราเป็นของของเรามันก็เกิดเองดับเองเกิดเองดับเองมันก็พ้นจากความเป็นตัวเราก็นั่นแหละก็คือพ้นจากความนิพพานก็คือพ้นจากความคิดความรู้สึกเป็นตัวเราเป็นของเราแค่นั้นแหละ. เพราะเรายึดถือมาในกําเนิดตั้งแต่จิตดวงแรกในจักรวาลก็คือยึดถือนี่แหละ. ยึดถือจิตเนี่ยเป็นเราเป็นตัวเราเป็นของของเรา. แต่เมื่อเราเห็นว่าความยึดถือจิตเป็นเราเป็นตัวเราเป็นของของเราเนี่ย. มันเป็นแค่สังขารเกิดเองดับเองเกิดเองดับเองหาได้เป็นตัวเราเป็นของเราน่ะเป็นแค่คลื่นพลังงานเป็นสิ่งเกิดดับความคิดความรู้สึกเป็นเราเป็นตัวเราของเราแต่ละขนาดจิตมันเป็นแค่สังขารเกิดดับอยู่ในธรรมชาติที่ไม่เกิดไม่ดับไม่มีอะไรปรากฏ. ดังนั้นสิ้นความเป็นตัวเรามันก็ไม่มีตัวเราไปยึดอะไรเป็นเป็นทุกข์อีกต่อไปเค้าเรียกว่าสิ้นผู้เสวยก็สิ้นกิเลสตัณหา. ภาษาสมมุติเรียกว่านิพพานคือไม่มีผู้ยึดให้เป็นทุกข์อีกแล้ว. ถ้าเป็นอาการกระเพื่อมั้ยใช่มั้ยคะทุกอาการ. ถ้ากระเพื่อมได้ย่อมดับได้เป็นธรรมดาเพราะงั้นความคิดความรู้สึกเป็นหลักเป็นตัวเราเป็นของเราและอาการกระเพื่อมทุกชนิด. เป็นสิ่งที่เกิดเองดับเองเกิดเองดับเอง. สาธุเจ้าค่ะ. พอมันเห็นด้วยใจซะแล้วเนี่ยก็มันก็จะเหมือนกับพระอรหันต์ที่ท่านอยู่ใต้กันทฤษฎีพระพุทธเจ้าเมื่อท่านเห็นด้วยใจซะแล้วมันก็หมดสิ้นแล้ว. ไม่ต้องมีคําพูด. ไม่ใช่เป็นความจําแต่รู้ด้วยใจเห็นด้วยใจเหมือนดังตายเห็นลูกเรียกว่าญาณเห็นจิต. ที่มีความคิดปรุงแต่งเป็นราวเป็นตัวเราเป็นของเราเป็นที่เกิดดับเหมือนดักตายเห็นรูปเนี่ยเหมือนเห็นผ้าเนี่ยเกิดดับเห็นต่อมน้ําเกิดดับเกิดดับเกิดดับ. ญาณเห็นจิตเหมือนต้องตายเห็นลูกเห็นจิตอะไรก็จิตปรุงแต่งเป็นราวเป็นตัวเราของเราเหมือนต่างต่างเห็นลูกว่าเป็นสิ่งเกิดดับเหมือนกับเห็นต่อมน้ําเกิดดับเกิดดับเกิดดับแล้วก็สิ้นยึดไปเอง. ที่ยึดถือว่าเป็นเราเป็นตัวเราของเราก็นิพพานนิพพานคือที่ยึดถือว่าเป็นเราเป็นตัวเราของเราถึงจะนิพพานไม่ใช่ว่าเอาตัวเราอะไปนิพพานแล้วพยายามจะทําให้เราสิ้นยึดเพื่อให้เรานิพพานอันนี้ยังยึดว่าเป็นตัวเราอยู่มันไม่นิพพานคนละมันคนละเรื่องกัน. ยกเว้นเหตุด้วยใจรู้ด้วยใจนะไม่ใช่เป็นแค่ความจํา. สาธุจะแก้. --- 以上的泰语，根据最开始的要求，全部翻译为中文