佛法讲座：日常生活中的修行 徒： 我听师父的佛法大概半年了。半年前在Pachari 姐姐家见过师父。 徒： 师父当时介绍了“无为”的状态，但我回到家后，不知道该如何继续修行。 徒： 之后也没有特别修行，只是不断地听师父的 CD，直到听到“离苦之道”第 85 张，里面有关于夫妻生活的建议。我正好有家庭、有孩子、有丈夫，所以感觉想修梵行，但跟丈夫谈论后，又觉得可怜他，生起了贪欲，还是无法做到。现在不知道该如何继续修行。 师： 这个问题经常发生在女性身上，因为不理解，我们自己会想，如果我解脱了，我的孩子和丈夫怎么办？我必须要离开孩子，离开丈夫吗？我们还没准备好离开孩子和丈夫。这都是自己想象出来的。有家庭有孩子的女性经常会误解。真正的修行是放下内心的造作，进入到不造作的心。这是两回事。当心不再造作时，就没有了主观的“心”和“我”，没有了自我，也就没有人会去执着，去因任何事物而痛苦。即使和家人在一起，组成家庭，也不会有主观的“心”去执着，因而产生痛苦，因为已经进入到不造作的心了。不造作的心，甚至连主观的“心”都没有，没有自我，不可能被造作，它才是造作者。这是一种“一无所有”的状态。所以才没有“心”去执着任何事物，因为连主观的“心”都没有，只有个名字叫做“心”，但实际上没有主观的“心”，没有自我，里面什么也没有，只有单纯的觉知。觉知什么呢？这个“心”不造作，但所有造作的事物都不是“心”。色、受、想、行、识，这些都是造作，五蕴都是造作。任何外在的事物，无论是丈夫、孩子，还是眼睛所看到的、耳朵所听到的、鼻子闻到的、舌头尝到的，以及身体所接触到的，乃至法尘，也就是与识蕴合作的受、想、行，这些都是心所，都是造作。外在的色、声、香、味、触是外在的造作，而法尘是内在的造作，但属于外六入。色、声、香、味、触是外六入，法尘则是所有心的状态，所有心理的活动，无论是喜欢、不喜欢，无论是善、恶，无论是好、坏，无论是有益的（善业）还是有害的（恶业），只要它能活动，能够波动，能够发生变化，从没有到有，从没有到有，然后又消失回到没有，这些都是造作。 师： 所有这些造作，都是生起后终将消逝的事物。“凡所有集起之法，皆是灭尽之法。” 任何事物一旦生起，最终都会消逝，这是自然规律。当我们看到这个自然规律时，不去执着这些造作，那么就会进入到不造作的心，也就是没有主观的“心”显现。 师： 我问大家，感觉、念头、情绪、心理活动，它们在哪里生起，又在哪里消失？它们是在树梢生起吗？是在河流里生起吗？是在建筑物里生起吗？它们到底在哪里生起呢？感觉、念头、情绪，每一刻当下，它们在哪里生起？是在心里生起，在心里消失。甚至烦恼也是在心里生起，在心里消失。快乐也在心里生起，在心里消失。痛苦也在心里生起，在心里消失。它们不是在树梢生起，不是在河流里生起，不是在山里生起，也不是在建筑物里生起，它们是在心里生起，在心里消失。每个人都知道自己有“心”，但真正问起来，“心”在哪里？它是什么形状？这里不是指有血有肉的、用来做心脏搭桥手术的心脏，那是身体的造作，这里说的是真正的心，一切感觉、念头、情绪生起和消失的地方，它在哪里生起，又在哪里消失呢？它就在心里生起，在心里消失。烦恼也在心里生起，在心里消失。快乐也在心里生起，在心里消失。痛苦也在心里生起，在心里消失。每个人都知道这些，它不是在…… 感觉、念头、情绪，快乐、痛苦、清澈、忧伤，它们不是在树梢生起，不是在河流里生起，不是在建筑物里生起，而是在心里生起，在心里消失。但如果问“心”在哪里？没有人能回答，因为“心”没有自我，没有形状，没有固定的位置，说不准它在哪里。我们知道它在我们体内，但它没有自我，没有形状，没有固定的位置。不知道它在哪里，是什么形状。因为什么呢？因为它没有形状，没有自我，什么都没有。但每个人都知道有“心”，感觉、念头、情绪、快乐、痛苦、清澈、忧伤，都在心里生起，在心里消失。在心里生起，在心里消失的，就是造作，就是所有的造作。所有的造作吗？是的，凡是称为“造作”的，就是原本没有，然后出现的。它原本没有，然后出现了。它出现之后，又会消失，回归到没有。世间一切事物，包括我们的身体和心灵，所有的一切，只要是出现后逐渐衰老、生病、死亡、腐朽、瓦解、消失，从没有到有，然后变旧，腐朽瓦解的事物，都称为“造作”。即使是建筑物，原本在这个世界上没有，我们建造了它，从开始建造的那天起，它就开始变旧了。从开始建造、开始加工的那一刻，它就出现了。所有这些，从没有到有，都称为“造作”。 师： 所以，我们身体之外的任何事物，只要是从没有到有的，都称为“造作”。我们的身体，我们的心灵，内在的感受、念头、情绪，在出现之前，世上本没有，然后它出现了，之后又消失回归到没有，这都称为“造作”。只剩下一样东西。就是所有造作生起和消失的地方。我建议大家进入不生不灭的状态，也就是“无为”。所以，所有的感觉、念头、情绪，都在不生不灭之中生灭。我们的身心，我们的肉体，也是从没有中生起，然后消失回归到没有。甚至世界、星球、月亮、太阳，宇宙中所有的星球，它们都是从原本的虚无中诞生，然后消失回归到虚无。那是宇宙的自然空性，一切事物都是从原本的一无所有中产生。一旦产生，就会衰败、消失、死亡、腐朽、瓦解，回归到虚无。这就是三法印的真理，无常、苦、无我，这是自然法则，没有人可以逃避。这是真理，所有佛陀，无论多少佛陀，都要经历这个真理，才能证悟成佛。然后教导我们，让我们知道这个真理，也就是三法印，无常、苦、无我，在不生不灭之中生灭。 师： 须陀洹果位的人，能看到“凡所有集起之法，皆是灭尽之法”，看到所有的造作，或所有的事物，一旦生起，最终都会消失，无法执着。当佛陀证悟后，就教导了五比丘，憍陈如最初用心领悟了这个道理，反复思量“凡所有集起之法，皆是灭尽之法”，啊！凡是生起的事物，终将消逝。佛陀知道后，便说：“憍陈如已经领悟了！憍陈如已经领悟了！” 证得了须陀洹果。接着，在《无我相经》中，继续剖析了色、受、想、行、识。起初讲了《转法轮经》，憍陈如证得须陀洹果，反复思量“凡所有集起之法，皆是灭尽之法”，任何生起的事物，最终都会消逝。无论是我们的身心，都是从虚无中产生，必然经历衰老、生病、死亡，最终瓦解回归到原本的虚无。我们来自虚无，最终也将回归虚无。佛陀继续讲授《无我相经》，讲解色、受、想、行、识。 师： 色、受、想、行、识，都是无常的，都是痛苦的，你们应该执着它们，寄托希望在它们身上吗？它们是无常的，是痛苦的。你们已经看到了它们是造作，是生起后终将消逝的事物，你们应该执着它们吗？将希望寄托在它们身上吗？因为身心都是无常的，无法执着的。弟子们听后都放下了，不再执着色、受、想、行、识，不再执着这些。所以五比丘都放下了五蕴，证得了阿罗汉果。只有所有造作在不造作中生灭，或者用一个假名叫做“心”，也可以说是本来的自性，或者说是佛性。有很多种叫法，可以说它是空性、大空性，也可以说是宇宙的本源。叫什么都可以，它是不生不灭的。生灭的叫做“造作”，不生不灭的叫做“无为”，或者叫做“无为界”、“无为法”。这个不生不灭就在我们体内，不是在别的地方。“心”在哪里生起？是在心里生起。感觉、念头、情绪在哪里生起？也是在心里生灭。但“心”在哪里？没人知道，因为它没有主观的“心”，没有固定的位置。它就在我们体内，但没有固定的位置，没有固定的住所，它不生不灭。所以须陀洹果位的人，看到了生灭，看到了生灭，知道无法执着。所有造作都在生灭，无法执着，它们自己生起，自己消失，无法执着。而阿罗汉果位的人，看到生灭在不生不灭中生灭，然后他们成为了不生不灭本身，从而解脱了痛苦。因为任何生灭的事物都是痛苦的，不生不灭的事物才能脱离痛苦。然后就进入到不生不灭的状态，从而解脱了痛苦。所以阿罗汉果位的人，能清楚地看到这一点。须陀洹果位的人，看到了生灭在不生不灭中生灭，或者看到了在生灭中不生不灭的存在，并且成为了不生不灭本身，永远都是不生不灭的，是永恒不死的。这和夫妻、孩子、家庭没有关系，这是我们内心的事情，是我们内心的觉悟。是我们自己担忧，自己执着，自己想太多了。我们自己会想，证悟后会怎样？我们这样修行，会怎么样？我们是不是要抛弃孩子和丈夫，去寺庙里乞讨度日？ 想法很混乱，不是这样的。重要的是即使生活在一起，也要明白造作是在不生不灭中生灭的，也就是“心”本身。要好好观察，这个生灭在哪里生起，又在哪里消失？你就会看到，它的生灭之处，就是不生不灭。没有什么东西会显现生灭，最终也会回归到不生不灭。安住在不生不灭的状态中，也就从痛苦中解脱了。这和孩子、丈夫、妻子没有任何关系，这些都是世俗的假象。迟早都要死亡、分离。我们原本什么也没有，现在有了我们，然后才有了丈夫、妻子、孩子、孙子，才有了父母。有了我们，才有了父母。长大后，才去寻找丈夫、妻子、孩子、孙子。这些都是后来才出现的，最终也要经历死亡和分离。因为它们是后来才出现的，所以在这个世上，丈夫、妻子、孩子、孙子，最终都会死亡和分离，这是自然规律，无法避免。我们必须接受这个现实，而不是执着到死。执着也没有用，不可能永远在一起，迟早都要分离。把希望寄托在无常的事物上，把希望寄托在无常的事物上，无法执着，只有痛苦。是的，看到了在不生不灭中生灭，进入到不生不灭的心，就能在心中看到这些，即使生活在一起，也能放下担忧，进入不生不灭的心，就能从痛苦中解脱。 徒： 顶礼师父，我叫 Supanee，来自彭世洛府。我听师父的开示大概一个星期了，所以想请师父布置功课，好在下次可以来交作业。我叫什么名字来着？ 徒： 我叫 Supanee。 徒： Supanee，想请师父布置功课，因为我听师父的开示大约一个星期了，以便下次可以来交作业。 师： 也是一样…… 师： 修行要把心放在空、开阔、轻安的状态。你练过三摩钵提吗？你在修止禅，他们会抓住所有的感受。当抓住感受时，里面会掺杂着紧张，会感到沉闷，有能量进入，还会被能量的射线所迷惑。我能发现，那些射线是黑色的，是暗淡的。那些修止禅的人，会坐在那里抓住里面的感受，以为自己感觉很好。不管别人怎么说，他们都觉得很舒服。别人说他们不舒服，他们会觉得是别人错了。他们在抓住里面的感受，抓住、抓住，把感受当作外六入的对境。所有的心理活动，无论是空、开阔、轻安，所有的感受，都是法尘，所有的禅定状态都是法尘。寻、伺、喜、乐、舍，在四禅中，从寻、伺、喜、乐、舍，从初禅到四禅，都是法尘，都是外在的对境。直到无色界，空无边处定、识无边处定、无所有处定、非想非非想处定，又高了四层。算上四禅，总共八种禅定。即使是没有色身的禅定，也是法尘，也是外在的对境。它已经到极致了，寂静无声，平静到没有任何动静。非想非非想处定，就是有想，但又好像没有想。记忆好像消失了一样，坐在那里一动不动，像死人一样。但这些都是感受，都是法尘，都是外在的对境。在佛陀诞生前，过去的人们修行都是为了达到这种状态，以为这就是涅槃。但佛陀很聪明，他也去那样修行，直到获得了四禅八定。他和阿罗逻迦摩学习，获得了四禅。再学习了三个，总共七个。又和郁陀迦罗摩子学习，又获得了一个，总共八个禅定。因为他们都认为这就是涅槃。但是，为什么不能永久地停留在里面呢？只能停留一段时间，然后又会出来，又会回到原来的痛苦状态。佛陀认为，这并没有从痛苦中永久解脱。所以这不是真正的解脱。佛陀去问他的老师，老师说，如果感到痛苦，就继续入定。但是一直入定，还是要出来。禅定只能维持一段时间，佛陀说，这不能永久地从痛苦中解脱。还有没有方法可以永久解脱痛苦呢？老师说，还没有。当时没有人发现这个方法。如果没有佛陀慈悲地教导，我们所有人都没有机会了解到这些。所有人都会愚昧地死去。佛陀当时问任何人都无法得到答案，去哪里才能找到永久解脱之道？从哪里开始？要从哪里开始寻找假设呢？永久解脱之道在哪里？要怎么做？要怎么修行？毫无头绪，看不到任何线索，什么都看不到，要去宇宙中寻找吗？所以佛陀的功德，是最殊胜的，是无边无量的。佛陀已经把一切都告诉我们了。他体证了缘起，刚刚给你们看的，因为把无明当成了原因。执着地认为是“我们”、“自我”、“我的”，刚刚说的“我执”就是从这里来的。我要那个，我要这个，我要成为那个，我要成为这个，这就是无明。当这个无明熄灭时，所有的痛苦，所有的生死轮回都会停止，也就解脱了。所以要用般若之光，熄灭这个无明，就像关闭通往曼谷的电源总闸一样。当找到总闸，用般若之光熄灭的那一刻，所有通往曼谷的电线都会断电。ดับตรงกับวิชชา ดับตัวกูนี่แหละ ของกู ตัวกู ของกูนี่แหละ 熄灭般若之光，熄灭那个“我”。 师： 我们是那个，我们是这个，我们是那样，我们是这样。熄灭般若之光，就是熄灭那个“我”。“我”从哪里来，才能熄灭呢？看到这个“我”、“我们”、“我们的”，是虚妄的造作，就放下它。就不会再执着这个造作是“我们”、“我们的”。即使它之前虚妄地造作成“我们”、“自我”、“我的”，我们也只是看到它只是虚妄的念头，不被虚妄的念头所迷惑，就会进入到不造作的心，也就解脱了。任何造作的事物都是痛苦的，不造作的事物才能从痛苦中解脱。只有一种情况才能脱离痛苦，那就是脱离造作，脱离所有虚妄的造作。脱离那些虚妄的造作，包括认为是“我们”、“自我”、“我的”，或者“我”、“我的”，才能解脱。只有这一种情况。没有别的途径。必须消除无明、贪爱、执取。对自我、对我们产生执取，对“他”、“我们”产生执取。要正确修行，不要执着于“我们”，抓取这个那个去修行。想要那个，想要这个，想要空，想要轻安，想要光明。想要去天堂，去地狱，被他们骗得团团转。去拜神，交钱，花钱办去天堂的护照，花钱办去涅槃的护照，花钱去见佛陀的护照，花了很多钱，看到的都是欺骗。不听佛陀的教导，却相信他们。佛陀已经都教给我们了。缘起，佛陀就是体证了这个真理，然后教导我们。消除无明、贪爱、执取。有了“我们”、“自我”、“我的”、“我”、“我的”，用“我”去执取，产生贪爱，在世间制造混乱，在轮回中受苦受难。要进入到自性，不要用自性去抓取感受，描绘空旷轻安的状态。你已经修行得很好了，只是还用自性去抓取、去凝视、去专注。用自性去放下，却没有真正放下。用自性去知、去看，却没有真正放下自性，那个知者、见者。明白吗？明白。用自性去知、去看、去成为，却没有真正放下自性，那个知者、见者、成为者。这就好像用自性去看电视。所有的念头、情绪、感受、所有的法尘，都像电视节目。然后用自性去坐在那里，盯着电视看。也就是看着我们的内心，就像看着电视一样。 师： 所有的禅定状态，无论是色界禅定，还是无色界禅定，甚至神通，都是禅定中显现的事物，就像电视节目。然后用自性坐在那里看电视，试图放下，知道电视里发生了什么，只是知道而已，没有执着。只是知道感受、知道念头，没有去执着，只是知道感受。却没有放下看电视的“我”，无法解脱痛苦。没有放下作为观看者的“我们”、知者、见者、成为者。最大的问题就在“我们”这里，这就是外道禅。从四禅到八定都可以做到，具有各种神通，但无法从痛苦中解脱。因为所有的禅定，直到禅定的最高境界，都是用“我们”去专注、去看、去知、去成为。用“我们”去做，却没有放下“我们”。佛陀反过来放下“我们”，放下作为观看者、知者、见者的“我们”，然后找到了作为观看者、知者、见者的“我们”，然后放下了作为观看者、知者、见者的“我们”，彻底地放下了自性，放下了“我们”，放下了“我们”的自我，就证得涅槃，证悟成佛。放下“我们”，知见于“我们”，然后放下知见于“我们”的“我们”。要证得涅槃，必须跨越知者的“我们”。这是唯一的方法，必须跨越作为观看者、知者、见者、成为者的“我们”，否则就无法解脱痛苦，无法证得涅槃。无论你如何修行，无论神通多么广大，最终都会堕落。因为还没有放下作为观看者、知者、见者、成为者的“我们”。还没有证得须陀洹果，就可能堕入地狱。无论你神通多么广大，无论禅定多么高深，都可能堕入地狱。即使到达了梵天界，进入禅定，到达色界天，无色界天。死后会到达色界天。即使你画出了梵天的形象，到达了色界天，也还是会堕落的，因为进入禅定后，还没有放下“我们”，还是用“我们”去凝视、去专注、去观察，却没有放下作为观看者、知者、见者、成为者的“我们”。结果还是会执着于所看、所知、所见，还是会沉迷于其中的快乐，执着于自己所是、所得、所知的，却没有放下作为观看者、知者、见者、成为者的“我们”。所以还是无法从痛苦中解脱。如果还没有放下“我们”，那就无法解脱痛苦。 师： 如果还存在一个巨大的“我们”，怎么可能解脱痛苦呢？修行的方法是要放下“我们”，不要再被其他人欺骗了。无论在哪里修行，不一定要来我这里修行，在哪里都可以，但一定要放下“我们”，放下“我们”的自我。所有地方都是对的，但会有“我们”去获得这个获得那个，获得空旷轻安，具有神通，可以飞行、有天眼、有天耳、知道过去未来、可以回忆前世、有各种神奇的力量、可以隐身、钻地、飞行、变形，最终都会堕入地狱。因为还没有放下任何东西，只是用“我们”去做，然后用“我们”去享受。就像我们自己做饭，然后自己吃一样。用“我们”去做饭，自己吃，自己享受，自己执着。这样无法从地狱中解脱。明白了吗？ 徒： 明白了。 师： 是的，所以射线才会显得暗淡。你修行的方向是对的，修行的水平也达到了一定的程度，但还是用“我们”去执着所修的东西，所以射线才会显得暗淡。我刚才说像在看电视，其实我是尽力观想自己像在看电视一样，一直看，不去参与其中。 师： 是的，有“我们”在看电视，一直在看电视，不去执着电视里的内容，一直在看，但是有“我们”在看，没有放下作为观看者的“我们”。 徒： 是这样吗？ 徒： 是的。 师： 感恩，谢谢。是这样。 徒： 我有机会供养师父了。我交功课了。这是喷了香水吗？感觉像药，我不知道该说什么了，没什么好说的。 师： 为什么你还在寻找？还在迷茫，仍然被造作所控制，在挣扎着寻找。说涅槃后不知道该说什么，但内心深处，仍然有一个“我们”。把所知所见所理解，经过思考，进行推断，将这个归为那个，然后这样会怎么样，那样又会怎么样。仍然用“我们”去思考，进行推断，这就是造作，这是闻所成慧。如果“我们”沉迷于造作，那就是无明了，因为有“我们”沉迷于虚妄的造作。不要背负着所知所见所理解，我已经说得很清楚了，我之前已经说过了。 徒： 是的，好像还在背负着所知所见所理解。你还在思考，还在寻找，还在进行推断，将这个归为那个，你还没有放下自我，放下作为知者、见者、理解者的“我们”，你还没有放下。 师： 放下“我们”。“我们”并不存在，只有所知所见所理解，但是“我们”并不存在。所有的所知所见所理解都是造作，如果明白这个道理，就能进入不造作的心，就能从痛苦中解脱了。不造作的心，不会动，不会变化，什么也不会发生。越是真实的东西，就越是沉默。可以触摸的、可以改变的，都是不真实的，都是虚假的，都是人为制造的。真实的东西是沉默的，那是解脱，是自然，是本源，是本来的自性，或者说是清净心。真实的东西是沉默的，不会动，不会变化。会动会变化的东西，是不真实的，因为那是造作。它是无常的，无常是痛苦的，是无我的。凡是无常的事物，都是痛苦的。只有进入到不造作的心，才能脱离痛苦。放下所有的造作，放下所知所见所理解，知道它们都是造作，没有人会去执着，没有“我们”会去成为任何事物。一旦放下，就没有“我们”会去成为任何事物。立刻放下吧，看到你去背负着所知所见所理解，你受苦太久了。 师： 为什么要背负着痛苦和压力呢？你还在挣扎，想要用“我们”去证得涅槃。有“我们”去证得涅槃，那是颠倒，是执取。放下一切吧。不存在“我们”去证得涅槃。一旦放下，就会立刻平静下来。不是刻意让心平静，刻意让心平静也是造作。任何心的状态都是造作。心原本就是不造作的。只要有一点点的活动，都是造作。一旦落入造作，就会痛苦。你清楚地看到了，你正在理解，正在总结，什么是造作，什么是造作者，要如何进入无为，要如何进入不造作的心。停止思考吧，这些都是造作。放下这一切。看到它只是造作，而“我们”并不存在。所有的心理活动，你所知所见的，所有的喜悦。放下所有的一切。安静下来，没有任何话可以说了。越是真实的东西，就越是沉默。可以触摸、可以改变的，都是不真实的，都是虚假的。你不想再去造作，你的心就会自然明白。心能知道心，涅槃能知道涅槃。真正的心没有造作，涅槃就是从痛苦中解脱。为什么呢？因为摆脱了造作，所以才不会痛苦。 师： 老师才能了解你的心。不可能用别的东西来了解你的心。你试图用造作去抓住心，试图用造作去到达心，试图让它不造作。用“我们”去到达涅槃，最终只会崩溃。一旦到达了不造作的心，就只是知道到达了不造作的心。然后，哪些是造作，就全部舍弃。即使是不造作的心，也没有“我们”在里面，所以没有人会去执着不造作的心，因为“我们”并不存在。没有造作，也没有“我们”存在于造作中。没有“我们”存在于无为中。没有“我们”存在于心中。心是不造作的，是永恒的，是不死的。而造作依然存在，直到寿命终结，色、受、想、行、识，直到寿命终结时也会消失。没有人需要背负所知所见所理解，它们都是造作。背负它们的人只会痛苦地死去。 徒： 谢谢师父。我现在也觉得这段时间想得很多。我在想，啊，我又迷失了。我会想，我已经彻底明白了，为什么又绕回去迷失了？ 徒： 是的。我觉得我已经彻底明白了，为什么又绕回去迷失了？ 师： 迷失在什么？ 师： 迷失在挣扎和寻找。为什么要挣扎和寻找？因为挣扎和寻找都是因为“我们”在作祟，落入造作，然后开始挣扎和寻找，如果事与愿违，还会感到烦躁。 徒： 是这样吗？ 师： 去挣扎和寻找能让自己解脱的方法，那就是无明、贪爱和执取了。 师： 是的，但是还没有达到那个程度…… 师： 你是不是很多次都感到挣扎？你没有看到我们内心的状态，不然我们怎么会知道呢？去挣扎和寻找能让自己解脱的方法，这就是无明、贪爱和执取。那就是烦恼。现在的情况是，挣扎寻找已经结束了吗？ 师： 就像这样。 师： 为什么要挣扎和寻找呢？因为一开始就不应该挣扎和寻找。挣扎和寻找就是造作。心的本性是不造作的，不可能被造作。所以它不会去挣扎和寻找，而是不造作的。一旦我们用“我们”去挣扎和寻找，那就是造作，为了“我们”去做，那就是无明、我执和执取了。只要我们放下造作，就不会有事。不会产生无明和执取。如果我们一开始就放下“我们”去造作，就会立刻产生无明、贪爱和执取。看看这其中的差别。在师父提醒你之前和现在有什么不同？ 师： 有不同吗？ 徒： 仍然不是很清楚。嗯？ 徒： 仍然不是很清楚。 师： 好好观察。之前师父没有提醒你的时候和现在有什么不同？你的心感觉怎么样？有什么不同吗？如果连这个都看不清楚就糟了，那你就一直被无明所控制。说真的，不一样了。好好看看，什么消失了。 师： 挣扎、寻找、努力、烦躁，还有事与愿违，这些还在吗？现在，在这个当下，还有这些吗？ 徒： 没有了。 师： 哦，没有了。为什么之前有，现在却说没有不同呢？在师父告诉你之前，那些明明是有的，烦躁、不得劲儿、想要挣扎寻找、想要用“我们”去成为什么、感到怀疑。现在，这些怀疑、挣扎寻找都消失了吗？ 徒： 消失了。 师： 看到吗？这是最重要的。如果不明白这个是无明，就会一直困惑。这说明你一直被无明所控制。开始的时候不知道，迷失了也不知道。你知道吗？ 必须让我来引导你，什么消失了？ 看到吗？挣扎、寻找、努力、烦躁、渴望称心如意，却事与愿违、怀疑消失了吗？ 徒： 是的，现在没有了。之前好像有些怀疑，怀疑我们是不是执着什么了？ 师： 哦，那就已经是无明了。如果我们执着什么，那就有“我们”了，有“我们”了就有无明了，这个很重要。那无明去哪了？涅槃呢？ 你的无明都去哪里了？是痛苦、压力和烦恼引起的。因为无明出现了。我说的每一句话，都是为了让你不再有无明。然后我们要问，什么消失了？无明消失了，要知道在每一次教导之后，都会出现什么。你应该可以自己清楚地看到了。我已经教你这么久了，为什么你还是迷失？一直来来回回的。虽然还是会迷失，但是和以前不一样了，只是很细微的迷失。但即使再细微，我也能看到。希望你明白了。你现在明白了吗？之后，要能自己明白，如果还是有无明，还会怀疑。我们该怎么做，我们怎样才能解脱痛苦？那就是无明、贪爱和执取。如果是这样，怎么样呢？ 徒： 明白了。 师： 明白了，可以自己领悟了吗？迷失了可以自己觉察了吗？我们要自己觉察。不能总是依赖我，因为生命是无常的。无论是我们还是我，谁先死都说不定，我们必须能够自己觉悟，自己解脱痛苦，不能依赖任何人。我只能在你还活着的时候引导你。我们迟早都会分开的。你明白了吗？ 徒： 顶礼师父。 徒： 是的，我现在紧紧抓住、专注和持续地听师父的录音，并且阅读了几乎所有在线提问的内容。我的理解越来越清晰。不管有什么细微的活动，都会看到那是造作，我们会不断放下它们。 徒： 我想请您也给 Dta 提一些建议。 师： 你已经走得很好了，一切都变得很清晰。你已经几乎到达了终点。你对于所知所见所理解非常清晰，但是那个“我们”，知者、见者、理解者，还没有放下。变成了“我们”，知者、见者、理解者，然后用“我们”去放下他们，却没有看到，去放下他们的那个“我们”也是一种造作。变成了“我们”，知者、见者、理解者，然后用“我们”去放下别人，放下所有的造作，但最终那个“我们”却是造作，那个知者、理解者也是造作。放下这个“我们”。不去执着“我们”，不是用“我们”去放下它。 如果用“我们”去放下，就会有另一个“我们”，看不到这个用来放下的“我们”是一种造作。所以说“我们”这个知者、见者、理解者也是一种造作。没有人去放下它，只是因为看到了它是造作，仅此而已，这样就会进入不造作的心。 师： 就是说没有人会去专注不造作的心。什么时候进入造作，就会自动进入无为的状态，而不是还需要再去寻找不造作的心。 徒： 是的。 师： 感恩，谢谢你。你做得很好。 师： 是吗？那样就很好。回到一切都放下的状态。这样就可以了。你有什么疑问吗？ 徒： 没有了。 师： 你已经看见了，也明白了。很多事情你都做得很好，清晰明了。但是你还在迷失，还不够清楚。在造作和“我们”去造作之间，去挣扎、去寻找、去努力，想要帮助“我们”从痛苦中解脱，证得涅槃，在这些方面，你还在迷失。你是不是用“我们”去挣扎和寻找解脱之道，用“我们”去兜圈子？你是不是用“我们”去迷失，去落入造作？当你感到“我们”时，就会有无明。你用“我们”迷失于造作，然后循环。你用“我们”去寻找能让自己解脱痛苦和证得涅槃的方法，只有断灭了无明，才是涅槃。如何断灭呢？必须看到“我们”在兜圈子，在挣扎寻找，在努力，为了帮助“我们”。这就是造作。一旦看到，就不会再有无明了。知道一切都是造作，没有人会去执着它。一旦看到了所有造作，放下了所有造作，同时就会断灭造作，会进入不造作的心。而那个不造作的心，就是我们所说的，龙普曼的教导。不是造作。也就是解脱，就是真实的。 师： 当不造作的心，彻底知晓造作的时候，也就是“我们”本身，到最后会发现，挣扎、寻找，为“我们”所做的一切都是徒劳。我们知道了这一切，不再被它所迷惑，彻底地放下，就会进入不造作的心。 师： 如果要进入不造作的心，就必须放下造作。放下造作的那一刻，就会彻底地放下。没有人再去执着造作，也没有人试图抓住不造作的心。不去挣扎，不去寻找不造作的心，那一刻会自动进入不造作的心。 师： 明白吗？ 徒： 明白了。 师： 你做得很好。只是还没有完全抹去迷失的痕迹，只是还没有完全理解清楚终点。你还糊涂了。 徒： 师父…… 师： 嗯，萨度。 徒： 请师父赐教，我叫什么名字来着？ 徒： 叫什么名字？ 徒： 我叫 Nalinee。 徒： 怎么样？ 徒： 我第一次来，但是我听了师父的开示，也读了问答很久了。我想一直持续地跟随师父。我已经听了大约两周了。 师： 哦，两周了。 徒：而且我一直都有按照这个方向修行，能看到知者，能看到造作。 师： 哦，能看到知者，能看到造作？你之前是这样修行的吗？先看到？ 徒： 先看到的。能看到，那个，我看到了，能看到思考的，能看到那些造作的。如果及时，那就放下了。但是我不知道我这样做是对是错。因为放下之后，就没有什么了。只剩下光明，只剩下平静。 师： 如果是对的，那么你所知所见所理解的就和那个非常接近了。但是你和刚才那个人一样，你们的问题都出在，你们还是在用那个“我”去努力寻找。 师： 想要帮助“我们”证得涅槃，努力寻找解脱之道。所以才会执着于此。但是在这个方面，你已经非常接近了。你所知所见的，非常清晰。但是你仍然在迷失。你还是在努力想尽一切办法帮助“我们”。 徒： 是的。 师： 是这样吗？ 你明白了吗？ 徒： 明白了。 师： 一旦明白了这一点，放下一切吧。看到他们，不要沉迷于它，那么你就不会被无明所控制，就结束了。 徒： 是的。 师： 如果看到一切都是造作，我们没有沉迷于其中，那么我们就不会被无明所控制。 徒： 明白了。 师： 现在你所知所见的…… 师： 这表明你修行了很长时间了，你已经可以做到了。你所拥有的知识和理解，都快要达到正确的方向了，只剩下最后的执着了，还在那里兜圈子。做得好，做得好。 徒： 感恩，谢谢您。 徒： 顶礼师父。 师： 怎么了， Ying？ 徒：我是女装的 2 厨。 师： Ying 迪？ 徒： Ying 迪。 师： 好，非常好。 师： 你对佛法的理解几乎达到顶峰了。 师： 为什么你好像被困在心里了？你有知识吗？那是因为有些东西你没有放下。 徒： 你说我没有放下，那是指什么事情呢？ 师： 你根本没有放下“我们”。 徒： 没有放下“我们”？你觉得我没放下的是什么呢？ 师： 哦，这很微妙，每人都不一样。和她的类似，但并不完全相同。和她的差不多，我们的更微妙。 师： 你想用“我们”证得涅槃，所以你才没有证得涅槃。 徒： 这一点我还没有清楚地看到。 师： 真的吗？ 徒： 我心里好像总想着如何达到涅槃。 徒： 你心里是不是想着要用“我们”去证得涅槃？是这样吗？它有时会发生。 徒： 应该有，一旦我们没有放下一切，当下，当下， 涅槃只是涅槃，没有“我们”去涅槃。 因为有“我们”在，所以就不是涅槃。 因为必须没有“我们”才能有涅槃。 事实上“我们”从一开始就不存在，所以 “我们”才没有涅槃。 如果有“我们”要去执着于涅槃， 其他人就不能证得涅槃了。这就像餐厅。 师： 这就像一家餐馆。我们一路走来，终于找到了一家餐馆。吃饱了，感觉很满足。我们也吃了涅槃，涅槃已经满足了我们的心。然后我们起身离开。其他人来到这里，他们也会来到这家餐馆吃饭，来到这里吃饭。食物让他们填饱肚子。涅槃满足了他们的心。然后他们也起身离开。每个人都离开了，没有“他们”在。离开的人都去世了。每个人都去世了。但是每个人的心都感到满足。这就是涅槃。当心感到满足后，它永远不会破灭，它永远是不死的，这就是涅槃。但没有背负涅槃离开。这意味着，这家餐馆的名字叫做“涅槃”。你来这里吃饭，食物填饱了你的肚子，涅槃填满了你的心。你已经吃饱了，但饭菜留在那里，供别人继续享用。你没有带着它们一起走。但你的心已经装满了涅槃。 心已经装满了涅槃。 因为它摆脱了造作，所以不再感到痛苦。 师： 老师了解你的心。你无法用其他任何方式了解你的心。你试图用造作去抓住心，试图把造作带到心里。你试图执着于心，让它不再造作。你试图让“我们”达到涅槃，那就大错特错了。一旦达到了不造作的心，你就只会知道你达到了不造作的心。什么是造作，你要全部舍弃。即使是不造作的心，也没有“我们”在里面。因此，没有人会去执着不造作的心。因为“我们”并不存在。然后你只是摆脱了一切，没有想着要去成为任何事物。这就是当下。现在，你怎么样？ 师： 怎么样？ 徒： 我做到了，已经没有想到要背负什么，没有想到要用所知所见所理解去成为什么。 现在我怎么样？ 师： 很好。这就是你没有去想，没有背负任何事情，没有想去利用你的知识和理解去成为任何事物的时候。 当你放下了一切之后，你就会感到放松。没有什么会困扰到你。 师： 怎么样， Ying？ 徒： 我什么都不是，没有什么是需要执着的。为什么会困惑？ 师： 你说什么？ 徒： 我感觉我不知道该如何表达了。 师： 那些无法用语言表达，说不清楚，连表达出来都很困难的那些东西，那才是真实的东西。虚假的东西才是容易表达出来的。如果我能轻易地编造出那些话语，想要怎么说就怎么说，这些都只是虚假的想象。 徒： 没错。 它们只是它们自己，没有人可以执着于它们。 师： 是这样的。 徒： 萨度！ --- 翻译以下佛法讲座为中文（Chinese），要求： 1. 将内容整理为对话问答的形式，问问题的部分加上“徒：”，回答问题的部分加上“师：” 2. 完整翻译，不遗漏内容 3. 翻译结果输出为对话问答的形式 4. 不要包含泰语，全部翻译为中文 5. 保证翻译后的文本通顺，易读 6. 同一个角色（例如师 或 徒）如果有连续说话，请合并到一起 --- ชื่ออันเจ้าค่ะฝั่งหลวงตามาประมาณครึ่งปี. นี้เมื่อครึ่งปีที่แล้วไปเจอหลวงตาที่บ้านพี่พัชรีอะค่ะ. แล้วหลวงตาพาไปรู้จักกับสภาวะที่เป็นวิสังขารแต่ทีเนี้ยพอกลับมาบ้านเนี่ยเราก็ไม่รู้จักปฏิบัติต่อยังไงอะค่ะ. แล้วก็ไม่ได้ปฏิบัติต่ออ่ะค่ะหลวงตาแต่ว่าก็คอยฟังสิดีหลวงตามาตลอดแต่ทีนี้พอมาฟังจนถึงทางพ้นทุกข์ซีดีที่85มีการแนะนําเกี่ยวกับชีวิตคู่อะค่ะหลวงตาพอดีหนูก็มีครอบครัวมีลูกมี3ี. ทีเนี้ยก็มีความรู้สึกว่าอยากจะ. ปฏิบัติพรหมจรรย์แต่พอเราพูดคุยกับ3ีเนี่ยมันก็มีความสงสารแล้วมีกิเลสเข้ามาก็ยังไม่สามารถปฏิบัติได้ค่ะหลวงตา. ก็ตอนนี้ก็ไม่รู้จะปฏิบัติยังไงต่อค่ะ. จะเป็นกับผู้หญิงนะครับซะเยอะ. ด้วยความไม่เข้าใจนะ. เราไปคิดเอาเองอะเดี๋ยวเราพ้นทุกข์แล้วลูกมีลูกกับสามีจะอยู่อย่างไร. เดี๋ยวเราต้องจากลูกไปจาก3ีไป. เรายังไม่พร้อมที่จะจากลูกจาก3ี. ไปคิดเอง. ผู้หญิงเนี่ยที่มีครอบครัวมีลูกมีครอบครัวมีอะไรเข้าใจผิดนะ. มันปล่อยวาง. สังขารภายในจิตเข้าไปถึงใจที่ไม่สังขารมันคนละเรื่องกัน. พอใจมันไม่สังขารแล้วมันไม่มีตัวจิตตัวใจไม่มีตัวตนมันก็ไม่มีใครไปยึดไปทุกข์กับอะไรเป็นทุกข์ก็อยู่ด้วยกันแน่ก็ยังอยู่เป็นครอบครัวแต่มันก็ไม่มีจิตตัวใจไปยึดกันให้เป็นทุกข์. เพราะว่ามันเข้าไปถึงใจที่ไม่สังขารแล้วมันก็เลยไม่มีตัวจิตตัวใจไอใจที่ไม่สังขามันไม่มีแม้แต่ตัวจิตตัวใจไม่มีตัวตนไม่อาจสังขารได้เป็นผู้สังขารมันเป็นความไม่มีอะไร. มันก็เลยไม่มีใจอะไปยึดอะไรเพราะไม่มีแม้แต่ตัวจิตตัวใจมีแต่ชื่อหัวใจแต่ตัวจิตตัวใจก็ไม่มีตัวตนก็ไม่มีไม่มีใครมีอยู่ในนั้นหรอกมีแต่ความรู้เฉยเฉย. รู้อะไรกับรู้อะใจเนี่ยมันไม่สังขารแต่ทุกอย่างที่สังขารไม่ใช่ใจลูกเวทนาธัญญะสังขารวิญญาณเนี่ยมันเป็นสังขารหมดเลยกัณฑ์5เป็นสังขารหมด. สิ่งใดภายนอกไม่ว่าจะเป็น3ีเป็นลูกเป็นสิ่งที่มองเห็นด้วยตาเสียงที่ได้ยินด้วยหูกลิ่นรส. แล้วก็ปวดตับพระพร้าสิ่งที่มากระทบกายทําอารมณ์คือเวทนาสัญญาสังขารที่ทํางานร่วมกับวิญญาณขันธ์เนี่ยมันเป็นเจตสิกเนี่ยมันเป็นสังขาร. มันเป็นสังขารภายนอกรูปรถติดเสียงสัมผัสเนี่ยมันเป็นสังขารภายนอก. ส่วนทําอารมณ์เนี่ยเป็นสังขารภายในแต่เป็นมันเป็นอายตนะภายนอกรูปรสกลิ่นเสียงสัมผัสเนี่ยเป็นอายนะภายนอก. ทําอารมณ์เนี่ย. อาการของใจทั้งหมดทุกอาการของจิตหรืออาการของใจทุกทุกชนิดเลยไม่ว่าจะถูกใจไม่ถูกใจไม่ว่าจะเป็นบุญเป็นบาปเป็นดีเป็นชั่วเป็นกุศลอกุศลเนี่ยขอให้มันมันมีอาการกระดูกคณิตขึ้นมาได้กระเพื่อมขึ้นมาได้ไหวตัวขึ้นมาได้เกิดดับได้จากไม่มีแล้วมีขึ้นมาจากไม่มีแล้วมีขึ้นมาแล้วก็ดับกลับคืนไปสู่ความไม่มีเนี่ยมันเป็นสังขารทั้งหมด. สาขาทั้งหมดเนี่ยมันเป็นสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่เกิดขึ้นมาแล้วย่อมดับไปเป็นธรรมดายังกิมจิสมุทรธัมมังสะพันตังนิโรธะธัมมัญติมันเป็นสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่เกิดขึ้นมาเป็นธรรมดาสิ่งทั้งหมดนั้นย่อมดับไปเป็นธรรมดาเป็นกฎเกณฑ์ของธรรมชาติ. ให้เราเห็นกฎเกณฑ์ของธรรมชาติตรงเนี้ยเราไม่เข้าไปยึดถือสังขารนั้นมันก็จะเป็นใจที่ไม่สังขารคือไม่ปรากฏตัวจิตตัวใจ. เมื่อถามทุกคนแล้วว่าความรู้สึกนึกคิดอารมณ์หรืออาการท้องจิตของใจเนี่ยมันเกิดที่ไหนล่ะแล้วมันดับไปที่ไหนมันเกิดที่ไหนแล้วดับไปที่ไหน. ความรู้สึกนึกคิดอารมณ์อาการของใจอะมันเกิดที่ยอดไม้มันเกิดที่แม่น้ํานู้น. มันเกิดที่ตึกด้วยหรอหรือมันเกิดที่ไหนล่ะความรู้สึกนึกคิดอารมณ์อ่ะทุกขณะปัจจุบันมันเกิดที่ไหนก็เกิดที่ใจดับที่ใจเกิดที่ใจดับที่ใจแม้แต่กิเลสก็เกิดที่ใจดับที่ใจ. ความสุขก็เกิดที่ใจดับที่ใจความทุกข์ก็เกิดที่ใจดับที่ใจมันไม่ได้ไปเกิดที่ยอดไม้ไม่ได้ไปเกิดที่แม่น้ําไม่ได้เกิดที่ภูเขาไม่ได้เกิดที่ตึกรามบ้านช่องมันก็เกิดที่ใจดับที่ใจ. แต่ใจเนี่ยคําถามทุกคนอะรู้หมดเลยว่าทุกคนน่ะมีจิตมีใจหมด. แต่ถามเอาเข้าจริงว่าจิตใจเนี่ยมันอยู่ตรงไหนอะมันมีรูปร่างเป็นยังไงไม่ใช่ว่าหัวใจที่เป็นหัวใจเลือดเนื้อที่เค้าผ่าทําใบพาสอะไรนะ. อันนั้นมันเป็นสังขารร่างกายแต่ใจแท้แท้น่ะใจแท้แท้เนี่ย. ที่เป็นที่เกิดดับของความรู้สึกนึกคิดอารมณ์เนี่ยมันเกิดที่ไหนที่. ไหนมันเกิดที่ไหนดับที่ไหนล่ะมันก็เกิดที่ใจดับที่ใจกิเลสก็เกิดที่ใจดับที่ใจความสุขก็เกิดที่ใจดับที่ใจความทุกข์ก็เกิดที่ใจดับที่ใจทุกคนรู้หมดเลยมันไม่ไปเกิด. ความรู้สึกนึกคิดอารมณ์เนี่ยความสุขความทุกข์ความผ่องใสเศร้าหมองเนี่ยมันไม่ได้เกิดที่ยอดไม้ไม่ได้เกิดที่แม่น้ําไม่ได้เกิดที่ตึกรามบ้านช่องแต่มันเกิดที่ใจดับที่ใจ. แต่ถ้าถามว่าใจอยู่ตรงไหนอ่ะไม่มีใครตอบได้เลยเพราะว่าอะไรก็เพราะว่าใจมันไม่มีตัวตนมันไม่มีรูปร้างมันไม่มีที่อยู่ที่ตั้งว่ามันตั้งอยู่ตรงไหนแน่นอน. มันรู้ว่าอยู่ในตัวเรานี่แหละแต่มันไม่มีตัวตนไม่มีรูปร่างไม่มีที่อยู่ไม่มีที่ตั้งแน่นอนเลยไม่รู้มันอยู่ตรงไหนเป็นรูปร่างยังไงเพราะอะไรกับมันไม่มีรูปร่างนะไม่มีตัวตนไม่มีอะไรแต่ทุกคนรู้หมดมันมีใจความรู้สึกนึกคิดอารมณ์ความสุขความทุกข์ความโปร่งใสเศร้าหมองเนี่ยมันก็เกิดที่ใจระดับที่ใจนั่นแหละเกิดที่ใจและระดับที่ใจ. ไอ้ที่เกิดที่ใจและระดับที่ใจน่ะมันคือสังขาร. มันคือสังขารทั้งหมด. มันคือสังขารทั้งหมดเหรอสังขารทั้งหมดอะไรก็ตามเรียกว่าสังขารคือมันไม่มีแล้วก็มีขึ้นมา. มันไม่มีแล้วก็มีขึ้นมา. มันมีขึ้นมาแล้วมันก็ดับกลับคืนไปสู่ความไม่มีอะไรก็ตามทั้งหมดในโลกนี้ในร่างกายตัวรวมทั้งร่างกายและจิตใจเราทั้งหมดเนี่ยอะไรก็ตามที่มันมีขึ้นมาแล้วมันก็ค่อยๆแก่ค่อยค่อยเจ็บค่อยค่อยตายพุงพางสลายเสื่อมไปสิ้นไปดับไปจากไม่มีแล้วมีขึ้นมาก็เก่าไปผุพังสลายไปเนี่ยเรียกว่าสังขารทั้งหมดจะไม่มีแล้วมีขึ้นมาเนี่ยแม้แต่ตึกรามบ้านช่องเนี่ย. มันไม่มีมาแต่เดิมในโลกนี้เราก็สร้างขึ้นมาเพื่อเริ่มสร้างก็เริ่มเก่าแล้วนับแต่วันจะเริ่มสร้างเริ่มปรุงแต่งขึ้นมาก็เลยมีขึ้นมาทุกอย่างเรียกว่าจากไม่มีแล้วมีขึ้นมาเรียกว่าสังขารหมด. นั้นสิ่งใดที่ภายนอกร่างกายเราจะไม่มีแล้วมีขึ้นมาเรียกว่าสังขารหมดร่างกายของเราจิตใจของเราภายในจิตใจของเราเนี่ยความรู้สึกนึกคิดอารมณ์เนี่ยมันก่อนมีก็ไม่มีในโลกนี้แล้วก็มีขึ้นมาแล้วก็ดับกลับคืนไปสู่ความไม่มีเรียกว่าสังขารหมด. เหลือหนึ่งเดียวนั่นแหละ. คือที่เกิดดาบของสังขารทั้งหมดเนี่ยอันนี้แนะนําให้เกิดไม่ดับเรียกว่าวิสังขารดังนั้นความรู้สึกนึกคิดอารมณ์ทั้งหมดเนี่ยมันเกิดดับอยู่ในความไม่เกิดดับ. ไอ้ร่างกายจิตใจของเราร่างกายตัวเราเนี่ยก็เกิดขึ้นมาจากความไม่มีอะไรแล้วดับกลับคืนไปสู่ความไม่มีอะไรแม้แต่โรคดวงดาวดวงจันทร์ดวงอาทิตย์ดวงดาวทุกดวงเนี่ยในจักรวาลเนี่ยมันก็เกิดขึ้นมาจากไม่มีมันแต่แรกแล้วก็ดับกลับคืนไปสู่ความไม่มีคือความว่างเปล่าของธรรมชาติจักรวาล. มันเป็นธรรมชาติของที่มีทั้งหมดเกิดขึ้นมาจากความไม่มีอะไรเลยแต่แรกไม่มีมันแต่แรก. พอมีขึ้นมาแล้วก็เสื่อมไปสิ้นไปดับไปแก่เจ็บตายไปผุพังสลายไปกลับคืนไปสู่ความไม่มีนี่คือสัจธรรมของไตรักกรดไตรักอนิจจังทุกขังอนัตตากฏของธรรมชาติไม่มีใครหลีกเลี่ยงพ้นได้. สัจธรรมความจริงอันนี้พระพุทธเจ้าทุกพระองค์กี่พระองค์ก็ต้องเกิดมาพบสัจธรรมความจริงนี้จึงตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าเอามาสั่งสอนเราให้ได้รู้สัจจะธรรมความจริงนี้คือกฎของไทยรัฐอนิจจังทุกขังอนัตตาเกิดดับอยู่ในความไม่เกิดดับ. พระโสดาบันเห็นยังจูจิสมุทรธัมมังสะพานตํานิโหละธัมมังติเห็นว่าสังขารทั้งหมดหรือสิ่งใดทั้งหมดมีเกิดขึ้นมาสิ่งทั้งหมดนั้นย่อมดับไปเป็นธรรมดาไม่อาจยึดมั่นถือมั่นได้อันยากลเมื่อพุทธเจ้าตรัสรู้เสร็จก็สอนปัญจาวคีย์ทั้ง5อันยากลธัญญะรู้แจ้งตรงนี้ขึ้นมาด้วยใจของตัวเองก่อนรําพึงขึ้นมาว่ายังกิมจิสมุทรธัมมังสับพรรค์ตังนี่โลทะธัมมังติโอมีแต่สิ่งใดสิ่งหนึ่งที่เกิดขึ้นมาเป็นธรรมดา. สิ่งทั้งหมดนั้นย่อมดับไปเป็นธรรมดาพุทธเจ้าตรัสเลยว่าด้วยพยานของพระองค์ก็รู้เลยรู้ว่าอันจะกลธัญญะรู้แจ้งแล้วหนออัญโกธัญญะรู้แจ้งแล้วหนอบรรลุพระโสดาบัน. แล้วก็ตัดรูปเวทนาสัญญาตั้งขานวิญญาณนายณัฐลักสูตรจบต่ออีกเดิมเทศน์ธรรมจักรกับพัฒนสูตรอันยากลธัญบรรลุปโสดาบันรําพึงกันนะว่ายังกิตติสมุทรยธัมมังสะพันตงนิโรธะธัมมัตติสสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่มีความเกิดขึ้นมาเป็นธรรมดา. จริงทั้งหมดนั้นย่อมดับไปเป็นธรรมดาไม่ว่าร่างกายจิตใจของเราเนี่ยมันเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นมาจากความไม่มีมันก็ต้องแก่ต้องเจ็บต้องตายผูกความสลายกลับคืนไปสู่ความไม่มีมันดังเดิมเรามาจากความไม่มีนะแล้วมันก็ดับกลับคืนไปสู่ความไม่มี. พระพุทธเจ้าก็ตรัสเทศนาต่อเรื่องอนันตรัตนสูตรรูปพจนาสัญญาสังขารวิญญาณเนี่ย. รูปเวทนาสัญญาสังขารวิญญาณน่ะมันเป็นของไม่เที่ยงมันเป็นทุกข์ควรหรือที่เธอจะไปยึดถือฝ่าผีฝากไข้ก็คงไม่เที่ยงเป็นทุกข์ทั้งร่างกายจิตใจเป็นของไม่เที่ยวมันเป็นทุกข์แบบเนี้ยเธอก็เห็นแล้วว่าเป็นสังขารมันเป็นสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่เกิดขึ้นมาเป็นธรรมดาแล้วก็ดับไปเป็นธรรมดา. ควรหรือที่เธอไปยึดถือมันฝากผีฝากไข้ไว้กับมันกับร่างกายจิตใจเนี่ย. ที่มันเป็นของไม่เที่ยงมันยึดถือไม่ได้. เพราะสาวกทั้งหลายก็ปล่อยวางหันหน้าหมดเลยลูกเป็นธนาสัญญาสังขารวิญญาณไม่ควรเข้าไปยึดถือเลยพระเจ้าค่ะ. ปล่อยวางหมดสิ้นเอาล่ะปัญจวัคคีทั้ง5ก็ปล่อยวางขัน5หมดสิ้นก็บรรลุอรหันต์มีแต่สังขารทั้งหมดเกิดดับอยู่ในความไม่สังขารหรือเรียกภาษาเรียกว่าใจสมมุตินะฮะเรียกว่าจิตเดิมแท้ก็ได้เรียกว่าพุทธะก็ได้ภาษาเค้ามีชื่อเยอะมากเลยเรียกสุนชะตามหาศูนย์ชะตาเรียกจักรวาลเดิมก็ได้เรียกว่าอะไรก็ได้ที่มันคือความไม่เกิดไม่ดับส่วนเกิดดับเรียกว่าสังขารความไม่เกิดไม่ดับเรียกว่าวิสังขารหรือเรียกอสังฆาตธาตุอสังฆธรรม. ไอ้ความไม่เกิดไม่ดับมันก็อยู่ในตัวเรานี่นามันไม่ได้ไปอยู่ที่ไหนหรอกใจอะถามเค้าแล้วว่ามันเกิดที่ไหนเค้าบอกเกิดที่ใจหมดความรู้สึกนึกคิดอารมณ์เกิดที่ไหนก็เกิดที่ใจระดับประเทศที่ใจแต่ใจอยู่ที่ไหนบอกไม่รู้อะไม่มีใครรู้อะก็เพราะอะไรมันไม่มีตัวจิตตัวใจไม่มีที่ตั้งมันอยู่ในตัวเราแต่มันไม่มีที่ตั้งไม่มีที่อยู่มันไม่เกิดไม่ดับเพราะเพราะโสดาบันไอ้เห็นความเกิดดับเกิดดับเกิดดับยึดถือไม่ได้สังขารทั้งหมดเกิดดับเกิดดับยึดถือไม่ได้เกิดเองดับเองเกิดเองดับเองยึดถือไม่ได้แต่พระอรหันต์เห็น. ตามเกิดดับเนี่ยเกิดดับอยู่ในความไม่เกิดดับ. แล้วก็ท่านก็เป็นความไม่เกิดดับนั้นก็พ้นทุกข์ไปเพราะสิ่งใดเกิดดับสิ่งนั้นย่อมเป็นทุกข์ความไม่เกิดไม่ดับสิ่งนั้นพ้นจากทุกข์แล้วก็ไปเป็นความไม่เกิดไม่ดับก็เลยพ้นทุกข์ไปงั้นพระอรหันต์นั่นเห็นเลยโสดาบันไปเคยเห็นความเกิดดับในความไม่เกิดดับหรือเห็นความไม่เกิดดับในท่ามกลางความเกิดดับ. แล้วก็เป็นความไม่เกิดดับนั้นตลอดอนันตกการอย่างเป็นอมตะ. มันไม่ได้เกี่ยวกับเรื่องผัวเมียลูกหลานอะไรหรอมันเกี่ยวกับเรื่องใจของเรารู้แจ้งภายในใจของเรา. เราไปกังวลเองไปยึดถือเองไปกังวลไปคิดเองคิดมากเอง. เดี๋ยวเราบรรลุแล้วเป็นโน่นเป็นนี่แล้วเดี๋ยวเราปฏิบัติอย่างงี้เราจะเป็นยังไงเราต้องทอดทิ้งลูกหัวไปไปหิวข้าวป่าวัดวาอารามหรือว่ายังไงอะไรสับสนไปหมดไม่ใช่หรอมันเรื่องของอยู่ด้วยกันเนี่ยนะก็แต่เข้าใจเรื่องสังขารมันเกิดดับอยู่ในความไม่เกิดดับคือใจเนี่ยสังเกตเห็นให้ดีดีว่าความเกิดดับเนี่ยมันเกิดที่ไหนแล้วมันดับไปที่ไหนมันเกิดที่ไหนแล้วดับไปที่ไหนเธอจะเห็นว่าที่เกิดดับของมันเนี่ยคือความไม่เกิดไม่ดับไม่มีอะไรปรากฏความเกิดดับเลย. แล้วสุดท้ายก็ไม่เป็นความไม่เกิดไม่ดับแล้วแหนะอยู่ก็อยู่กับความไม่เกิดไม่ดับแล. แล้วก็พ้นทุกข์ไปมันไม่ได้เกี่ยวกับลูกผัว3ีภรรยาพวกนี้เป็นสมมุติทั้งนั้นเนี่ยเดี๋ยวก็ต้องตายต้องพลัดพรากจากกันเราก็มีก็ไม่มีมีแล้วก็ต้องก็ต้องตายแตกดับจากกันไปก่อนมีตัวเราก็ไม่มีมีตัวเราแล้วก็ไม่มีผัวไม่มีเมียไม่มีลูกไม่มีหลานไม่มีพ่อมีแม่แล้วเพราะจะมีตัวเราขึ้นมาในโลกนี้มีพ่อมีแม่โตขึ้นมาแล้วไปหาผัวหาเมียหาลูกหาหลานมันมีหาที่หลังนะเสร็จแล้วก็ต้องพลัดพรากจากการตายจากกันไปเพราะมันมาหาทีหลังถ้างั้นแหละหาในโลกนี้ผัวเมียลูกหลานเนี่ย. เสร็จแล้วก็ต้องตายจากกันไปนี่เป็นของธรรมชาติกฎเกณฑ์ของธรรมชาติหนีไม่พ้น. ต้องยอมรับในความเป็นจริงแบบนี้ไม่ใช่ว่ายึดถือกันจนตายเลย. มันยึดไม่ได้แล้วยึดยังไงก็อยู่ด้วยกันไม่ได้มันจะยึดกันตลอดไปไม่ได้ไม่จากช้าก็ต้องจากเร็ว. ประยุทธ์ในสิ่งไม่เที่ยงฝากผีฝากไข้ไว้กับสิ่งที่ไม่เที่ยงยึดถือไม่ได้ทุกตาย. เออมันเห็นความเกิดดับในความไม่เกิดดับก็กลายเป็นใจไม่เกิดไม่ดับก็เห็นอยู่ในใจอย่างเงี้ยแต่อยู่กันไปก็กังวลกันอยู่กันไปแล้วก็เป็นใจที่ไม่เกิดไม่ดับก็พ้นจากทุกข์แล้วกราบนมัสการหลวงตาค่ะที่สุพรรณีมาจากพิษณุโลกค่ะเพิ่งเริ่มฟังหลวงตาได้ประมาณหนึ่งอันหนึ่งอาทิตย์ค่ะก็เลยอยากจะขอการบ้านชื่ออะไรนะชื่อสุพรรณีค่ะสุพรรณีค่ะ. อยากขอการบ้านหลวงตาพึ่งฟังหลวงตามาได้ประมาณหนึ่งอาทิตย์ค่ะเพื่อที่คราวหน้าจะได้มาส่งการบ้านได้. แล้วก็เหมือนกันมันมี. ปฏิบัติใจไปจับใจที่วางโล่งโปร่งเบาสบายอยู่ทําสัมปทานมาหรอค่ะเออทําสมถะไงพวกทําถามนะมันจับอารมณ์หมดเลย. เวลาจับอารมณ์แล้วมันมีความเครียดปนอยู่ทึบอยู่ข้างในมีพลังเข้าแทรกมันรังสีมันหลอกมาคล้ําคล้ําหนึ่งโดนจับได้หมดอะ. รังสีมันออกมามันดํามันคล้ํา. คนที่ไปทําสมถะแล้วจะนั่งจับอารมณ์ข้างในนึกว่าตัวเองนึกว่าตัวเองสบายดีอะใครพูดใครว่าไงแต่เราสบายอยู่อะทําไมใครว่าเราไม่สบายเราผิดแต่มานั่งจับอารมณ์อยู่ข้างในอะมานั่งจับแล้วพลังอัดเข้าไปมันมีความเครียดปนอยู่ข้างในเราไม่เห็นตัวเองแต่เอาตัวเองไปนั่งจับ. จับอารมณ์จับจับทําอารมณ์เป็นนัยตนะภายนอกอยู่. อาการของใจทุกชนิดความว่างโล่งโปร่งเบาสบายเวทนาทุกชนิดเนี่ยมันเป็นทําอารมณ์. อารมณ์ฉานทุกชนิดมันเป็นธรรมอารมณ์. วิตกวิจารณ์ปิติสุขอุเบกขาในในรูปชาญ4เนี่ย. ตั้งแต่วิตกวิจารณ์ปิติสุขอุเบกขาตั้งแต่ปฐมวิจารณ์ทุติยอาจารย์ตติอาจารย์จตุจักรจารล้วนแต่เป็นธรรมารวมเป็นอารมณ์ภายนอกหมด. จนถึงอนุประชาโน่น. อากาศสานนันจายนวิญญาณนันจายนอกทร์จรรยาตนะนิวสัญญาณตาสัญญายตนะอีก4ชั้น. เอารูปอีก4จานเป็นอรูปขนาดไม่มีรูปเลยก็เป็นทําอารมณ์เป็นนัยยะภายนอก. มันว่าไม่หมดเลยมันเงียบมันสนิทไปหมดเลยมันสงบจนไม่มีอะไรกระดูกกระดิกเลย. เนวสัญญานาสัญญาจะนะ. คือมีสัญญา. อยู่เนี่ยเหมือนไม่มีสัญญาเลยความจําได้มั้ยลูกมันเหมือนไม่มีเลยมันหายเข้าไปเลยไปนั่งนิ่งเหมือนคนตายเลย. ลมหายใจก็ไม่เคลื่อน. แต่เนี่ยเป็นอารมณ์หมดเลยนะเป็นทําอารมณ์เป็นนัยยะภายนอกหมดเนี่ยมันว่างไปหมดจนคนในสมัยก่อนพระพุทธเจ้าเกิดมาก็จะมาตรงนั้นนิพพานแหละ. แต่พระพุทธเจ้าฉลาด. ก็ไปปฏิบัติอย่างนั้นเหมือนกันน่ะจนถึงได้รูปประจาน4อะรูปอาจารย์4ปฏิบัติกับอะไรดาบสได้. ไอ้ลูกประชัน4ต่อรูปประชันอีก3เป็นเจ. ไปต่อกับอุทกดาบสอีกอีกหนึ่งได้. เป็น8รวมเป็น8ชานรูปเป็นชั้น4รูปประชัน4. เพราะว่านิพพานหมดแล้วนิพพานในนั้นอ่ะ. แต่นี่พรานยังไงพระพุทธเจ้าสงสัยว่ามันทําไมอยู่ในนั้นถาวรไม่ได้มันต้องออกมาเข้าไปอยู่ได้ชั่วขณะหนึ่ง. แล้วก็ต้องออกมามีความทุกข์เหมือนเดิมพระพุทธเจ้ามันไม่ได้ทุกข์มันไม่ได้พ้นทุกข์ถาวรแสดงว่าไม่ใช่. ไปถามอาจารย์ของท่านอาจารย์ของท่านก็บอกว่าถ้า. ทุกก็ต้องเข้าช้าเรื่อยเรื่อยเอ้าถ้าเข้าช้าเรื่อยเรื่อยมันก็ต้องออกมาอีกพอชามันอยู่ได้ชั่วชั่วคราว. พระพุทธเจ้าบอกก็ไม่พ้นทุกข์ถาวรน่ะสิแล้วมีทางจะพ้นทุกข์ถาวรได้ไหมก็บอกว่ายังไม่มีไม่มีใครค้นพบสมัยนั้นก็ไม่มีใครค้นพบ. โหถ้าไม่มีพุทธเจ้าเมตตาสอนสั่งนะ. พวกเราก็ทุกคนไม่มีโอกาสได้มีความรู้ได้ขนาดนี้หรอกภาษากทั้งหลายก็โง่ตายเหมือนเหมือนกันทุกคนพระพุทธเจ้าตอนสมัยนั้นก็ไปถามใครก็ไม่มีใครตอบได้หรอกว่าจะไปหาจากไหนอ่ะนิพพานที่บนทุกข์ถาวรอ่ะ. แล้วนี่ถ้าไม่มีพุทธเจ้าสอนจะไปหาจากไหนเริ่มต้นจากตรงไหนไปเริ่มต้นจากในอากาศ. จะไปเริ่มต้นหาสมมติฐานจากตรงไหนอะ. ความพ้นทุกข์ถาวรมันอยู่ตรงไหนมันจะต้องทํายังไงมันจะต้องปฏิบัติยังไงมันไม่มีทางเลยมองไม่เห็นทางไม่เห็นร่องรอยไม่เห็นอะไรเลยจะไปหาในจักรวาลเหรอ. นี่คุณของพระพุทธเจ้าเนี่ยล้ําเลิศที่สุดแล้ว. ไม่มีที่สุดไม่มีประมาณแล้วพระองค์ก็บอกไว้หมดแล้วได้ปฏิจจานุบาลเมื่อกี้ที่ให้ดูเนี่ยเพราะเอาวิชาเอาวิชาเนี่ยเป็นเหตุเป็นต้นเหตุ. ความหลงยึดมั่นว่าเป็นเราเป็นตัวราวเป็นตัวตนของเรากูกูนี่ไงเมื่อกี้ที่พูดอัตราตัวตนอะไรก็ออกมาจากกูนี่กูจะเอาท่านกูจะเอานี่กูจะเป็นนั่นกูเป็นนี่. นี่มันอวิชชา. ไอ้ตัวนี้ดับเมื่อไหร่นี่ความพ้นทุกข์ความที่ภพสิ้นชาติทั้งหมดก็พ้นทุกข์เลย. มันก็ต้องเอาวิชานี้เองอะดับทวิตใหญ่ก็คือดับอวิชชาเนี่ยเหมือนดับเมรุไฟฟ้าที่เข้ากรุงเทพเนี่ย. พอเจอสวิทช์ใหญ่เข้าอะเมรใหญ่เนี่ยคือเอาวิชาเนี่ยดับหมดปุ๊บไฟฟ้าที่เข้าในกรุงเทพทุกสายดับหมดเลยดับตรงกับวิชาดับตัวกูนี่แหละของกูตัวกูของกูนี่แหละ. เราเป็นนั่นเราเป็นนี่เราเป็นอย่างงั้นเราเป็นอย่างนี้ดับตรงกับวิชานี่ดับตัวกูนี่ตัวกูมันมาจากอะไรจะดับได้ก็เห็นว่าไอ้ตัวกูตัวเราตัวเราของเราเนี่ยมันเป็นความปรุงแต่งเป็นสังขารเป็นความปรุงแต่งเห็นว่ามันเป็นความปรุงแต่งปล่อยวางมันเสีย. มันก็ไม่เข้าไปยึดความปรุงแต่งเป็นตัวเราเป็นของของเราอีกต่อไปต่อให้มันจะเมื่อกี้ปรุงแต่งเป็นราวเป็นตัวเราเป็นของของเราเราก็เห็นมันเป็นเพียงความคิดปรุงแต่งและไม่หลงไปกับความคิดวงแตกมันก็กลายเป็นใจที่ไม่ปรุงแต่งก็พ้นทุกข์ไปสิ่งใดปรุงแต่งสิ่งนั้นเป็นทุกข์สิ่งใดไม่ปรุงแต่งสิ่งนั้นพ้นจากทุกข์. ความพ้นทุกข์ทนอย่างเดียวกรณีเดียวเท่านั้นต้องพ้นจากสังขารพ้นจากความปรุงแต่ง. พ้นจากความปรุงแต่งว่าเป็นราวเป็นตัวเราเป็นของของเราหรือเป็นกูเป็นตัวกูเป็นของของกูถึงจะพ้นได้เป็นกรณีเดียวเท่านั้นนะกรณีอื่นทางเนี่ยไม่มี. ต้องสิ้นเอาวิชาตัณหาอุปธานเนี่ย. มีอุปทานในตัวตนในตัวเราเนี่ยตัวเขาเนี่ยตัวเขาตัวเราเนี่ย. ปฏิบัติให้มันถูกไปยึดต้นยึดตัวเราจะไปจับท่านจับนี่ไปปฏิบัติกันน่ะจะเอานั่นเอานี่เอาว่างเอาโล่งมาโป่งเบาสบายเอาแสงสว่างจะไปสวรรค์ไปนรก. ไปโดนเค้าหลอกต้มอะไรทั่วไปหมดเลย. ครบเท้าเอาพระอะไปเอาเงินไปเสียเงินทําพาสปอร์ตไปไปสวรรค์ทําพาสปอร์ตไปนิพพานทําพาสปอร์ตไปเฝ้าพระพุทธเจ้าเสียเงินมากมายก่ายกองดูก็หลอกต้มไปหมดเลย. ไม่รู้พุทธเจ้าสอนอยู่ไม่ฟังไปฟังไปเชื่อเค้าหมดอะ. พระพุทธเจ้าสอบให้หมดแล้ว. ปฏิจจสมุปบาทพระพุทธเจ้าตรัสรู้ตรงนี้แล้วก็สอนตรงนี้เอาวิชาตาหนาวอุปทานเนี่ย. มีเรามีตัวเรามีของของเรามีกูมีตัวกูมีของของกูเนี่ยเอาตัวกูไปยึดเป็นกิเลสตัณหาก่อเรื่องวุ่นวายในโลกนี้ไปหมดเลยแล้วก็ไปไปทุกข์ยากลําบากในภพชาติเนอะเข้าหาตัวเรานะอย่าเอาตัวเราไปจับอารมณ์วาดรูปโป่งเบาสบายแต่ก็ปฏิบัติให้ดีมาพอสมควรแล้วล่ะแต่ยังเอาตัวเราไปจับไปจ้องไปเพ่ง. เอาเอาตัวเราไปปล่อยแต่ไม่วางปล่อยวางตัวเราเอาตัวเราไปรู้ไปเห็นแต่ไม่ได้ปล่อยวางตัวเราผู้รู้ผู้เห็นเนี่ยเข้าใจมั้ยเนี่ยเข้าใจเอาตัวเราไปรู้ไปเห็นไปเป็นแต่ไม่ได้ปล่อยวางตัวเราผู้รู้ผู้เห็นผู้เป็นเนี่ยมันเหมือนกับเอาตัวเราเนี่ยไปดูโทรทัศน์. ความคิดอารมณ์ความรู้สึกทุกชนิดทําอารมณ์ทุกชนิดเหมือนโทรทัศน์แล้วเอาตัวเราไปนั่งเพ่งดูโทรทัศน์คือดูภายในใจเราเหมือนโทรทัศน์. อารมณ์ชามทุกชนิดไม่ว่าจะรูปชานะรูปประชันเหมือนแม้แต่ฤทธิ์เดชอภิญญาทุกชนิดที่ปรากฏในฌานเนี่ยมันก็เหมือนสิ่งที่ปรากฏในโทรทัศน์แล้วเอาตัวเราไปนั่งดูโทรทัศน์เอาตัวเราไปนั่งดูนั่งดูโทรทัศน์. เราพยายามจะไปปล่อยวางรู้เห็นแล้วก็สักแต่ว่ารู้ในโทรทัศน์. ตรัสตะวันรู้อารรู้ความคิดรู้อารมณ์. ไม่เข้าไปยึดมั่นถือบ้านไปสักแต่วรู้อารมณ์แต่ไม่ได้ปล่อยวางตัวเราผู้ดูโทรทัศน์มันพ้นทุกข์ไม่ได้นะ. ไม่ได้ปล่อยวางตัวเราผู้ดูผู้รู้ผู้เห็นผู้เป็นผู้ได้ผู้เสพ. ไอ้ตัวใหญ่มันอยู่ที่ตัวเรานี่แหละนี่แหละชานฤๅษีอ่ะ. ทําได้ตั้งแต่รูปประชาน4ถึงกะรูปประจาน4มีฤทธิ์เดชอภิญญาทุกชนิดเลยแต่มันไม่พ้นทุกข์เพราะว่าพวกชาญทุกชนิดจนถึงสุดท้ายของชาญเลย. มันเอาตัวเราไปเพลงเอาตัวเราไปดูไปรูไปเห็นไปเป็น. เอาตัวเราไปทําแต่ไม่ได้ปล่อยวางตัวเราพระพุทธเจ้าย้อนกลับมาปล่อยวางที่ตัวเราเป็นผู้ดูผู้รู้ผู้เห็นแล้วก็พบตัวเราผู้ดูผู้รู้ผู้เห็นแล้วก็ปล่อยวางตัวเราผู้ดูผู้รู้ผู้เห็นเป็นบทสิ้นสิ้นตัวตนของเราสิ้นเราสิ้นตัวตนของเราก็นิพพานตรัสรู้พระพุทธเจ้าไป. ปล่อยวางที่ตัวเรารู้เห็นที่ตัวเราแล้วปล่อยวางที่ตัวเราผู้รู้พระนิพพานต้องข้ามตัวเราผู้รู้ให้ได้นี่คือวิธีวิธีที่หนีไม่พ้นต้องข้ามตัวเราผู้รู้ให้ได้ข้ามตัวเราตัวตนของเราผู้ดูผู้รู้ผู้เห็นผู้เป็นไม่ได้พ้นทุกข์ไม่ได้นิพพานไม่ได้นะไปปฏิบัติอย่างไรก็ตามมีฤทธิ์เดชอภิญญาเก่งเลิศปานใดเนี่ยตกสวรรค์หมดนะ. ยังไม่ได้ปล่อยวางตัวเราผู้ดูผู้รู้ผู้เห็นผู้เป็นยังไม่ได้เป็นพระโสดาบันก็โน่นน่ะตกนรกได้หมดแหนะ. ขอให้มีฤทธิ์เดชอภิญญาขนาดไหนมีชานขนาดไหนตกนรกได้หมดต่อให้ไปถึงชั้นพรมเลยอะเข้าฌานไปจนถึงรูปปมอะรูปพรหมอะตายแล้วไปอยู่ชั้นน่ะรูปพรหมต่อให้จะวาดรูปพรหมเลยไปถึงกับรูปพรหมตกสวรรค์ได้ตกนรกได้นะ. เพราะว่าเข้าฉานไปยังไม่ได้ปล่อยวางเลยเอาตัวเราเป็นผู้ไปเพ่ง. เพลงเข้าเพลงเข้าออกไปเพลงเอาไปจ้องเอาไปดูจ่อเข้าไป. แต่ไม่ได้ปล่อยวางตัวเราบุฟเฟ่ต์ผู้ดูผู้จ่อผู้เพ่ง. แล้วก็เพศอะไรพอไปดูไปดูไม่เห็นอะไรก็ชอบก็ติดยึดในสิ่งนั้นยินดีพอใจในสิ่งที่เป็นที่ได้ที่รู้ที่. แต่ไม่ได้ปล่อยวางหรอกตัวเราผู้ดูผู้รู้ผู้เห็นผู้เป็นนะมันก็เลยไม่ไม่พ้นทุกข์อะเมื่อไหร่ไม่ปล่อยวางตัวเรามันก็มันก็ไม่พ้นทุกข์หรอก. ยังมีตัวเราตนโต้งจะพ้นทุกข์ได้ไงอะวิธีปฎิบัติมันต้องปล่อยวางตัวเราอย่าไปโดนคนหล่ออีกนะเมื่อไปที่ไหนอ่ะไม่ว่าถ้าจะปฏิบัติที่ไหนไม่จําเป็นต้องมาปฏิบัติกับลูกตาที่ไหนก็ได้แต่ก็ให้ปล่อยวางตัวเราปล่อยวางตัวตนของเราเนี่ย. ถูกหมดแหละทุกที่แต่จะมีตัวเราไปเอาไปได้อะไรต่อไปโล่งโป่งเบาสบายมีฤทธิ์เดชอภิญญาเหอเดินอากาศตาทิพย์ภูทิพย์รู้อดีตรู้อนาคตระลึกชาติได้มีอิทธิฤทธิ์หายตัวดําดินเหอเหินแปลงกายโอ้ยตกนรกได้หมดหนะ. มันจะไม่ได้ปล่อยวางอะไรเลยมันมีแต่เอาตัวเราไปทําแล้วเอาตัวเราไปเสพ. ก็เหมือนเราเป็นคนทํากับข้าวเองแล้วก็กินเองเอาตัวเราไปทํากับข้าวเองแล้วกินเองเสพเองเสวยเองกินเองมันก็ยึดถือเองอย่างเนี่ยมันไม่ได้พ้นจากนรกได้นะ. เนี่ยเข้าใจมั้ยล่ะเข้าใจครับเออรังสีมันเลยออกมาคล้ําคล้ําเนี่ยแต่ก็ปฏิบัติถูกอยู่ก็ปฏิบัติถูกมาได้ระดับนึงแต่ตอนแต่ก็ปฏิบัติอะไรได้ก็มีตัวเราไปยึดถือสิ่งที่ปฏิบัติได้รังสีมันเลยออกมาคล้ําหมดเลยเนาะเมื่อกี้ที่หลวงตาบอกว่าดูทีวีจริงจริงโยมก็พยายามภาวนาว่าเหมือนโยมดูทีวีดูไปเรื่อยเรื่อยแล้วเราไม่ไปอินกับมันน่ะค่ะเออก็มีตัวเราไปดูทีวีดูไปเรื่อยเรื่อยดูทีวีไปเรื่อยเรื่อยแล้วเราไม่ไปยึดในทีวีดูไปเรื่อยเรื่อยแต่มีตัวเราไปดูอยู่ไม่ได้ไปวางตัวเราผู้ดูนะ. ใช่มั้ยค่ะใช่เนี่ย. กราบขอบพระคุณเจียวค่ะเออ. ขอโอกาสเจ้าภาพหลวงตาใจมันส่งการบ้านเจ้าค่ะนี่ฉีดเบนใช่มั้ยเอาว่าไงเป็นยา. ไม่ไม่รู้จะพูดอะไรอ่ะเจ้าค่ะมันไม่มีอะไรจะพูด. เอ้าแม่ชีทําไมยังอย่างยังค้นหาอยู่เลยยังยังหลงก็เป็นสังขารดิ้นรนค้นหาตอนนิพพานบอกไม่รู้จะพูดอะไรแต่ข้างในอ่ะ. ยังมีตัวเรา. เอาความรู้ความเห็นความเข้าใจตรึกตรองใคร่ครวญประมวลผลไว้นี่เป็นไอ้นั่นไอ้นั่นเป็นไอ้นี่แล้วอย่างนี้จะเป็นยังไงยังไงอย่างกับตัวเราไปไปตรึกตรองใคร่ครวญประมวลผลนะอันนี้มันเป็นมันเป็นสังขารเป็นแต่วิชานะถ้าเอาตัวเราหลงไปเป็นสังขารแล้วก็เป็นอวิชาด้วยมีตัวเราหลงเป็นสังขารปรุงแต่ง. ไม่ใช่แบกความรู้ความเห็นเค้าเข้าใจนะหลวงตาก็บอกบอกไปตรงเนี่ยเนอะก็บอกไปทีแล้วเนี่ยเจ้าค่ะเดี๋ยวเดี๋ยวเดี๋ยวเอ๊ะทําไมยังแบกความรู้ความเห็นเค้าเข้าใจไว้เนี่ยแม่ชีเดี๋ยวเอาไปตึกตรองไปค้นคนไปค้นหาไปประมวลผลอยู่เนี่ยว่าไอ้นี่เป็นไอ้นั่นไอ้นั่นเป็นไอ้นี่แม่ชียังไม่ได้ได้วางตัวตนวางตัวลาผู้ผู้รู้ผู้เห็นผู้เข้าใจแล้วเนี่ย. บัญชียังไม่ได้วางอะ. วางตัวเราอ่ะตัวเราไม่มีหรอกมีแต่ความรู้ความเห็นความเข้าใจแต่ตัวเราไม่มีความรู้ความเห็นก็เข้าใจทั้งหมดเป็นสังขารหมดเลยเนี่ยแต่ตัวตนของเราไม่มีนะความรู้ความเห็นก็เข้าใจเป็นสังขารหมดเลยอะ. เพราะว่าสังขารบนก็เป็นใจที่ไม่สังขารก็พ้นทุกข์ไปเลย. ใจไม่สังขารน่ะมันกระดุกกระดิกไม่ได้เคลื่อนไหวไม่ได้ก็เพื่อไม่ได้ของจริงยิ่งเป็นใบ้ของกินได้ของปรุงแต่งได้ก็เพื่อมได้ไหวตัวได้เป็นของไม่จริงอะเป็นสมมติเป็นของปลอม. ของจริงนิ่งเป็นใบ้คือเป็นวิมุต. หรือเป็นธรรมชาติเป็นทาสแท้แท้ธาตุ. ลูกแท้แท้ตามธรรมชาติหรือเรียกว่าจิตเดิมแท้หรือใจที่บริสุทธิ์. เป็นของจริงนิ่งเป็นใบ้กระดุกกระดิกเคลื่อนไหวไม่ได้ของกระดุกกระดิกเคลื่อนเคลื่อนไหวได้เป็นของปลอมเพราะอะไรมันเป็นสังขารมีความปรุงแต่งเป็นจังทุกครั้งหน้าตาไม่เที่ยงไม่เที่ยงเป็นทุกข์เป็นอันนัตตาสิ่งใดก็ตามที่ไม่เที่ยงสิ่งนั้นเป็นทุกข์มันเป็นทุกข์พ้นจากทุกข์ได้ต้องเข้าไปถึงใจที่ไม่ปรุงแต่งที่จะพ้นจากทุกข์. วางสังขารหมดเลยวางความรู้ความเห็นก็เข้าใจเห็นว่าเป็นสังขารหมดไม่มีใครไปเป็นไม่มีใครไปเป็นไม่มีตัวเราจะไปได้และก็วางเสร็จแล้วก็ไม่มีตัวเราไปเป็นใจ. วางเดี๋ยวนี้เลยแม่ชี. เห็นตัวเราที่ไปไปแบกความรู้ความเห็นความเข้าใจไว้ตีความพยายามทุกข์มามากและบัญชีจะไป. จะไปแบกความทุกข์ความเครียดอยู่ทําไมเนี่ยมันแบบดิ้นรนค้นหาพยายามจะให้ตัวเราไปนิพพานมีตัวเราไปนิพพานก็เป็นอวิทยาตันเอาอุปทานหมดวางหมดไม่มีเหรอไม่มีตัวเราไปนิพพาน. พอไม่นิ่งเลยนะไม่ทําใจนิ่งด้วยพูดดีใจนิ่งก็เป็นสังขาร. อาการใจนิ่งก็เป็นสังขาร. ใจเป็นธรรมชาติที่ไม่สังขารเลยอะไรก็ตามถ้ามีอาการนิดเดียวเป็นสังขารหมดลงสังขารเป็นทุกข์หมดอะ. เนี่ยเห็นเลยเนี่ยเห็นว่าเนี่ยเรากําลังเข้าใจอยู่ทําความประมวลผลเนี่ยว่าอะไรเป็นอะไรนี่อะไรเป็นสังขารอะไรเป็นผู้สังขารจะเข้าถึงวิสังขารได้ยังไงจะเข้าไปถึงใจที่ไม่สังขารได้ยังไงเนี่ยกําลังคิดตรึกตรองอย่างเนี่ยวางให้หมดเลยนี่เป็นสังขารแล้วนะเป็นสังขารวางแถวนี้เลย. บอกให้หมดเลยเห็นเป็นสังขารสังขารตัวเราไม่มีอะ. อาการทั้งหมดนะตัวเราที่รู้ที่เห็นก็ใจดีใจดีใจอ่ะวางหมดดีใจเบิกบานใจแล้วก็สังขารหมดอะ. เออเงียบสงบไปหมดเลยมันไม่มีอะไรพูดได้แล้วของจริงนิ่งเป็นใบ้ของกินได้ปรุงแต่งได้ของไม่จริงของสมมติของปรุงแต่งหมดอะ. ก็สนใจที่จะไปปรุงแต่งแล้วมันก็รู้ด้วยใจของมันเองอ่ะใจย่อมรู้ใจนิพพานย่อมรู้นิพพาน. ใจจริงที่ความปรุงแต่งนิพพานเหมือนพ้นทุกข์. เพราะอะไรเล่าก็มันพ้นสังขารมันก็เลยไม่ทุกข์. อาจารย์ย่อมรู้ใจเอาอย่างอื่นไปรู้ใจไม่ได้หรอกพยายามจะเอาสังขารไปไปจับใจเอาสังขารไปถึงใจพยายามจะไปยึดใจจะให้มันไม่สังขารเอาตัวเราไปถึงนิพพานมันพุ่งแตกหมดล้มพุ่งแตกหมดอะเออถึงใจที่ไม่สังขารแล้วก็แค่นั้นแหนะก็แค่รู้ว่ามันถึงใจที่ไม่สังขาร. อันไหนคือเป็นสังขารก็ทิ้งหมดวางหมดแม้แต่ใจที่เป็นสังขารไม่มีตัวตนไม่มีเราอยู่ในนั้นก็ไม่มีใครไปยึดถือใจที่ไม่สังขารเพราะตัวตนของเราไม่มี. ไม่มีสังขารไม่มีตัวเราอยู่ในสังขารแล้วไม่มีตัวเราอยู่ในวิทย์สังขารไม่มีตัวเราอยู่ในใจใจก็เป็นความไม่ปรุงแต่งตลอดกาลเป็นอมตะนะเนี่ยส่วนสังขารมันก็มีอยู่จนแค่ที่อายุไขก็ดับไปลูกปทนาสัญญาสังขารวิญญาที่อายุไขก็ดับหมด. ไม่มีใครต้องแบกความรู้ความเห็นความเข้าใจมันเป็นสังขารหมดผู้แบกไว้กับทุกข์ตาย. ขอบพระคุณเจ้าค่ะ. ก็. ตอนนี้ก็รู้สึกว่ามันก็ช่วงนี้มันก็คิดเยอะเจ้าค่ะหลวงตาเอ๊ะมันหลงอยู่นะอยู่ในช่วงทําไมกลับไปหลงบ่นอย่างเงี้ยคิดว่าเฮ้ย. เจ้าค่ะเอ๊ะมันก็ว่าเข้าใจเด็ดขาดไปแล้วทําไม. วนกลับไปหลงแล้วเนี่ย. หลงอะไร2โก. หลงดิ้นรนค้นหาด้วยแล้วเนี่ย. จะดิ้นรนค้นหาอะไรเพราะเป็นดิ้นรนค้นหาก็เป็นอวิทยาเพื่อตัวเราหมดเลย. ลงมาเป็นสังขารลงไปดิ้นรนไปค้นหา. แล้วผมมันไม่ได้อย่างใจก็หงุดหงิดด้วยเนี่ย. ใช่มั้ย. ลงไปดิ้นรนค้นหาหนทางให้แก่ตัวเองอ่ะ. มันก็รู้สึกว่ามีมีบ้างเจ้าคะแต่มันก็ไม่ถึงกับ. ดิ้นรนเยอะอะไรอย่างงี้ใช่มั้ยคะอืมผมไปอยู่ในจิตเราไม่เห็นอะที่ไม่งั้นเราจะรู้ได้ไงอะค่ะ. ไปดิ้นรนค้นหาหนทางให้แก่ตัวเองเป็นอภวิชาตันอุปทานอยู่ค่ะเป็นกิเลสเป็นกิเลส. เออตอนนี้มันอยู่ที่โดนค้นหาแล้วยังไงตอนนี้. ก็อย่างเงี้ย. ทําไมดิ้นรนค้นหาเพราะเริ่มเริ่มเที่ยวนี้ทีเดียวไม่ดิ้นรนค้นหามันเป็นสังขารแล้วเป็นปรุงแต่งธรรมชาติของใจมันไม่สังขารฮะมันคงแต่งไม่ได้เพราะฉะนั้นมันไม่มันไม่เป็นดิ้นรนค้นหามันก็เป็นใจที่ไม่ปรุงแต่งพอเริ่มเอาตัวเราไปดิ้นรนค้นหามันก็เป็นการปรุงแต่งเป็นมีตัวเราเพื่อตัวเราก็เป็นอวิชชาอัตราหนาวอุปทานหรือเพื่อตัวเรา. เนี่ยผมไม่ปรุงแต่งมันก็ไม่เป็นไรอะมันก็ไม่เป็นอวิชชาตระทานเป็นขณะจีดลงเป็นขนาดจี. ผมเอาตัวเราไปปรุงแต่งปุ๊บก็ไม่มีวิชาตั้นอุปาทานอะเราดูซิมันแตกต่างมั้ยอะตอนนี้อ้าวก่อนที่หลวงตาเตือนกะตอนนี้เป็นไงอะ. แตกต่างไหม. ยังยังเห็นไม่ค่อยชัดเจ้าค่ะหื้มแต่ยังเห็นไม่ค่อยชัดเจ้าค่ะสังเกตดีดีดีที่อ้าวก่อนที่เมื่อกี้ก่อนที่หลวงตาจะเตือนบอกแล้วกับตอนนี้เป็นไง. จิตใจรู้สึกยังไงต่างกันมั้ยเอาถ้าสังเกตตรงนี้ไม่ชัดจะแย่นะเพราะอะไรมันไปถูกเลย. เลยอะลุงก็ไม่รู้ไม่หลงก็ไม่รู้นี่เป็นอวิชาตลอดสายนะเอาจริงจริง. ไม่เหมือนกันนะเนี่ย. ดูให้ดีว่าอะไรมันหายไป. ความดิ้นรนค้นหาความพยายามความหงุดหงิดความใช้ได้อย่างใจไม่ได้ใจมันมันยังมีเหลือมั้ยอะตอนเนี่ยณขณะจิตเนี่ยเป็นมั้ยตอนนี้ไม่มีอ่อไม่มีทําไมตอนแรกมันมีแล้วเราบอกว่าทําไมมันไม่แตกต่างอะก่อนที่หลวงตาจะจะบอกเนี่ยมันมีอยู่เนี่ยหงุดหงิดไม่เห็นใจพยายามจะดิ้นรนค้นหาจะเอาตัวเราไปเป็นอะไรได้สงสัยสงสัยแล้วตอนเนี้ยความสงสัยความดิ้นรนค้นหามันเป็นไงหายมั้ย. หายเห็นมั้ยไอ้นี่คือหัวใจสําคัญนะเนี่ยยังไม่รู้ว่าตัวนี้คืออวิชาตะหนาวอุบัติหายไปยังไม่ถ้าไม่รู้ตรงเนี่ยงงตายเลยมันแสดงว่าเป็นอวิชาตลอดสายเลยลงก็ไม่รู้ไม่หลงก็ไม่รู้เนี่ย. ลงทะเบียนอาวุฏฐานก็ไม่รู้ไม่หลงก็ยังไม่รู้เนี่ยต้องมาให้ไล่อะเนี่ยอะไรหายบ้างเห็นมั้ย. ความดิ้นรนความค้นหาความพยายามความหงุดหงิดก่อให้ได้อย่างใจไม่ได้ดั่งใจความสงสัยสงสัยมันหายหมดเลยมั้ยตอนเนี้ยหายมั้ย. เจ้าค่ะตอนตอนนี้ไม่มีก่อนหน้านี้คล้ายคล้ายกับว่ามันก็สงสัยว่าเอ๊ะเราติดอะไรรึเปล่าโอ้โหก็เป็นอภวิทยาแล้วเราติดอะไรเราติดอะไรเราเลยก็เอาวิชาแล้วมีเราอะไรก็เอาวิชาอยู่แล้วไอ้เนี่ยคือสําคัญคือเอาวิชามันหายไปไหนนิพพานน่ะคืนนี้เอาวิชามันหายไป. เป็นความทุกข์ความเครียดกิเลสตัณหาก็เพราะอวิชามีมาขึ้นมาแนะ. เนี่ยสะอาดตรงนี้ไม่ขาดหลวงตาจี้ทุกอย่างไม่ขาดเนี่ยแล้วเราต้องถามว่าอะไรมันหายไปเอาวิชาหายไปต้องค่อยมารู้ว่าเอาวิชาหายไปตอนจี้เนี่ย. ยกอะไรมาขวางแล้วเนี่ย. มันน่าจะเห็นชัดด้วยตัวของตัวเองได้แล้วเนี่ยทริปเนี่ยหลวงตาเขี้ยวมาตั้งนานแล้วเนี่ย. ทําไมมันยังหลงหลงกลับไปกลับมากลับไปกลับมา. แล้วก็หลงไม่อยากเหมือนเดิมแล้วล่ะมันก็หลงบางบางละเอียดมากแต่ถึงจะหลงระบางบางบางละเอียดเส้นใยไงหลวงตาก็มองเห็นเนี่ย. อ่อจะเข้าใจมั้ยได้อย่างเงี้ยเข้าใจมั้ยตอนนี้ต่อไปเนี่ยเข้าใจรึเปล่า. ถ้ามันมีออกวิชายังสงสัยสงสัยเดี๋ยวเราจะตรงไหนยังไงเรายังเป็นอาราแปะวิชาตัวเรายังไม่พ้นทุกข์เราทํายังไงเราจะพ้นทุกข์มันเอาวิชาตั้นอุปถานหมดเลยตอนเนี้ยถ้าอย่างเงี้ย. เจ้าค่ะหื้ม. ทีนี้. เข้าใจแล้วเป็นเองได้มั้ยเนี่ยหลงแล้วรู้เองได้มั้ยเนี่ยรู้ตัวเองได้มั้ยอะ. เข้าใจว่าน่าจะรู้ได้แล้วเจ้าคะเรารู้ตัวเองบ้างนะคือเพิ่งหลวงตาตลอดไม่ได้หรอกเพราะว่าชีวิตเป็นของไม่แน่นอนทุกคนอะไม่ว่าไม่รู้ว่าเราหรือหลวงตาใครจะตายก่อนกัน. ต้องสามารถที่. รู้เห็นแล้วก็พ้นทุกข์ได้ด้วยตัวเราเองพึ่งใครไม่ได้นะ. หลวงตาได้แต่จี้ให้ตอนยังมีชีวิตอยู่นี่แหละเดี๋ยวมันจะสิ้นไปจากกันไปทุกคนแหนะ. งบประมาณไม่ได้แล้วนะกราบนมัสการหลวงตาเจ้าคะ. ค่ะตอนนี้โยมก็กัดติดจดจ่อต่อเนื่องฟังไฟล์เสียงหลวงตาแล้วก็อ่านแทบจะทุกคําถามคําตอบในไลน์อะเจ้าค่ะความเข้าใจก็ชัดเจนมากขึ้นเจ้าค่ะไม่ว่ามันจะมีอะไรกระดิกขึ้นมานิดนึงก็จะเห็นว่ามันเป็นสังขารเราก็วางไปเรื่อยเรื่อยอย่างเงี้ยเจ้าค่ะ. ขอคําแนะนําน้องต้าด้วยเจ้าคะเออพอดีแล้วล่ะเดินมาจนชัดเจนหมดเลยชัดเจนเกือบถึงที่สุดแล้วเนี่ยมาความรู้ความเห็นเค้าเข้าใจชัดเจนที่สุดแต่ไอ้ตัวเราอะผู้รู้ผู้เห็นผู้เข้าใจชัดเจนน่ะไม่ได้วางเจ้าค่ะกลายเป็นตัวเราผู้รู้ผู้เห็นผู้เข้าใจชัดเจนคือตัวเราผู้รู้ผู้เห็นความเข้าใจแล้วตัวเราไปวางเขาอะแต่เราไม่ได้วางเราไม่เห็นไอ้ตัวเราผู้ไปวางเขาเป็นสังขารใช่ค่ะกลายเป็นเอาตัวเราไปเป็นผู้รู้ผู้เห็นผู้เข้าใจแล้วก็ตัวเราไปวางคนอื่นหมดเลยไปวางสังขารวางอะไรหมดเลยแต่สุดท้ายไอ้ตัวเราน่ะเป็นสังขารนะผู้รู้ผู้. เข้าใจก็เป็นสังขารในตัวเราผู้ผู้ไปวางเขาก็เป็นสังขารวางตัวเราเนี่ยแหนะค่ะไม่ยึดถือตัวเราวางเข้าไม่ถึงว่าไม่ใช่ไปเอาตัวเราไปวางมันนะใช่ค่ะคือถ้าเอาตัวเราไปวางมันจะมีตัวเราซ้อนไม่เห็นว่าไอ้ตัวเราผู้ไปวางเขาเนี่ยเป็นสังขารและตัวเราผู้รู้ผู้เห็นผู้เข้าใจก็เป็นสังขารไม่มีใครไปวางมันหรอกแต่ไม่มีใครไปยึดถือมันเพราะเห็นเป็นสังขารก็แค่นั้นแหละมันก็เป็นใจที่ไม่สังขารใช่ค่ะคือไม่มีใครไปจองของใจที่ไปสังขารด้วยคือเมื่อไหร่ที่ไปเป็นสังขารเนี่ยมันก็เป็นเป็นวิทย์สังขารหรือเป็นใจที่ไม่สังขารอัตโนมัติ. ไม่ใช่ต้องกลับมามาหาใจที่ไม่สังขารอีกเจ้าค่ะ. กราบขอบพระคุณหนูป้าเจ้าค่ะ. สาธุเจ้าค่ะ. กราบนมัสการหลวงตาเจ้าคะ. ใช่มั้ยก็ดีแล้วเนี่ย. กลับไปหมดเผลอเผลอไปไม่หม้อเนี่ย. มันก็ใช้ได้อ่ะนี่เราสงสัยมั้ย. ไม่มีเจ้าค่ะอื้ม. เออมันก็ก็ลุกว่าเห็นก็เข้าใจก็ดีมากหลายเรื่อง. ชัดเจนแจ่มแจ้งแต่ก็ยังยังมีหลงอยู่ยังไม่ชัดเจน. เกณฑ์ในเรื่องของไอ้สังกัดปรุงแต่งกับตัวเราก็ไปปรุงแต่งเนี่ยไปดิ้นรนไปค้นหาไปพยายาม. ครับหนทางช่วยเหลือตัวเราพ้นทุกข์นิพพานตัวเนี่ยยังหลงนะปลายปลายเนี่ยหลงหลงบนวนวนวนวนวนอะ. ใช่มั้ยหลวงเอาตัวเราไปดิ้นรนค้นหาทางิพานให้แก่ตัวเราเอาตัวเราไปวนวนวนวนอะเดี๋ยวนี้มันหลงอ่ะลงสังขารนะเนี่ย. พอมีตัวเราเป็นอวิชาเราเอาวิชาไปหลงสังขารวนวนเอาตัวเราไปหาทางดิ้นรนให้พ้นทุกข์นิพพานได้คือบรรลุเท่าทันเอาตัวเราไปไปดิ้นรนสังขารแล้วก็ปล่อยวางความเป็นตัวเราไปหมดจึงเป็นนิพพาน. แต่นี่เอาตัวเราไปหลงดิ้นรนค้นหาปฏิภาณเพื่อให้ตัวเรามันก็ยังมีตัวเราอยู่มันเป็นอวิชชาเป็นไปได้แล้วมันต้องสิ้นอวิชาถึงจะเป็นนิพพาน. ได้ไงก็ต้องเห็นนั่นน่ะลูกทดทานวันวอนเนี่ยหลวงเอาตัวเราไปดิ้นรนวนวนวน. ไปดิ้นรนค้นหาพยายามเพื่อช่วยเหลือตัวเราอันนี้มันสังขารดีกว่าสังขารสังขารสังขารเป็นอวิชาด้วยแล้วเนี่ยพอเห็นมันปุ๊บก็ไม่เป็นอวิชาแล้วเห็นเป็นสังขารหมดไม่มีใครหลงไปกับมันพอเห็นสังขารหมดปล่อยวางสังขารหมดในขณะเดียวกันที่ปล่อยวางสังขารหมดมันก็สิ้นสังขารก็จะเป็นใจที่ไม่สังขารนั่นแหละใจที่ไม่สังขารเนี่ยคือก็จะเป็นธรรมที่หลวงปู่มั่นบุรีรัมย์โตพ่อแม่ครูบาอาจารย์ใหญ่อะท่านกล่าวไว้นี่ขันธวิมุตมังคีธรรมะว่าเนี่ยไม่สังขารนั่นแน่คือธรรมที่มั่นคงนั่นน่ะคือองค์ธรรมเอกวิเวกจริง. จริงขนาดจิตที่ไม่สังขารรู้เท่าทันสังขารหมดเลยคือตัวเรานั่นเองสุดท้ายอะสังขารสุดท้ายคือตัวเราตัวเราตัวเราแหละที่ไปดิ้นรนค้นหาเพื่อตัวเราอะเรารู้เท่าทันมาหมดเลยแล้วไม่หลงไปตามมัน. ปล่อยวางหมดปุ๊บก็จะเป็นใจที่ไม่สังขารเนี่ยไม่ไม่สังขารนั่นแน่. ครับไอ้แน่คือทําเนี่ย. งั้นจะเป็นใจที่ใบสังขารได้ต้องเปิดวางสังขารปล่อยวางสังขารหมดขนาดจิตที่ปล่อยวางสังขารมันจะเป็นขนาดเดียวกันเลยปล่อยวางสังขารหมดไม่มีใครเข้าไปยึดถือสังขารและไม่มีใครพยายามจะยึดถือใจที่ไม่สังขารไม่ไปดิ้นรนค้นหาใจที่ไม่สังขารขณะนั้นจะกลายเป็นใจที่ไม่สังขารอัตโนมัติ. เข้าใจมั้ยอะเข้าใจเจ้าค่ะสวัสดีแล้วล่ะก็ไม่มันก็ยังไม่ทิ้งร่องรอยความหลงแต่มันไปทิ้งร่องรอยของการดิ้นรนค้นหายังไม่เข้าใจชัดเจนตอนปลายปลายเนี่ยมั่วมั่วอยู่เนอะหลวงค่ะหลวงตาเออสาธุค่ะ. ตาหลวงตาเถอะค่ะชื่อไรชื่ออะไรโยมชื่อนลินีเจ้าค่ะเป็นไงมาครั้งแรกเจ้าค่ะ. แต่ฟัง. ไฟล์ของหลวงตาแล้วอ่านที่ถามตอบมานานนานฟังมานานอยากติดตามไปเป็นนานนานซึ่งฟังมาได้ประมาณ2อาทิตย์อะค่ะอ๋อ2อาทิตย์ค่ะแต่ก็ปฏิบัติแนวนี้มาเห็นตัวเห็นตัวรู้เห็นสังขารอ้าวเห็นตัวรู้เห็นสังขารเลยเหรอปฏิบัติมาอย่างงี้ก่อนเห็นก่อนแล้วหรอเห็นก่อนแล้วฮะว่างได้วารินีเห็นตัวคิดเห็นตัวที่มันเป็นสังขาร. ถ้าทันก็. ก็6หวานไม่. แต่นี่ไม่ทราบว่าทําถูกหรือผิดเนี่ย. เพราะเวลาวางมันก็ไม่มีอะไรมันก็สว่างมันก็เฉยเฉยไป. เออก็ถ้าเข้าท่า. นี่ความรู้ความเห็นเข้าใจนี่ใกล้. ใกล้เคียงที่สุดแล้วนะเนี่ย. แต่ยังเหมือนกันเนี่ยติดเหมือนเมื่อกี้ที่บอกว่าเอาตัวเราไปดิ้นรนค้นหา. เพนิพพานนี้แก่ตัวเรายังดิ้นรนค้นหาทางพ้นทุกข์อะมันเลยกลายเป็นติดตัวนี้เลยนะเนี่ยแต่ตรงเนี่ยใกล้มากเลยความคิดเห็นตรงเนี้ยชัดเจนมากเลยความรู้ความเห็นแต่ยังหลงอ่ะหลงจะพยายามจะช่วยตัวเราให้ถึงที่สุดให้ได้อะใช่มันก็เลยกลายเป็นว่าอ้าวเป็นอวิชาตันอวทานเพื่อตัวเราตอนเนี้ยเลยเตะเสร็จเลยทีเนี้ยติดตัวนี้เชียวค่ะใช่มั้ยมันไม่น่าแต่ลูกค้าทันมั้ยเข้าใจค่ะพอทานตรงนี้นะประจําเดือนคําถามปล่อยวางหมดนะเห็นปิดทองฐานเค้าฐานไม่หลงเข้าไปยึดมันก็จะไม่เป็นอวิชานะจบค่ะถ้าเห็นว่าเป็นสาขาสังขารทั้งหมดนะเราไม่ได้เข้าไปลงยึดถือมันก็จะไม่เป็นอวิชานะเจ้าค่ะตอนนี้ความรู้ความเห็น. ไปแสดงว่าปฏิบัติมามากแล้วเนี่ยใช้ได้แล้วเนี่ยความหวังเข้าใจนี่เห็นเห็นเกือบเห็นถูกตัวมาหมดเลยเหลือพอติดสุดท้ายวนวนวนอยู่หน่อยดีดีดีกราบขอบพระคุณเถอะค่ะกราบนมัสการเจ้าภาพองค์หลวงตาว่าไงหญิง. ตัวแตงโม2ครัว. หญิงก็ดีนี่หว่า. หญิงดิ. ดีดีหลายมากแล้วเนี่ย. พอรู้ความเห็นชาวไทยเกือบถึงที่สุดแต่ทําไมยัง. เหมือนคาอยู่ในใจอะ. มีมีมีความรู้ไหมก็จะที่ขาไม่ปล่อย. หมายถึงที่เขาไม่ปล่อยนี่คือเรื่องอะไรเจ้าคะ. ไม่ปล่อยตัวเราเลยละ. ไม่ปล่อยตัวเราอะไรความคิดก็รู้สึกว่าอะไรที่ไม่ปล่อยหญิง. โอ้มันก็เป็นมันเลยละเอียดนะแต่ละไม่เหมือนของโยมแต่คล้ายคล้ายกันแหละ. แต่มันไม่เหมือนของโยมแต่ของเรามันละเอียดกว่าแต่ก็คืออันเดียวกันก็คือ. จะมีตัวเรานิพพาน. จะมีตัวเรานิพพานไอ้หญิง. ก็มีตัวเรานิพรานไม่นิพพานหรอก. ตรงนี้ยังยังยังไม่เห็นยังเห็นไม่ชัดอะคะจริงมั้ยอะ. ในใจจะมีตัวเรานิพพานน่ะจริงไหมมันมันจะมีบางขนาดเจ้าค่ะเวลามันเราไม่ไปวางไปเดี๋ยวนี้เลยล่ะไม่มีหรอกนิพพานก็คงนิพพานแต่ไม่มีตัวเราไปนิพพานแต่มีตัวเราไปนิพพานไม่นิพพานเพราะมันต้องไม่มีตัวเราถึงจะนิพพาน. ความเป็นจริงตัวเราก็ไม่มีมาแต่แรกเนอะ. มีแต่นิพพานไม่มีตัวเราไปนิพพานถ้ามีตัวเราไปยึดนิพพานคนอื่นไม่ต้องไปนิพพานแล้ว. นี่พาไปเหมือนร้านอาหารอ่ะ. มันเหมือนร้านอาหารเราเดินทางมาจนกระทั่งมาพบร้านอาหารแล้วอ่ะแล้วกินอาหารมันอิ่มท้องแล้วเราก็ได้กินนิพพานและนิพพานอิ่มใจแล้วก็เราก็ลุกไปคนอื่นเค้าก็มาเออมีคนอื่นอื่นมาเค้าก็มากินอาหารร้านนี้มาพบนี่ผ่านร้านนี้กินอาหารร้านนี้อาหารอิ่มท้องนี่พานอิ่มใจแล้วเค้าก็ลุกไปแต่ละคนก็ลุกไปไม่มีใครไม่มีตัวเขาไม่รู้นิพพานหรอกลุกไปแล้วก็ตายคนที่ลุกไปก็ตายแตกหลับไปหมด. แต่มันอิ่มไปแล้วนะ. ย้ายไปยิมนี่พาลไปแล้ว. พออิ่มไปแล้วไปลูกไปก็ไปตายคือแก่เจ็บตายผุพรางสลายไป. แต่กลายเป็นอิ่มนิพพานแล้วไอ้ใจที่อิ่มนิพพานแล้วเนี่ยมันใจไปแน่แน่มันไม่แตกไม่ดับไม่ทําลายเป็นอมตะเป็นนิพพานน่ะเป็นอมตะแต่ไม่มีเอาแบกนิพพานไปด้วยมันอิ่มอิ่มนิพพานหมายถึงว่าไอ้ร้านอาหารอันเนี้ยชื่อร้านนิพพานเออมากินอาหารอาหารอิ่มท้องนิพพานอิ่มใจเออแต่อาหารมันทิ้งเอาไว้คนอื่นกินต่อไปไม่ได้แบกเอาไปด้วยนิพพานน่ะแต่ใจมันอิ่มอิ่มในนิพพาน. แล้วก็ไปกินในนิพพานนิพพานดังปะระมังสวนยางนิพพานังปะระมังสุขังอย่างเป็นอมตะแต่ไม่ได้แบกกับร้านอาหารนิพพานไปด้วยเดี๋ยวคนอื่นเค้าก็เอามากินต่อนี่เราจะแบกนิพพานไปด้วยนะเนี่ย. เจ้าตัวเราไปแบกนิพพาน. อื้มรู้มั้ยเนี่ยอาจจะเดินขาดปะเนี่ย. เออตัวเนี้ยก็ดีแล้วเนี่ย. ไม่คิดจะแบกอะไรไม่คิดจะเอาความรู้ความเห็นก็เข้าใจไปเอาอะไรไปเป็นอะไรอย่างเนี่ยตอนเนี้ยอย่างเงี้ย. เนี่ยเมื่อกี้ก็เผลอไปเลยไม่ต้องไปไปวางไปหมดเลยไม่คิดเอาความรู้ความเข้าใจมาติดไว้ในจิตไปแบกหมุนหมุนหมุนหมุนหมุนหมุนแบกความรู้จะไปเอาอะไรไปเป็นอะไร. เมื่อกี้เนี่ย. เนี่ยอย่างตอนเนี้ยแล้วจะเอาความรู้ความเห็นเค้าเข้าใจไปเป็นอะไรอะ. ก็วางหมดมันก็ไม่เป็นอะไรมันก็ไม่เป็นไรแล้วเดี๋ยวเนี่ยไม่เป็นไรสักอย่างเดียวไอ้ความไม่เป็นไรเนี่ยแหละไม่มีใครทุกข์ไม่เป็นไรทุกข์หมด. เห้ยงงงงเว้ย. เป็นไงหญิง. ก็ไม่มีใครไปเป็นอะไรแล้วทําไมงงงง. อ๋อไหนพูดมาซิอ่าวคนอื่นก็ไม่รู้ไม่เห็นน่ะว่าไง. เป็นไงล่ะตอนนี้เป็นไงอ่ะ. เออไหนไหนตรงนี้มันคิดไม่ออกบอกไม่ถูกพูดไม่ได้เนี่ยตรงนั้นน่ะแหนะผมจริงนี่เป็นใบ้ของคิดได้ผมแต่งหน้าพยายามจะมาพูดได้ของไม่จริงอะนะสมมติว่าล้มหมดลง. เนี่ยของจริงนี่เป็นใบ้. ผมคิดได้ปรุงแต่งได้พยายามทําพูดอย่างงั้นพูดอย่างนี้มันหลบไอ้นั่นน่ะคือเขาไม่จริงคือสมมติ. นี่แหละแต่ต้องที่ไม่รู้จะพูดอะไรนี่แหละ. ยึดมั่นหรอก. มันก็เป็นเช่นนั้นแต่ไม่มีใครยึดมั่น. เอางี้แหละ. ค่ะสาธุเสื้อผ้า.