大家好，我是（名字），（名字）回来了，一起讲比较好，讲细致点，不用担心时间，反正都住在寺庙里了。不用担心时间，老和尚什么时候去睡……没关系，你们两个互相补充，详细地讲解，讲透彻。（名字）再来一个，来帮忙……彻底地……兄…互相补充……来四个人看看。今天全力以赴，今天开始……还录音……知识……全部，来……很多，全力以赴啊，不用客气……全力以赴。 （年长者名字）先开始吧。（名字）从普吉岛飞来。（名字）可以是医生啊，就在这里，就在这里，可以当医生。大家认真听，前面的医生也要认真听，有问题就问。（名字）你听好，听得和（名字）差不多。全力以赴。 一般人总是认为我们有个自我，有个“我”，就执着于自己，然后又执着于丈夫、妻子或子女等等。因为我们只想到现在，认为“这是我，这是我的”，没有想到真正的自然规律，只想到当下，认为有个“我”的存在。这样做的结果就是痛苦。我们执着于这个人、那个人，执着于自己的情绪、感受、想法，迷惑并随着思想流动，迷惑并随着情绪（愤怒、欲望等等）流动，因为认为那些事物真的存在。 只想到现在，但修行就是要思考我们的一生，要完整地思考我们从哪里来，现在是什么，最终去哪里。如果我们理解生命的循环，理解自身、情绪、感受、想法的生起、存在、灭去，我们就能解脱痛苦。但因为现在我们只想到自己、自己的东西，没有完整地思考生起、存在、灭去。如果我们理解生命的循环，理解自身和万物的真实本质，理解我们从哪里来，现在是什么，最终去哪里，我们就能理解我们真正的本质：原本没有“我们”，根本没有“我”的存在。但因为有了因缘，就是父母交合，我们才诞生。但最终我们都会死亡，分解回归到原来的自然状态，也就是没有“我”的状态。情绪、感受、想法，以及一切事物都是一样的，都是生起、存在、灭去。或者按照佛法的说法，就是“无常、苦、无我”，没有什么可以永恒存在。 就像之前解释、谈论过的，比如我们思考波浪的生起。原本只有水，但当有风吹来，水就变成了波浪。但当风停止，因缘消失，波浪就变回普通的水。波浪是从水中产生的，最终也会回归到水中。所以波浪实际上并不存在，其真正的本质是水。我们也是一样，原本没有“我们”，但当“我们”出现，最终也会死亡，分解回归到原本的“不存在”状态。所以“我们”，或者我们现在的情绪、感受、想法，并不真正存在。所以当有什么生起，那都只是自然现象而已。无论是“我们”，还是我们的情绪、感受、想法，都一样，都只是自然现象，从“不存在”产生，然后又灭去回归到“不存在”。没有人执着于“存在”和“不存在”，因为它根本没有“我们”。它只是自然规律，存在会自然生起、自然灭去，不存在就那样一直不存在，这就是自然的规律，永远如此，永远不变。所以如果我们迷恋于存在，迷恋并随之流动，结果就是痛苦。 实际上它并不存在，…顶礼……顶礼……并请允许我发言。我已经解释了自然的真相，但我想更详细地解释。说到……跳过……情绪和心……情绪，我们执着……风，我们成为……那怎么成为五蕴？什么……我试着解释一下，一开始并不想有压力。 实际上，这只是不了解自然的真相，不了解什么是什么，哪个是哪个。我们身体和心理的运作，什么叫做什么，因为我们不了解，就像在迷迷糊糊地生活。就像漫无目的地生活。当来修行时，我们就会用这种错误的理解，来采取行动，进行放下。但我们根本不知道它自然的运作方式，不知道我们称之为“我们”的东西到底是什么。我们还是用原先错误的理解方式，来进行放下。今天我想借此机会试着解释一下什么是什么，执着在哪里，什么是普通的五蕴，什么是执着的心，什么是不执着的心，请试着敞开心扉聆听。如果不明白什么，就请提问。 在我们诞生，拥有五蕴之前，没有“我们”的存在，对吧？没有，没有您（名字）的存在，没有医生，之前从来没有过。在我们诞生之前，从来没有过。但在诞生之后，它才出现。但在我们诞生之前，有一个误以为有“我”的灵魂。当这个误以为有“我”的灵魂，还带着执着，从前世死去，它才会转世，在今生继续产生“我们”。所以今生所产生的“我们”，是地、水、风、火、空气这五种元素，以及依然执着有“我”的“识”共同结合的产物。这些结合在一起，就产生了新的五蕴。 当我们在母亲的子宫里时，当父亲的精子和母亲的卵子结合时，那个时候，还没有误以为有“我”的灵魂参与结合。但有地、水元素结合，然后牵引出风、火元素，形成子宫里的胚胎。然后当到达某个阶段，误以为有“我”的灵魂才会加入结合，这才完整地产生了今生的“我们”。在今生诞生的“我们”，可以分为两个部分：一部分是普通的五蕴，另一部分是从……原本就存在的错误的理解，误以为有“我”，也就是所谓的……心。这两个部分结合在一起，但因为……以为有“我”，所以在今生形成五蕴后，就将“以为有我”的执着，也执着于五蕴之上。但五蕴是今生才出现的。因为前世我们并不叫这个名字，对吧？前世，我们可能是一个名叫（名字）的男人。当（名字）死去，“执着于有我”的信念依然存在，所以就形成了新的元素结合，产生了……一个新的“我们”，拥有一个新的名字。但因为执着依然没有消失，所以就执着于新身体的五蕴，认为那是“我们”。就是这样。 而执着于……新身体的五蕴，认为那是“我们”，那它执着的是什么呢？实际上，新身体里的五蕴，是色、受、想、行、识共同运作的结果。那它是如何运作的呢？“色”大家都知道，就是身体，对吧？“色”就是身体，就是器官，就是我们所看到的、触摸到的东西，这就是五蕴的“色”。大家明白吗？这是“色”。但除了“色”之外，在“色”之中，还有“名”，也就是精神现象。“色”除了身体之外，我们每个人都有思想，对吧？有思想、有记忆、有感觉，也有认知，认知身体里所发生的一切。这是五蕴正常的运作方式。五蕴必须完整地运作，必须有“色”，有记忆、有思想、有感觉，还有通过各种“内处”所产生的认知，这些必须同时发生，在每一个当下同时运作。 那么，五蕴认知的运作方式是怎样的呢？当我们知道情绪，当我们通过眼睛来认知事物时，必须要有“识”来认知，对吧？如果我们只有眼睛，但没有认知，能知道吗？不能。所以，这是眼睛、事物、眼识共同作用的结果，也就是所谓的“眼识”。一旦它们共同作用，认识到了，它能保持平静吗？我们无法在认识到之后还保持平静。认识到之后，它就必须运作，思考……必须不断地加工处理，才能知道是什么。如果认识到之后不思考……加工处理，那就意味着死亡。通过眼睛来认知事物的五蕴… 耳朵也是一样，耳朵听到声音时，我们必须不断地翻译、解读它，对吧？有没有听到声音但不知道那是什么声音的情况？不可能吧？声音一旦被认知，就必须和记忆、感觉、思想结合，产生对事物的认知。鼻子也是一样，一旦闻到气味，鼻识……就必须和记忆、感觉、思想共同运作，必须在同一时刻完全共同运作，才能知道这是什么……气味。 那舌头呢？当我们通过……来感知味道时，会有一个“识”来感知，对吧？“舌识”来感知，它不会只是单纯地感知，它必须和记忆、感觉、思想结合，在同一时刻，在每一个当下，持续地发生。这就是眼睛、耳朵、鼻子、舌头。还有身体，就像我们现在坐着，我们永远不会知道身体在做什么，什么在运作。但当……接触到，产生凉意的时候，凉意会产生吗？凉意会产生。凉意产生，意味着身体感知的“识”已经产生。然后它必须和感觉、记忆、思想一起运作，同时运作，才能知道发生了什么。这就是……的入口。 接下来是心的入口，思想和感觉。当它知道一个想法时，它会在每一个当下知道。心识会持续地知道每一个想法。当它知道一个想法时，它不会只是单纯地知道，识的认知必须和记忆、感觉、情绪结合。你要如何观察？当它完成一个想法之后，它必须继续思考。没有任何一个想法是想完就停在那里不动的，因为它不是五蕴自然运作的方式。在我们现在活着的时候，眼识、耳识、鼻识、舌识、身识和……必须持续运作，而且每一个入口的运作都是相互独立的。而且他们的运作……不可以，不能只是……单一的，他们必须和记忆、感觉、思想结合，在一个瞬间完全运作，然后同时消失……持续不断地。 所以，如果我们理解五蕴在每一个当下的基本运作方式，我们就会知道，当我们知道什么的时候，我们必须进行加工处理。五蕴知道什么的时候，必须持续进行加工处理。没有“知道”之后就保持平静的，“知道”之后就不思考的，或者“知道”之后就平静、舒服的情况。因为当每次接触时，情绪都会产生。但当它产生之后，任何产生的事物都必须消失，因为它必须把接力棒交给新的……识，才能持续认知。就像现在，我们看到的东西，我们看到的景象，是同一个景象吗？不是的。那是产生然后消失的景象，新的景象产生又消失，新的景象产生又消失。这只是一个持续运作的过程，但看起来好像是同一个东西，是持续不断的。但其实……产生，想要……在它产生的瞬间就要消失。 心的入口也是一样。今天让我们感到困扰的问题，是我们不理解通过心的入口运作的方式，不理解这是自然的、必须进行……加工处理的过程。所以我们就把“我们”放进去，采取认知行动，然后……这个，不那个，喜欢的就保留，不喜欢的就……。这是因为执着于有“我”，是……就将五蕴的运作当作是“我的”。但实际上，五蕴认知事物的时候，必须持续地认知和思考。即使有不喜欢的接触，到达……也会有……然后它会针对……继续加工处理，为什么会这样对我们？我们做错了什么？它会这样想。也就是说，情绪……产生了，对吧？心识会认知到我们……必须和……持续对话，必须说：为什么会发生？它不应该发生。你会看到，每一次心识的加工处理，都必须持续地重新加工处理，旧的消失，新的产生，旧的变成已经消失的旧的，新的产生。这就是五蕴自然而然运作的方式。 如果我们不理解这个过程，我们就会用……的“我们”来干预五蕴的运作，我们……当它认知到什么时，我们不希望它是……这样，所以我们就用误以为有“我”的那个“我”，去阻止它，不应该那样，不应该这样，我们应该怎么做才能不那样。也就是说，我们会执着于那个去控制一切的“我”，认为那就是“我们”。“我们”会变成那个知道一切的人，当我们知道这些的时候，我们会喜欢或不喜欢这些。如果它让我们满意，我们就喜欢它，如果它不让我们满意，我们就会……我们修行的方式，就只停在这里： “我们”是那个认知症状的人，我们喜欢的就留下，不喜欢的就排斥。然后我们会努力让我们自己摆脱这些症状的束缚，这样“我们”才能解脱痛苦，“我们”才能……。 这样的修行方式永远是错误的，因为它执着于，坚信有“我”，并将认知……的自然当作“我们”。但实际上，我们并不知道，在我们所看到的身体里，有能够认知的“识”，那是五蕴的“识”，我们说过的，认知之后必须持续加工处理，无法在认知之后就停下来，因为那是五蕴的“识”，它必须持续不断地传递生命能量，无论是在眼睛、耳朵、鼻子、舌头、身体，还是……的入口。各种思想都必须持续产生。它的产生方式是五蕴自然运作的方式，它本身并没有执着，也不是……的产生的原因，所以，当你（医生名字）说你……的时候，它是一个……它是根据自然规律在某个瞬间产生的接触，然后五蕴持续地加工处理，它不是……的开始……因为它只是一个普通的接触。当这样的接触发生后，当……改变，去做其他事情时，它会根据自然规律自行改变。所以五蕴不是……的开始，修行不是要改变五蕴，不是要让五蕴变好，不是要让五蕴只思考好的事情，不是要让五蕴感觉良好，当接触到任何事物时都要保持良好。这是错误的，因为五蕴不是……的开始，五蕴只是被创造出来让我们认知六处，然后消失而已。它本身没有好坏，即使是……的情绪，它也只是一个根据自然规律产生的接触。当声音通过耳朵传入时，我们不可能感觉那是令人愉悦的，它必然会产生不悦，这是……的运作。但它只是一个接触的瞬间，然后它会在下一个接触到新事物的瞬间改变，可能会接触到气味，或是其他事物。它会不断地产生……根据六处自然运作的过程，它不是……的开始。 因此，我们修行……说，不是改变任何五蕴。错误的理解在哪里呢？错误的理解在于，我们执着地认为有“我”，然后就用“我们”这个“我”去扮演“知者”的角色，去认知五蕴的运作，不喜欢它所发生的事情，或者喜欢它所发生的事情。如果不喜欢，它会立刻表现出……的反应，如果喜欢，它会表现出想要它永远保持不变，想要……它永远保持不变。“我们”实际上并不存在于自然之中，因为……说过，凡是产生的，都必须消失。产生之后不消失的事物是不存在的。因为从一开始就错误地理解为，有一个“我们”存在，有一个不会消失的“我们”的灵魂，我们的灵魂会持续不断地在各个轮回中投生。因为我们执着于有一个这样的灵魂，所以让我们感觉好像“我们”真的存在。我们会感觉好像有一个“我们”存在，但我们不知道，这种感觉……是执着于一个永恒存在的灵魂，它会永远地在……轮回。在诞生之前，我们感觉是谁来投胎呢？“我们”。当我们即将死亡时，我们感觉是谁要死去呢？“我们”。所以“我们”的灵魂，是永恒的，它从前世飘过来，然后……到今生。当今生结束后，我们必须再次投生。这种执着于认为“我们”的灵魂是永恒的信念，被称为……无明，也就是不理解真相。 实际上，我们一直以为存在的那个“我”并不真实存在，凡是产生的都必然会消失。没有产生之后……能够不消失一直存在的东西。 当我们不理解这一点，我们就会一直把这种信念当作我们感受的基础。在我们还没有修行的时候，我们就会用这种“认为有我”的信念，去追求我们想要的东西带来的快乐，无论是在工作上、爱情上，还是我们喜欢的东西上。我们会用这种根深蒂固的“我”的感觉，去做那些事情，并且为了“我们”去追求快乐。但当我们感到痛苦时，我们会努力排斥那些痛苦的症状，因为我们不想经历那些痛苦。因为我们不想要，所以我们会将它们推开，然后去追求快乐来取代它们。像这样修行，是无法摆脱……的，世界上的人无法……是因为他们依然执着……坚持认为有一个“我”，然后努力抓住他们喜欢的事物，并将他们不喜欢的事物排斥出去。但当我们来修行时，我们依然带着同样的信念，带着“认为有我”的想法来修行。我们会认为，内心出现的……状态是好的，平静、安宁、舒适是好的，没有……太多加工是好的。所以我们会想要抓住这些。但当出现烦躁、不满意、愤怒、……我们还是老样子，还是那样，我们不喜欢，我们不想要。所以就会产生……好……坏，厌恶痛苦……渴望快乐的情绪，会持续不断地作用于我们自己的内心。以前我们会厌恶痛苦……渴望快乐，作用于外在事物。但现在当我们来修行，我们开始审视……审视内心，然后我们开始厌恶痛苦……渴望快乐……对我们自己内心的状态进行爱憎。我们会开始挑选在我们心中出现的感觉，如果是不清晰、……不轻松的感觉，我们就不喜欢。但如果是清晰、开阔、轻松、理解一切……我们就会喜欢，我们会……的反应。然后我们会认为它正在开始……理解，然后我们会觉得，好吧，这样我们喜欢，我们必须这样做。这样就变成了依然执着地认为“我”是知者，然后用“我”去选择各种状态。 这样的行为，和执着于外在事物没有什么不同，只不过现在是将“我”拿来管理我们自己内心状态。这样做，就是在选边站队，好的留下，不好的不要。但感到痛苦的人，他的痛苦是来自于症状，还是来自于选择者呢？来自于选择者。选择者会一直感到痛苦，因为选择者必须一直观察自己的内心，看看出现了什么症状。如果是这样不好，不应该这样，不应该这样，这样不对，不要这样。必须要这样理解才是正确的，必须要这样放下我们才能摆脱……它会变成……“我们”依然存在于我们的感觉中，只不过症状改变了。大家明白吗？症状改变了，但……我们依然执着地认为那个掌控症状的是“我们”。 如果这样修行，我们就会无法看到真相，无法看到“我”是不永恒的，因为我们一直坚持认为“我”是存在的。如果我们一直坚持认为“我”是存在的，如果无法观察到这一点，就会持续采取这样的行动。这样的理解，是无法理解真相的，甚至无法……达到初果须陀洹，因为……我们当作永恒的“我”，是会生灭的吗？但如果我们一直坚持认为有一个“我”，一直观察着“我们”，它还是会生灭吗？不会。那个观察者，在感觉上，好像是不会生灭的，好像这个人不会生不会灭。当理解是这样的时候，就误入了……岔路，它根本不在正道上，因为“我们”是永恒的，“我们”的自我会永恒存在，为了“我们”的利益，去采取行动，作用于内心的状态。如果还是这样修行，就等于没有走在……正道上，一直都走在……歪路上。 就像我们一开始讨论过的……五蕴，当他们感受到什么的时候，即使是不好的感觉，愤怒、……悲伤、不喜欢的感受。五蕴本身不是……，但是……在于“我们”，在于坚持……的感受，然后扮演……的角色。这个要那个不要，……，这是选择者，……不是被认知的情绪。如果我们理解了这一点，我们的修行就不会那么困难。因为当有什么情绪产生时，必然会有一个“我们”同时认知那个情绪。当有什么情绪产生时，“我们”会和所产生的情绪持续对话。例如，当感到不舒服时，就会说：为什么我们不舒服？大概是因为现在修行不好，我们应该去找什么方法。请注意，被认知的事物会持续变化，而“我们”，那个认知被认知事物的人，也会持续变化。“我们”无法站在那里说同样的话，因为当有什么发生时，“我们”必须和发生的事情对话，根据自然规律，分析和评论所发生的事情。因此“我们”，那个根据自然规律产生并分析和评论事物的人，会和所发生的事情一起消失。这就是自然真正的运作方式。因此，不存在一个永恒存在的“我们”，能够站在那里分析评论事物，成为一个永远不生不灭的人。“那个人”并不存在，存在的只有知者，它会和所认知的事物一起生起…… 那它会如何运作呢？当认知到什么的时候，它必须要说话，我们可能会一直说话。这就是观察点。那个“说话的我们”，就是会生……会灭的事物。在我们说话的这个“我们”里，不存在永恒。开始……那个说话的“我们”，而不执着于那个说话的“我们”，认为那就是“我们”，那是跨越了“识”，那是与……共同运作的，那个认知事物之后会说……的“我们”。这种真相就是“识蕴”，也就是五蕴的认知，它会和受、想、行一起共同运作，因此它是不永恒的。当“我们”不永恒时，认知事物之后不永恒时，就不会重视我们所认知的事物了，大家明白吗？原先，我们只会重视我们所认知的事物，我们喜欢的情绪，不喜欢的情绪，会让永恒存在的“我们”，专注于被认知的事物，然后会努力控制我们面前所认知的，但我们从来没有看过，认知事物之后会一直……的“我们”，说那个“我们”，是会改变的，会和所认知的事物一起生灭的，它不是一直站在我们面前……唯一存在的，认知它的“我们”，也会同时消失。 同时消失，会表现出什么样子呢？会表现出和被认知的事物持续对话，而且这种对话会不断变化。因为这是一个“识”，会和……共同运作，会认知事物然后消失，这就是五蕴自然运作的方式。当我们理解这一点，就不会……执着于那个认知者“我们”，但不是不执着这种症状。不……执着于被认知的事物“我们”，也就是说，我们理解了，那个“我们”，只是会生……会灭的普通事物，会和被认知的事物一起生……，不是永恒存在。当不再……执着于这个人，就等于……自动地放下了，因为这个人，一直都执着于，并重视一切事物，认为自己是永远不变的，但实际上，这个人并不永恒。当理解了这一点，就结束了错误的理解，停止了……执着于这个人，认为他就是“我们”，当不再……执着于这个人，认为他就是“我们”，就会感觉到……也就是说，会感觉到有一个自然，它会认知，它是……根据自然规律进行认知，它不会执着于“我们”，因为理解了……因此我们就会尝试将“我们”……认为“我们”不……五蕴，然后我们……将“我们”变成心，变成涅槃。 好吧，我们已经理解了，有些东西是无法……执着的，但它……另外一颗心，它会尝试……去………执着心，或者会把“我们”拿到…………涅槃，将五蕴放下，采取行动。一这样做，又再次陷入了……“我们”会尝试一直保护“我们”，为了让“我们”成为涅槃…………涅槃，而且…………时候“我们”才能涅槃，这样就会不…………五蕴，而去关注…………涅槃。但这种放下是如何发生的呢？凡是产生的事物都必然消失，即使是“我们”……去获取…………涅槃，也会被不生不灭的自然……视为“我们”是会生灭的自然……当心看到“我们”是会生灭的自然的时候，就允许“我们”这些会生灭的自然……根据自然规律生灭，也就是说就这样存在着，没有谁去执着这个自然……“我们”，这就等于放下了所有的执着。那个会生灭的自然，就会成为它…………的自然，产生就产生，消失就消失。而不生不灭的心，也依然是那样的自然。“两种自然”就会一直在一起，直到有一天，五蕴坏灭，会生灭的自然就会消失。当所有执着于认为有个“我们”的错误理解，无论是“我们”执着于五蕴，“我们”想要获取…………涅槃，都消失之后，五蕴就会根据自然规律，照常运转，没有谁去执着它。而…………就会变成…………一种自然存在的纯净的元素。剩下的只有各个自然在每一个当下互相运作而已。当五蕴坏灭，地、水、风、火、空气就会回归到它们原有的状态。而…………已经和自然合为一体了，没有…………留下任何无明，让它再去投生，创造…………新的五蕴，也就结束了，结束了…………轮回，永不再有生死。修行就是这样。刚才讲到要放下“认为有个我”的错误理解……其实，是要先放下执着于五蕴的错误理解，然后再依次放下执着于心的错误理解。但当到达一个阶段，不再错误理解五蕴和心之后，就会剩下两种自然，一种是会生灭的自然，就是所谓的五蕴，另一种是不生不灭的自然，也就是单纯认知、不执着任何事物的自然。两者会一直在一起，五蕴无法对不生不灭的自然产生任何影响。不生不灭的自然也同样无法对五蕴产生任何影响。就像生活在不同的世界一样，虽然它们同时存在。 那我们是如何看到五蕴是会生灭的，而心是不生不灭的呢？那是因为我们有觉知力，能够立刻察觉到“我们”，察觉到那个执着于各种症状的“识蕴”，那个和“心所”一起运作的“识蕴”，然后察觉到那个执着于各种被称为“心所”的症状的“识蕴”，这些会一直生灭。当我们看到这里的时候，就会自动放下对“我们”（那个“识蕴”）的执着，也会放下对各种被称为五蕴的症状的执着。 当放下执着后，就会剩下普通的五蕴，和普通的心，它们会一直在一起，没有任何人执着它们。当我们把这种理解应用到日常生活中，我们就会知道，五蕴会一直进行思考和加工处理，无论是好的想法，还是不好的想法。而心，会成为一个单纯认知、不执着任何事物的自然，好的想法，或者不好的想法，会生起、存在、然后灭去，那是它自然的规律。 因此，修行就是我们来看到自然的真相，看到有两种自然共同存在，一种是会生灭的自然，一种是不生不灭的自然。然后我们放下执着于自然的错误理解，不再认为会生灭的自然是“我们”，也不再错误地认为不生不灭的自然是“我们”。当放下错误的理解之后，就会剩下两种自然，它们会一直在一起，没有任何人执着它们。 要放下错误的理解，就必须依靠我们有觉知力，能够立刻察觉到“我们”，察觉到那个执着于各种症状的“识蕴”，那个和“心所”一起运作的“识蕴”，然后察觉到那个执着于各种被称为“心所”的症状的“识蕴”，这些会一直生灭。当我们看到这里的时候，就会自动放下对“我们”（那个“识蕴”）的执着，也会放下对各种被称为五蕴的症状的执着。 当放下执着后，就会剩下普通的五蕴，和普通的心，它们会一直在一起，没有任何人执着它们。当我们把这种理解应用到日常生活中，我们就会知道，五蕴会一直进行思考和加工处理，无论是好的想法，还是不好的想法。而心，会成为一个单纯认知、不执着任何事物的自然，好的想法，或者不好的想法，会生起、存在、然后灭去，那是它自然的规律。 因此，修行就是我们来看到自然的真相，看到有两种自然共同存在，一种是会生灭的自然，一种是不生不灭的自然。然后我们放下执着于自然的错误理解，不再认为会生灭的自然是“我们”，也不再错误地认为不生不灭的自然是“我们”。当放下错误的理解之后，就会剩下两种自然，它们会一直在一起，没有任何人执着它们。 在日常生活中修行，我们会把这种理解应用到日常生活中。当有什么发生的时候，我们知道，这是五蕴会一直进行思考和加工处理的自然规律，但我们不会去执着那些思考和加工处理，不会认为那是“我们”，或者“我们的”。而且我们知道，还有另一种自然，它是不生不灭的自然，它只会单纯认知，不执着任何事物，我们也不会去执着那种自然，不会认为那是“我们”，或者“我们的”。 这样修行，我们才不会感到痛苦，因为我们不会去执着任何会生灭的事物，也不会去执着任何不生不灭的事物。剩下的只有两种自然，它们会一直在一起，没有任何人执着它们。当五蕴坏灭，会生灭的自然就会消失。而不生不灭的自然，会和自然融为一体，不再有任何无明的…………残余，让它再去投生，创造新的五蕴，也就结束了，结束了轮回。 大概就是这样，修行并没有什么复杂之处，只是我们来看到自然的真相，然后放下执着于自然的错误理解，不再认为那是“我们”或者“我们的”，仅此而已。 --- 翻译以下佛法讲座为中文（Chinese），要求： 1. 完整翻译为中文（Chinese），不要包含泰语 2. 不遗漏内容 3. 原文一行行字幕的格式，请根据意思，整合输出成段落文章的形式，且保持语言通顺！ ----- ฮัลโหลผึ่งตอนนี้。 เพิโยมกุลวลีดีกว่ามะยมกุลวลีกลับมาปุ๊บมาพูดออกมาพูดคู่เลยดีกว่าเอาตัวนี้ให้ละเอียดละเอียดละเอียดไม่ต้องไม่ต้องกังวลเรื่องเวลาเพราะนอนอยู่ที่วัดนี้อยู่แล้ว。 ไม่เป็นไรหรอกพูดไม่ต้องกังวลเรื่องเวลาหลวงตาจะไปนอนเมื่อไหร่ตายแแบบนี้ไปเลย。 ทั้งคู่ช่วยกันให้ละเอียดเสริมกันแจกแจงกันได้ละเอียดถึงใจเลย。 อ้อมมาอีกคนนึงมามาช่วยกันที่มันไม่อ้อมมาให้ถึงใจมา。 หวย。 พี่คน。 เสริกันไปก็มามาก็เอา4。 คนดูซิวันนี้เต็มที่เลยวันนี้เปิดคลเฮส์ด้วยแล้วก็อัดเสียงด้วย。 ทหมอ。 ภูมีภูมิ。 รู้แกก่กล้าหมดเลยมามีบามีเยอะเต็มที่นะพี่ไม่ต้องเกรงใจนะอยู่เลยกลัวเต็มที่เลย。 ยคุณอาวุโสเปิดประเด็นเลย。 สบินมาจากภูเก็ต。 หมอหน่อยเนี่ยหมอได้นะเนี่ยตรงนี้เลยนะนี่เลยหมอได้นั่งหน้านี่เลยหมอนะเนี่ย。 ช่วยกันฟังให้ดีหมอหน้าด้วยเดี๋ยวสงสัยเต็มที่。 เดี๋ยวสุภาพฟังเลยนะฟังฟังพอๆกัน。 กับโยมกุอะไรเต็มที่เต็มที่。 อากาศ。 ของหลวงตาปกติเนี่ยคนเราทั่วไปเนี่ยก็。 ก็คิดว่าเราเนี่ยเป็นตัวเป็นตนมีตัวมีตน。 ก็ยุึดตัวเองแล้วก็ไปยุึ์。 สามีภรรยาหรือลูกหลานอะไรอย่างนี้ฉะนั้น。 เพราะว่าเรา。 คิดแต่ปัจจุบันว่าเนี่ยเป็นตัวเราเป็นของของเรา。 เราไม่ได้คิดถึงว่า。 ไม่ได้คิดถึงธรรมชาติที่แท้จริง。 ว่า。 เราคิดแต่เฉพาะปัจจุบันว่าเป็นตัวเป็นตนอย่างอย่างนี้เนี่ยผลมันก็คือทุกๆเราไปยุทธ์คนนู้นยุดคนนี้ยุดอารมณ์ความรู้สึกนึกคิดของเราหลงแล้วก็ไหลไปตามความคิดหลงแล้วก็ไหลไปตามอารมณ์ความโกรธความอยากความอะไรเพราะคิดว่าสิ่งจริงนั้นน่ะมันมีตัวมีตนจ。 ริงๆ。 ฮัลโหลคิดเฉพาะ。 ปัจจุบัน。 แต่การปฏิบัติธรรมเนี่ย。 ก็คือการที่เราจะต้องคิดถึงว่า。 คิดให้。 ให้ครบวงจรของการ。 ที่เรา。 เกิดมาเนี่ยว่า。 มันมาจากไหน。 ปัจจุบันเป็นอะไร。 แล้วสุดท้ายมันจะไปไหน。 ถ้าเราเข้าใจ。 วงจรชีวิต。 วงจรของการเกิดขึ้นตั้งอยู่ดับไฟ。 ของตัวเราของอารมณ์ความ。 รู้สึกนึกคิดของเราเนี่ย。 หนูก็จะพ้นทุกข์。 แต่เพราะว่าปัจจุบันเนี่ยเราคิดแต่เฉพาะ。 ตัวเรา。 ของเรา。 ไม่ได้คิดให้ครบวงจร。 ของการเกิดขึ้นตั้งอยู่แล้วก็ดับไป。 ถ้าเราเข้าใจวงจรชีวิต。 หรือธรรมชาติที่แท้จริงของเรา。 ธรรมชาติที่แท้จริงของสรรพสิ่ง。 ว่าตัวเราเนี่ยมาจากไหน。 ปัจจุบันเรา。 เป็นอะไรสุดท้ายแล้วเราจะไปไหน。 เราก็จะเข้าใจธรรมชาติที่แท้จริงของเราว่า。 เดิมเนี่ย。 ไม่มีเรา。 ไม่มีตัวเราเลยเดิม。 แต่พอมีเหตุมีปัจจัยคือมีพ่อกับแม่ผสมพันธุ์กัน。 ตัวเราก็เกิดมา。 แต่สุดท้าย。 ตัวเราก็ต้องตาย。 สลายกลับคืนสู่ธรรมชาติเดิม。 ก็คือความไม่มี。 ตัวเราและอารมณ์ความรู้สึกนึกคิดหรือว่าสรรพสิ่งต่างๆเนี่ยมันเหมือนกันหมดเลย。 เกิดขึ้นตั้งอยู่แล้วก็ดับไป。 หรือจะพูดตาม。 ตามหลักก็คืออนณจังทุกขังณตา。 ไม่มีอะไรที่จะตั้งอยู่ได้。 ก็อย่างที่ที่เคย。 อธิบายเคยเคยเคยเคยคุยแล้วว่าอย่างเช่นเราพิจารณาถึงการเกิดขึ้นของคลื่น。 เดิมเนี่ยมันมีแต่น้ำเฉยๆแต่เมื่อมีลมมาเนี่ย。 น้ำก็จะกลายเป็นคลื่น。 แต่เมื่อหมดลมหมดเหตุหมจจัย。 ขึ้นก็กลายเป็นน้ำธรรมดา。 คลื่นเนี่ยเกิดจากน้ำสุดท้ายแล้วมันก็กลับคืนหรือน้ำเพราะฉะนั้นคลื่นจริงๆเนี่ยมันไม่มีหรอก。 ธรรมชาติที่แท้จริงมันมีแต่น้ำ。 ตัวเราก็เหมือนกัน。 เดิมไม่มีเรา。 แต่เมื่อมีเราขึ้นมาสุดท้ายแล้วเราก็ต้องตายสลาย。 กลับคืนสู่ความไม่มีเหมือนเดิมเพราะตัวเราหรือว่าอารมณ์ความรู้สึกนึกคิดของเราขณะนี้เนี่ย。 มันไม่มีมันไม่มีจริงๆ。 เพราะฉะนั้นเมื่อมีอะไรเกิดขึ้นเนี่ย。 มันก็เป็นเพียงปรากฏการณ์ตามธรรมชาติเท่านั้นเอง。 ไม่ว่าตัวเราหรือว่าไม่ว่าอารมณ์ความรู้สึกนึกคิดของเราก็เหมือนกัน。 มันเป็นเพียงปรากฏการณ์ตามธรรมชาติเท่านั้นเองที่เกิดจากความไม่มีแล้วมันก็ดับกลับคืนสู่ความไม่มี。 ไม่มีใครไปยุทธ์ทั้งความมีแล้วก็ความไม่มีเพราะมันไม่มีเรา。 มันก็เป็นแต่เพียงธรรมชาติของมันที่มันความมีมันก็เกิดเองดับเองความไม่มีมันก็ไม่มีของมันอยู่อย่างนั้น。 มันจะเป็นธรรมชาติของมันอยู่อย่างนี้ตลอดตลอดเวลาและตลอดไป。 เพราะฉะนั้นถ้าเราไป。 หลงกับความมีหลงแล้วก็ไหลไปกับมัน。 ผลก็คือทุกข์。 จริงๆแล้วมันไม่มี。 ก็。 เล่นดื้อ。 กราบเขากลับแล้วตากราบเขากลับหลวงปู่แล้วก็ขอกราบแม่ชีแล้วก็ขอโอกาสทุกท่านค่ะ。 คือพระคุณก็อธิบายความจริงของธรรมชาติไปหมดแล้ว。 แต่ว่าดูตาจะให้ละเอียดกว่านี้ล่ะคะ。 ก็มาถึงพบผู้รู้ข้ามผู้รู้。 อารมณ์กับจิตผู้รู้อารมณ์เรายึดผู้รู้ลมเราเป็นผู้รู้ผู้รู้ได้ไงก็อีก。 อะไรเป็นขันห้าอะไรไปก70。 ก็เดี๋ยวลองอธิบายดูนะ。 คือตอนแรกว่าจะไม่กดดัน。 จริงๆมันแค่ความไม่ไม่เข้าใจธรรมชาติว่าอะไรเป็นอะไรตัวไหนเป็นเป็นตัวไหนค่ะการทำงานภายในร่างกายและจิตใจของเราอ่ะอะไรเรียกว่าอะไรเพราะเราไม่รู้มันก็คล้ายๆว่าใช้ชีวิตแบบมั่วๆค่ะคือเหมือนใช้ชีวิตไปเรื่อยๆตอนมาปฏิบัติธรรมเราก็จะเอาความที่เข้าใจผิดของเ。 ราแบบนี้มากระทำการปล่อยวาง。 โดยที่เราไม่รู้เลยว่า。 การทำงานตามธรรมชาติของมันที่เราเรียกว่าตัวเราอ่ะมันคืออะไรเราก็ใช้ระบบความเข้าใจผิดของเราเหมือนเดิมมากรทำการปล่อยวางวันนี้ก็ถือว่าขอเป็นโอกาสที่จะลองอธิบายว่าอะไรเป็นอะไรความยึดถืออยู่ที่ตัวไหนอะไรคือขันห้าธรรมดาอะไรคือจิตที่ยึ。 ดถือ。 และอะไรคือใจที่ไม่ยึดถือ。 ก็ลองลองเปิดใจฟังดูนะคะแล้วถ้าไม่เข้าใจอะไรก็ลองถามมาดูนะ。 ก่อนที่เราจะมาเกิดมีขันห้าเนี่ยค่ะมันไม่มีตัวเรามาก่อนใช่ไหมคะ。 มันไม่มีมันไม่มีคุณแม่สุภาพใช่ไหมมันไม่มีคุณหมอมันไม่เคยมีมาก่อนเลย。 ก่อนเกิดมามันไม่เคยมีแต่มันมามีเมื่อเราเกิดมาแล้ว。 แล้วก่อนที่เราจะเกิดมาน่ะมันแต่มันมีวิญญาณที่มีความเข้าใจผิดว่ามีตัวเรามาก่อน。 ในขณะที่ญาานที่มีความเข้าใจผิดว่ามีตัวเราเนี่ยมันมีความยึดถือและมันตายลงจากชาติที่แล้วมันจึงมาเกิดมีตัวเราต่อขึ้นมาในชาตินี้ซึ่งตัวเราที่เกิดขึ้นมาในชาตินี้เนี่ยมันจึงมีการมารวมตัวกันของธาตุดินธาตุน้ำธาตุลมธาสุไฟธาตุอากาศแล้วก็ธาตุรู้ที่ยังยึดถื。 อว่าเป็นตัวเรา。 มารวมกัน。 เกิดขึ้นมาเป็นขัน์ห้าใหม่นี้。 ตอนที่เราอยู่ในท้องแม่เนี่ยค่ะตอนที่สเปร์มของพ่อกับใครของแม่สมกันน่ะตอนนั้นน่ะยังไม่ได้มีวิญญาณที่มีความเข้าใจผิดเป็นตัวเราอ่ะเข้ามาผสมนะคะ。 แต่มันมีการผสมของธาตุดินธาตุุน้ำแล้วก็ดึงเป็นธาตุลมธาตุไฟคือให้เกิดเป็นตัวอ่อนที่อยู่ในท้องแม่ค่ะแล้วก็พอมันถึงระยะหนึ่งอ่ะวิญญาณที่มีความเข้าใจผิดว่ามีตัวเราอ่ะจึงค่อยเข้ามาผสม。 จึงเกิดตัวเราครบถ้วนขึ้นมาสมบูรณ์。 ในชาตินี้ความเป็นตัวเราที่มาเกิดในชาตินี้มันจะแยกออกเป็นสองจุดก็คือจุดหนึ่งคือขันห้าธรรมดา。 กับอีกส่วนหนึ่งคือความเข้าใจผิดิดที่ยึดถือตั้งแต่ติดเดิมแท้ว่าว่ามีตัวเราที่เรียกว่าจิตวิชา。 มีสองส่วนเนี่ยมาผสมกัน。 แต่ด้วยความคิดถือว่ามีตัวเรามาพอเกิดเป็นขัน์ห้าในชาตินี้ขึ้นมาก็เอาความยึดถือว่ามีตัวเราอ่ะมายึดถือขัน์ห้าด้วย。 ทั้งๆที่ขันห้าเนี่ยเป็นของที่มาทีหลังในชาตินี้เพราะว่าชาติที่แล้วอ่ะเราก็ไม่ได้ชื่อนี้นึกออกไหมคะชาติติที่แล้วเราอาจจะเกิดเป็นผู้ชายชื่อสมชายก็ได้แต่พอสมชายตายลงแต่ความยึดมั่นถือมั่นเป็นตัวเรายังมีอยู่จึงก่อให้เกิดการมารวมตัวของธาตุใหม่ขึ。 ้นมา。 แล้วก็เกิดฟอร์มเป็นตัวเราขึ้นมาใหม่ที่เกิดเป็นคน。 ชื่อใหม่。 แต่ความยึดถือยังไม่สิ้นก็เลยมายึดถือขัน์ห้าในร่างใหม่ว่าเป็นตัวเราอีกแบบนี้ค่ะ。 แล้วการยึดถือแผห้าในร่างใหม่เป็นตัวเราเนี่ยมันยึดถืออะไร。 จริงๆขันห้าในร่างใหม่ที่เป็นตัวเราอ่ะมันเป็นการทำงานของรูปเวทญาสัญญาสังขารวิญญาณร่วมกัน。 การทำงานของมันเป็นยังไงคือลูกอ่ะเราก็รู้อยู่ว่าลูกคือร่างกายใช่ไหมคะลูกคือร่างกายคืออวัยวะคือสิ่งต่างๆที่เรามองเห็นได้และสัมผัสได้อันนี้คือรูปของขันห้า。 อันนี้เข้าใจนะอันนี้คือรูปนะคะแต่นอกจากรูปแล้วอ่ะมันยังมีนามธรรมที่อยู่ในรูปนี้อีก。 รูปนอกจากร่างกายแล้วเราทุกคนต้องมีความคิดใช่ไหมคะมีความคิดมีความจำมีความรู้สึก。 แล้วก็มีการรับรู้ที่รับรู้สิ่งต่างๆที่เกิดขึ้นในร่างกายนี้。 อันนี้คือการทำงานที่เป็นปกติของขันห้า。 ขันห้าจะต้องทำงานครบด้วยการคือมีรูป。 แล้วก็มีความจำมีความคิดมีความรู้สึกแล้วก็มีการรับรู้ทางอายตนะต่างๆเกิดขึ้นพร้อมกันในการทำงานในทุกขณะปัจจุบัน。 แล้วการทำงานของการรับรู้ของขันห้ามันเป็นยังไงเวลาเรารู้อารมณ์เวลาเรารู้ทางตานะคะ。 มันจะต้องมีวิญญาณมารู้ใช่ไหม。 ถ้าเรามีแต่ตาแต่ไม่มีการรับรู้มันจะรู้ได้ไหมคะไม่ได้เพราะฉะนั้นน่ะมันเป็นการทำงานร่วมกันระหว่างตารูปแล้วก็วิญญาณทางตาที่เรียกว่าการรับรู้ทางตา。 พอมันทำงานร่วมกันปุ๊บมันรู้แล้วมันจะเฉยได้ไหมชีวิตเราไม่สามารถจะรู้แล้วเฉยได้มันรู้แล้วอ่ะมันจะต้องทำงานคิดนึกตึกต้องปรุงแต่งว่าอะไรเป็นอะไรตลอดเวลา。 ามันรู้แล้วไม่คิดิดลองปรุงแต่งแสดงว่าตาย。 ขันห้าที่รู้ทางการรับรู้ทางตาหูค่ะหูเวลาได้ยินเสียงเรารู้อะไรเราจะต้องแปลามันตลอดใช่ไหมคะ。 มีไหมได้ยินเสียงแล้วไม่รู้วามันคือเสียงอะไรเป็นไปได้ไหมคะ。 เป็นไปไม่ได้เนาะคือเสียงเวลารับรู้อะไรแล้วอ่ะมันจะต้องไปรวมกับความจำความรู้สึกความคิดเกิดเป็นความรู้，ว，่，า，อ，ะไรเ，ป，็，น，อ，่，ะเกิดขึ้นอย，ู，่。 ตล，อดเวลา。 ส่วนจมูกก็เหมือนกันค่ะเวลาได้กลิ่นปุ๊บวิญญาณทางจมูกมารปั๊บมันจะต้องทำงานร่วมกับความจำความคิดความรู้สึกทำงานร่วมกันตลอดเบ็ดเสร็จในขณะเดียวกันตลอดเวลาเพื่อที่จะรู้ว่าสิ่งนี้คือกลน。 อะไร。 แล้วลิ้นล่ะคะเวลาเรารับรู้รสชาติทางดินแล้วอ่ะวิญญาณมันมารู้ใช่ไหมคะวิญญาณทางดิ้นมารู้จะรู้เฉยๆไม่ได้มันจะต้องมารวมกับความจำความรู้สึกและก็ความคิดเกิดขึ้นพร้อมกันในขณะจิตนั้นๆตลอด。 เวลา。 อันนี้คือตาหูจมูกลิ้นและร่างกายอย่างที่เรานั่งอยู่เนี่ยค่ะตอนนี้เราจะนั่งอยู่เราไม่เคยรู้หรอกว่าร่างกายเขาทำงานอะไรอะไรกำลังทำงานอยู่บ้างแต่เวลาลงมากระทบความรู้สึกเย็นเกิดขึ้นไหมคะเย็นเกิดขึ้นเวลาลาเย็นเกิดขึ้นแสดงว่าวิญญาณที่การรับรู้ทางร่างกาย。 เกิดขึ้นแล้ว。 แล้วมันจะต้องรู้ร่วมกับความรู้สึกความจำ。 ความคิด。 พร้อมทำงานพร้อมกัน。 มันจะรู้แล้วเฉยๆไม่ได้。 อันนี้คือประตู。 กาย。 ต่อไปประตูใจความคิดความรู้สึกค่ะ。 เวลามันรู้ความคิดอ่ะ。 มันจะรู้แต่ละปัจจุบันขณะวิญญาณทางใจ。 จะมารู้ความคิดตลอดเวลา。 เวลามันรู้ความคิดมันจะรู้แล้วเฉยๆ。 ไม่ได้。 การรับรู้ของวิญญาณจะต้องรวมกับความจำความรู้สึกอารมณ์。 ตลอดเวลาจะสังเกตยังไงเวลามันคิดอะไรเสร็จมันจะต้องคิดต่อจะไม่มีความคิดใดที่คิดแล้วหยุดอยู่เฉยๆเพราะวามันไม่ใช่การทำ，ง，า，นตามธรรมชาติ，ข。 องขันห้า。 ในขณะที่ตอนนี้เรามีชีวิตน่ะวิญญาณทางตาหูจมูกลิ้นกายและกายต้องทำงานตลอดเวลาและทำงานแต่ละทวารน่ะแยกกันตลอดเวลาและการทำงานของเขาเขาจะทำงานเดี๋ยวไม่ได้ค่ะ。 การรับรู้ว่าจะมารู้เดเดียวไม่ได้เขาจะต้องมาร่วมกันกับความจำความรู้สึกและก็ความคิดทำงานเบ็ดเสร็จในหนึ，่，ง，ข，ณ，ะ，แล้，ว，ด，ั，บ，ไปพร้อมกันน，่，ะ，ตล。 อดเวลา。 เพราะฉะนั้นน่ะถ้าเราเข้าใจการทำงานพื้นฐานของขันห้าในแต่ละขณะปัจจุบันเราจะรู้ว่าเรารู้อะไรแล้วเราจะต้องคิดปรุงแต่งขันห้ารู้อะไรจะต้องคิดปรุงแต่งตลอดไม่มีรู้แล้วเฉยรู้แล้วไม่คิดรู้แล้วนิ่งรู้。 แล้ว。 สบายใจอย่างเดียวเลยนะค่ะมันเป็นไปไม่ได้เพราะเวลากระทบแต่ละขณะอารมณ์จะต้องเกิดขึ้นตลอดเวลาแต่ว่าพอมันเกิดเสร็จแล้วเนี่ยสิ่งใดที่เกิดแล้วอ่ะมันจะต้องดับไปเพราะมันจะต้องมีการส่งต่อให้วิญญาณอาขร์ตัวใหม่อ่ะรับรู้。 ตลอด。 เหมือนตอนนี้เวลาที่เราเห็นอะไรคะภาพที่เราเห็นน่ะมันใช่ภาพเดียวไหมคะไม่ใช่มันเป็นภาพที่เกิดขึ้นแล้วก็หายไปภาพใหม่เกิดขึ้นหายไปภาพใหม่เกิดขึ้นหายไปมันเป็นการทำงานที่ต่อเนื่องกันเฉยๆแต่มันดูเหมือนเป็นสิ่งเดียวกันที่ยาวนานต่อเนื่องแต่ที่หนึ่งอันเกิด。 แล้วอยากไป1ขนาดเกิดแล้ว。 จะไป。 ประตูใจก็เหมือนกันที่มันเป็นปัญหาสำหรับเราทุกวันนี้。 เราอ่ะ。 ไม่เข้าใจว่าอะไรคือการทำงานทางประตูใจที่เป็นความคิดิดลึกฝึต้องปรุงแต่งที่เป็นธรรมชาติธรรมดา。 เราก็เลยเอาตัวเราอ่ะเข้าไปกระทำการรู้แล้วก็ลือกว่าอะไรเอาอะไรไม่เอาอะไรที่เราชอบแล้วก็อยากเก็บไว้อะไรที่ไม่เอาแล้วก็อยากพักักใสมันเป็นความยึดมั่นถือมั่นเป็นตัวเราที่เป็นจิตวิชาแล้วก็มายึดการทำงานของขันห้ามาเป็นของขอ。 งเรา。 แต่จริงๆขันห้าเวลาเรารู้อะไรอ่ะมันจะต้องรู้แล้วคิดตลอดเวลาต่อให้มีการกระทบเป็นเสียงที่ไม่ชอบใจมาถึงโมหมันก็จะมีความโมหแล้วมันก็จะต้องปรุงแต่งต่อกับความโมหว่าทำไมมาทำอย่างนี้กับเราเราไปทำอะไรผิดมันจะเป็นอย่างนี้ก็คือว่าอารมณ์โมหเกิดขึ้นแล้วใช่。 ไ。 หม。 คะ。 วิญญาณทางใจที่จะไปรู้ว่าเราโมหจะต้องพูดกับอาการตลอดเวลาจะต้องพูดว่าทำไมมันถึงเกิดขึ้นมันไม่น่าเกิดขึ้นจะเห็นว่าทุกการทำงานของจิตที่ปรุงแต่งมันจะต้องปรุงแต่งใหม่。 ตลอดโดยที่ตัวเก่าอ่ะดับไปตัวใหม่เกิดขึ้นตัวเก่าก็ตัวใหม่ก็กลายเป็นตัวเก่าที่ดับไปแล้วตัวใหม่เกิดขึ้นอันนี้คือการทำงานตามธรรมชาติธรรมดาของขันห้าธรรมดาเลย。 ถ้าเราไม่เข้าใจกระบวนการตรงนี้ค่ะเราจะเข้าไปแทรกแซงกระบวนการทำงานของขัน์ห้าธรรมดาด้วยกเลสที่ยึดถือว่ามันมีตัวเรา。 เราก็เลเวลามันรู้อะไรอ่ะเราไม่อยากให้มันเป็นเดียนี้เราก็เลยเอาความที่มันถึงมันเป็นตัวเราอ่ะเข้าไปเบรคมันไม่ควรเป็นอย่างนั้นมันไม่ควรเป็นอย่างนี้แล้วเราควรจะทำยังไงไม่ให้เป็นแบบนั้นคือเราจะยึดถือผู้ที่เข้าไปบงการกับสิ่งทุกสิ่งทุกอย่า。 งอ่ะ。 ว่าเป็นตัวเรา。 คนที่รู้ทุกอย่างมันจะกลายเป็น。 เราคือคนที่รู้สิ่งเหล่านี้และเมื่อเรารู้สิ่งเหล่านี้เราจะชอบใจกับไม่ชอบใจสิ่งเหล่านี้ามันถูกใจเราเราก็จะชอบใจแต่ามันไม่ถูกใจเราเราก็จะกระทำการสักใสการปฏิบัติธรรมของเราอ่ะมันก็จะอยู่ที่แค。 ่นี้。 คือตัวเราเป็นคนรู้อาการที่เกิดขึ้น。 อะไรที่เราชอบเราจะเอาไว้อะไรที่เราไม่ชอบเราจะต้องผลักใสแล้วเราก็จะพยายามทำตัวเราอ่ะให้พ้นไปจากความยึดถืออาการเหล่านี้แล้วตัวเราก็จะได้พ้นทุกข์แล้วตัวเราก็จะได้ผ่าน。 การปฏิบัติแบบนี้มันจะเป็นการปฏิบัติที่ผิดตลอดเพราะว่ามีความยึดมั่นถือมั่นเอาธรรมชาติที่รู้ว่ามาเป็นตัวเรา。 แต่แท้จริงอ่ะเราไม่รู้ว่าในร่างกายเราที่เราที่เราเห็นเนี่ยมันมีรู้ที่เป็นรู้ขัน์ห้าธรรมดาที่เราคุ，ย，ก，ั，น，ว，่，า，ร，ู，้แ，ล，้，วจะต้องปร，ุ，ง。 แต，่งตลอด。 เป็นการรู้ที่ไม่สามารถรู้แล้วหยุดอยู่เฉยๆได้เพราะเป็นความรู้ของขันห้าที่จะต้องส่งต่อชีวิตให้ทำงานตลอดไปในทั้งประตูตาประตูหูประตูจมูกประตูลิ้นประตูกายและประตูใจคือความคิดต่างๆจะต้องมีเกิดขึ้นอยู่ตลอด。 เวลา。 การเกิดขึ้นของเขาแบบนี้。 มันเรียกว่าเป็นการทำงานตามธรรมชาติของขัน์ห้า。 ไม่ได้มีความยึดถือไม่ได้เป็นพบชาติอยู่ในตัวมันเองเพราะฉะนั้นเวลาที่คุณหมอบอกว่าเวลาคุณหมอโมหอ่ะค่ะมันเป็นามันเป็นการกระทบหนึ่งขนาดตามธรรมชาติเนี่ยแล้วขันห้าปรุงไปเปลี่ยนแปลงตลอดมันไม่ใช่พบชาติใ。 นตัว。 เพราะมันเป็นการกระทบธรรมดาเวลาเรากระทบแบบนี้แล้วเวลาเปลี่ยนภาษาไปทำอย่างอื่นน่ะ。 มันก็เปลี่ยนไปเองโดยธรรมชาติเพราะฉะนั้นขันห้าจะไม่ใช่พบชาติในตัวการปฏิบัติจึงไม่ใช่มาทำที่ขันห้าไม่ใช่มาขัดที่ขันห้าให้ขันห้าดีให้ขันห้าต้องคิดแต่ดีๆให้ขันห้าต้องรู้สึกดีๆเวลากระทบอะไรจะต้องดีตลอดเวลาซึ่งอันนี้มันผิดเพราะว่าขันห้าไม่ใช่พบ。 ชาติ。 ฉันห้าคือสิ่งที่เพียงแค่เกิดมาให้รับรู้ทางอายตนะแล้วดับไปเฉยๆค่ะมันไม่ใช่ความดีความชั่วอยู่ในตัวมันเองต่อให้เป็นอารมณ์โมหก็ตามมันเป็นแค่การกระทบตามธรรมชาติมันเป็นไปไม่ได้ที่เสียงกระทบมาทางหูเป็นเสียงที่ด่าเราแล้วเราจะรู้สึกวามันชอบใจมันเป็นไปไม่。 ได้มันจะต้องเป็นความไม่ชอบใจโดโดยอัตโนมัติแต่วามันเป็นขณะจิตที่กระทบเกิดขึ้นแล้วมันก็เปลี่ยนไปในขณะจิตใหม่ที่กระทบอะไรใหม่อาจจะกระทบกับกลิ่นหรือกระทบกับอย่างอื่นมันก็เกิดขึ้นใหม่แล้วก็ห。 ายไป。 มันจะเป็นการเกิดจากตามกระบวนการธรรมชาติทางอายตนะ。 ตลอดเวลา。 และมันไม่ใช่พบชาติ。 ในตัวของมัน。 นั้นการปฏิบัติเนี่ยเราจึงละไว้เลยว่าไม่ใช่การมาเปลี่ยนแปลงขันห้าใดๆ。 แล้วความเข้าใจผิดมันอยู่ตรงไหนความเข้าใจผิดมันอยู่ที่เรายึดมั่นว่ามีตัวเรา。 แล้วก็เอาตัวเราอ่ะไปแสดงอาการเป็นผู้รู้ที่รู้ขันห้ามันทำงานแล้วไม่ชอบใจกับสิ่งที่มันเกิดขึ้นหรือชอบใจกับสิ่งที่มั，น。 เกิดขึ้น。 ถ้าไม่ชอบใจมันจะต้องแสดงอาการหักใสโดยทันทีหรือชอบใจมันก็จะแสดงอาการอยากให้มันอยู่อย่างนั้นตลอดเวลา。 อยากจะรักามันให้อยู่อย่างนั้นตลอดไป。 แต่คนคนนี้ค่ะแท้จริงมันไม่มีอยู่จริงในธรรมชาติ。 เพราะว่าพระุจะบอกแล้วว่าสิ่งใดที่เกิดสิ่งนั้นจะต้องดับไปความเกิดแล้วไม่ดับไปไม่มี。 ด้วยความเข้าใจผิดมาตั้งแต่ชาติแรกว่ามันมีตัวเรามีวิญญาณของเราที่เกิดขึ้นมาแล้วและไม่ดับไป。 แล้วก็มีวิญญาณของเราดวงนี้แหละที่เวียนตายเวียนเกิดมาทุกภทุกชาติ。 ความที่เรายึดมั่นว่ามันมีวิญญาณตัวนี้อยู่มันเลยทำให้เหมือนกับว่าความมีตัวตนของเราอ่ะมันมีอยู่จริงๆ。 เราจะรู้สึกว่ามันมีตัวเรามันมีตัวเรา。 โดยที่เราไม่รู้เลยความรู้สึกขนี้มันคือความยึดถือว่ามีวิญญาณดวงนึงอ่ะที่เที่ยงท่องเที่ยวไปในวัดตาสงสารก่อนที่จะมาเกิดเรารู้สึกว่าใครมาเกิดค่ะเราแล้วพอเราจะตายแล้วรู้สึกว่าใครจะตายเราก็กลายเป็นว่ามีวิญญาณของเราอ่ะที่เที่ยงลอยมาจากชาติที่แล้วและมาเ。 สมออยู่ชาตินี้และหลังจากชาตินี้ตายไปเราจะต้องไปเกิดใหม่。 ความรู้สึกที่ยึดมั่นถือมั่นว่าวิญญาณของตัวเราเที่ยงเนี่ย。 มันเรียกว่าเป็นจิตวิชา。 ก็คือความไม่เข้าใจความจริง。 ว่าความเป็นตัวตนของเราอ่ะที่เราคิดไว้แบบนี้ไม่มีอยู่จริงๆ。 สิ่งใดที่เกิดสิ่งนั้นจะต้องหายไป。 ไม่มีธรรมชาติที่เกิดแล้วคาอยู่ได้โดยไม่หายไปไม่มี。 พอเราไม่เข้าใจตรงนี้เราก็เลยเอาความเชื่อแบบนี้ยืนพื้นในความรู้สึกอยู่ตลอด。 ตอนที่เรายังไม่มาปฏิบัติธรรมเราก็เอาความเชื่อื่อว่ามีตัวเราเนี่ยไปแสวงหาความสุขทาง。 สิ่งที่เราอยากได้ต่างๆไม่ว่าจะเป็นในหน้าที่การงานในคนรักในสิ่งที่เราชอบเราก็เอาความรู้สึกยืนคืนื้นของเราเนี่ยไปทำสิ่งเหล่านั้นและแสวงหาความสุขมาเพื่อเพื่อตัวเรา。 แต่พอเรามีความทุกข์เราก็จะพยายามผลักใสอาการที่ทุกข์เพราะเรารู้สึกว่าเราไม่อยากได้ความทุกข์เหล่านั้นเพราะเราไม่อยากได้เราก็เอาความไม่อยากได้ผลักดันออกไปแล้วก็ไปแสวงหาความสุขเข้ามาแทนเพื่อเพื่อตั。 วเรา。 การปฏิบัติเช่นนี้จึงไม่สามารถที่จะพ้นถูกได้การที่คนในโลกคนถูกข์ไม่ได้ก็เพราะว่าเขายังยึดมั่นถึงมั่นเป็นตัวเขาและพยายามเอาสิ่งที่ชอบใจและผักใสสิ่งที่ไม่ชอบใจแต่พอเรามาปฏิบัติธรรมเราก็เอาความคิดแบบเดิมแบบนี้ที่เชื่อมั่นว่ามีตัวเราเอามาปฏิบัต。 ิ。 ธรรม。 โดยที่เราคิดว่าสภาวะทำในใจเกิดขึ้นแบบนี้。 ดี。 ความสุขสงบความสบายเป็นสิ่งที่ดีความไม่ปรแต่งเยอะเป็นสิ่งที่ดีเพราะฉะนั้นแบบนี้เราจะเอาแต่พอเกิดเป็นความฟุ้งซ่านความไม่พอใจความโกรธความโมหความยังเป็นอย่างนั้นความยังเป็นอย่างนี้เราไม่ชอบเราไม่เอามันก็จะเกิดกระบว。 นการ。 ดีรักชั่วชังเกลียดทุกข์รักสุขต่อสภาวะจิตใจของเราเองตลอดเวลาสมัยก่อนเราจะไปเกลียดทุกข์รักสุขกับสิ่งภายนอกแต่ตอนนี้พอเรามาปฏิบัติธรรมเราเริ่มมาดูกายดูใจและเราก็เริ่มมาเกลียดทุกข์รักสุขดีรักชั่วชังกับสภาวะภายในจิตใจของเร。 าเอง。 เราจะเริ่มมาเลือก。 อาการที่เกิดขึ้นในใจเราที่ไม่โปร่งโลกเบบาสบายเราไม่ชอบ。 แต่ถ้าโป่งโล่งเบาสบายเข้าใจทุกอย่างเคลียร์。 อันนี้เราชอบเราก็จะพอเกิดอาการที่ไม่ชอบเราก็ต้องรีบพิจารณาทำเพื่อผลักใสสิ่งที่ไม่ชอบออกไปเพราะมันเริ่มือกเข้าใจแล้วเราก็โอเคแบบนี้ๆเราชอบเราต้องทำแบบนี้ไว้มันจึงกลายเป็นยังยึดถือตัวเราเป็นคนรู้แล้วก็เอาตัวเราไปเลือกสภาวะใดๆอ่ะอยู่ตลอด。 เวลา。 การกระทำเช่นนี้ไม่ต่างไปจากการหลงไป。 กับสิ่งภายนอก。 แต่อันนี้มันเป็นการหลงเอาตัวเรามาจัดการกับ。 สภาวะธรรมภายในจิตใจของเราตลอดเวลา。 การทำเช่นนี้มันจึงเป็นการ。 เลือก。 ฝั่ง。 ฝั่งดีเอาฝั่งไม่ดีไม่เอา。 โดยคนที่ทุกข์อ่ะค่ะมันทุกข์อยู่ที่อาการหรือทุกข์ที่ผู้เลือกค่ะ。 ผู้เลือกผู้เลือกจะมีความทุกข์ตลอดเพราะผู้เลือกจะต้องคอยดูจิตใจตัวเองไว้ว่าอาการอะไรเกิดขึ้นถ้าแบบนี้ไม่ดีแบบนี้ไม่ควรเป็นแบบนี้ไม่น่าใช่แบบนี้ไม่ดีไม่เอามันต้องเข้าใจแบบนี้สิถ้าเข้าใจแบบนี้มันจะถูกมันต้องปล่อยวางได้แบบนี้นะถ้าปล่อยวางได้แบบนี้เร。 าจะพ้นทุกข。 มันจะกลายเป็นความดีตัวเรายังอยู่ตลอดเวลาในความรู้สึก。 แต่อาการเปลี่ยนไปแล้วค่ะตรงนี้พอเข้าใจไหมคะอาการเปลี่ยนไปแล้วนะแต่ตัวเราพูดเรื่องอาการน่ะยังยึดมั่นถือมั่นเป็นตัวเรา。 ถ้าปฏิบัติแบบนี้อ่ะค่ะมันจะกลายเป็นไม่ได้เห็นความจริงเลยว่าตัวตนของเรามันไม่เที่ยง。 เพราะวามันยืนพื้นตลอดว่ามีตัวเรา。 การที่เรายืนพื้นเอาตัวเรามีอยู่ตลอดเวลา。 ถ้าไม่สังเกตตรงนี้เห็นเนี่ยมันก็จะกระทำการแบบนี้ตลอดและความเข้าใจแบบนี้มันไม่มีทางที่จะเข้าใจความ，จ，ร，ิ，ง，แ，ม，้，แ，ต，่ท，่，า，นโศดาบาลไ，ด，้。 เพ，ราะว่า。 พยาบาลคือตัวตนของเราอ่ะเป็นสิ่งเกิดดับใช่ไหมคะ。 แต่ถ้าเราเอาตัวเรายืนพื้นดูตัวเราตลอดอ่ะมันเท่ากับตัวเราเกิดดับไหม。 ไม่เกิดไม่ดับ。 ผู้ตั้งดูไม่เคยเกิดไม่เคยดับในความรู้สึกจะเหมือนคนคนนี้ไม่เกิดไม่ดับเมื่อความเข้าใจแบบนี้มันจึงไม่ถูกทางอริยมะมันไม่เข้าเส้นทางเล，ย。 เพราะว่า。 ตัวเราเที่ยงมีอัตราตัวตนของเรายืนเที่ยงเพื่อที่จะกระทำการกับอาการของใจเพื่อประโยชน์ของตัวเรา。 ถ้ายังปฏิบัติอยู่อย่างนี้มันเท่ากับไม่เดินในทางอริยมะมันเป็นการเดินในทางกเลสตลอดเวลา。 ที่เราคุยกันไว้ตอนแรกแม่ว่าขัดห้าที่เขารู้สึกอะไรอ่ะแม้แต่ความรู้สึกที่ไม่ดีความรู้สึกโกรธความรู้สึกโมหความรู้สึกเศร้าความรู้สึกไม่ชอบตัวขันห้าเนี่ยไม่ใช่กเลสในตัวเอง。 แต่กเลสอยู่ที่ตัวเราที่ยืนพืนในความรู้สึกแล้วเป็นเรื่องเอาสภาวะโน้นเอาสภาวะนี้ไม่เอากเลสเนี่ยคือผ，ู，้，เ，ล，ื，อ，ก，ก，เ，ลส，ไ，ม，่ใช่อารมณ，์，ท。 ี่，ถูกรู้。 ถ้าเราเข้าใจตรงนี้เนี่ยการปฏิบัติของเรานะมันจะไม่ยากค่ะเพราะว่าเวลามันมีอารมณ์อะไรเกิดขึ้นน่ะมันจะต้อ，ง，ม，ีตัวเร，า，อ，่，ะ，ท，ี，่，รู้กับอาร，ม，ณ。 ์น，ั้นน่ะ。 ตลอดเวลา。 เวลาเกิดอารมณ์อะไรขึ้นตัวเราจะต้องพูดกับอารมณ์ที่เกิดขึ้นตลอดเวลาเช่นเวลามันไม่สบายใจก็ต้องบอกว่าทำไมเราไม่สบายใจสงสัยตอนนี้มันปฏิบัติไม่ดีเราควรจะต้องไปหาวิธีอะไรสังเกตว่าสิ่งที่ถูกรู้อ่ะมันเปลี่ยนไปตลอดและตัวเราอ่ะที่ไปรู้สิ่งที่ถูกรู้เ。 นี่ย。 ก็จะพูดเปลี่ยนไปตลอดเช่นกันค่ะตัวเราไม่สามารถจะยืนพูดคำเดียวอยู่เที่ยงได้。 เพราะว่าเวลามีอะไรเกิดขึ้นตัวเราเนี่ยจะต้องพูดกับสิ่งที่เกิดขึ้น。 วิเคราะห์วิจารณ์กับสิ่งที่เกิดขึ้นตลอดเวลาโดยธรรมชาติเพราะฉะนั้นตัวเราที่เกิดขึ้นและวิเคราะห์วิจา，ร，ณ，์，ก，ั，บ，ส，ิ，่，งท，ี，่，เกิดขึ้นโ，ด，ย。 ธร，รมชาติ。 จะดับไปพร้อมกับสิ่งที่เกิดขึ้นนั้นน่ะตลอดเวลา。 นี่คือการทำงานของธรรมชาติจริงๆจึงไม่มีตัวเราอ่ะที่ยืนเที่ยงวิเคราะห์วิจารณ์อะไรอยู่ได้เป็นคนคนเดียวท，ี，่，ไ，ม，่เกิ，ด，ไ，ม，่，ด，ับอ่ะค่ะคนค，น，น。 ั้，นไม่มี。 มันมีแต่ผู้รู้ที่เกิดดาบไปพร้อมกับสิ่งที่ถูกรู้ตลอดเวลา。 มันจะทำงานยังไงเมื่อรู้อะไรมันจะต้องพูดตลอด。 ตัวเราอาจจะต้องพูดตลอดอันนี้คือจุดสังเกตแล้วตัวเราที่พูดนี่แหละมันเป็นสิ่งเกิดจากค่ะ。 มันไม่มีความเที่ยงอยู่ในตัวเราที่พูดอยู่ได้。 การที่เริ่มมารจักตัวเราที่พูดคนนี้。 แล้วไม่ยึดถือตัวเราที่พูดเนี่ยว่าเป็นตัวเราอันนั้นจึงเป็นการข้ามผู้รู้ที่เป็นวิญญาณอาการที่ทำงานร่วมกับเจสิตร。 ตัวเราที่รู้อะไรแล้วจะต้องพูดบ่นกับสิ่งที่ถูกรู้ความจริงตัวนี้คือวิญญาณขัน์คือการรับรู้ขังขันห้าที่ทำงานร่วมกับเวทนาสัญญาสังขารพร้อมกันอยู่ตลอดเวลาจึงเป็นของที่ไม่เที่ยงค่ะ。 เมื่อตัวเราไม่เที่ยงแล้วอ่ะรู้อะไรแล้วไม่เที่ยงอ่ะ。 จะไม่ให้ความสำคัญกับสิ่งที่เราไปรู้นึกออกไหมคะคือเดิมอ่ะเราจะให้ความสำคัญแต่สิ่งที่เราไปรู้อารมณ์ที่เราชอบอารมณ์ที่เราไม่ชอบมันจะเอาตัวเราที่เที่ยงในความรู้สึกไปโฟกัสแต่สิ่งที่ถูกรู้แล้วก็จะพยายามจัดการอยู่ในสิ่งที่ถูกรู้ข้างหน้。 าเรา。 แต่เราไม่เคยเห็น。 ตัวเราที่รู้อะไรแล้วจะพูดบ่นตลอดเวลา。 ว่าตัวเราคนนี้เป็นของเปลี่ยนแปลง。 เกิดระดับพร้อมกับสิ่งที่ถูกรู้。 มันไม่ใช่สิ่งที่อยู่ข้างหน้าเราดับอย่างเดียว。 ตัวเราที่รู้เขาก็ดับพร้อมกัน。 การดับพร้อมกันน่ะมันแสดงอาการยังไงก็แสดงอาการที่พูดกับสิ่งที่ถูกรู้อ่ะตลอดเวลาและการพูดนี้จะต้องเปลี่ยนไปตลอดเวลาเพราะวามันเป็นจิตที่เป็นวิญญาณอาคารที่ทำงานร่วมกับที่รู้อะไรจะต้องดับไปตลอด。 เวลา。 นี่คือการทำงานธรรมชาติของขันห้า。 เมื่อเข้าใจความจริงตรงนี้เนี่ยจึงไม่มายึดถือที่ตัวเราคนรู้แต่ไม่ใช่ไม่ยึดถืออาการนี้ค่ะ。 การไม่ถือตัวเราที่ถูกรู้เนี่ยก็คือว่าเข้าใจแล้วว่าตัวเราคนนี้เป็นเพียงสิ่งเกิดจากธรรมดาที่เกิดจากไปพร้อมกับสิ่งที่ถูกรู้เมื่อไม่มีความมายึดถือคนนี้ค่ะมันก็เท่ากับเป็นการปล่อยโดมัติโดยอัตโน。 มัติ。 เพราะว่าคนคนนี้เองแหละเป็นคนที่ยึดถือแล้วก็ให้ค่ากับสิ่งทั้งหลายโดยที่คิดว่าตัวเองอ่ะคงที่อยู่ตลอดกาลแต่จริงๆตัวเองคนนี้ไม่คงที่เมื่อเข้าใจแบบนี้จึงสิ้นความเห็นผิดที่จะมายึดถือคนคนนี้เป็นตั。 วเรา。 แล้วพอไม่ยึถึงคนคนที่เป็นตัวเราอ่ะมันก็รู้สึกว่ามันจะรู้สึกว่า。 เขาเรียกว่าพบใจอ่ะค่ะก็คือมีธรรมชาติธรรมชาติหนึ่งที่เขารู้ที่เป็นทารู้ตามธรรมชาติที่เขาไม่ยึดถือเราอยู่ตลอดเวลาเพราะเข้าใจความดีตรงนี้ก็จะพยายามเอาตัวเราอ่ะคิดว่าเราไม่ยึขั้นห้าแล้วแต่เราตัวเราไปเป็นใจไปเป็นนิ。 พพาน。 โอเคเข้าใจแล้วว่าสิ่งที่ยึถือไม่ได้แต่มันดีใจอีกอันนึงมันก็จะพยายามaction。 ไปคอยยึดถือใจหรือจะเอาตัวเราไปถึงนิพพาน。 อีกต่อนึงโดยที่ปล่อยวางขันห้าไปแล้วค่ะ。 พอทำแบบนี้ปุ๊บมันก็กลายมาเป็นความเรร้อนอีกเพราะว่าเราอ่ะจะคอยเอาตัวเราอ่ะ。 พยายามที่จะรักษาตัวเราไว้เพื่อให้ตัวเราอ่ะไปเป็นนิพพานตรงแต่แต่เรื่องนิพพานแต่แต่เรื่องเมื่อไหร่เราจะนิพพานมันก็จะกลายเป็นไม่สนใจขันห้าแต่ไปสนใจนพพานแทน。 แต่การปล่อยวางตรงนี้มันเกิดขึ้นได้ยังไงสิ่งใดเกิดสิ่งนั้นจะต้องดับไป。 แม้แต่ตัวเราพูดจะไปเอานพพานก็จะถูกธรรมชาติที่ไม่เกิดไม่ดับอ่ะเห็นว่าเราอ่ะเป็นธรรมชาติเกิดจาก。 เมื่อใจเห็นว่าเราเป็นธรรมชาติเกิดดับก็ปล่อยให้เราอ่ะที่เป็นธรรมชาติเกิดดับเกิดดับตามธรรมชาติก็คืออยู่อย่างนั้นไม่มีผู้เข้าไปยึดถือธรรมชาตินี้ว่าเป็นเรา。 มันก็จึงเป็นการปล่อยความยึดถือทั้งหมดธรรมชาติที่เกิดดับก็จะเป็นธรรมชาติฝั่งเกิดดับของเขาเองเกิดอย่างเกิดแล้วก็ดับอย่างเกิดส่วนใจที่เป็นธรรมชาติไม่เกิดไม่ดับเขาก็เป็นธรรมชาติของเขาเช่น。 นั้น。 สองธรรมชาติก็อยู่ด้วยกันตลอดเวลาจนวันหนึ่งที่เมื่อขันห้าตายไปธรรมชาติสั่งเกิดดับก็จะดับลง。 เมื่อความเห็นผิดทั้งหมดที่ยึดถือเป็นตัวเราไม่ว่าจะเป็นตัวเรายึดถือขันธ์ห้าตัวเราจะไปเอานิพพานมันหายไปแล้ว。 ขันห้าก็ดำเนินไปตามขันห้าตามปกติธรรมชาติโดยไม่มีผู้ยึดถือถ้ารู้ก็เป็นทารู้。 ที่เป็นทาตุบริสุทธิ์โดยธรรมชาติ。 ก็มีแต่ธรรมชาติที่ทำงานกันไปแต่ละคณะปัจจุบัน。 เมื่อขันห้าตายลงดินน้ำลมไฟอากาศก็กลับคืนสู่ธรรมชาติของเขาตามเดิมส่วนถ้ารู้ก็เป็นหนึ่งเดียวกันกับธรรมชาติอยู่แล้ว。 ไม่มีจิตวิชาที่เป็นเชื้อเหลือให้ไปเกิดไปสร้างขรร์ห้า้าใหม่อีก。 ก็จบลงจบการเรียนว่ายตายเกิดลง。 การปฏิบัติธรรมก็เป็นแบบนี้ล่ะค่ะ。